Giữa chòm cây xanh và bóng râm, thác Catterskill nhảy múa,
Từ những vách đá nơi loài hoa rừng bám víu;
Suốt mùa hè, dòng nước tưới tắm sườn đồi xanh ngắt
Bằng làn sương nhẹ dịu của mạch nước nguồn non cao;
Và dòng thác làm rung chuyển cả khu rừng sườn núi,
Khi những tán lá đẫm ướt những trận mưa thu về.
Nhưng khi chốn rừng già trơ trụi và cổ kính,
Cơn gió lạnh tháng Mười hai cất tiếng gọi,
Dưới bầu trời sao trong và lạnh giá, thác xây nên
Một cung điện băng ngay nơi dòng thác đổ,
Với tháp canh, vòm cổng, những nét chạm trổ tinh vi,
Và những trụ cột xanh ngắt như bầu trời mùa hè.
Vì ai mà những căn phòng nguy nga ấy được tạo tác,
Trong đêm lạnh giá và không một bóng mây?
Phải chăng không hề có linh hồn hay ý nghĩ nào chuyển động
Trong những hình thù kiều diễm và sắc màu rực rỡ đến thế?
Hãy nghe những người tiều phu tóc bạc kể lại
Về con suối hoang sơ và thung lũng đá này.
Chính nơi đây, một thiếu niên mang tâm hồn mơ mộng,
Từ một trăm mùa đông trước,
Đã lang thang qua khu rừng hùng vĩ,
Khi dấu chân báo hãy còn hằn mới trên lớp tuyết,
Và những cơn gió thổi buốt giá lay động
Những nhành thông độc sẫm màu và dài lê thê.
Chàng có dáng vẻ dịu dàng và tuấn tú biết bao,
Không giống một đứa con của chốn sườn non hiểm trở;
Nhà chàng nằm ở tận vùng thung lũng thấp,
Nơi dòng sông Hudson uy nghi cuộn chảy ra đại dương;
Nhưng hôm đó chàng mặc chiếc áo khoác da của thợ săn,
Và vác trên vai một khẩu súng thon dài.
Và tại đây, chàng dừng chân, tựa lưng vào thân
Của một cây đoạn cao lớn vỏ xám,
Khi vầng mặt trời tròn và trong trẻo đã lặn khuất
Khỏi lối đi của mình trên bầu trời băng giá,
Và phía trên rìa ngọn đồi tròn sẫm tối
Một thứ ánh sáng xanh lạnh lẽo vẫn đang thấp thoáng.
Và vầng trăng lưỡi liềm, vắt vẻo trên tầng không xanh thẳm,
Tỏa sáng từ bầu trời đỏ rực như máu,
Chiếu xuống cung điện băng giá có những ngọn tháp
Lấp lánh như thể được đính vô số vì sao của riêng chúng;
Trong khi dòng nước đổ xuống với âm thanh trầm đục,
Giữa những cột băng lấp lánh xếp hàng xung quanh.
Kia có phải là một sinh linh có sự sống đang cử động,
Nơi những chiến lũy bằng pha lê vươn cao?
Một thiếu nữ đang ngắm vầng trăng yêu dấu của nàng,
Vào giờ chạng vạng, với đôi mắt đăm chiêu?
Phải chăng đó là tà áo choàng dường như đang lóe sáng
Giữa tầm mắt và dòng nước đang tuôn rơi?
Đó chỉ là dòng thác đang đổ nhào,
Giữa những bức tường băng giá ấy,
Phun trào, lao xuống, và đập mạnh vào đáy
Của cái hồ nước bằng đá nơi nó đổ về.
Đó chỉ là dòng thác—nhưng sao chàng lại giật mình?
Sao thiếu niên ấy lại đăm đăm nhìn với trái tim phập phồng?
Chàng không còn nghĩ gì về ngôi nhà xa xôi,
Nơi cha và em gái đang mòn mỏi ngóng chờ.
Chàng chẳng còn bận tâm đến việc từng vì sao một
Đang hé lộ trên bầu trời đêm khi giờ khắc đã về khuya.
Chàng chẳng màng đến những cụm tuyết bị cuốn phăng và hất tung
Khỏi hàng ngàn cành cây bởi cơn gió lốc đang mạnh dần.
Tâm trí chàng chỉ nghĩ về những kẻ đang trú ngụ
Trong những sảnh đường của băng giá và tuyết rơi,
Những kẻ bước qua nơi các mái vòm pha lê vươn lên
Từ những sàn nhà bằng thạch cao bên dưới,
Nơi những cây sương giá đâm chồi với lá và cành,
Và những viên ngọc băng gieo rắc một thứ ánh sáng ban ngày bạc màu.
“Ôi, ước gì chốn dung thân huy hoàng ấy là của ta!”
Chàng thốt lên, và khắp cả thung lũng
Những cái bóng mờ ảo bơi lội trong ánh trăng nhạt nhòa,
Và mang hình thù rợn ngợp của con người,
Tựa như thể những kẻ thiệt mạng vì giông bão mùa đông
Đang hiện hình giữa không trung trong thân xác trần thế.
Kìa những kẻ săn hải cẩu và cá voi đi qua,
Với thứ vũ khí kỳ lạ và dữ dằn của họ,
Cùng những đoàn chiến binh mặc giáp lấp lánh,
Và những người chăn gia súc lẫn thợ săn vạm vỡ.
Kìa những cánh tay trần, với cung và giáo,
Và những đôi găng tay bằng da thú đang giương súng trường.
Kìa những người mẹ—và ôi, ánh mắt họ mới buồn bã làm sao
Khi dừng lại trên vầng trán trắng ngần của con trẻ!
Kìa những đôi uyên ương—thiếu nữ nằm đó,
Trong giấc ngủ tựa như thật, trên bờ ngực người mình chọn;
Kìa những người phụ nữ xanh xao xinh đẹp với vẻ mặt ngây dại,
Những bông tuyết điểm xuyết trên mái tóc xõa dài.
Họ không nhìn chàng khi bước ngang qua,
Nhưng tóc gáy chàng dựng đứng vì khiếp sợ,
Khi chàng cảm thấy mình đang di chuyển cùng đám đông ma quái ấy,
Cho đến khi những ngọn tháp băng ấy vượt qua đỉnh đầu,
Và tiếng gầm của dòng thác khi họ bước vào tựa như
Tiếng thì thầm mơ màng nghe được trong giấc chiêm bao.
Ngưỡng cửa lấp lánh vừa mới bước qua,
Thì một màn sương chạng vạng trắng xóa và dày đặc
Bủa vây và quấn lấy lấy chàng, ảm đạm và bao la,
Nơi chẳng có lấy một hình thù hay âm thanh nào;
Những bóng ma, vẻ huy hoàng, tất cả đều biến mất,
Cùng với tiếng vọng đang lụi tàn của dòng thác.
Bóng tối của cơn mê sảng ấy chậm rãi trôi qua,
Và giờ đây thiếu niên mờ ảo nhìn thấy
Những chiếc bóng khổng lồ cùng những luồng ánh sáng nhảy múa
Trên trần nhà gồ ghề làm bằng những thân cây chưa đẽo gọt,
Và những bức tường nơi da thú được treo lên,
Và những khẩu súng trường lấp lánh trên giá treo bằng sừng hươu.
Chàng đang nằm trên một chiếc giường bằng da thú xù xì;
Khi chàng cố gắng ngẩng đầu lên,
Những người tiều phu thô kệch với ánh mắt nhân hậu
Bước đến quanh chàng, vuốt phẳng chiếc giường da thú
Và bảo chàng hãy nghỉ ngơi, vì sao hôm
Hầu như chưa lặn và ban ngày còn ở rất xa.
Họ đã tìm thấy kẻ mơ mộng vào lúc chiều tà
Ngay dưới chân vách đá băng giá ấy,
Khi trên tứ chi đang dần cứng đờ của chàng
Giấc ngủ tử thần của băng giá bắt đầu len lỏi,
Và họ đã ân cần chăm sóc thể xác tái nhợt và bất động ấy,
Cho đến khi dòng máu đông đặc lại được lưu thông tự do và ấm áp trở lại.