Bài Học Hillary

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 20 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4
Những Tính Toán Cá Nhân

❊ ❊ ❊

CHIỀU NGÀY 11 THÁNG 10 NĂM 1975, trong phòng khách ngôi nhà gạch đỏ nhỏ nhắn của mình, Bill và Hillary làm lễ thành hôn với sự dẫn lễ của mục sư Vic Nixon, một tu sĩ dòng Methodist mà Bill đã gặp trên đường vận động tranh cử. Hillary mặc chiếc váy dài muslin viền đăng ten kiểu thời nữ hoàng Victoria mà cô đã cùng mẹ đi mua vào buổi tối trước lễ cưới.

“Ai sẽ tiễn người phụ nữ này?” Mục sư Nixon hỏi.

Mọi con mắt đổ dồn về ông Hugh Rodham, nhưng ông không buông cánh tay cô con gái bé nhỏ của mình ra. “Bây giờ xin ông lùi lại một chút, thưa ông Rodham,” cuối cùng vị mục sư nhắc. Và ông Hugh mới lùi lại.

Hai tháng sau, đôi uyên ương có một kỳ trăng mật đặc biệt. Đi cùng với Bill và Hillary đến Acapulo, Mexico có cả gia đình của Hillary và một trong số các bạn gái của em trai cô. Mọi người ở chung trong một căn hộ rộng lớn có vườn hoa.

CUỘC BẦU CỬ THÁNG 11 NĂM 1976 là viên đá tảng cho dự án hai mươi năm của Bill và Hillary. Jimmy Carter, thống đốc bang Georgia, đã chứng minh rằng Đảng Dân chủ có thể giành lại Nhà Trắng sau tám năm đằng đẵng. Hơn thế nữa, Carter đã chứng minh với vợ chồng Clinton rằng, thống đốc một bang miền Nam ít người biết đến vẫn có thể giành đủ số phiếu bầu để trở thành tổng thống. Có lẽ điều quan trọng nhất đối với nhà Clinton, sau khi bị thua sát nút trong chiến dịch vận động đầu tiên nhắm tới ghế dân biểu Hạ viện hai năm trước, là Bill đã giành được chiến thắng dân cử đầu tiên của mình vào năm 1976 bằng chiến thắng trong cuộc đua giành chức tổng chưởng lý bang Arkansas. Với chiến thắng này, gia đình Clinton phải bỏ lại sau lưng tháp ngà học thuật của trường đại học và cuộc sống êm đềm ở thị trấn Fayetteville, để chuyển đến thủ phủ của bang là Little Rock, một thành phố có khoảng 150.000 dân. Mặc dù là một thành phố thuộc loại lớn trong miền, nhưng Little Rock vẫn có vẻ nhỏ bé, cách biệt và có chút cổ lỗ; đó là nơi người dân gắn bó với nhau và ưa tán chuyện, nơi không có bí mật nào có thể giữ kín. Đấy là điều mà Hillary đã nhanh chóng khám phá ra.

Công ty luật Rose, nơi làm việc mới của Hillary, có lịch sử hơn 150 năm và được coi là tiên phong cho giới doanh nghiệp sáng chói của bang. Rose trội hẳn so với bất kỳ công ty luật nào khác trong bang; nó nằm ở giao điểm của quyền lực và thương mại. Arkansas có thể xếp vào hàng những bang nghèo nhất Hoa Kỳ, nhưng nó không thiếu những doanh nghiệp cực kỳ giàu có. Công ty luật Rose đại diện quyền lợi cho ngân hàng lớn nhất tiểu bang – ngân hàng Worthen, cho nhà môi giới chứng khoán lớn nhất nằm ngoài khu phố tài chính Wall Street của New York – Stephens Inc, cho người khổng lồ trong ngành gia cầm – Tyson Foods và cho một nhà bán lẻ cấp quốc gia đang tăng trưởng rất nhanh là Wal-Mart. Hố ngăn cách giữa người giàu và người nghèo trong bang rất lớn và sẽ còn như thế trong nhiều năm sau nữa.

Xung đột quyền lợi giữa giới thượng lưu và thành phần còn lại ở Arkansas đã được chứng minh trong cuộc bỏ phiếu năm 1976 dưới hình thức một sáng kiến mang tính dân túy. Đối với Hillary, sáng kiến này minh họa một cách nhanh chóng và khó khăn cho những tính toán chính trị và những tính toán cá nhân, gắn với quyết định của cô khi dọn đến Little Rock và tham gia công ty luật Rose.

Sáng kiến được khởi động bởi những luật sư ủng hộ người nghèo – một nhóm hoạt động mang tên Hiệp hội những Tổ chức Cộng đồng vì Cải cách Ngay bây giờ (viết tắt là ACORN). Sáng lập viên của nhóm là Wade Rathke, một luật sư đã mở văn phòng tại Arkansas năm 1970 và là bạn thân của Bill Clinton. Trước đó khá lâu, Rathke được giới thiệu làm quen với Hillary. Cả hai người có vẻ như có cùng một quan điểm chính trị: giúp đỡ những người ở dưới đáy xã hội.

Rathke nhớ lại: “Cô ấy hiểu công tác tổ chức cộng đồng.” Hillary đặc biệt quan tâm tới sự khác nhau trong đường lối của ACORN so với những lời thuyết giáo của Sail Alinsky – nhà tổ chức cộng đồng có xu hướng khuynh tả mà cô lấy làm đề tài bài luận văn năm cuối ở Đại học Wellesley. Khi giá các dịch vụ công cộng ở Arkansas tăng vọt vào năm 1976, thông qua việc tổ chức bỏ phiếu, ACORN đã thúc đẩy một sáng kiến theo đó các công ty công ích phải hạ giá điện nước cho những khách hàng là cư dân Little Rock, đồng thời tăng giá với khách hàng là doanh nghiệp. Biện pháp này được người dân bỏ phiếu thông qua.

Về phần mình, cộng đồng doanh nghiệp không cho phép thực thi một sự thay đổi như vậy mà không phản ứng quyết liệt. Họ cho rằng mức giá cao cho các dịch vụ công sẽ không khuyến khích doanh nghiệp ở những nơi khác đến Little Rock làm ăn. Công ty hợp tác điện lực Đệ Nhất, một hợp tác xã điện lực, hoạt động rất ít ở Little Rock, đã nhanh chóng nộp đơn lên tòa chống lại việc bỏ phiếu. Vài doanh nghiệp khác cũng làm như vậy.

Động lực phía sau cuộc chống đối này chính là công ty luật Rose – công ty đã cử luật sư nữ duy nhất của mình ra hỗ trợ cho đội luật sư tại tòa án, nhằm đấu tranh với những luật sư của ACORN và những người ủng hộ biện pháp này.

“Tôi thật sự ngạc nhiên và bị sốc khi nhìn thấy cô ấy tại tòa,” Rathke nói. Qua những lần trò chuyện với Hillary, Rathke vẫn đinh ninh rằng cô ấy “nếu chưa phải là bạn thì cũng là một đồng minh.”

Các luật sư bắt buộc phải đại diện một cách mạnh mẽ cho thân chủ của mình, và công ty luật lấy làm tự hào về “truyền thống ủng hộ tích cực và hiệu quả cho quyền lợi của thân chủ”. Thế là Hillary không thể tránh được việc đối đầu với bạn bè cũ, nhất là trong buổi đầu sự nghiệp mới của cô như thế này. Và tất nhiên đây là một hệ quả có thể dự đoán trước từ lựa chọn của Hillary khi tham gia vào công ty luật Rose. Cô sẽ phải biện hộ cho những thân chủ đang đối lập với những lý tưởng mà trước kia cô tán thành.

“Cô ấy đã dính líu một cách phức tạp vào sự hình thành vị trí của công ty,” người sáng lập ACORN nói. Một người bạn nhớ lại, Hillary đã viện ra “nghiên cứu với các tài liệu làm căn cứ” nhằm thuyết phục quan tòa vô hiệu hóa sáng kiến của ACORN. Hillary và các đồng nghiệp đã có một buổi báo cáo ngắn về chiến thắng, sau bữa ăn khuya ở thư viện của công ty luật.

Vị quan tòa chấp nhận cái lý thuyết về luật pháp của Hillary – quy định đó chẳng khác gì việc cưỡng đoạt tài sản trái hiến pháp – khiến các luật sư của ACORN vô cùng giận dữ. “Đó là một ngày buồn cho nền dân chủ, khi các doanh nghiệp lớn có thể khiến cho tòa án lật ngược lá phiếu của người dân,” vị chủ tịch ACORN nhận xét trong một bản tuyên bố. Người bị thiệt thòi nhiều nhất là những công dân nghèo và trung lưu của Little Rock, những người bị bỏ lại mà không có sự giúp đỡ nào.

Vai trò của Hillary trong vụ kiện được cả công ty luật Rose khen ngợi, nhưng nó nhanh chóng làm cho tình bạn giữa cô và Rathke trở nên xấu đi. Rathke vẫn tiếp tục làm việc cho ACORN đến tận ngày nay – tổ chức này hiện đặt cơ sở tại thành phố New Orleans vừa bị bão nhiệt đới tàn phá. “Sau vụ đó tôi không bao giờ nói chuyện riêng với cô ấy nữa,” Rathke nói. Khi được yêu cầu giải thích về những con đường khác nhau, không thể hòa giải được mà ông và Hillary đã chọn, Rathke chỉ nói một cách đơn giản: “Cô ấy đã dính vào hàng loạt tính toán sai lầm.”

Những tính toán ấy đã không ngăn cản Hillary, với tư cách nhà chính trị, duy trì mối liên minh với ACORN mỗi khi sự liên minh ấy là có lợi. Ba mươi năm sau, Hillary và ACORN vẫn làm việc cùng nhau trong vấn đề tăng mức lương tối thiểu và cải cách bầu cử. Năm 2006, Hillary được đón tiếp nồng nhiệt khi đến dự hội nghị thường niên của tổ chức ACORN tại thành phố Columbus, bang Ohio, sau một cuộc nói chuyện sôi nổi về những vấn đề trên. Ngoài ra, trong cả hai chiến dịch vận động tranh cử vào Thượng viện, Hillary đã ứng cử với tư cách là ứng cử viên không chỉ do Đảng Dân chủ đề cử, mà còn được sự đề cử của Đảng các Gia đình Lao động – một tổ chức chính trị do ACORN giúp đỡ thành lập. Với cả hai bên, Arkansas chỉ là quá khứ xa xôi. Nhưng như Hillary sau này phát hiện ra, một vài người cô từng bực mình khi ấy không hẳn là những người dễ tha thứ. Sau này cô nói, chủ nghĩa lý tưởng thời thanh niên không phải bao giờ “cũng dung nạp những ngăn trở về chính trị và xã hội mà người ta phải đương đầu trên cõi trần này”.

VỊ luẬt sư hÀng ĐẦuđối lập với sáng kiến của ACORN, Herbert C. Rule III, là một trong hai cộng sự của công ty Rose, người đã mời Hillary làm việc sau cuộc bầu cử thất bại năm 1976. Còn một luật sư khác là Vincent Foster, người đã biết tới Hillary khi cô còn điều hành Trung tâm Phân tích Pháp lý của Đại học Arkansas ở Fayetteville.

Công ty luật Rose tự quảng cáo là hãng luật lâu đời nhất ở bờ tây sông Mississippi, nhưng đến thời điểm này nó mới bắt đầu thuê luật sư nữ. Và Bill với Hillary là trường hợp hết sức lạ lùng ở Little Rock: một cặp vợ chồng cùng làm luật sư là điều “chưa ai nghe nói tới” ở Arkansas vào lúc đó – một cộng sự cũ của họ, ông Allen W. Bird II, sau này nhớ lại.

Foster và Rule đã giới thiệu Hillary với các cộng sự; một số người trong bọn họ “quan tâm đặc biệt tới việc tuyển dụng một phụ nữ” có năng lực. (Phần lớn nữ luật sư ở Arkansas lúc đó chuyên về luật gia đình.) Chắc chắc rằng Hillary đã đáp ứng được cuộc trắc nghiệm đó – cũng như nhiều cuộc trắc nghiệm khác nữa. Joseph Giroir, người kiếm được nhiều tiền nhất cho công ty này, “làm cho tôi cứ nhìn mãi xuống đôi bàn chân bốc mùi hôi của ông ta trong suốt cuộc phỏng vấn,” sau này Hillary phàn nàn, bởi vì anh ta vừa đi chơi tennis về, cởi giày và gác đôi bàn chân đẫm mồ hôi lên bàn làm việc. Làm đại diện pháp lý cho các tập đoàn công ty khác rất xa so với việc đi dạy ở trường luật, hoặc điều hành một trung tâm tư vấn pháp lý hỗ trợ người nghèo. Sau này Hillary giải thích: “Đại diện cho khách hàng tư nhân là một sự lựa chọn nghề nghiệp mà trước kia tôi chống lại.” Nhưng phong cách thực dụng của cô và những giá trị truyền thống làm cho cô dễ dàng đi tới thỏa hiệp. Cô nhanh chóng kết luận rằng làm việc ở một hãng luật “có thể là một kinh nghiệm quan trọng và có thể giúp ích về mặt tài chính vì tiền lương của Bill với tư cách tổng chưởng lý chỉ có 26.500 đôla.” “Nếu như Hillary được làm điều mà cô muốn làm nhất trên thế giới này, cô sẽ không bao giờ làm cộng sự cho một hãng luật chuyên phục vụ các doanh nghiệp,” nhiều năm về sau, Jan Piercy, bạn học của Hillary ở Wellesley giải thích. Nhưng theo Hillary, việc làm trong một hãng luật lớn là “việc mà cô phải làm”, bởi vì cô đang là chiếc cần câu cơm của gia đình. Hillary, người đã từng chỉ trích “cuộc sống tập đoàn cạnh tranh quyết liệt” không phải là “lối sống của chúng ta” trong bài diễn văn tại lễ nhận bằng tốt nghiệp trường Wellesley, giờ đây đã sẵn sàng để bước vào giới đó.

NĂM 1979, HILLARY – lúc này đã là Đệ nhất Phu nhân bang Arkansas sau khi Bill trúng cử thống đốc bang vào năm trước đó – được đề bạt lên chức cộng sự, là người phụ nữ đầu tiên được đề bạt như vậy trong lịch sử hàng trăm năm của hãng luật. Trong thời gian này, cô tiếp tục theo đuổi những công việc yêu thích trong các lĩnh vực như ủng hộ quyền trẻ em, kể cả việc giúp đỡ nhằm đảo ngược một quy định của bang cấm cha mẹ nuôi quyền được chăm sóc những đứa con nuôi của họ. (Hãng luật này tự hào về sự dấn thân của nó vào những vấn đề công cộng và việc lãnh đạo dân sự). Nhưng công việc biện hộ cho khách hàng thương mại, có nghĩa là khoảng cách giữa một Hillary lý tưởng và một Hillary kinh doanh tiếp tục dãn ra.

Trong một vụ án mà cô thực hiện thành công vào năm 1979, khách hàng của cô là công ty đóng chai Coca-Cola tại Arkansas và kế hoạch hưu bổng của nó. Một công nhân, ông Ronnie Weeks, đã kiện công ty lên tòa án liên bang, cáo buộc rằng ông ta bị mất sức vĩnh viễn nhưng bị từ chối quyền lợi hưu trí một cách không thỏa đáng.

Đây đúng là bước ngoặt của Hillary. Vào đầu thập niên 1970, cô đã mắng nhiếc một luật sư nổi tiếng ở Washington chỉ vì ông ta đại diện cho tập đoàn Coca-Cola, một công ty mà cô cho là đối xử không tốt với công nhân ở nhà máy Minute Maid trực thuộc. Tại một cuộc điều trần về nông dân nhập cư diễn ra tại văn phòng của Thượng nghị sĩ Russell trong Thượng viện, (nằm dưới nơi sau này Hillary đặt văn phòng của chính mình có một tầng) cô đã chạm trán với Joseph Califano Jr., luật sư của tập đoàn Coca-Cola. “Ông đã bán linh hồn cho quỷ, đồ đê tiện, ông đã bán mình rồi!”, cô bảo ông ta.

Một thập niên sau đó, trong vụ xử đầu tiên của mình trước bồi thẩm đoàn, Hillary đại diện cho một công ty đồ hộp bị một khách hàng khởi kiện, khi người này mở một hộp thịt heo nấu đậu và phát hiện trong hộp có một mẩu đuôi chuột. Cô đã giành được thắng lợi tinh thần khi nguyên đơn được bồi thường một khoản tượng trưng. (Nhiều năm sau Hillary vẫn bị chồng trêu chọc là “luật sư của vụ án cái đuôi chuột”.)

Mặc dù các đồng nghiệp của Hillary nghĩ rằng việc biện hộ của cô cho công ty đồ hộp là “hoàn hảo”, nhưng chính Hillary phải thú nhận rằng cô “hết sức lo âu” khi ra trước bồi thẩm đoàn và từ đó trở đi cô “bắt đầu hướng công việc làm của mình về phía những lĩnh vực không liên quan tới xét xử”. Nhiều năm sau, các phóng viên pháp đình ở bang Arkansas nói rằng họ ít khi nhìn thấy Hillary trong tòa án; một cuộc khảo sát cho thấy “trong sự nghiệp luật sư của mình, cô chỉ tham gia khoảng năm vụ mà thôi”.

Một trong các vụ án như vậy, vụ án năm 1984 liên quan tới việc trưng mua đất đai tại sân bay Little Rock, đặt ra nghi vấn về khả năng của Hillary trong tư cách là một luật sư biện hộ. Cô đại diện cho quyền lợi của Ủy ban sân bay thành phố Little Rock, một khách hàng lâu năm của hãng luật Rose. Sân bay đang được mở rộng và Ủy ban quyết định trưng mua diện tích đất đai gần đó do gia đình Rolf làm chủ.

Gia đình này đã bác bỏ đề nghị mua đất của Ủy ban vì cho rằng cái giá đền bù mà Ủy ban đưa ra là quá thấp. Ngày 23 tháng 2 năm đó vụ việc được đưa ra tòa phân xử. Khách hàng của Hillary có một điểm yếu nghiêm trọng: chuyên viên thẩm định giá lâu năm của Ủy ban, ông George Fox Jr., lúc đầu đã đưa ra một bản thẩm định giá bất động sản của gia đình Rolf mà Ủy ban cho rằng quá cao. Ông Fox đã từ chức để phản đối và Ủy ban đã bổ nhiệm một chuyên viên thẩm định khác, người này đưa ra mức giá thấp hơn và đó là mức giá mà gia đình Rolf phản đối.

Một trong những luật sư đại diện cho gia đình Rolf, ông Randy Coleman, biết rõ những chuyện này và hy vọng dùng ông Fox làm nhân chứng chủ yếu của mình. Nhưng ông ta đối mặt với một trở ngại pháp lý gần như không thể vượt qua: năm 1979, Tòa án Tối cao bang Arkansas quy định rằng, các chủ đất không được sử dụng lời khai của các chuyên viên thẩm định nhà đất như ông Fox, nếu các chuyên viên này được tòa xác định là đang làm việc cho cơ quan nhà nước khi đưa ra kết quả thẩm định của mình. Điều đó có nghĩa là ông Fox không thể xuất hiện trước tòa với tư cách nhân chứng cho bên nguyên cáo.

Kết quả là trong phát biểu mở đầu của mình, ông Coleman rất thận trọng, vừa tiến lên từng bước vừa thăm dò phản ứng của Hillary. Ông hết sức ngạc nhiên khi Hillary và luật sư cùng biện hộ với cô là ông Foster, đã ngồi im và không có phản ứng gì.

“Tôi nói với bồi thẩm đoàn rằng tôi sẽ mời chuyên viên thẩm định, (nhưng trong bụng lại tự nhủ mình sẵn sàng đón nhận sự phản đối) nhưng không ai nói tiếng nào,” ông Coleman nhớ lại. Ông nhận ra rằng Hillary và Foster “hoàn toàn không biết tới trường hợp mà luật đã quy định từ năm 1979.”

Coleman bèn nhanh chóng mời ông Fox ra làm nhân chứng đầu tiên và ghi lại lời khai rất quan trọng của ông này.

Ông Fox khai trước tòa rằng một quan chức của ủy ban đã cố gắng buộc ông phải hạ thấp mức giá mà ông thẩm định xuống còn 542.500 đôla, nhưng ông đã từ chối và sau đó thì từ chức. Cái chỉ thị có tính chất cưỡng bức của vị quan chức ủy ban, ông Fox khai, đã vi phạm nguyên tắc độc lập của nghề thẩm định giá. Bồi thẩm đoàn cũng nhanh chóng đứng về phía gia đình Rolf.

Chủ tịch bồi thẩm đoàn, ông Andrew Cobb, sau này nhớ lại: “Rõ ràng là việc mà ủy ban sân bay đã làm giống hệt như họ cố gắng đánh cắp tài sản của công dân.”

Bồi thẩm đoàn quyết định gia đình Rolf được hưởng đền bù tương xứng với mức thẩm định mà ông Fox đã đưa ra ban đầu là 558.000 đôla. Hillary nhanh chóng nộp đơn kháng án, nhưng vài tháng sau cô gọi điện cho Coleman nói rằng cô từ bỏ việc kháng án. “Chúng tôi sẽ trả theo phán quyết của tòa,” cô giải thích khi bước vào phòng xử án. Coleman bảo Hillary, “Cuối cùng cô đã tìm ra” trường hợp được quy định năm 1979; ông hình dung rằng “đó là lý do tại sao cô chấp nhận bản án.” Đó là một giả thuyết an toàn. Bởi vì trong suốt phiên xử án sơ thẩm, Hillary đã không nêu phán quyết năm 1979 của tòa án tối cao nên cô không thể sử dụng nó để chống lại lời khai của Fox khi kháng cáo, và sẽ thật rắc rối cho cô và hãng luật nếu như có ai đó tìm ra sai lầm ngớ ngẩn của cô. Coleman nhớ lại, “Cô ấy lờ nó đi và tiếp tục bước tới”.

Foster là người cùng biện hộ với Hillary trong nhiều phiên xử ở Arkansas. Bộ phận luật sư biện hộ đóng ở tầng một trong tòa nhà bằng gạch của hãng luật, có thời là trụ sở của Liên đoàn Thanh niên Công giáo YWCA. Phòng làm việc của Foster và Hillary nằm đối diện nhau hai bên hành lang và hai người từng có chung một thư ký.

Làm một phụ nữ theo đuổi sự nghiệp tại Little Rock quả là chẳng dễ dàng gì. Lần đầu tiên Hillary đi ăn nhà hàng với Foster và một luật sự khác của hãng luật Rose là Webster Hubbell, có một kẻ quấy rối đã gọi điện báo cho các bà vợ của hai luật sư này là chồng họ đang ăn tối với một phụ nữ. Sau này Hillary viết: “Ở Little Rock vào thời đó phụ nữ ít khi đi nhà hàng với những người đàn ông không phải là chồng mình”.

Tuy vậy việc ba người cùng đi ăn đã trở thành một thói quen. Họ thường đến Villa, một nhà hàng Ý nằm ở nơi ít người qua lại, nơi họ nói chuyện về công ty, về gia đình. Luật sư Foster lịch lãm và ít nói trở thành một trong những người bạn tốt nhất của Hillary, còn Hubbell – cựu hậu vệ tấn công của đội bóng Đại học Arkansas, người “trông như một cậu bé lớn tuổi” – là một trong những ủng hộ viên trung thành của cô. Về phần mình, hai người đàn ông này “như bị cô ấy thôi miên.” Đôi khi sau vài ly rượu, cả ba luật sư đều giả vờ như mình đang ở Ý và Hillary sẽ gọi Foster theo kiểu người Ý – “Vincenzo Fosterini”.

Năm 1980, khi sinh Chelsea, Hillary tạm nghỉ việc bốn tháng. Một người bạn của cô nói, “Hillary thực sự cảm thấy đây là việc quan trọng nhất trong đời cô, trong đời một người phụ nữ.” Kỳ nghỉ phép của cô làm dấy lên những lời phàn nàn lặng lẽ trong một số luật sư nam của hãng luật, một dấu hiệu cho thấy sự phân chia sâu sắc trong công ty về vấn đề phụ nữ, nhưng chẳng bao lâu sau khi Hillary quay trở lại làm việc, cô được Joseph Giroir yêu cầu giữ một trách nhiệm quản lý lớn lao hơn bằng cách trở thành “đối tác điều hành” – công việc cho đến khi ấy vẫn do Foster đảm nhiệm.

Giroir nói, “Năm 1981 tôi đề nghị Hillary làm công việc đó, nhưng vì Bill đang tái tranh cử thống đốc nên cô ấy không thể dành thời gian cho việc quản lý”.

Cơ hội đã mất ấy là một đề tài cứ lặp đi lặp lại trong suốt những năm tháng Hillary làm việc ở hãng luật Rose. Sự hỗ trợ chính trị mà cô dành cho đức ông chồng và hàng tá công việc ở bên ngoài đã ngăn cản không cho Hillary làm việc toàn thời gian ở hãng luật. Cô từng nói với một phóng viên rằng trong hai năm 1982 và 1983, khi cô làm việc cho chồng thì, “Tôi không còn thời gian để hành nghề luật sư và đó cũng là một bất lợi về tài chính.”

Trong khi đó, một lời phàn nàn không tránh được trong nội bộ hãng luật vào những lúc chuyện trò trà dư tửu hậu là, “Hillary không được trả lương đúng.” Hãng Rose không bao giờ công khai việc các cộng sự của mình được trả lương thế nào. Nhưng vào năm 1986, nửa chặng đường Hillary làm việc cho hãng, cô vẫn là cộng sự được trả công thấp nhất, theo tài liệu lưu trữ nội bộ của công ty. Phần của cô trong lợi nhuận của hãng chỉ là 2,04%, ít hơn một nửa so với các ông bạn đồng nghiệp Hubbell và Foster và chỉ bằng một phần năm của Giroir, cộng sự được trả lương cao nhất.

Theo hồ sơ hoàn thuế của gia đình Clinton, từ năm 1985 đến 1989, Hillary nhận được tiền lương từ hãng luật trung bình mỗi năm là 80.000 đôla, cao nhất là 98.000 đôla. Chắc chắn đây là mức thu nhập khá ở Arkansas nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với các luật sư đồng sự. Năm 1990, cô nói với một tờ báo địa phương rằng, tiền lương của cô nằm trong dãy sáu chữ số, điều đó đúng, nhưng tùy vào việc xác định dãy số như thế nào.

Vết nhơ lớn nhất cho cả Hillary và công ty của cô liên quan tới một việc họ đã làm trong thập niên 1980 cho các tổ chức tài chính nhận tiền tiết kiệm để cho vay, mà tập trung chủ yếu vào việc cho vay mua bất động sản. Một cuộc điều tra của liên bang vào những xung đột tiềm tàng của công ty đã làm cho hãng Rose mất tiền; một cuộc điều tra khác dẫn tới việc cáo buộc hình sự một đối tác của công ty. Sự dính líu của Hillary trong hai trường hợp này cũng bị điều tra.

Bang Arkansas đã đưa ra cảnh báo sớm cho cả nước về những rắc rối sẽ xảy đến trong ngành tín dụng; cuối cùng chính bang này nhận được cái tiếng mơ hồ là nơi có nhiều vụ đổ bể tín dụng nhất. Vào cuối năm 1986, vụ đổ bể tín dụng lớn nhất của bang, vụ FirstSouth, cũng là một trong những vụ đổ bể lớn nhất trong ngành cho tới thời điểm đó. Các nhà điều tra liên bang, nắm quyền kiểm soát FirstSouth, nghĩ rằng họ đã có thể cáo buộc hãng luật Rose đã làm sai. Sở dĩ như vậy là vì Giroir, đối tác hàng đầu của hãng luật, vừa là người vay tiền vừa là luật sư trong những phi vụ tài chính dẫn tới việc FirstSouth thua lỗ rất đậm.

Hubbell nhớ lại rằng, Hillary “lo ngại khoản cáo buộc 10 triệu đôla cuối cùng sẽ khiến cho hãng luật lâu đời nhất phía tây sông Mississippi không còn hoạt động được. Nhiều năm sau cô ấy còn bảo tôi rằng năm 1987-1988 là hai năm khó khăn nhất trong đời cô ấy.” Một thập niên sau khi chọn hãng luật Rose để kiếm tiền, Hillary đã phải chạm trán với cái khả năng có thực rằng hãng luật có thể phải ngừng hoạt động vì những hành vi đầy nghi vấn, trong đó sự nghiệp của cô có thể bị tổn hại.

Đầu năm 1988, sau những cuộc thương lượng kéo dài, hãng luật đồng ý trả cho chính phủ 3 triệu đôla: 500.000 đôla do các cộng sự thanh toán, phần còn lại do công ty bảo hiểm của hãng luật thực hiện. Ngoài ra, hãng luật và Giroir cũng chia tay nhau. (Vụ dàn xếp FirstSouth được giữ kín và nhiều năm sau đó vẫn không công khai trước công chúng, cho đến khi gia đình Clinton dọn vào ở trong Nhà Trắng.) Chẳng bao lâu sau, hãng luật Rose tìm được một công ty bảo hiểm mới và giờ đây trách nhiệm xem như đã được giũ bỏ, các nhà điều tra từ Washington lại thuê công ty thực hiện những hợp đồng hàng chục triệu đôla trong việc kinh doanh mới.

Nhưng đó chưa phải là điểm kết thúc những phiền toái liên quan tới tín dụng ở công ty luật Rose. Công ty này có thông lệ kiểm kê các tập hồ sơ đã khép lại để xem chúng có được giữ gìn, sao chụp vào vi phim hoặc tiêu hủy hay chưa. Sáu tháng sau khi vụ FirstSouth được dàn xếp ổn thỏa, Hillary cho tiêu hủy mười hai tập hồ sơ đã đóng lại, trong đó có bốn tập hồ sơ liên quan tới vụ tín dụng Madison Guaranty mà cô là cộng sự được trả phí. (Sau này vô số cuộc điều tra sẽ cố gắng tìm hiểu quỹ tín dụng Madison Guaranty đã thuê Rose như thế nào, tại sao Hubbell và Foster không trình bày đầy đủ những công việc mà công ty luật đã ưu tiên làm cho Madison, những gì công ty đã thực sự làm cho Madison và tại sao Hillary đã tiêu hủy những hồ sơ Madison của mình. Những cuộc điều tra này cuối cùng sẽ đưa đến sự xuất hiện của Hillary trước đại bồi thẩm đoàn và dự thảo một bản cáo trạng đối với bà).

Quỹ tín dụng Madison dường như chỉ là một phần không quan trọng trong danh mục đầu tư của Rose. Nó sử dụng một hãng luật khác ở Little Rock cho phần lớn những hoạt động hợp pháp của mình. Madison cũng thanh toán cho Rose một khoản tiền dịch vụ pháp lý nhỏ, 2.000 đôla mỗi tháng, bất kể mức độ làm việc, gồm cả những lúc không có công việc gì. Đây là chuyện không bình thường, cả cho hãng luật và cho công ty Madison.

Cuối cùng, hãng Rose đã thực hiện sơ sài một số nhiệm vụ cho Madison như cách ứng xử với các quy định của bang, các hợp đồng bất động sản và các món vay. Hillary là cộng sự hàng đầu có số giờ làm việc khiêm tốn được hưởng phí. Nhưng vào khoảng tháng 7 năm 1986, mười lăm tháng sau khi mở tài khoản, Hillary đã đóng tài khoản lại. Cô trả lại khoản tiền ứng trước hàng tháng thậm chí không sử dụng nó để cấn trừ vào món nợ mà Madison còn nợ hãng luật Rose. Mãi về sau này mối quan hệ gây tò mò giữa Hillary và Madison mới được phơi bày.

Khi khởi động cuộc chạy đua tranh cử tổng thống năm 2007, Hillary hầu như không nói gì về sự nghiệp của bà ở miền Nam. Trên trang web của bà, câu chuyện về những năm tháng bà sống ở Arkansas có nhan đề là “Người mẹ và luật sư”. Mười lăm năm làm việc tại hãng luật Rose, quãng thời gian dài nhất trong sự nghiệp chuyên môn của bà, chỉ được nhắc thoáng qua và không đề cập đến tên của công ty. “Bà ấy vẫn tiếp tục sự nghiệp pháp lý như là đối tác trong một hãng luật.” Lý do cho sự kín tiếng của bà sẽ trở nên rõ ràng khi người ta nhìn sâu vào những gì đã xảy ra tại công ty luật Rose, có liên quan tới quỹ tín dụng Madison Guaranty. Cuộc điều tra chung quanh vụ Madison sẽ dẫn tới văn phòng luật của Hillary và một dự án kinh doanh bất động sản thất bại trong một vùng nông thôn của bang Arkansas, sau này được biết tới là vụ Whitewater.

ịch: Dương Thủy Huỳnh Hoa —★— Bài Học Hillary ebook©MotSAch TVE-4u©Trần Ngọc Anh —★— Nhà xuất bản: NXB Tri thức
Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Don Van Natta, Jeff Gerth

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.