Người Anh vẫn thường bị xem là một dân tộc có tính khí thất thường, nhưng đó chỉ là đánh giá qua những biểu hiện bề ngoài; trong khi việc tìm hiểu nguyên nhân sâu xa có lẽ sẽ chứng minh rằng tính khí họ chẳng xấu hơn một người ngủ không ngon giấc chỉ vì phải nằm trên một chiếc giường đầy rệp. Nếu bản năng khôn ngoan của họ hướng dẫn họ không chuộng những câu chuyện thực tế, thì câu chuyện thực tế ấy nên chứng minh sự tồn tại của mình bằng cách tìm ra một lời biện hộ cho những tâm hồn bị dằn vặt. Thuở trước họ từng hát khúc ca mục đồng, từng nhảy múa trên bãi cỏ xanh, họ đắm chìm trong những cảm xúc hào sảng mà không cần nhờ đến những trò chơi chữ nhạt nhẽo để mua vui, không cần những màn phô bày hàng trăm đôi chân trần để tạo không khí rôm rả, hay những tiếng than vãn sướt mướt phát ra từ cổ họng để làm âm nhạc. Có thể tìm thấy bằng chứng cho thấy họ đã trở thành một dân tộc được nuôi dưỡng nhân tạo, sống bằng những sản phẩm trí tuệ của các nhà phát minh, kẻ cải biên, thương lái gian lận thay vì những sản phẩm của tự nhiên trong suốt nửa thế kỷ qua; và thật không công bằng khi khẳng định chắc nịch rằng họ dứt khoát thế này hay thế nọ. Họ chỉ là những thí nghiệm. Họ là những đứa con và cũng là nạn nhân của một thứ Năng lượng cuồng nhiệt — thứ năng lượng thu hút bằng giá rẻ, nhồi nhét bằng số lượng, cốt để leo lên nấc thang xã hội bằng chính sức khỏe của họ. Cả đất nước đang trong trạng thái sục sôi muốn vươn lên, và chính cái cửa hàng — thứ đã đưa một nửa số ngôi sao của họ lên đỉnh cao xã hội — lại là nơi mà họ sẵn sàng bỏng rát cả người để tẩy rửa cho sạch sẽ. Cũng chẳng có gì là đáng trách khi họ tìm cách trốn chạy danh hiệu thương gia như thể đang chạy trốn lệnh truy nã. Ngược lại, đó chính là tia sáng của sự minh mẫn, thắp lên trong chúng ta niềm hy vọng tha thiết. Năng lượng ấy, nếu được chuyển hóa vào đạo đức, rất có thể sẽ cứu rỗi họ.

Trong khi đó, thứ bia này, thứ rượu vang nọ, cả hai đều có thứ hạng đủ sức quật ngã cả tâm tính của một dân tộc kiên cường hơn. Martin Tinman mời Van Diemen Smith nếm thử hương vị của một chai vang mà, theo lời hắn nói, hắn đang tính đem "ủ xuống hầm".

Trước đó người ta từng ám chỉ về một hiệu ứng kỳ lạ tác động lên tâm trí những kẻ biết rõ mình sắp phải đối mặt với điều gì, khi họ nhận được lời mời dùng bữa tối với Tinman. Vì chút ít giao du xã hội bất chấp giá nào, họ vẫn nhận lời; nhận lời với một tiếng thở dài, lửng lơ như thể được đo đạc bằng kỹ thuật giữa tương lai và quá khứ; máy móc hết mức có thể đối với con người, tựa như tiếng kêu quen thuộc "Kismet" của người Hồi giáo. Chẳng phải từng có giai thoại về đứa trẻ Do Thái nhỏ xíu đang bú sữa mẹ ở Jerusalem rằng sinh vật vô tội ấy, tận lâu sau cuộc Lưu đày, vẫn giật mình thảng thốt, nhả bầu sữa ra và chìm đắm trong tiếng khóc than thuần túy bằng tiếng Hebrew của một dân tộc kiên cường nhất, khi nghe thoảng qua âm thanh của một giọng nói Babylon hay Nineveh đó sao? Theo một cách tương tự như thế, những người đàn ông dù không thể từ chối, vẫn sâu thẳm trong phần bản năng còn sót lại của mình, lắng nghe Tinman; và Van Diemen cũng vậy, thở dài nặng nhọc dưới tác động của bản năng động vật thuần túy.

Tinman nói, không quên mất mưu đồ muốn làm cho người bạn của mình phải sợ hãi: "Anh có vẻ khổ sở nhỉ."

Van Diemen đáp: "Tôi á? Không, tôi ổn mà. Tôi đang nghĩ đến việc sửa sang lại trang viên Hall trước mùa hè, để đón khách—nếu tôi còn ở đây."

"Tôi đoán là anh không muốn phải xa cách Annette đâu nhỉ."

"Xa cách? Không, tôi nghĩ là mình không muốn. Ai lại đi làm thế chứ?"

"Bởi vì tôi sẽ không nỡ để người chị Martha tốt bụng của mình thui thủi một mình trong một ngôi nhà gần biển thế này..."

"Sao không đến vùng Crouch, hả anh bạn?"

"Cảm ơn anh."

"Chẳng có gì phải cảm ơn nếu anh không tận dụng lời đề nghị đó."

Họ đã đến lối vào trang viên Elba, nơi ông Tinman đang ghé qua để thăm người tình ý của mình. Hắn hỏi xem Annette có ở nhà không, và vô cùng kinh ngạc khi nghe tin cô đã lên Luân Đôn một tuần rồi.

Nén lại sự bực tức đang dâng lên trong lòng, hắn đành hoãn lại kế hoạch đã được chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng của mình và nói: "Chắc anh buồn lắm nhỉ."

Van Diemen cho hắn biết rằng việc đó chỉ kéo dài trong một đêm thôi, vì cậu thanh niên Fellingham sắp xuống để bầu bạn với ông.

Tinman liền nói: "Vậy thì sáu giờ tối nay nhé. Mùa đông thì chúng ta không câu nệ chuyện thời trang."

Van Diemen đáp lại: "Trời đánh nếu tôi biết có bao giờ chúng ta câu nệ!"

"Thôi nào, dù sao anh cũng muốn thế chứ. Anh cũng có tham vọng của mình chứ, Philip, cũng như những người khác."

"Đàng hoàng và được kính trọng—đó là tham vọng của tôi, ngài Mart."

Tinman cười tủm tỉm: "Với khối tài sản của anh cơ mà!"

"Phải, tôi giàu—với một tâm hồn mãn nguyện."

Tinman nói: "Tôi dám chắc là anh sẽ ưng ý với mẻ rượu vang mới của tôi. Người bán rượu khẳng định với tôi bằng danh dự rằng nó được chở thẳng từ Oporto đấy."

"Giá bao nhiêu thế?"

"Không, không, không. Cứ thử trước đã. Giá của nó hơi bị nặng đô đấy."

Van Diemen phần nào cảm thấy yên tâm trước thông báo đó. "Thế nào là giá nặng đô theo anh?"

"Ừ thì!—trên ba mươi."

"Gấp đôi số đó lên, may ra anh mới có hy vọng."

Tinman tức tối kêu lên: "Này, một kẻ từ Úc tới thì biết cái quái gì về giá rượu vang port chứ? Anh không thể rũ bỏ được cái tư duy giá cả của mấy kẻ đào vàng đâu. Bản thân anh cứ như một thứ đồ uống làm say người đối với giới tiểu thương thị trấn chúng ta ấy chứ. Tôi dám cá là anh đang thấy oai lắm phải không—ha! ha!—Philip, nếu tài khoản ngân hàng của tôi mà đạt đến mức của anh, tôi cũng làm thế thôi. Đâu phải ai trong chúng ta cũng làm lãnh chúa hay nam tước được cơ chứ."

Kiềm chế sự nóng nảy một cách khéo léo như thế, hắn kìm hãm cái thói hay bốc đồng của mình, rồi rời khỏi mặt người bạn cũ để trút bầu tâm sự cùng cô em gái độc thân Martha.

Thái độ của Annette bị chỉ trích cay nghiệt bởi người chị chẳng kém gì bởi người anh.

Bà Cavely nói: "Nó đã đến chỗ nhà Fellingham đó rồi; và rất có thể nó đang tính bỏ rơi chúng ta."

Người anh gầm lên: "Trong trường hợp đó, tôi sẽ không thương xót gì nữa. Tôi đã chịu đựng"—hắn cúi đầu với vẻ khiêm nhường mang tính tôn giáo giả tạo—"như lẽ ra tôi phải chịu, nhưng mọi chuyện có lẽ đã vượt quá sức chịu đựng rồi. Tôi nói rằng tôi đã chịu đựng đủ lắm rồi; và nếu chuyện tồi tệ nhất xảy ra, và tôi giao nộp hắn cho nhà chức trách—tôi nói là tôi chẳng có ý hại hắn đâu, nhưng hắn đã dám đánh tôi. Hắn từng đánh tôi hồi còn nhỏ và giờ lại dám thượng cẳng chân hạ cẳng tay với tôi khi đã trưởng thành, và tôi nói rằng tôi chẳng hề có ý định trả thù, nhưng tôi không thể dung tha cho hắn ở đây được; và tôi nói nếu tôi tống cổ hắn ra khỏi đất nước này trở về vùng Gippsland của hắn!"

Martin Tinman run lên vì nghẹn lời, có lẽ là thứ nghẹn ngào nuôi dưỡng cho cơn giận, vốn là bản tính của những kẻ hay nổi giận.

Martha cất lời với giọng điệu ngọt ngào đầy vẻ trách móc của tình chị em: "Và sao nữa?—rồi sao nữa chứ? Anh hy vọng đạt được ích lợi gì khi để cho sự nóng giận lấn át mình thế, anh yêu?"

Tinman không hề thích cái xu hướng gần đây của cô em gái là muốn giành quyền chủ động trong các cuộc bàn bạc của hai người, nên hắn cắn cứu đáp: "Lợi ích này đây, Martha. Chúng ta sẽ có được trang viên Hall theo đúng mức giá của tôi, và trở thành những Nhân vật sừng sỏ ở đây. Mà"—hắn nâng cao giọng hơn—"một kẻ Đào ngũ thì không có cái quyền quái gì để mà mạo nhận như thế cả. Tôi không biết cảm nhận của em ra sao với tư cách là một cư dân lâu năm, nhưng tôi vẫn luôn kính trọng những con người ở trang viên Elba, và tôi nói rằng tôi không thích nhìn thấy một kẻ Đào ngũ vung vãi tiền bạc của tù hình mỏ quạ ở đó—với một tên đầu bếp lương bốn mươi bảng một năm và rượu sâm-panh giá bảy mươi bảng một tá. Đó là sự xa hoa của Sodom và Gomorrah."

Bà Cavely liền nói: "Điều đó cũng không ngăn được việc được đến đó ăn tối là một trải nghiệm rất tuyệt vời; và đó sẽ là bàn ăn thuộc về chúng ta vĩnh viễn nếu tôi nhúng tay vào quản lý."

Tinman gầm lên: "Ý cô là tôi phải không, thưa cô."

Bà đáp lại bằng một giọng ngọt ngào đầy tương phản: "Hoàn toàn không. Anh trông rất đẹp trai đấy, Martin, nhưng đôi mắt anh không đẹp bằng một nửa người mà tôi đang muốn nói tới. Em chưa bao giờ dám mơ đến chuyện quản lý anh đâu, Martin. Em đang nghĩ đến những con người ở Elba cơ."

"Nhưng sao lại đối xử bất thường với anh như thế hả Martha?"

"Nó chỉ là một đứa trẻ đang bị nhà Fellingham làm cho mê muội thôi. Nhưng nó là người trọng danh dự; nó đã thề với em là nó sẽ giữ đúng danh dự cơ mà."

Tinman thèm thuồng hỏi: "Em nghĩ anh cứ thử làm cho hắn một vố hoảng sợ xem sao chứ?"

"Một chút gợi ý thôi; nhưng thật nhẹ nhàng thôi, Martin. Hãy cứ nhẹ nhàng vào—kiểu như tình cờ ấy—như thể anh chẳng hề muốn nói điều đó. Khơi gợi để hắn nhắc về vùng Gippsland xem sao. Rồi nếu hắn đẩy anh vào tranh cãi, anh luôn có thể cười trừ và nói rằng anh sẽ đến Kew để ngắm nhà dương xỉ, và tưởng tượng tất cả những cảnh tượng cao ngất ngưởng ấy ở tận đỉnh Helvellyn hay vùng Downs."—Bà Cavely, sau khi kết thúc những lời khuyên nhủ và cảnh báo đầy mưu mô của mình, lại bộc lộ bản chất thật như thường lệ: "Chính em cũng chẳng tài nào hiểu nổi vì sao cái gã đó lại có thể quay về nước Anh, với những lời khoác lác về Gippsland của hắn. Quả là một điều bí ẩn hoàn toàn."

Tinman cất giọng trầm ngâm ở một quãng rất sâu: "Đúng thế thật." Lại được đóng vai trò mà dạo gần đây cô em gái cứ liên tục đùn đẩy cho mình, hắn giơ tay ra và nói: "Nhưng biết đâu điều đó lại được an bài vì lợi ích của chúng ta thì sao, Martha."

Bà đáp, với một cảm xúc biết ơn sâu sắc hướng về Thế lực đã dẫn dắt hắn đi theo cách suy nghĩ và cảm nhận của mình: "Đúng thế, anh yêu."