Kinh nghiệm từ các vị quan lớn đã giã từ quyền chức trước khi qua đời, hoặc có được tâm thế triết gia để nhìn nhận lại bản thân khi vẫn còn đang cầm gậy chấp chính, dạy cho họ rằng trong việc thực thi quyền lực đối với con người, những hành vi kỳ cục trong chuyện vụn vặt chính là điều khiến họ dễ bị chỉ trích gay gắt nhất và tổn hại nhiều nhất đến sự ái mộ của công chúng. Đó là gót chân Achilles của họ; là chỗ mà Mẹ Thiên Nhiên nắm lấy họ khi dìm họ xuống dòng nước của chúng ta. Sự kỳ quặc của những kẻ bình dân là trò tiêu khiển cho đám đông, và bàn tay của người mẹ được nhìn nhận như một dấu hiệu cưng chiều, trìu mến nơi họ; nhưng điều này hiếm khi thích hợp với những kẻ ở địa vị tôn quý – thực ra, chỉ khi quyền sẫm của họ chẳng đáng sợ hơn chiếc roi mây của bà nội; và sớm muộn gì họ cũng phải học từ đó rằng mình chỉ là những kẻ phàm trần đầy bất trắc.

Chẳng hạn, khi cá trích đang được bán đấu giá trên bãi biển, nhân vật có vai vế hàng đầu trong thị trấn không nên bước vào giữa một hội đoàn nghèo khó để trục lợi từ một dịp hàng rẻ, dẫu cho việc đó được làm, như ông ta có thể phân bua, là để giảm bớt gánh nặng cho ngư dân; một vị quan chức trọng vọng như quan chấp chính của một Cinque Port cũng không nên xách theo giỏ chứa chiến lợi phẩm của một cuộc mặc cả đắc thắng trên tay về nhà. Vấn đề không nằm ở chỗ hành vi của ông ta tự thân là đáng trách, mà là ở chỗ nó khiến ông ta bị công chúng đem lên bàn cân đong đếm; và trong suốt cuộc đời, cho đến khi vị biện hộ tuyệt vời nhất có thể đứng trước đồng bào Anh quốc của chúng ta để thanh minh rằng chúng ta đã thoát khỏi tầm ngắm của họ, thì việc khôn ngoan nhất là tránh xa quá trình đó.

Tuy nhiên, ông Tinman, nhân vật đầy kiêu kỳ đang được nhắc đến này, lại vốn sinh ra từ một người mẹ buôn bán nhỏ. Chính bà là người đã nâng bước ông từ một cửa hàng nhỏ lên một cơ ngơi lớn. Nhờ thực hành những phẩm hạnh của bà, ông đã có thể tự lập thân như một quý ông. Ông là một kẻ nuôi hoài bão như vậy, và còn tự hào hơn thế đằng sau vỏ bọc đó. Nhưng vì quá vội vàng tự đưa mình lên hàng ngũ có thu nhập độc lập, theo cách gọi như vậy, nên ông đâm ra hoảng sợ trước hiểm họa đói kém rình rập một kẻ đã bị cám dỗ từ bỏ nguồn thu nhập năm mươi phần trăm. Do đó, nếu hình ảnh cao quý được phép sử dụng trong văn xuôi thời đại chúng ta, thì người ta có thể ví những nỗi lo âu và niềm hối hận phần nào đang khuấy động quả bí ngô lộng lẫy vừa đứt lìa khỏi cuống dây. Bị tước đi nguồn dưỡng chất phi thường từ cửa hàng tại thành phố cảng thời thượng Helmstone, ông lui về thị trấn bản địa của mình, vùng Cinque Port thuộc Crikswich, nơi ông thuê căn nhà rẻ nhất mà ông có thể tìm thấy để làm chỗ dung thân, đó là Ngôi nhà trên Bãi biển, và sống một cách phô trương, dẫu không hoàn toàn trái ngược với các nguyên tắc của người mẹ già quá cố. Thu nhập của ông, như ông vẫn thường trò chuyện với người chị góa bụa và cũng là bạn đồng hành duy nhất của mình gần như mỗi ngày trong chốn riêng tư, là ở mức đáng nể. Việc tụt dốc từ đỉnh cao năm mươi phần trăm xuống còn năm phần trăm là điều không thể không cảm nhận được. Tuy nhiên, đó vẫn là một sự an ủi ngọt ngào tựa chiếc gối ôm lúc nửa đêm cho một kẻ đang trằn trọc lật người giữa chốn mơ màng, rằng ông không hề tạo ra những khoản nợ xấu nào, và người ta phải trả giá để được gọi là "esquire" (ông chủ). Một khi đã là esquire, bạn đã rời khỏi mặt đất ở nước Anh và đặt chân lên chiếc thang danh vọng. Một esquire có thể ngỏ lời cầu hôn với một tiểu thư quyền quý chính gốc; những esquire bình thường đã từng cưới các nữ công tước; họ kết hôn với con gái của các tước sĩ baron mọi ngày trong tuần.

Những suy nghĩ kiểu này tựa như sóng triều dâng lên hạ xuống trong lồng ngực của vị esquire tân thời. Biết bao lần trong cửa hàng ở Helmstone, ông chẳng từng nghe những quý bà tước hiệu từ chối ăn nói đẹp đẽ hơn những người phụ nữ bình thường; và ông đã đủ sức đối đầu với sự thâm thúy trong niềm kiêu hãnh của họ – ông hiểu rõ điều đó. Ông thừa biết rằng chỉ cần một chút bóng gió cầu hôn từ phía ông, họ sẽ lên tiếng bằng một giọng điệu hoàn toàn khác biệt so với những người phụ nữ bình thường. Sấm sét, thứ chỉ có thể được hóa giải bởi một esquire, vẫn ẩn chứa trong con người họ. Ông từ bỏ việc kinh doanh ở tuổi bốn mươi, để có thể mưu cầu chuyện kết hôn với một tiểu thư dòng dõi; hoặc ít nhất đó là một trong những ý tưởng nung nấu trong tâm trí ông.

Và tại đây, tôi nghĩ, chính là khoảnh khắc cho lời văn điếu đón đầu dành cho ông, cùng tiếng thở dài ngao ngán, ôi chao! Tôi không muốn tỏ ra quá vội vàng, nhưng việc tạo ra một chút hứng thú về ông là điều cần thiết, và hiện tại chẳng ai ngoài một người ngoại quốc có thể cảm nhận được điều đó đối với một kẻ mang quốc tịch Anh đang phình nở chỉ vì muốn được như những đồng bào của mình, vươn lên trên họ để giũ sạch họ khỏi gót giày từng tầng lớp một. Ôi chao! Thêm một chút bi thương kiểu nhà đòn còn hơn không có chút nào – ông không phải là một kẻ đơn tâm theo đuổi các giá trị danh vọng xã hội của chúng ta. Người mẹ buôn bán già cỗi, người đã ban cho ông gia tài, vẫn chảy trong dòng máu của ông để làm rối loạn hoài bão của chính ông; và bản tính của con người ấy mâu thuẫn đến mức, để trả thù cho những nỗi thất vọng, có những lúc ông quay lưng lại với tinh thần tiết kiệm tằn tiện. Những độc giả am tường văn kịch Hy Lạp sẽ nhận ra các Nữ thần Định mệnh đang đứng sau chiếc ghế của một kẻ chuyên tổ chức những bữa tiệc thường xuyên và linh đình hơn để nâng cao vị thế trong vùng, đồng thời lại bớt xén giá tiền mua rượu vang để thảm hại bù đắp lại khoản chi phí ấy. Một ngụm rượu vang của ông khiến người ta phải nín thở, tựa như khi đối diện trước những yếu tố thiên nhiên hùng vĩ. Nó thăm dò thể trạng một cách u tối và đáng sợ hơn, với bằng chứng sâu sắc hơn về một sức khỏe kiên cường, so với các dụng cụ của bác sĩ. Hầu hết các vị khách trên bàn tiệc của ông Tinman đều có cấu trúc tâm lý thế nào đó mà họ càng ngưỡng mộ ông vì chất lượng mạnh mẽ của thứ rượu ấy khi nghe ông công bố giá tiền của nó; sự kết hợp giữa sức mạnh và sự rẻ tiền có lẽ đã xoa dịu họ, như một minh chứng huyền bí khác về năng lượng quốc gia. Phải thế rồi, vì dân chúng trong thị trấn đã vui mừng tôn vinh ông làm thủ lĩnh của họ. Thỉnh thoảng, một vị esquire cô độc nào đó, được vớt từ mùa tắm biển đến dự tiệc tại ngôi nhà trên bãi biển, lại phạm phải tội lỗi khi cất lên những lời phàn nàn về chứng đau đầu sau đó, thứ lan truyền tiếng tăm xấu xa như một tấm khăn tang. Một hoặc hai vị esquire cư ngụ tại địa phương, những người mà ký ức về bàn tiệc của Tinman có thể được ví như chiếc lưỡi câu mà một con cá hồi già đã giật đứt khỏi tay người câu cá như một lời cảnh báo sống động nhất để cất nhắc cho tương lai, đã chộp lấy tiếng tăm đen tối ấy và truyền bá nó.

Viên Trung úy Đội tuần tra bờ biển, khi nghe nạn nhân tỉnh táo gần đây nhất kể lại, hoặc nghe về anh ta, sẽ gật đầu và nói rằng ông chưa bao giờ dùng bữa ở bàn tiệc của Tinman mà lại không bị đau đầu sau đó kèm theo một chuyến ghé thăm tiệm thuốc tây; điều này, ông được quả quyết là tốt cho việc buôn bán, và ông đành chấp thuận, như một điều phải làm ở một người tận hiến vì đất nước. Ông lại đến ăn tối với Tinman. Chúng ta vẫn cố gắng hết sức để sống hòa nhập. Trong suốt tám tháng của một năm, ông chẳng có mấy lựa chọn ngoài việc ăn tối với Tinman hoặc làm một kẻ ẩn tu gắn liền với chiếc kính viễn vọng.

"Anh đi đâu thế, Trung úy?" Câu trả lời thẳng thắn của ông cho câu hỏi ấy là: "Tôi sắp đi chịu chết;" và điều đó dần trở thành một sự thật ai cũng biết rằng nó ám chỉ bàn tiệc của Tinman. Chúng ta cứ thế sống chung với nhau hết mức có thể. Có lẽ nếu chúng ta là một dân tộc tính toán sắc sảo, chúng ta sẽ thấy việc quay sang tiêu diệt Tinman là lựa chọn ưu việt hơn cả cho việc buôn bán lẫn sự thịnh vượng thể chất của mình, bất chấp hậu quả. Nhưng chúng ta thì không, và thế là ông ta từ từ làm thay chúng ta công việc đó. Quả là một dân tộc hào phóng, bởi Tinman không hề bị căm ghét. Ký ức về "sáng hôm sau" chỉ khiến người ta hơi sợ hắn ta một cách mơ hồ.

Trong khi đó, Tinman chỉ nhận thức được mỗi một Điều rằng ông chẳng có chút tiến bộ nào trên con đường trở thành một esquire, ngoại trừ trên những phong bì thư và trong sự tự tôn của chính ông. Vùng lãnh thổ rộng lớn đó bắt đầu được ông chiếm giữ mà không màng đến những cư dân khác; và kết quả của một trạng thái cô lập vương giả như vậy là việc toàn bộ con người ông chìm đắm trong những suy ngẫm sâu sắc. Kể từ giờ phút được phong làm người đứng đầu thị trấn, những ý nghĩ xa vời đã chiếm lấy tâm trí ông. Ông rất nhanh trí; ông nhạy bén trước thói chế giễu; ông biết mình không được lòng dân gian bên dưới, cũng chẳng có mối quan hệ dễ chịu với những người bề trên bên trên, và ông đang mưu tính một cú lột xác vang dội như một thành viên trong Hội các Quý ông, vốn chẳng có gì gọi là nguyên bản để làm bối rối hay phiền lòng tâm trí người bản địa, nhưng lại vô cùng chói lọi. Rất ít thành viên trong Hội đặc quyền dám thậm chí tưởng tượng đến điều đó.

Sẽ thật khó tin, nhưng đó là một sự thật lịch sử, rằng trong lúc đang xách cá trích tươi về nhà trên cánh tay, ông đã ấp ủ ý tưởng đến yết kiến Nhân vật Thứ nhất và Người đứng đầu vương quốc, đồng thời chìm đắm trong những viễn cảnh đầy mê hoặc về việcmang tính quen biết cá nhân. Thậm chí, ông đã tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp hội thẩm. Bởi vì bạn phải biết rằng một trong các công chúa gần đây đã đính hôn theo các tờ báo đưa tin, và giả sử nàng rũ lòng chiếu cố phê chuẩn lời đính ước ấy, thì còn gì hợp lý hơn đối với một vị thủ lĩnh Cinque Port là đến chúc mừng nữ chúa thượng của mình, tức người mẹ lừng lẫy của nàng? Đó là những suy nghĩ và hành động mang lại hơi ấm xúc cảm và sắc thái cho các thành viên bị gạt ra rìa của một cộng đồng đang chìm trong màn sương mù khốn khổ. Chúng là ánh nắng mặt trời của chúng ta, và là chủ đề trò chuyện rực rỡ hơn của chúng ta. Chúng là điều cần thiết cho khí hậu và tâm tính người Saxon; và sẽ thật ngốc nghếch nếu vứt bỏ chúng, cũng như thật ngốc nghếch nếu không nỗ lực hết sức để trở nên thân thiết với những sự rực rỡ chốn trần gian khi chúng ta đang có chúng – như người ta có thể nói về các quan quản đốc, thị trưởng và quan chấp chính – trong tầm tay. Tinman hoàn toàn có cùng quan điểm này. Họ ở đó để xua tan sự tẻ nhạt của chúng ta. Chúng ta có họ để thay thế cho những điều kỳ diệu chốn thiên đường; và ông ta sẽ lập luận rằng chúng ta cũng có quyền làm phiền họ. Ông ta nuôi một ý niệm lơ lửng trên mây về việc xây dựng một Bệnh viện Dưỡng sức cho Thủy thủ tại Crikswich để dụ dỗ một vị hoàng tử, trao vào tay ngài chiếc bay thợ hồ, bắt ngài "đặt viên đá đầu tiên," rồi sau đó – tội nghiệp vị hoàng tử! – thiết đãi ngài một bữa ăn. Nhưng đó là chuyện của tương lai.

Công việc mua cá trích hoàn tất, ông Tinman bước băng qua bãi đá cuội để về ngôi nhà trên bãi biển. Ông là một người đàn ông có khuôn mặt khá tươi tắn, mang sắc thái đặc trưng của người Saxon, và nhìn từ xa trông rất đon đả. Việc ông có thể giữ được diện mạo như vậy trong khi hằng ngày phải chiến đấu với những chai rượu vang của mình là một minh chứng cho thể lực cực kỳ sung mãn. Bước đi của ông rất thong thả, điều tất yếu phải thế khi đi trên những viên sỏi, nơi mà mỗi bước đi bị hụt mất một nửa; và hơn thế nữa, ông ý thức được một làn sóng xì xào chung trong lúc rời đi, điều báo hiệu một hội đồng đầy những kẻ xoi mói. Tại sao ông lại không thể tự mình đi chợ chứ? Ông dồn vẻ uy nghi vào dáng đi lùi của mình để đáp lại câu hỏi nội tâm ấy. Khoảnh khắc ấy là lúc một người ý thức được sự chính trực của bản thân phải có một chiếc đuôi để thể hiện rõ ràng phẩm giá đó. Các nhà triết học từng thu hút sự chú ý đến khả năng biểu cảm đức hạnh thuần túy của khuôn mặt con người, nhưng ngay khi nó lướt qua, phần tâm hồn đứng thẳng bên trong dường như trở nên bất lực. Chiều rộng của đôi vai chúng ta dường như được trưng ra để các nhà phê bình tha hồ viết lách lên đó. Cảm giác đơn thuần về giá trị đạo đức làm nhiệm vụ quá kém cỏi trong việc khỏa lấp sự thiếu vắng đường nét trên tấm lưng phẳng lì trơ trọi ấy. Về mặt này, chúng ta còn thua cả loài vật. Một chú chó phía sau nó chứa đựng biết bao ngôn từ làm sao! Ai cũng nhận ra điều đó. Hãy để một chú chó quay lưng đi trước một vòng tròn thù địch, chiếc đuôi xù lông và đầy cảnh giác của nó không chỉ bảo vệ nó mà còn đe dọa; đó là một vũ khí. Con người không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trào dâng sôi sục, hoặc gồng mình lên một cách lố bịch. Biết được tâm lý chung về chuyện đi chợ của mình – bởi con người có thể nhìn thấy những gì ở sau lưng họ, dẫu họ có thể chẳng có cơ quan nào để nói chuyện ở đó – Tinman giống như những người có nguyên tắc từ chối trả tiền cho câu "Chúc ơn trên phúc lộc!" từ một mụ ăn mày lắm điều, để rồi nhận lại điều ngược lại sau khi đã đi khuất. Ông ta đủ nhạy cảm để cảm thấy tấm lưng của mình bị bôi phấn giống như trên một tấm bảng đen. Lời nhận xét duy nhất đu theo sau ông là: "Kìa hắn đang đi đấy!"

Ông đi về phía cổng hướng biển của ngôi nhà trên bãi biển, được trổ trên một bức tường đá lửa thấp, nơi ông được đón bởi người em gái Martha, người mà ông trao chiếc giỏ. Dường như ông đã đọc tên giá tiền mua mỗi tá cá của mình. Cô chạm tay vào đám cá và ấn vào phần bụng của những con nằm trên cùng, có lẽ là để thăm dò một cách âu yếm về buồng trứng của chúng. Sau đó, hai anh em khuất bóng. Chẳng mấy chốc sau đó, mùi cá trích đã tỏa ra qua các ống khói của khắp Crikswich, và đó là chừng ấy sự hòa hợp và đoàn kết lễ hội giữa các cư dân.

Ngôi nhà trên bãi biển được đặt ở vị trí hiện tại, người ta phỏng đoán là vì tầm nhìn hướng biển, nhưng nó lại quay ngoắt lưng lại để đối diện với thị trấn qua một khoảng cỏ và bọt muối, trông giống như một gã hạ sĩ vuông vức và đầy khinh miệt đang bận rộn duyệt binh vĩnh viễn một trung đội tân binh vụng về. Biển chẳng đem lại niềm vui cho nó, mà đất liền cũng vậy. Phố Marine Parade nằm ở mặt tiền phía bên trái, che chở những đôi mắt ố yếu dưới một mái hiên xanh đã sờn, tránh khỏi một ánh mặt trời hiếm khi xuất hiện, hệt như những kẻ gièm pha các trinh nữ vẫn hay bịa đặt rằng những người thiếu nữ ấy luôn cảnh giác cao độ trước vị khách chẳng bao giờ đến. Sân hiên Belle Vue trừng trừng nhìn ra qua những ô cửa kính gầy giơ xương mà chẳng chút ngại ngùng, không hề hổ thẹn với làn da vàng vọt của mình. Một quán rượu há hốc mồm tự xưng là Khách sạn mới lùi lại một bước. Những căn biệt thự mang tên hoàng gia và các trận chiến đẫm máu chiếm lấy năm thước đất vườn, phình ra bên những ô cửa sổ lồi cạnh các căn biệt thự khác vốn đứng thẳng một cách kiêu hãnh, đề cao sự thẳng thắn đoan trang và nét lịch sự không phô trương. Nền cỏ cao phía bên phía tay phải là Crouch. Tòa Hall Elba nép mình giữa những tán cây lùn chịu đựng sương gió tiến sâu hơn về phía vách đá. Sự nhẵn thín, sự thiếu thốn đường nét, sự trống rỗng, sự ẩm ướt và nhớp nháp tạo nên diện mạo bên ngoài của một thị trấn mà mọi người vẫn vô cùng vui vẻ kéo đến từ London vào mùa hè, bởi vì chẳng có gì ở Crikswich có thể làm phân tâm cuộc mưu cầu sức khỏe trần trụi. Biển tung những giọt nước mặn phục hồi sinh lực vào những kẻ đang hít hà một cách quả quyết, những kẻ bước vào bữa ăn với một sự thèm ăn khiến họ hết lời ca ngợi nơi này, bất chấp những luồng khí thải cống rãnh nồng nặc bốc lên từ một bãi rác lộ thiên trên bãi đất trống hòa lẫn vào vị mặn của biển. Truyền thuyết kể rằng có một cặp vợ chồng người Pháp đến thị trấn để thuê phòng trọ trong một tháng, và vào ngày hôm sau, họ bắt một chiếc thuyền từ bờ biển, nói bằng thứ tiếng Anh yếu ớt của mình với một lão thủy thủ già thuộc đội tuần tra bờ biển mà họ đã tham khảo về thời tiết rằng: "Cái này còn đỡ hơn cái kia," trong khi họ nhún vai giữa vùng biển động dữ dội và mảnh đất giống như xác chết. Và họ đã không bao giờ xuất hiện trở lại. Ý của họ là gì thì chẳng ai hay. Sau khi đã thanh toán hóa đơn tại nhà trọ, hành vi của họ được quy là do chứng điên có hệ thống. Người Anh đến Crikswich vì bầu không khí mặn mòi nguyên chất của biển, và họ không hề mong chờ nó được nấu nướng, trang hoàng hay tô điểm cho mình. Nếu những điều đó được làm với thiên nhiên, thì thứ bạn có không còn là thiên nhiên nữa, mà là một cái gì đó lai căng phong cách Pháp. Lũ người Pháp đó thật thích tỉa tót bộ râu của thần Neptune! Cứ đợi mà xem, bạn chắc chắn sẽ tìm thấy sự đa dạng trong thiên nhiên, nhiều hơn mức bạn muốn. Bạn sẽ tìm thấy nó ở thần Neptune. Bạn nghĩ sao về việc vỡ đê chắn sóng, và một trận lụt tràn vào vùng đất cỏ thơm kéo dài từ ngôi nhà trên bãi biển đến những dãy nhà đang lung lay, những căn biệt thự, nhà tranh và quán rượu đã được biến đổi bởi tấm bảng hiệu thành Khách sạn, dọc theo mặt tiền của thị trấn?

Một sự kiện như vậy từng xảy ra trong quá khứ, và đã giáng cho ngôi nhà trên bãi biển một cú rung chuyển dữ dội mà chỉ có thần Neptune vĩ đại trong cơn thịnh nộ mới có thể gây ra. Nhưng nhiều năm đã trôi qua. Các kè đá đã được dựng lên để chặn và chuyển hướng ngài. Ngài thường trút cơn giận mùa đông của mình lên một cối xay gió và những đầm lầy muối nằm thấp hơn về phía tây. Ông Tinman vẫn luôn vô cùng nhiệt tình thúc đẩy việc chi tiêu những khoản tiền mà thị trấn có thể tiết kiệm được cho việc bảo vệ bờ biển, xem đó như một hành động xoa dịu hoặc thách thức thần biển. Có một câu nói đùa thiện cảm về ông về chủ đề đó giữa các đồng nghiệp hội thẩm. Ông đáp lại bằng một trò đùa rằng điều đầu tiên người Anh cần quan tâm là hệ thống phòng thủ của nước Anh.

Nhưng sẽ không ổn nếu cứ mãi đắm chìm trong những kỷ nguyên hòa bình của chúng ta, thứ mà chúng ta phải đánh đổi bằng những sự hy sinh vô cùng lộng lẫy. Sự hòa bình, ngoại trừ sự xuất hiện của một ban nhạc Đức thỉnh thoảng làm gián đoạn sự yên tĩnh của thị trấn, đã mang lại cho cư dân Crikswich, cả bên trong lẫn bên ngoài, vẻ bề ngoài giống hệt với hình ảnh hoàn hảo nhất của nó, kèm theo, phải thú nhận là một mức độ căng thẳng thần kinh biến những sự kiện thông thường thành một vài nỗi kinh hoàng của Ngày Tận Thế, khi vào một đêm nọ, ngay thời điểm giao mùa xuân phân, một chuyện đã xảy ra.