Chiều hôm ấy, ba người đàn ông sải bước đầy uy quyền vào văn phòng Babbitt, thần thái chẳng khác nào một ủy ban tự quản thời khai hoang. Họ là những kẻ vạm vỡ, cương quyết, cằm bạnh, và đều là những bậc quyền quý tại mảnh đất Zenith—bác sĩ Dilling, nhà thầu Charles McKelvey, và đáng gờm hơn cả là Đại tá Rutherford Snow râu tóc bạc phơ, ông chủ tờ Advocate-Times. Trước sự hiện diện áp đảo của họ, Babbitt bỗng thấy mình thật nhỏ bé và tầm thường.

“Chào… chào các ông, hân hạnh quá, mời ngồi, tôi có thể giúp gì cho các ông đây?” anh lắp bắp.

Họ chẳng buồn ngồi xuống, cũng chẳng buồn xã giao lấy một câu về thời tiết.

“Babbitt,” Đại tá Snow cất tiếng, “chúng tôi đến từ Liên đoàn Công dân Tốt. Chúng tôi đã quyết định muốn cậu tham gia. Vergil Gunch bảo cậu không mặn mà lắm, nhưng tôi nghĩ mình có thể giúp cậu thấy được một chân trời mới. Liên đoàn sắp hợp tác với Phòng Thương mại để thực hiện chiến dịch ủng hộ ‘Công xưởng Mở’, vì vậy đã đến lúc cậu phải ghi tên mình vào rồi đấy.”

Trong cơn bối rối, Babbitt không tài nào nhớ nổi lý do tại sao mình lại không muốn gia nhập Liên đoàn—nếu quả thực anh từng có lý do xác đáng—nhưng anh biết chắc chắn một điều rằng mình tuyệt đối không muốn tham gia. Và chỉ cần nghĩ đến cảnh họ ép buộc mình, một luồng giận dữ đã trỗi dậy, ngay cả đối với những ông trùm thương nghiệp này.

“Xin lỗi Đại tá, tôi cần phải suy nghĩ thêm một chút ạ,” anh lầm bầm.

McKelvey gằn giọng: “Ý cậu là cậu sẽ không tham gia, George?”

Một thứ gì đó đen tối, xa lạ và hung dữ bỗng chốc cất tiếng trong lòng Babbitt: “Này, ông nghe đây, Charley! Tôi thề là tôi sẽ không để bất cứ ai bắt ép mình tham gia vào bất cứ chuyện gì đâu, kể cả khi đó là ông, những kẻ giàu sụ kia!”

“Chúng tôi không ép buộc ai cả,” bác sĩ Dilling bắt đầu thanh minh, nhưng Đại tá Snow đã gạt phăng: “Chắc chắn là chúng tôi đang ép rồi! Chúng tôi chẳng ngại chút áp lực đó đâu, nếu nó thực sự cần thiết. Babbitt, Liên đoàn đã bàn tán về cậu khá nhiều rồi đấy. Cậu vốn được coi là một người tỉnh táo, đứng đắn và có trách nhiệm; trước giờ vẫn vậy; nhưng gần đây, không hiểu vì lý do quái quỷ nào mà tôi nghe từ đủ mọi nguồn rằng cậu đang giao du với bọn người lêu lổng, và tệ hơn nữa, cậu còn dám đứng ra ủng hộ những phần tử nguy hiểm nhất thị trấn, kiểu như cái gã Doane đó.”

“Đại tá, chuyện đó tôi nghĩ là việc riêng của tôi.”

“Có thể, nhưng chúng tôi muốn làm cho ra lẽ. Cậu và bố vợ cậu đã từng đứng về phía những lợi ích vững mạnh và có tầm nhìn xa nhất trong thị trấn, như những người bạn của tôi ở Công ty Vận tải Đường phố, và các tờ báo của tôi đã lăng xê cho cậu không ít. Chà, cậu không thể mong đợi những công dân tử tế tiếp tục giúp đỡ nếu cậu cứ khăng khăng đứng về phía chính những kẻ đang cố gắng phá hoại chúng tôi.”

Babbitt run sợ, nhưng một bản năng đau đớn mách bảo anh rằng nếu lần này nhượng bộ, anh sẽ phải nhượng bộ trong mọi chuyện. Anh phản đối:

“Ông đang nói quá rồi, Đại tá. Tôi tin vào tư tưởng cởi mở và phóng khoáng, nhưng tất nhiên, tôi cũng ghét bọn hâm hấp, bọn ba hoa, bọn công đoàn và những thứ tương tự y như các ông vậy. Nhưng sự thật là hiện tôi đang tham gia quá nhiều tổ chức đến mức chẳng còn tâm trí đâu để quán xuyến cho chu toàn, nên tôi muốn cân nhắc kỹ trước khi quyết định gia nhập Liên đoàn.”

Đại tá Snow đáp lại bằng giọng bề trên: “Ồ không, tôi không hề nói quá! Chính vị bác sĩ ở đây đã nghe cậu chửi rủa và bôi nhọ một trong những mẫu hình nghị sĩ Cộng hòa ưu tú nhất ngay vào buổi trưa hôm nay! Và cậu hoàn toàn sai lầm khi nghĩ rằng mình có quyền ‘cân nhắc về việc gia nhập’. Chúng tôi không cầu xin cậu tham gia Liên đoàn—chúng tôi đang ban cho cậu đặc ân đó. Tôi không chắc đâu nhé, chàng trai ạ, e là đến lúc cậu muốn tham gia thì đã quá muộn. Tôi không chắc lúc đó chúng tôi còn cần cậu nữa không. Tốt nhất là nghĩ nhanh lên—nghĩ nhanh lên!”

Ba vị “ủy viên” tự quản, đầy uy nghiêm trong sự chính nghĩa của mình, nhìn chằm chằm vào anh trong một bầu không khí căng thẳng. Babbitt vẫn đứng đợi. Anh chẳng suy nghĩ gì cả, chỉ đơn giản là chờ đợi, trong khi cái đầu ong ong của anh cứ vang vọng câu nói: “Mình không muốn tham gia—mình không muốn tham gia—mình không muốn tham gia.”

“Được thôi. Tiếc cho cậu!” Đại tá Snow nói, rồi ba người đàn ông quay phắt lưng lại, để lộ cái dáng vẻ bệ vệ của họ.