Ted từ trường Đại học về nhà nghỉ cuối tuần. Dù không còn nhắc đến ngành cơ khí và cũng kín tiếng về các giáo sư của mình, cậu dường như vẫn chẳng hề tha thiết gì với giảng đường, còn mối quan tâm lớn nhất lúc này là chiếc máy điện thoại vô tuyến.

Tối thứ Bảy, cậu đưa Eunice Littlefield đi dự một buổi khiêu vũ ở Devon Woods. Babbitt thoáng thấy cô bé nhún nhảy trên ghế xe, rực rỡ trong chiếc áo choàng đỏ tươi phủ ngoài bộ váy bằng lụa màu kem mỏng tang. Đến tận mười một giờ rưỡi, lúc hai vợ chồng Babbitt đi ngủ, đôi trẻ vẫn chưa về. Vào một thời điểm chập chờn mơ hồ lúc nửa đêm, Babbitt giật mình thức giấc vì tiếng chuông điện thoại rồi ủ rũ lần bước xuống lầu. Đầu dây bên kia là Howard Littlefield:

“George đấy à, con Euny vẫn chưa về. Thằng Ted về chưa?”

“Chưa—ít nhất thì cửa phòng nó vẫn mở—”

“Lẽ ra chúng nó phải về rồi chứ. Con Eunice bảo buổi khiêu vũ tan lúc nửa đêm cơ mà. Đám người bên nhà tổ chức tiệc tên là gì ấy nhỉ?”

“Trời ạ, nói thật với anh là tôi chịu, Howard à. Hình như là bạn cùng lớp nào đó của thằng Ted ngoài Devon Woods. Chẳng biết phải làm sao bây giờ. Đợi chút, để tôi chạy lên hỏi Myra xem bà ấy có biết tên không.”

Babbitt bật đèn trong phòng Ted. Đó là căn phòng bừa bãi đậm chất con trai với tông màu nâu; bàn trang điểm ngổn ngang, sách vở sờn gáy, một lá cờ lưu niệm trường trung học, cùng những bức ảnh chụp các đội bóng rổ và bóng chày. Rõ ràng là Ted không có ở đó.

Bà Babbitt bị đánh thức, bực bội càu nhàu rằng bà đời nào biết tên chủ nhà của buổi tiệc, rằng muộn lắm rồi, rằng lão Howard Littlefield chẳng khôn hơn kẻ đần bẩm sinh là mấy, và rằng bà đang buồn ngủ rũ mắt. Thế nhưng bà vẫn cứ trằn trọc lo âu, trong khi Babbitt, ngoài hiên ngủ, phải chật vật dỗ lại giấc nồng giữa cơn mưa rào dai dẳng những lời lải nhải của vợ. Trời vừa tảng sáng thì ông bị bà lay dậy, miệng thảng thốt gọi “George! George!” bằng giọng điệu gần như kinh hãi.

“Cái… cái… cái gì thế?”

“Ra đây mau mà xem này. Khẽ chứ!”

Bà dẫn ông dọc theo hành lang đến trước cửa phòng Ted rồi khẽ đẩy cửa ra. Trên tấm thảm nâu sờn cũ, ông nhìn thấy một đống đồ lót voan bồng bềnh màu hoa hồng; trên chiếc ghế bành Morris trang nghiêm là chiếc giày cao gót màu bạc của thiếu nữ. Và trên gối là hai mái đầu còn ngái ngủ—của Ted và Eunice.

Ted tỉnh dậy, toe toét cười rồi lầm bầm với vẻ thách thức chẳng mấy thuyết phục: “Chào buổi sáng! Con xin trân trọng giới thiệu vợ con—Quý bà Theodore Roosevelt Eunice Littlefield Babbitt.”

“Lạy Chúa tôi!” Babbitt thốt lên, còn vợ ông thì ré lên một tràng ai oán dài thượt: “Trời ơi, con đã dám—”

“Tối qua tụi con cưới nhau rồi. Vợ ơi! Ngồi dậy chào buổi sáng mẹ chồng cho ngoan nào.”

Nhưng Eunice vội rúc cả đôi vai lẫn mái tóc bù xù xinh xắn của mình xuống dưới gối.

Đến chín giờ sáng, hội đồng vây quanh Ted và Eunice trong phòng khách đã quy tụ đủ mặt ông bà George Babbitt, vợ chồng Tiến sĩ Howard Littlefield, vợ chồng Kenneth Escott, vợ chồng Henry T. Thompson, cùng bé Tinka Babbitt—người duy nhất tỏ ra thích thú trước phiên tòa dị giáo này.

Một cơn mưa rào những lời nhiếc móc tới tấp trút xuống căn phòng:

“Mới nứt mắt ra—” “Phải hủy hôn ngay—” “Đời thuở nhà ai lại có cái thứ—” “Lỗi tại cả hai đứa—” “Liệu mà ém nhẹm đừng cho lên báo—” “Tống cổ ngay tới trường nội trú—” “Phải giải quyết ngay lập tức, và theo tôi thì—” “Cứ phải nọc ra đánh cho một trận tơi bời—”

Gay gắt nhất là Verona: “Ted! Phải tìm cách nào cho em hiểu chuyện này nghiêm trọng đến mức nào mới được, thay vì cứ đứng trơ ra đó với cái điệu cười ngớ ngẩn ngu xuẩn ấy!”

Cậu bắt đầu phản kháng: “Trời đất ơi, chị Rone, chị cũng lấy chồng rồi còn gì?”

“Chuyện đó hoàn toàn khác!”

“Khác chắc rồi! Người ta đâu có phải dùng đến cả đòn bẩy với dây xích mới kéo nổi hai người cầm tay nhau như em với Eu!”

“Này anh bạn trẻ, cấm có hỗn xược nữa,” ông cụ Henry Thompson ra lệnh. “Nghe ông bảo đây.”

“Em nghe ông nội nói kìa!” Verona chen vào.

“Phải đấy, nghe lời ông nội con đi!” bà Babbitt tiếp lời.

“Ted, cháu nghe lời ông Thompson đi!” Howard Littlefield cũng góp giọng.

“Ôi lạy Chúa tôi, con đang nghe đây này!” Ted gào lên. “Nhưng mọi người nhìn lại xem! Con phát ốm và mệt mỏi vì cứ phải làm cái xác chết cho mọi người mổ xẻ rồi! Muốn giết ai thì đi mà giết lão mục sư làm lễ cưới cho tụi con ấy! Trời ạ, lão chém con những năm đô, trong khi cả gia tài con chỉ còn đúng sáu đô hai mươi lăm xu. Con chịu đủ những tiếng la hét này rồi!”

Một giọng nói mới vang lên ồm ồm, đầy uy quyền, lấn át cả căn phòng. Đó là Babbitt. “Thôi đi, lắm kẻ chĩa mũi dùi vào quá rồi đấy! Rone, con im miệng lại. Howard với bố vẫn còn đủ sức, thừa khả năng tự chửi bới việc nhà mình. Ted, vào phòng ăn, bố con mình nói chuyện riêng.”

Vào đến phòng ăn, sau khi cánh cửa đã đóng chặt, Babbitt bước lại gần con trai, đặt hai tay lên vai cậu. “Con nói cũng có phần đúng. Họ lắm lời quá. Giờ thì con tính sao đây, chàng trai?”

“Trời, bố, bố thực sự chịu lắng nghe con như một con người đấy ư?”

“À, thì bố… Con có nhớ từng gọi hai bố con mình là ‘những người đàn ông nhà Babbitt’ và bảo chúng ta phải đoàn kết không? Bố muốn như thế. Bố không hề cho rằng chuyện này là trò đùa. Với bao cạm bẫy bất lợi bủa vây lớp trẻ ngày nay, bố chẳng tán thành việc cưới xin sớm sủa đâu. Nhưng con cũng chẳng thể tìm đâu ra một cô gái tốt hơn Eunice; và theo bố thấy thì lão Littlefield vớ được con rể nhà Babbitt này là phúc tổ bảy đời rồi! Nhưng con định tính thế nào? Dĩ nhiên con vẫn có thể tiếp tục học đại học, rồi sau khi tốt nghiệp—”

“Bố ơi, con không chịu nổi nữa rồi. Có thể chuyện đó hợp với người khác. Có thể một ngày nào đó con sẽ muốn quay lại trường. Nhưng với con lúc này, con chỉ muốn lao vào ngành cơ khí. Con tin mình sẽ trở thành một nhà sáng chế giỏi. Hiện giờ đã có người sẵn sàng trả cho con hai mươi đô một tuần ở nhà máy rồi.”

“Thì…” Babbitt rảo bước chầm chậm, nặng nề qua căn phòng, trông ông có vẻ già đi đôi chút. “Bố luôn muốn con có được tấm bằng đại học.” Ông lại trầm ngâm bước ngược trở lại. “Nhưng bố chưa từng—Này, lạy trời lạy phật, đừng có hé răng nửa lời với mẹ con đấy nhé, không thì bà ấy giật nốt mấy sợi tóc còi còn lại của bố mất, nhưng nói thực lòng, cả đời bố chưa bao giờ được làm lấy một việc mà mình thực sự muốn! Bố chẳng biết mình đã làm nên trò trống gì ngoài chuyện sống cho qua ngày đoạn tháng. Bố tính ra mình mới chỉ nhích được chừng một đốt ngón tay trên cả một chặng đường dài trăm dặm. Biết đâu con lại tiến xa hơn được thì sao. Bố chẳng dám chắc. Nhưng bố lại thấy hả hê một cách thầm kín khi thấy con biết mình muốn gì và dám làm điều đó. Thôi được, đám người ngoài kia sẽ tìm cách bắt nạt con, thuần phục con cho mà xem. Cứ bảo họ xéo đi cho rảnh nợ! Bố sẽ chống lưng cho con. Thích thì cứ nhận việc ở nhà máy đi. Đừng có sợ cái gia đình này. Không, cũng đừng sợ cả cái thành phố Zenith này. Và đừng sợ chính bản thân mình như bố đã từng sợ. Cứ tiến lên đi, chàng trai! Cả thế giới này là của con!”

Khoác vai nhau, những người đàn ông nhà Babbitt hiên ngang bước ra phòng khách, đối mặt với cả gia đình đang chực chờ vồ lấy họ.