FRANCESCO trải qua một đêm tại một quán trọ ven đường và thức dậy từ lúc rạng đông. Chàng yên cương cho con ngựa chuẩn bị cho chuyến hành trình trong ngày, thanh toán tiền trọ rồi hướng về phía tây. Cỏ đẫm sương đêm, những cánh rừng vươn cao ngút ngàn với hàng ngàn ngọn cây lấp lánh sắc vàng, trong khi dưới thung lũng, một con suoch nhỏ réo rắt dội lại ánh sáng, ngân nga vang dội khi nhảy qua những tảng đá phủ rêu bên lòng suối hẹp.
Sáng hôm ấy, đôi mắt Francesco tràn ngập vẻ u uất. Chàng trông như một người đã già đi cả chục tuổi chỉ sau một đêm, đang cố gắng hết sức để quên đi quá khứ. Chàng ngắm mặt trời leo qua những ngọn đồi ngập lá ở Velletri, nhìn những đám mây ban mai nhẹ trôi trên bầu trời, và lắng nghe tiếng dòng suối chảy rì rào. Ngày mới tràn trề sức sống, và rừng già rực rỡ tình yêu hoang dại. Thế nhưng, đối với thế giới của đam mê và hoan lạc ấy, chàng chỉ là một kẻ lưu vong, hay đúng hơn là một người hành hương bị xiềng xích bởi một lời thề nặng nề. Chàng phải mang Chén Thánh Tình Yêu đi qua những chốn hoang vu này, nhưng lại chẳng bao giờ được phép ngắm nhìn hay làm dịu đi cơn khát của lòng mình.

Suốt những giờ phút nặng nề của buổi sáng, Francesco đã chiến đấu và vật lộn với tuổi trẻ của chính mình. Hình bóng Ilaria thoắt ẩn thoắt hiện bên cạnh chàng, khoác trên mình xiêm y thêu vàng dệt đỏ, mái tóc của nàng rực rỡ lấn át cả ánh dương ban trưa. Còn đôi mắt nàng, chàng không dám ngẩng lên nhìn, nhưng tiếng cười kiêu kỳ trên môi nàng vẫn văng vẳng trong tim. Sự tĩnh mịch của rừng già đã mê hoặc tâm hồn chàng.
Những ngọn tháp và đài quan sát của Camaldoli đã lùi dần về phía sau trong làn sương màu xanh thép. Trên đường chân trời xa thắp, Tivoli sừng sững ẩn mình giữa những lùm cây bách. Về phía bắc, những khu rừng rậm rạp xù lên dưới ánh nắng gay gắt, lấp lánh như thép tôi đen dưới vòm trời mùa hè. Con đường uốn lượn dưới những tán cây cổ thụ. Từng cụm sồi đá xum xuê phủ bóng râm mát rượi lên thảm cỏ. Những cây thông đá vươn cao trên các sườn đồi, phía trên những cánh rừng dẻ và sồi rậm rạp, còn các thung lũng ngập tràn những cội sồi nguyên sinh với những cành cây gân guốc vươn dài trên bãi cỏ loang lổ ánh nắng.
Về phần Francesco, tâm trạng chàng hòa quyện vào sự tĩnh lặng của núi đồi. Khi mặt trời lên cao hơn trên vòm trời, chàng tiến vào một vùng đất hoang dã hơn. Một thung lũng hoang vu dần mở ra trước mắt chàng, chìm đắm trong bóng râm đen thẫm của rừng cây từ mọi phía. Một cơn gió đã nổi lên, mạnh mẽ và hân hoan như hơi thở trong lành từ biển cả, và những cái bóng mây lướt nhanh qua những thung lũng ngập tràn sắc xanh ngọc bích.
Chìm đắm trong những hoài niệm về quá khứ và suy ngẫm về những điều mà tương lai có thể mang lại cho mình, Francesco phi nước kiệu qua một khu rừng bạch dương mà những tán lá mỏng manh vẽ nên những đường nét hoa văn tinh xảo trên bầu trời. Một bãi cỏ trống mở ra bên đường phía dưới. Xung quanh chàng là những ngọn đồi cao ngút ngàn ngập tràn rừng cây xanh tốt. Một con suoch nhỏ lấp lánh qua những bãi phẳng dưới bóng cây du và những hàng liễu rủ.
Bất ngờ, khoảng chục kẻ cưỡi ngựa vòng qua khúc cua của con đường. Chúng nhìn thấy vị lữ khách đơn độc. Lập tức, chúng phi ngựa hết tốc lực băng qua bãi cỏ, gươm giáo lóe sáng, chĩa thẳng lên bầu trời xanh, trong khi những tiếng la hét hỗn độn vang dội từ thung lũng. Francesco nhếch miệng cười lạnh lùng, thúc mạnh gót chân vào bụng ngựa rồi lao thẳng vào rừng sâu.
Những tán cây lớn vòm cao che phủ lấy chàng, những luồng ánh sáng vàng rọi xiên qua. Thảm cỏ xanh thẫm dưới những chiếc bóng tím sẫm. Xuyên qua sự tĩnh mịch là tiếng vó ngựa nện nặng nề khi đám người truy đuổi đang lao tới, luồn lách và va quệt qua những thân cây. Chúng cưỡi ngựa nhanh hơn con chiến mã đã mệt mỏi của Francesco, và khoảng cách giữa kẻ săn đuổi và con mồi ngày càng được thu hẹp.
Francesco cắm cổ chạy trốn. Những nhành cây đen kịch sạt qua đầu chàng, những thân cây dường như đang phi nước đại trong bóng tối. Chàng có thể thấy ánh thép lóe lên xuyên qua khu rừng, giống như những khối vẫn thạch lao qua tầng mây.
Thế nhưng chàng hầu như chẳng thèm quay đầu lại, bởi ánh mắt chàng đang dán chặt vào những bóng râm phía trước. Khi đang lảo đảo phi đi, chàng bỗng nghe thấy tiếng vó ngựa rầm rập vang lên trong rừng. Kẻ cưỡi ngựa dẫn đầu vừa vọt ra khỏi vùng bóng tối. Hắn đang cúi rạp người trên cổ ngựa, bờ môi hé lộ ra hàm răng, thanh kiếm lăm lăm trên cánh tay dang rộng. Thanh kiếm chém một vòng trên đầu Francesco, luồng gió rít thổi bay những lọn tóc của chàng. Chàng co người lại; con ngựa của chàng lạng sang một bên. Con ngựa của kẻ tấn công vấp phải một gốc cây nhô lên, hất văng chủ nhân qua đầu rơi xuống đất cách đó chừng sáu bước chân, khiến hắn nằm bất tỉnh và tuột cả gươm khỏi tay khi ngã. Nhanh như chớp, Francesco nhảy xuống yên, nhặt lấy vũ khí và phóng lên ngựa trở lại, vừa kịp lúc để đỡ lấy một nhát chém hiểm độc nhằm vào đầu mình từ tên kỵ sĩ thứ hai vừa lao ra từ lùm cây.
Năng lực võ nghệ được huấn luyện từ thuở nhỏ đã giúp Francesco rất nhiều và biến thành điềm gãy đổ cho kẻ thù. Kéo cương dừng con ngựa lại với những móng vó cào trên mặt đất, chàng đối mặt với kẻ tấn công thứ hai. Những lưỡi gươm va chạm réo lên, thét lên và đinh tai nhức óc. Lưỡi kiếm của Francesco đâm thẳng qua cổ kẻ thù. Vừa chớp lấy chiếc khiên giơ cao khi hắn ngã xuống, chàng vừa giật phăng nó ra khỏi cánh tay đang đỡ, đúng lúc có thêm hai tên kỵ sĩ nữa lảo đảo lao ra từ bóng tối. Chúng nhìn thấy con ngựa không chủ, cái xác nằm trên mặt đất; chúng nhìn thấy vị tu sĩ tay lăm lăm gươm khiên, rồi khựng lại trong giây lát vì bàng hoàng trước cảnh tượng bất ngờ ấy.
Lợi dụng sự hoảng loạn của chúng, Francesco siết chặt lại dây đeo khiên, và với thanh gươm vung vòng trên đầu, chàng thúc ngựa phi nước đại lao xuống đồi. Thế nhưng những kẻ tấn công đã hồi phục sau cơn choáng váng đột ngột. Lạng lách sang trái và phải, chúng lao vút xuống khoảng rừng thưa để truy đuổi gắt gao. Bị dồn ép từ mọi phía, số phận của chàng dường như đã được định đoạt, thì ngay trước con đường đi của Francesco, một nhóm chừng hai mươi người thong thả cưỡi ngựa đi ra từ bóng râm của rừng sâu. Họ cưỡi những con chiến mã phù hợp với người cưỡi, mà về sự bất hợp lý trong trang phục và diện mạo thì chưa bao giờ trong đời chàng từng chứng kiến.
Kẻ thì mặc một bộ giáp ngực bằng vàng bện, bên dưới lộ rõ chiếc áo bằng vải gai thô kệch và hai cái cẳng chân trần dơ dáy. Kẻ khác mang chiếc mũ trùm đầu của tu sĩ thắt quanh cổ bằng những vòng xích bạc, trông giống như những món trang sức đeo trên mõm lợn, trong khi thân hình hắn bị giam trong một chiếc áo giáp da. Người thứ ba khoác tấm da sói, và người thứ tư mặc da sư tử. Sừng hươu mọc tua tủa trên chiếc mũ trùm đầu bằng áo giáp xích của người thứ năm; người thứ sáu mang một chiếc khiên tròn bọc da sống và một cây giáo. Đội hình muôn hình vạn trạng và vẻ ngoài kỳ quái của những kẻ mới đến khiến người ta dễ nhầm tưởng họ là một đám linh hồn bị đuổi khỏi luyện ngục, khi trở lại trần gian đã đi cướp một tiệm cầm đồ để che thân.
Nhưng kẻ mà xét về độ béo tốt và lực lưỡng sẽ lập tức được công nhận là người cầm đầu, một sinh vật vạm vỡ và to lớn như lực sĩ Hercules, đang lắc lư trên một con chiến mã cổ đại, với chiếc mũ sắt trên đầu trông như một cái thùng sắt khổng lồ, lúc này đang lững thững tiến lại gần, giống như một vị thần Pan phương phi đang cưỡi trên lưng một nhân mã Centaur. Hắn to lớn phi thường, với bộ râu đỏ rực lửa và đôi mắt nhỏ híp lại sát nhau. Dây thắt lưng gươm của hắn đủ sức quấn quanh vòng eo của hai người bình thường. Hai cánh tay của hắn trông như hai chiếc gậy khổng lồ. Cái miệng rộng ngoác bên dưới bộ ria mép tua tủa hé lộ hai hàm răng to và khỏe như răng lợn rừng; chiếc cằm đôi rung rẩy theo chuyển động của con ngựa, khiến hai chân hắn cong vòng như những thanh gỗ của chiếc thùng phuy.
Không thể kìm lại tốc độ của con ngựa trên dốc đá đổ xuống của khe núi, Francesco suýt chút nữa bị hất thẳng người vào giữa đội hình kỳ quái này, chẳng biết bản thân đã thoát được một kẻ thù để rồi rơi vào tay kẻ khác, hay liệu sự xuất hiện của đám đông kỳ lạ này có mang lại ơn cứu độ cho mình hay không.
Cảnh tượng một vị tu sĩ phi ngựa bạt mạng xuống khoảng rừng thưa, tay vung cao thanh kiếm đính đầy máu và cưỡi ngựa như một kẻ sinh ra trên yên, trong khoảnh khắc đã khiến ngay cả đám người kỳ dị lẫn thủ lĩnh của chúng cũng phải sững sờ. Nhưng với đôi mắt nheo lại dưới phần trán mỡ màng, gã thủ lĩnh chỉ lướt qua là đã nắm bắt được tình hình. Một hiệu lệnh — và một cơn lốc dường như lấp đầy chốn bóng râm ngọc bích. Khu rừng trở nên sống động với tiếng la hét và tiếng vó ngựa. Số lượng áp đảo của chúng buộc Francesco phải quay đầu lại đối mặt với những kẻ truy đuổi, khi những kẻ mà chàng đặt niềm tin để cứu mạng lại hoàn toàn chặn đứng lối hẻm núi.
Những kẻ tấn công chàng đã khựng lại đột ngột khi đối mặt với đội hình kỳ quái này, có số lượng đông gấp mười lần quân số của chúng. Chúng có vẻ chờ đợi mệnh lệnh từ vị thủ lĩnh của mình, người mà trong lúc ấy đã tiến lên, cưỡi trên một con tuấn mã đen, đầu đội chiếc mũ sắt cắm chiếc lông vũ màu trắng, và trên khiên cùng giáp ngực mang huy hiệu của một dòng dõi phong kiến lớn, biểu tượng Ổ Bánh Mì Bị Bẻ Gãy.
Tên khổng lồ của chốn rừng sâu kìm con chiến mã to lớn như voi của mình lại cách những kẻ truy đuổi Francesco chỉ vài bước chân và vẫy cánh tay mập mạp, như thể đang cất lời chào đón chúng.
“Thế nào hỡi các vị quý ông!” hắn gầm lên với giọng vang như thác đổ, trong khi những ngón tay của bàn tay trái nghịch ngợm trên chuôi thanh gươm khổng lồ của hắn. “Trò chơi gì thế này? Xin hãy để chúng tôi cùng tham gia trò tiêu khiển của các ngươi! Tỷ lệ sáu chọi một — mà lại là một người mặc áo tu sĩ — chúng tôi sẽ đứng về phía kẻ yếu hơn!”
“Thật xấc láo! Ngươi có biết mình đang nói chuyện với ai không?” thủ lĩnh đám lính đánh thuê quát lên. “Vị tu sĩ đó là tù nhân của chúng ta! Tránh ra — nếu không muốn mất mạng!”
“Tù nhân của các người á?” kẻ đội mũ sắt trả lời bằng giọng điệu chế nhạo cùng thứ tiếng Ý bồi, thứ tiếng đặc trưng của đám lính đánh thuê và phiêu lưu xuất thân từ bên kia dãy Alps. “Chúng ta đang có chiến tranh phăng phắc hay sao? Xin các vị quý ông hãy khai sáng cho cái đầu u tối kém cỏi của chúng tôi, để chúng tôi cũng có thể thu nhận sự khôn ngoan từ các vị. Hay chúng ta phải hiểu rằng kẻ mạnh là kẻ đúng? Chúng tôi sẽ tuân theo lời phán truyền của nhà tiên tri!”
“Ngươi có biết ta là ai không?” thủ lĩnh đám lính đánh thuê quát lớn, dựa dẫm vào uy danh của một gia huy đáng sợ hơn là kết quả của một cuộc giao tranh đầy rủi ro, nhằm rút lui trong danh dự khỏi một vụ việc chẳng lấy gì làm vẻ vang cho tên tuổi hắn. “Ta là Giovanni Frangipani, Lãnh chúa vùng Astura, Torre del Greco và Terra di Lavoro! Còn các ngươi là ai?” —
Tên khổng lồ khẽ cúi đầu trên lưng ngựa.
“Sono Rinaldo, Duca di Spoleto,” hắn thản nhiên đáp, đôi mắt nhỏ đục ngầu nheo lại. “Ta rất vinh hạnh được gặp lại ngươi, Lãnh chúa Frangipani. Ngươi đã đếm xong chuỗi tràng hạt của mình ngày hôm nay chưa, sau khi cướp đoạt một trinh nữ khỏi vùng Campagna, và ngươi đã yêu thương kẻ lân cận như chính bản thân mình chưa? Xin hãy — làm ơn giải tỏa mối bận tâm của ta!”
Ngay khi nghe đến tên hắn, tên của một trong những tay lính đánh thuê khét tiếng nhất nước Ý vào thời đại của câu chuyện chúng ta, sắc mặt của Frangipani liền tái mét và thuộc hạ của hắn phát ra những tiếng kêu kinh hãi.
Nhưng Lãnh chúa vùng Astura tin rằng cẩn trọng vẫn là thượng sách. Kèm theo một tiếng chửi thề bị nén chặt, hắn quay ngoắt con ngựa lại, và trước những lời trêu chọc cùng chế nhạo lớn tiếng của đám thuộc hạ Rinaldo, chúng thúc ngựa bỏ đi rồi biến mất vào khe núi.
Kẻ có vị thế hoa mỹ đến mức gây ấn tượng ngay cả với một nam tước hùng mạnh của đế quốc như Lãnh chúa vùng Astura, lúc này quay người trên yên ngựa và ra hiệu cho Francesco tiến lại gần.
Đám thuộc hạ của hắn đi sau khóa đuôi, và lựa chọn một lối mòn ngoằn ngoèo trong rừng vừa đủ chỗ cho hai người đi song song, đoàn kỵ mã kỳ lạ liền phi bước kiệu vào làn sương vàng óng của khu rừng.
Dưới chân họ là một thung lũng rộng lớn, một lòng chảo lớn được chạm khẽ bởi những tia nắng cuối ngày. Đáy thung lũng đan xen những khu rừng và đồng cỏ, những hồ nước nằm rải rác như những viên ngọc lưu ly trên ngai vàng ngọc bích. Một hồ nước nằm ẩn mình dưới bóng râm của những ngọn đồi. Những dãy núi ôm trọn thung lũng từ mọi phía, ngoại trừ nơi có một con sông tựa như thanh kiếm của người khổng lồ rẽ đôi một khe núi sâu qua đồi.
Francesco lặng lẽ cưỡi ngựa bên cạnh tên khổng lồ, ngắm nhìn thung lũng phía dưới. Nơi đây trông giống như một thế giới mới đối với chàng; những đỉnh núi hiểm trở, những dải mây bay lơ lửng trên đầu, những khu rừng u ám lúc cau mày lúc mỉm cười dưới ánh mặt trời. Một con suối hát ca dưới những tán cây, róc rách và sủi bọt qua một gờ đá rộng đổ xuống hồ nước mờ sương.
Họ đã đến rìa một vực thẳm, nơi các thưa cây dần, mặt đất bất ngờ chuyển thành những sườn đá dốc đứng cắm thẳng xuống những lùm cây dâu tây hoang và thông. Bốn con đường giao nhau tại một nơi có một cây thánh giá bằng gỗ lớn dang rộng những cánh tay sần sùi lên bầu trời.
Trong một lúc, Công tước xứ Spoleto giữ một sự im lặng đáng sợ, và Francesco bắt đầu tự hỏi những kẻ bắt giữ mình, nếu quả thực họ là vậy, đang chuẩn bị điều gì cho chàng. Những bức tường xám xầu của một tòa phôi tích phủ đầy rêu phong vàng và xanh vươn lên hướng về bầu trời chiều màu xanh ngọc. Sự tĩnh mịch bao trùm cả thung lũng, ngoại trừ tiếng cừu kêu bê bết trên những đồng cỏ xa xôi, hay tiếng kêu của chim trả từ các đầm lầy. Khoảng cách nhuộm tím đường chân trời xa. Khu rừng đứng sừng sững xanh ngắt và tĩnh lặng một cách kỳ diệu, như những người canh gác âm thầm của quá khứ.
Trên sườn đồi, dưới bóng râm của kiến trúc đổ nát từ một lâu đài phong kiến nhìn ra Romagna và những ngọn đồi Umbria ở phía bắc, cùng những đồng bằng ngập nắng của Calabria ở phía nam, cuối cùng Francesco cũng đối mặt với Công tước xứ Spoleto, thanh gươm trần đẫm máu đặt ngang đầu gối. Chàng đã dùng chút thức ăn và thức uống, trong khi con chiến mã đang thong thả gặm thảm cỏ xanh ngọc, và đám lính đánh thuê đang nướng một con dê con cùng vài hạt dẻ mà họ nhặt được trên ngọn lửa nhen nhóm từ củi khô và lá mục.
Lúc đó Công tước xứ Spoleto mới bắt đầu cất lời với chàng thanh niên, người có phong thái và cách ứng xử đã gây ấn tượng mạnh mẽ với thủ lĩnh lính đánh thuê đến mức sự tin tưởng gọi mời sự tin tưởng, bởi vị công tước không khó để nhận ra thứ kim loại kiên cường ẩn bên dưới lớp áo tu sĩ.
“Những người lương thiện tốt nhất nên tránh đường khi các bậc quyền quý đang di chuyển,” hắn lớn tiếng giải thích, phá vỡ sự im lặng kéo dài. “Bằng ơn phước đặc biệt nào mà ngươi lại chuốc lấy tình yêu từ Lãnh chúa vùng Astura vậy? Phải chăng ngươi đã xưng tội với vợ hắn?”
Và Công tước xứ Spoleto cười vang rổ, như thể hắn vừa thốt ra một câu nói đùa vô cùng độc đáo.
Hoàn cảnh khốn cùng và đầy tính hạ thấp nhân phẩm khiến Francesco trở nên thẳng thắn hơn dự định. Dù vậy, chàng vẫn đáp lại một cách thận trọng.
“Lãnh chúa vùng Astura là người phái Ghibelline. Chắc chắn bộ y phục tu sĩ đã làm dấy lên cơn thịnh nộ của hắn, bởi tôi chưa từng gặp hắn bao giờ.”
Công tước xứ Spoleto gật đầu vẻ trầm ngâm.
“Một kẻ phản bội luôn là kẻ thù tồi tệ nhất của đồng loại hắn.”
Francesco hoàn toàn không hiểu ý nghĩa thâm sâu của câu nói nghịch lý ấy.
Nhưng trong suốt cuộc trò chuyện, Công tước xứ Spoleto đã tiết lộ bản thân chính là Bá tước Rupert xứ Teck, một chư hầu thuộc nhánh Swabia của dòng họ Hohenstauffen, nơi có lâu đài nằm gần lâu đài của chính hắn. Vì chính nghĩa của họ, hắn đã chiến đấu chống lại Margaret xứ Flanders và Vua Ottokar xứ Bohemia, William xứ Holland và Charles xứ Anjou. Sau ngày định mệnh ở Benevento, nơi Manfred, vị vua thi sĩ, đã mất cả vương miện và mạng sống trước quân đội Provençal, hắn đã rút lui về những thành lũy ở miền Trung nước Ý, tập hợp xung quanh mình một nhóm những kẻ bất mãn, những kẻ thường bám theo ánh lửa trại của quân đội từ đằng xa, và đã lập nên một công quốc thần thoại với lãnh thổ không xác định giữa dãy Apennines, để trừng trị thế gian bằng chiếc gậy của mình và đánh dập ma quỷ cùng toàn bộ dòng dõi của chúng. Từ cứ điểm kiên cố của mình, Công tước xứ Spoleto, theo cách gọi vang dội hơn của Rupert xứ Teck, thường xuyên quấy rối cả Giáo hoàng, kẻ sai vặt của Giáo hoàng lẫn phe Guelphic. Thế nhưng trong số tất cả những kẻ có tháp canh sừng sững từ những đỉnh núi cao hiểm trở nhìn xuống vùng La Mã Campagna, hắn dành một mối thù hằn đặc biệt và không thể xóa nhòa cho các lãnh chúa vùng Astura, nguyên nhân và bản chất của mối thù đó thì hắn lại thấy chưa cần thiết phải tiết lộ.
Francesco lắng nghe một cách say mê câu chuyện về sự vĩ đại của vị công tước. Hắn có bộ luật lệ riêng của mình, và không có sự kháng án nào đối với các quyết định của hắn. Ở khe núi phía dưới, một dòng thác nước đang gầm rú qua những tảng đá phủ rêu, cất lên khúc ca đệm hoàn hảo cho bản tụng ca của vị công tước. Phía xa về phía nam, ngọn Soracté sừng sững chống lại bầu trời chiều vàng rực. Ngay bên cạnh chàng, một đóa hoa hồng đá đang nở rộ, những cánh hoa rơi xuống thảm cỏ dài và những viên đá vỡ vụn.
Trong thung lũng, người dân đang trở về sau giờ kinh Chiều. Tiếng chuông bạc ngân nga của giờ Kinh Truyền Tin từ một tu viện ẩn giấu sâu trong lòng rừng thẳm phá vỡ sự tĩnh mịch của buổi tối. Xa xăm đến tận ranh giới của bầu trời tối sầm là biển Tyrrhenian lấp lánh, đang vỗ những dải bọt trắng vào những bờ biển xa xôi. Những vách đá đen ngòm, hiểm trở và trang nghiêm, lừng lững nhìn xuống biển. Những ngọn núi xa xăm xù xì những thảm rừng, tối sầm dưới ánh mặt trời lặn.
Francesco không một lần ngắt lời bài tường thuật bằng giọng khàn đợ của người chủ nhà về các chiến dịch của ông ta, cho đến khi Công tước xứ Spoleto nhắc đến gia tộc Frangipani. Dường như có một định mệnh xấu xa nào đó đã thực sự sắp đặt trước cuộc gặp gỡ của chàng với Lãnh chúa vùng Astura, và mặc dù cuộc đụng độ gần đây của chàng với người anh em của Raniero thiếu đi yếu tố cá nhân, trực giác của Francesco mách bảo rằng sớm hay muộn, tia lửa đang ngủ yên của một mối thù truyền kiếp cũng sẽ bị thổi bùng thành ngọn lửa thiêu rụi.
Câu hỏi có vẻ không liên quan của Francesco về nguồn gốc mối quan hệ giữa chủ nhà và các lãnh chúa vùng Astura đã khiến Công tước xứ Spoleto thốt lên một tiếng chửi thề lớn.
“Ha!” hắn thốt lên, “và ta lại không thể móc tim của con ác quỷ đó ra sao, kẻ mà—”
Hắn đột ngột khựng lại.
“Dù là một kẻ công khai theo phái Ghibelline,” hắn nói, “ta không đời nào tin tưởng hắn! Người anh em của hắn là Latino đang xưng hùng xưng bá ở Velletri: Vừa là Tổng giám mục vừa là Đại thẩm phán tối cao, hắn vừa ban ơn phước vừa phát lúa mạch mốc meo, trong khi lẩm bẩm lời cầu nguyện của Giáo hoàng Innocent thứ Tư tại Vương cung thánh đường Lateran: *Perdatis hujus Babylonii nomen et reliquias, progeniem atque germen* — quả là một lời cầu nguyện mang đậm tinh thần Cơ Đốc giáo!”
“Vẫn còn một kẻ thứ ba!” Francesco ngắt lời mang ngụ ý.
“Ngươi biết hắn sao?” vị công tước quát lớn. “Một nhánh của cái cây mục rữa ấy — một kẻ trác táng sẵn sàng bán linh hồn cho ba mươi đồng bạc! Từ ngọn đồi đằng kia, ngươi có thể nhìn thấy sào huyệt của chúng, treo lơ lửng trên một mỏm đá ngoài Mũi Circé.”
Người nói đột ngột dừng lại và, quay sang phía Francesco, giật mạnh một cái tàn nhẫn vào lớp y phục của chàng.
“Hãy vứt bỏ đám giẻ rách này đi,” hắn gầm lên, và âm thanh của giọng nói vĩ đại vang vọng khắp khe núi. “Hãy gia nhập vào đội quân của chúng ta trong một bài Kinh Kính Mừng của Quỷ Dữ! Chân tay ngươi được sinh ra để làm những việc lớn lao hơn là lủng lẳng trên thòng lọng của một kẻ nhà Frangipani. Hoặc — nếu bộ y phục ấy làm ngươi vừa lòng, ngươi có thể mặc nó bên ngoài một bộ giáp xích và dẫn dắt chúng ta trong các trận chiến với giáo và khiên! Điều đó sẽ thúc đẩy rất lớn cho chính nghĩa của chúng ta — ở cả trên thiên đàng lẫn dưới địa ngục!”
Và vị công tước vạm vỡ túm lấy đôi vai của Francesco đầy thân mật, lắc mạnh cho đến khi xương cốt chàng kêu răng rắc.
Francesco kìm nén tiếng kêu cứu mà cơn đau đẩy lên tận khóe môi. Một cơn co thắt của sự cay đắng tột cùng lướt qua khuôn mặt chàng, khi chàng cất lời:
“Không thể được đâu; — ít nhất là lúc này thì không! Tôi có một sứ mệnh đặc biệt phải hoàn thành. Thời điểm đó rồi sẽ đến — ai mà biết được chứ? Khi ấy tôi sẽ tìm đến các vị giữa những khoảng rừng thưa này. Tôi đâu phải lúc nào cũng là cái sinh vật thế này — một tu sĩ!”
Lời nói đã thốt ra khỏi đôi môi không thể rút lại được nữa.
Rupert xứ Teck nhìn chàng đầy dò xét.
“Hãy tự dọn dẹp đồng cỏ của chính mình và để Quỷ Dữ tự lo lấy phần của nó! Tại sao lại bắt linh hồn mình phải chịu đựng những xiềng xích do con người rèn nên chứ?”
Ngày đang dần tàn khi Francesco cùng chủ nhà quay trở lại tòa phôi tích. Một ô cửa vòm với những chiếc cột bị gãy dẫn vào một căn phòng thấp, lợp bằng những thanh gỗ thô sơ. Có một chiếc giường làm bằng dương xỉ được sắp xếp tạm bợ ở một góc phòng, nơi chàng sẽ nghỉ ngơi qua đêm, bởi Công tước xứ Spoleto nhất quyết không nghe chuyện chàng rời đi trước bình minh.
“Sẽ rất nguy hiểm ngay cả với một kẻ quen thuộc đường sá khi băng qua các khu rừng vào ban đêm; có nhiều kẻ lưu manh lảng vảng hơn ngươi tưởng đấy,” hắn nói. “Vào ngày mai, chính ta sẽ dẫn đường cho ngươi ra con đường lớn mà ngươi tìm kiếm!”
Francesco biết ơn chấp nhận lời đề nghị và lòng hiếu khách của Công tước xứ Spoleto, bởi về cả thể xác lẫn tinh thần chàng đều không sẵn sàng để tiếp tục hành trình ngay lập tức. Họ cùng nhau bước vào tòa phôi tích, trong khi băng đảng của vị công tước chọn nơi nghỉ ngơi bên ngoài trên thảm cỏ xanh ngọc.
Đêm nhanh chóng buông xuống với một vầng trăng tròn lơ lửng trên bầu trời xanh lam sẫm, được đính kết bởi vô số vì sao lấp lánh.
Một sự cô đơn vô hạn bao trùm tâm hồn Francesco.
Chàng thức trắng một khoảng thời gian dài. Chàng nghe tiếng gió đêm rít qua những tán cây trong rừng và tiếng thì thầm thỉnh thoảng vang lên của một giọng nói, dường như đang đọc một lời cầu nguyện dài. Giờ đây chàng đang bước đi giữa thế giới của loài người. Thế nhưng tất cả tình yêu dường như đã rời bỏ cuộc đời chàng và mọi cuộc đấu tranh đều kết thúc trong cay đắng. Trong giờ phút thử thách, Ilaria đã phụ bạc chàng, đã che giấu khuôn mặt nàng khỏi chàng đằng sau chiếc mặt nạ khinh miệt. Chàng chẳng còn chút hy vọng nào về giấc ngủ, bởi trong bộ óc đang có những suy nghĩ chuyển động, bước đi như những người lính gác bồn chồn tiến lên lùi xuống. Đêm tối dường như tràn ngập những giọng nói ma quái đang gọi chàng từ bóng đêm. Chàng nghe thấy giọng nói của Ilaria, tựa như khi nàng chế nhạo chàng ở Avellino; tiếng cười của nàng trong những khoảng rừng thưa ở Vallombrosa vẫn văng vẳng trong tim chàng. Chàng nhớ lại những ngày tháng khi được nghe nàng cất giọng hát mà chàng vô cùng yêu mến; nhưng đối với chàng, nàng sẽ chẳng bao giờ cất tiếng hát thêm lần nào nữa. Chàng chợt tự hỏi trong lòng liệu nàng có rơi lệ nếu như mình chết đi. Có lẽ sự khinh miệt của nàng sẽ tan chảy khi nàng biết rằng chàng đã vĩnh viễn rời khỏi trần gian.
Francesco trải qua phần lớn thời gian ban đêm với đôi mắt mở trừng trừng, bởi những ký ức về quá khứ đã xua tan giấc ngủ khỏi đôi mắt nhức nhối của mình. Một làn gió nhẹ đùa giỡn trong những cành cây sồi khổng lồ, và giữa những khóm hồng leo quanh những bức tường của phôi tích. Những hàng cây bách mảnh mai in bóng lên thảm cỏ mờ sương, nơi một vũng nước nhỏ phản chiếu ánh trăng.
Chẳng mấy chốc bình minh đã ló dạng, một làn sương mù bạc dâng lên ở phía đông. Những cây bách bắt trúng dòng ánh sáng đang tuôn chảy, lướt từ cây này sang cây khác; trên các đồng cỏ, những làn sương vàng đang bay phấp phới. Những khu rừng xa xôi lấp lánh và dường như thè chiếc lưỡi lửa ra ngoài. Một tiếng kèn vang lên. Băng đảng của vị công tước đứng dậy đón chào ánh mặt trời.
Sau khi thưởng thức bữa ăn sáng theo khả năng kho dự trữ của vị công tước, Francesco từ biệt người chủ nhà, người đã cắt cử cho chàng một người dẫn đường để đưa chàng đến con đường lớn dẫn về Rome. Nhưng lúc chia tay, vị công tước lực lưỡng đã căn dặn Francesco hãy phá vỡ những xiềng xích do địa ngục rèn nên và quay trở lại tìm hắn trong giờ phút hoạn nạn.
Thế giới ngập tràn vẻ lộng lẫy của ngày mới thức tỉnh. Những con sóng của dòng thác núi được chạm khắc bằng thứ ánh sáng óng ánh sắc cầu vồng, khi chúng càn quét qua khe núi phía dưới.
Người dẫn đường của Francesco là một lão già nhỏ thó sùng đạo với chùm râu dê và chiếc chiếc mũi giống như cái mõm của con cá chó. Đối với một kẻ chăn dê, lão ta cực kỳ uyên bác trong các vấn đề tôn giáo và trong kiến thức về tên gọi cũng như các thuộc tính của các vị thánh. Lão dừng lại thường xuyên, quỳ xuống, cầu nguyện và hôn lên một cây thánh giá bằng gỗ ô rô nhỏ mà lão mang theo. Bộ râu của lão rung rẩy qua những đám rước dài của các thánh, nhưng Thánh Joseph xứ Arimathæa lại là người được lão dành riêng cho sự tín nhiệm đặc biệt.
Francesco chưa từng thấy tấm gương nào về sự sùng đạo mang tính thế tục như thế này trước đây, và bắt đầu cảm thấy thiếu kiên nhẫn với lão già cứ cúi gập người xuống liên tục, trông giống như một con dê đang ngồi xổm trên mông và lẩm bẩm qua bộ râu lớn. Tất cả sự tôn sùng này quả rất tuyệt vời theo cách riêng của nó; nhưng tôn giáo của Francesco lại hướng đến hành động, còn lão già thì cứ la cà và đếm từng dặm đường như những hạt tràng hạt trên chuỗi hạt mân côi của mình.
Chàng quyết định sẽ tống khứ gã này ngay khi tên chăn dê đã hoàn thành xong nhiệm vụ của hắn, bởi sự sùng kính mang đầy tính ký sinh này giống như việc kéo một chiếc khăn dơ bẩn qua hương vị tươi mát của một buổi sáng tháng Năm.
Nơi bốn con đường giao nhau, họ chia tay nhau, và Francesco, thong thả phi ngựa dọc theo con đường lớn, hoàn toàn không đoán được rằng vị công tước thận trọng đã cố tình cắt cử cho chàng người dẫn đường đặc biệt này để khiến chàng cảm thấy ghê tởm chính y phục và ơn gọi của bản thân.