Francesco quất ngựa phóng qua những vùng đất hoang vu lạnh lẽo, tựa hồ muốn chạy trốn nỗi thống khổ đang xé nát tâm can.

Ilaria đã rời bỏ chàng. Chẳng còn điều gì trên đời này quan trọng nữa. Chàng không còn cảm giác rằng mình vẫn còn bổn phận phải gánh vác. Ngay cả trong ước muốn được tự do ấy cũng ẩn chứa sự hèn nhát; tâm hồn chàng khẩn khoản cầu xin sự nghỉ ngơi, cầu xin được bình yên trước kẻ thù; sự bình yên, chứ không phải cuộc chiến đấu đằng đẵng không hồi kết này. Chàng đang khiếp sợ. Trong lời than vãn nhục nhã ấy thấp thoáng sự đào ngũ, như thể chàng quá nhỏ bé trước cuộc giao tranh. Chàng đang đòi hỏi hạnh phúc, đòi trút gánh nặng của chính mình lên đôi vai kẻ khác. Trước đòi hỏi ấy, Định Mệnh đã thét lên lời từ chối không mảy may khoan nhượng. Vũ trụ quanh chàng mới vắng lặng làm sao! Chàng đứng giữa sự cô độc tuyệt đối, bao la và vĩnh hằng.

Đổ nát hiện diện khắp nơi, đen tối, âm u và trang nghiêm. Ngọn lửa thiêu rụi Ninfa ở vùng đầm lầy Pontine và thành Alba ở đằng xa nhuộm đỏ rực bầu trời đêm, trong khi Norba, sào huyệt của kẻ cướp dưới bóng giáo hoàng trên đỉnh núi Lepinian lởm chởm, sừng sững ẩn sau những bức tường đá khổng lồ kiểu Cyclope. Người Provençal đã từng ở đây — những kẻ bảo vệ cho vị Giáo hoàng. Một sự tĩnh lặng kỳ lạ bao trùm thế gian. Gió đã lặng. Những cơn bão giông không còn rên siết nữa.

Francesco vẫn kiên trì phi ngựa về hướng nam, tiến về những vùng núi hiểm trở, nơi Công tước xứ Spoleto đang đóng quân. Chàng sẽ giãi bày tâm can với vị công tước ấy, xin đem sức mình phục vụ cho chính nghĩa của Conradino cùng các đồng đạo. Chàng sẽ gia nhập hàng ngũ những kẻ bị thời đại bỏ rơi, bởi cuộc đời chàng giờ đây chỉ còn duy nhất một mục đích, và khi điều đó hoàn thành, chàng sẽ ra đi về nơi chẳng ai có thể gọi chàng quay về.

Khi Francesco cưỡi ngựa băng qua những khu rừng chập choạng tối và những vùng đất hoang vu, chàng cúi gằm đầu với nỗi buồn trĩu nặng. Những thân cây cằn cỗi ven bờ biển lộng gió hiện lên sắc nét trên nền ánh vàng sâu thẳm của ký ức, một dư quang u sầu, kỳ ảo mà dị êm. Thời thơ ấu và tuổi trẻ bỗng chốc ùa về; đôi mắt ngọt ngào của Ilaria cùng mái tóc đen nhánh lấp lánh ánh huyền ảo.

Ilaria! Ilaria!

Trong khoảnh khắc, chàng quên đi hiện tại phũ phàng, khắc nghiệt, quên đi hàng chục ngàn con người từng tụ tập nơi đây, tàn phá đất đai và tung những đám bụi mù mịt từ đống tro tàn dưới móng ngựa.

Khi màn đêm nhanh chóng buông xuống, vầng trăng tròn mắc kẹt giữa búi thông già. Những tháp canh và thành lũy của Norba hiện lên đen ngẫm trước ánh lấp lánh của màn đêm.

Kéo cương dừng lại trên sườn đồi, chàng nhìn thấy một dòng sông lấp lánh phía dưới thung lũng, sáng rực như dải bạc khảm trên nền gỗ mun khi uốn lượn qua vùng đất đã bị thiêu trụi. Chàng hầu như không còn nhận ra vùng đất này nữa, bởi sự tàn phá và hoang tàn do quân Anjou gây ra quá ư khủng khiếp.

Ánh mắt chàng lướt qua những vùng đất tiêu điều, những hàng cây như nấm mồ, và bãi cỏ bị thiêu đốt dưới ánh mặt trời. Francesco trông phờ phạc như kẻ chóng mặt, gương mặt hốc hác của một tu sĩ khổ hạnh đói lả. Ánh mắt chàng đăm đăm hướng về những vách đá chọc trời nơi Công tước xứ Spoleto đang lập triều đình cô độc. Ánh trăng vẫn nhấp nháy qua màn bóng tối. Phía bắc sừng sững mái vòm của những cánh rừng thông đại ngàn, và Francesco quất ngựa lao vào bóng tối mịt mùng của những rặng tùng khổng lồ.

Chàng tiếp tục phi nước đại như một kẻ vừa vật lộn giữa biển khơi giông bão trong đêm. Và suốt dọc đường đi, trái tim chàng vẫn khao khát Ilaria, khao khát mái đầu đen nhánh đang cúi xuống dưới sức nặng bi thương của quá khứ. Chàng nhớ về nàng qua vô vàn ký ức; đôi mắt sâu thẳm của nàng ám ảnh chàng, giọng nói trầm ấm vang vọng qua những đại lộ tĩnh mịch trong tâm tưởng. Và trong khi đôi môi chàng mấp máy lời cầu nguyện thầm lặng mong được nhìn thấy gương mặt Ilaria một lần nữa, thì sự tuyệt vọng não nề lại đè nặng lên chàng với một sự thật phũ phàng rằng trên cõi đời này họ sẽ chẳng bao giờ gặp lại nhau nữa.

Trăng đã lên cao hơn, và những cánh rừng trải vòm lá xanh thẫm đối lập với đĩa bạc sáng ngời của trăng.

Francesco tự vùng vẫy thoát khỏi nỗi đau đớn đang làm tê liệt trái tim mình. Một quyết tâm vững chắc đang bùng cháy trong ánh mắt; dường như cả tâm hồn chàng đang tỏa hào quang quanh gương mặt khi chàng phi ngựa với tốc độ chóng mặt qua những lối mòn tĩnh lặng trong rừng. Chàng được dẫn đường bởi bóng dáng mờ ảo của những ngọn đồi ở đằng xa, vì chàng đã ghi nhớ hình dáng chúng vào cái ngày mùa hè khi chàng từ Viterbo hành trình đến Terra di Lavoro. Phía tây, những vách đá gầy guộc nhô lên trên ngọn cây, những chóp nhọn sừng sững, to lớn và hiểm trở, tựa như những cột đá tự nhiên vạch cắt bầu trời xanh. Đã qua nửa đêm khi chàng nhìn thấy làn nước lấp lánh trong một hũng đất ngập tràn bóng tối. Trăng lặn và ánh sáng vụt tắt khỏi trần gian. Francesco cột con ngựa vào một thân cây cổ thụ trong rừng và ngủ thiếp đi cho đến khi phương đông nung nấu một ngày mới trong lò lửa vàng rực của mình.

Làn sương xám đục của giờ khắc trước bình minh khiến những cánh rừng trở nên cằn cỗi như chốn ngự trị của cõi chết. Francesco mở mắt, nghe tiếng chim chóc thức giấc trong bụi rậm. Chàng nhìn thấy những con hươu đỏ hoảng hốt chạy trốn vào bóng tối, và những chú thỏ đang lẩn quẩn giữa đám dương xỉ.

Bầu trời ngả màu xám đục theo ánh sáng đang thức giấc, và sự kìm kẹp của màn đêm cùng các vì sao buông lơi trên núi đồi lẫn đồng cỏ. Những thân cây gầy guộc đứng lặng không một tiếng lá xào xạc trong cơn mê man tĩnh mịch. Một sự im lặng bao la trùm lên, tựa như thế gian đang quỳ gối làm lễ nguyện cầu. Chẳng mấy chốc, từng gợn sóng ánh sáng tuôn trào từ phương đông đang cất tiếng ca tụng. Xung quanh chàng là những sườn đồi của một thung lũng, xếp chồng lên nhau từng lớp cây cối mờ ảo và lặng tờ trong ánh sáng đang trôi nhanh.

Với đôi chân nặng trĩu xiềng xích của nỗi sợ hãi bất lực, Francesco lên lại yên ngựa. Xung quanh chàng, hoa mọc dày đặc như trên một tấm thảm quý; hương thơm của buổi bình minh tựa khói trầm từ nhiều ngôi miếu đền. Khi chàng cưỡi ngựa, chú chiến mã văng những giọt sương từ thảm cỏ mềm mịn. Hoa mao địa hoàng vươn lên như những chiếc roi tím giữa mạng nhện trắng của loài cúc dại. Những vòm hoa tầm xuân và kim ngân đan xen dọc theo lối mòn mờ mịt, và vô số loài hoa chuông dại nằm la liệt như một lớp sương mờ màu xanh thẫm dưới bóng cỏ xanh.

Francesco đã phi ngựa suốt mấy tiếng đồng hồ và cơn đói bắt đầu trỗi dậy cồn cào. Chàng chưa hề chạm môi vào một mẩu thức ăn nào từ khi rời xa Ilaria, và giờ đây chàng bắt đầu rảo mắt tìm kiếm một quán trọ ven đường, túp lều của một kẻ đốt than hay bất kỳ dấu hiệu nào của sự sống con người. Chàng bắt đầu lo sợ rằng mình đã đi lạc trong chạng vạng của rừng sâu, bởi chẳng có lấy một dấu hiệu nào dẫn đến doanh trại của vị công tước.

Một giọng nói vang lên từ đâu đó khiến chàng giật mình thót ruột và giật mạnh dây cương dừng ngựa lại. Con vật khịt mũi như thể đánh hơi thấy nguy hiểm, và Francesco nới lỏng thanh kiếm trong bao với vẻ chực chờ một cuộc phục kích, nhưng rồi chàng đẩy nó về chỗ cũ với ánh mắt đầy bối rối. Trước một miếu thờ ven đường gần như bị che khuất hoàn toàn bởi cỏ dại, một bóng người kỳ quặc đang quỳ lầm rầm cầu nguyện. Kẻ đó hoặc không nghe thấy tiếng bước chân ngựa của Francesco, hoặc cố tình phớt lờ, bởi mãi khi chàng cất tiếng gọi hắn mới quay đầu lại, và trong niềm nhẹ nhõm khôn cùng, Francesco nhận ra đó chính là người dẫn đường cũ của mình từ doanh trại Công tước xứ Spoleto.

"Doanh trại của công tước ở đâu?" chàng cộc lỏn hỏi, tỏ vẻ thiếu kiên nhẫn trước sự sùng đạo mang tính hình thức của lão ta.

"Còn cách xa lắm," kẻ có bộ râu dê đáp lời, đoạn đứng dậy và hôn lên một thánh giá nhỏ bằng gỗ sồi mà hắn mang theo.

"Dẫn ta tới đó!"

Gã đàn ông sùng đạo lại quăng mình xuống đất, dùng hai tay cào một ít bụi bẩn lại, nhổ nước bọt vào đó, rồi bôi lên trán, miệng lẩm bẩm tên của đủ loại thánh thần.

Francesco đã cạn kiệt sự kiên nhẫn.

"Đứng dậy, bạn của ta," chàng nói, "chúng ta đã cầu nguyện đủ cho một ngày rồi đấy!"

Gã chăn dê chìa ngón tay cụt ngủn ra ngỏ ý muốn xức cho chàng một ít bụi đất và nước bọt, nhưng Francesco cảm thấy vô cùng ghê tởm. Chàng túm lấy thắt lưng gã và xốc thẳng dậy.

"Đủ rồi đấy!" chàng nói. "Quỷ dữ là chúa tể của ngươi đến thế cơ à?"

Gã chăn dê chớp chớp đôi mắt đỏ hoe vẻ thành kính trong lúc đảo mắt nhìn quanh chân trời. Sau đó, lão dùng chiếc gậy gỗ sồi chỉ về phía ngọn đồi màu xanh đang nhô lên ở chân trời phía đông.

"Cách bao xa?" Francesco hỏi.

Gã chăn dê vẫn đang tự xức nước bọt lên người.

"Mỗi dặm đường ở chốn này ngày càng trở nên hiểm ác hơn," lão vừa nói vừa vẽ dấu thánh giá. "Một người theo đạo phải thật cẩn trọng!"

Francesco liền lấy vỏ kiếm khẽ thúc vào người lão.

"Cách bao xa?"

"Khoảng mười dặm," tên lùn đáp. "Trời quang mây tạnh, nên trông chỗ đó gần hơn thực tế!"

Francesco chợt nghĩ rằng hẳn phải có nơi trú ngụ của con người ở gần đây, bởi một kẻ thông thuộc vùng này như gã chăn dê sẽ không đi quá xa khỏi những chốn sinh tụ của con người. Và sau khi chàng bày tỏ yêu cầu, gã nhỏ con liền đi trước với bước chân nhanh nhẹn. Họ dừng chân tại một căn lán nằm sâu trong rừng, và tại đây Francesco cùng người dẫn đường đã nghỉ ngơi qua những giờ trưa oi bức, dùng bữa với thức ăn mà lòng hảo tâm của chủ nhà, một vị ẩn sĩ già, bày sẵn ra cho họ.

Sau khi người và ngựa đã nghỉ ngơi đầy đủ, họ lại lên đường.

Thói quen khấn vạ vô số vị thánh bất cứ khi có dịp hay không có dịp của gã chăn dê đã bị chặn đứng bởi nét mặt lạnh lùng nghiêm nghị của Francesco, và họ lao mình vào sự tĩnh mịch bao la. Một thứ cảm giác huyền bí xanh ngắt bao trùm lấy họ khi họ băng qua những lối mòn rợp bóng cây trong rừng. Bầu trời dường như đã lùi xa hơn. Khắp nơi, những thân cây nhẵn thín tối màu đan xen vào nhau, vươn lên những chùm cành lá lấp lánh trong ánh sáng dịu dàng của mặt trời. Đám dương xỉ khô đứng lặng trong tĩnh mịch, và đây đó một cành cây chết nằm dài như con rắn ngẩng đầu sẵn sàng cắn mổ.

Sự im lặng vô cùng tận, thế nhưng đó lại là thứ tĩnh mịch gợi lên những âm thanh. Nó giống như sự tĩnh lặng của một hang động khổng lồ, từ đó phát ra những tiếng thì thầm kỳ lạ; vô số tiếng lạo xạo dường như phát ra từ những chiếc lá khô. Francesco tưởng chừng như mình có thể nghe thấy tiếng thở của những tán cây, và từ đằng xa, chàng bắt gặp tiếng hót hoang dã của một loài chim.

Mặt trời đã ngả thấp khi cuối cùng họ cũng đến rìa rừng và nhìn thấy một ngọn đồi dốc đứng dựng lên chống lại bầu trời. Nơi đó phủ đầy những cây bạch dương bạc, với những thân cây trông như sợi chỉ trắng trong ánh sáng nằm ngang của hoàng hôn đang buông. Và nhô lên ngang tầm đường chân trời giữa mạng lưới cành bạch dương, Francesco nhìn thấy những đường nét quen thuộc của tòa tháp đổ nát nơi chàng từng trải qua một đêm đáng nhớ.

Thung lũng trước mặt họ ngập tràn ánh vàng, và khi băng qua đó, Francesco cảm nhận một khao khát kỳ lạ muốn chịu đựng nỗi đau thể xác, một thứ gì đó dữ dội và hữu hình để vật lộn cùng, nhằm xua đi ký ức cứ nhói lên không dứt về người phụ nữ đã rời bỏ chàng.

Khi màn đêm buông xuống dày đặc hơn, họ leo ngược lên sườn đồi giữa những tán bạch dương, có những thân cây trắng lấp lánh ngược lên bầu trời chạng vạng đầy u tối sắc xanh. Tâm trí Francesco vượt lên trước, hối hả đối phó với những nguy hiểm vô hình đang chờ đón phía trước. Chàng phải xuống ngựa, kéo theo con vật đi cùng; nhưng cú leo ngược dốc ấy mang lại cho chàng cảm giác nỗ lực và đấu tranh mà chàng hằng cần đến. Nó giống như việc trèo lên một bức tường để giáp chiến với kẻ thù, kẻ có đôi mắt hung ác và mũi kiếm đang ló dạng giữa những ô trống trên tường thành.

Cuối cùng họ cũng lên tới cao nguyên. Một con tiếng chó sủa vang lên. Căn cứ bất ngờ nhốn nháo những bóng người râu rum rúa và kỳ quặc. Họ không nhận ra ở Francesco vị tu sĩ từng trải qua một đêm giữa lòng họ. Gã chăn dê đã lén lút biến mất từ lúc nào, như để trả thù cho buổi lễ nguyện cầu bị ngắt quãng của mình. Với những nét mặt đằng đằng sát khí, họ vây quanh Francesco, một mớ âm thanh hỗn độn cất lên những câu hỏi và đe dọa kẻ đột nhập.

Chàng phất tay khinh khỉnh gạt họ sang một bên, và thái độ ấy dường như khiến hình ảnh của chàng trong mắt họ được nâng lên.

Theo yêu cầu được lập tức dẫn diện kiến công tước của chàng, một người chỉ tay về phía tòa nhà thấp tầng nằm ở rìa cao nguyên. Những làn khói mỏng manh cuộn tròn bay ra rồi tan biến vào màn đêm.

"Công tước và vị Viện phụ đang làm lễ nguyện," gã đàn ông nói với một điệu bộ nhăn nhở mà Francesco không hiểu nổi ý nghĩa. "Ngài sẽ không trở về trước nửa đêm đâu."

"Ta sẽ đợi ngài ở đây," kẻ mới đến nói, đoạn xuống ngựa và dẫn chiến mã đến một khoảng cỏ nhỏ, nơi cỏ mọc cao và chưa từng dấu chân người giẫm đạp. Sau đó, dẫu đã kiệt sức, chàng vẫn cất tiếng xin thức ăn nước uống, và khi hòa mình vào đám người ngoài vòng pháp luật, lắng nghe những lời đùa cợt và trêu chọc của họ, chàng thầm nghĩ mình có thể nhận ra giữa họ biết bao con người cũng từng bị Định Mệnh vùi dập vào một cuộc đời không do họ tạo dựng, không do họ lựa chọn.