Sáu ngày đã trôi qua. Một lần nữa, mặt trời lại xua tan đêm đen khỏi bầu trời và thắp lên ngọn lửa hy vọng ở phương đông rực rỡ tiếng ca. Vùng hoang mạc tiêu điều bị bao bọc bởi biển cả và vách đá nay đã dịu lại trong thứ ánh sáng vàng óng của những cánh rừng thu. Từng nhành cây ngọn cỏ dường như cũng rực cháy ngôn từ tiên tri. Cả thế giới bừng tỉnh, rạng rỡ chào đón bình minh.
Xuyên qua những cánh rừng rợp lá đỏ, Francesco cưỡi ngựa tiến lên, bên cạnh là Công tước xứ Spoleto đang trầm ngâm lặng lẽ. Nỗi u sầu vẫn ngự trị trên gương mặt tái nhợt, hốc hác, và đôi mắt ông hoàn toàn vô hồn, dường như lúc nào cũng phải đương đầu với bóng tối rình rập của Thần Chết. Sáu đêm và sáu ngày cuộc tìm kiếm vẫn đi vào ngõ cụt. Gần hay xa, áo giáp vẫn lấp lánh trong chốn thánh địa rợp bóng lá đỏ của rừng sâu. Không một tiếng kèn lệnh nào cất lên, dẫu cho cả một đạo quân đang tản ra để tìm kiếm gương mặt của một người phụ nữ.
Đến ngày thứ bảy, những tán cây rẽ lối trước mặt Francesco tại nơi dòng nước lấp lánh của con sông Nera uốn lượn qua các đồng cỏ. Bình yên ngự trị nơi đây, một sự tĩnh lặng vĩnh hằng, tựa như hơi thở của đấng thần linh xoa dịu mọi đớn đau của nhân thế. Ánh bình minh trải dài trên thung lũng với một vẻ đẹp hiếm hoi và dát vàng rực rỡ. Tiếng chim hót vang lên vui tươi và rộn rã muôn trùng như trong buổi bình minh khai nguyên của một ngày vinh quang.
Francesco dừng ngựa dưới một cội sồi lớn. Đầu ông để trần dưới bóng râm thấm đẫm ánh nắng, gương mặt mang vẻ mệt mỏi của kẻ dài ngày ngắm nhìn những vì sao câm lặng. Một nỗi sợ hãi tột cùng chiếm hữu lấy ông. Ông không dám chất vấn chính tâm hồn mình.
Một tiếng tù và vang lên giữarừng sâu, hoang dại, dồn dập và đầy hân hoan. Nó tựa như tiếng nói của một nhà tiên tri, quét sạch nỗi tuyệt vọng của một thế gian hoang đàng. Ngay cả những thân cây cũng đứng lắng nghe. Phía xa tận dưới kia, trong bóng râm xanh thẳm của thung lũng, một kỵ sĩ đang quất ngựa phi nước đại.
Ánh mắt Francesco dán chặt vào người đó. Thế nhưng, bị bóp nghẹt bởi một nỗi sợ lớn lao, ông không dám hy vọng.
– Ta chẳng khác nào một đứa trẻ, – ông nói.
Đôi môi vị công tước khẽ run lên.
– Bình minh đang ló rạng, – đêm đen đã qua đi. Tin tức đang đến với chúng ta. Hãy xuất phát thôi!
Francesco có vẻ chìm đắm trong suy tư. Ông cúi đầu, đăm đăm nhìn vào sâu trong thung lũng.
– Ta có phải là kẻ đã sát hại Raniero Frangipani chăng?
– Hãy can đảm lên! – công tước nói.
– Huyết quản trong ta lạnh giá như nước, trái tim ta mềm nhũn như sáp. Cái chết và định mệnh đang treo lơ lửng trên đầu ta!
– Đừng nói với ta về định mệnh và đừng ngước nhìn trời cao nữa! Ta đã thanh toán xong nợ nần với Thiên Đường! Sức mạnh của con người nằm chính trong bản thân họ! Anh đã đập vỡ cây thánh giá! Giờ đây, hãy tin tưởng vào tâm hồn chính mình. Chừng nào anh còn tôn thờ một thứ mê tín dị đoan, chừng đó anh còn đánh mất thiên đường thực sự của mình!
– Dẫu vậy...—
– Anh đã tự hành xử như một vị thần, và Chúa Cha trên Trời hẳn phải yêu quý anh vì sức mạnh ấy! Chúa không yêu kẻ hèn nhát! Ngài sẽ để anh làm chủ vận mệnh của mình—chứ không để định mệnh thống trị tâm hồn anh!
– Những lời thật lạ lùng...—
– Nhưng hoàn toàn sự thật! Nếu ta là Chúa, liệu ta có yêu một tên thầy tu suốt ngày rên rỉ cầu kinh trong hang hũu? Không—ta sẽ chọn kẻ dám tuân theo mệnh lệnh từ sâu thẳm tâm hồn mình và bóp nghẹt Số Phận trong cái nắm đấm của chân lý. Những hành động vĩ đại đáng giá hơn ngàn lần những lời lẩm bẩm cầu kinh!
Kỵ sĩ dưới thung lũng đã phi nước đại băng qua một vùng biển dương xỉ ngả màu đồng cháy. Đôi mắt hắn ánh lên vẻ bồn chồn, sắc lạnh, hệt như ánh mắt của kẻ có tâm can đang thổn thức. Hắn nhảy xuống yên ngựa, tay nắm dây cương, cúi đầu thật thấp trước hai người.
– Bẩm đại nhân, có tin tức!
– Ta đang nghe đây!—
Kỵ sĩ nhìn chăm chú vào mặt Francesco trong giây lát, nhưng dẫu có gan góc đến đâu, hắn cũng không dám chịu đựng thử thách đó. Trong đôi mắt đen ấy chứa đựng một cái nhìn bình thản đến tuyệt vọng, khiến lòng can đảm của hắn chùn bước và hoảng sợ trước sự thật. Hắn cúi đầu, đứng lặng thinh.
– Ta đang nghe...—
– Bẩm đại nhân...—
– Vì Chúa, hãy nói mau!
– Bẩm đại nhân...—
– Sự thật!—
– Nàng còn sống...—
Một sự im lặng bao trùm lấy trái tim cả ba người, một niềm cuồng hoan của sự tĩnh lặng, tựa như khoảnh khắc sau tiếng gào thét của một cơn bão. Đôi môi vị công tước mím chặt, như thể ông sợ phải thổ lộ cảm xúc của mình. Gương mặt Francesco tựa như gương mặt của kẻ đang dùng sức đẩy lùi hy vọng ra khỏi tâm hồn. Ông ngồi cứng đờ trên lưng ngựa, sừng sững như một bức tượng đá đối diện với Số Phận, ánh mắt kiên định và lạnh lùng. Cả cuộc đời ông vốn là một sự hy sinh dài đằng đẵng, một chuỗi từ khước liên miên—phải chăng tất cả đều là công cốc?
Đã ngấn lệ trong khóe mắt của viên cận vệ.
– Còn gì nữa không?
Kỵ sĩ dựa người vào con ngựa, cánh tay vắt qua cổ nó.
Hắn chỉ tay về phía thung lũng.
– Đằng kia là Narni. Phía bên kia tháp chuông thánh Juvenal là một chốn ẩn tu. Ngài có thể nhìn thấy nó ở phía bên kia chỗ nước cạn. Có hai nữ tu thánh thiện đang sinh sống ở đó. Bẩm đại nhân, tôi xin phó thác ngài cho họ!
– Ngươi còn biết gì nữa!
Giọng nói cất lên thật đáng sợ.
– Xin đại nhân hãy tha thứ! Những lời này chỉ dành cho đôi môi phụ nữ, không phải cho tôi!
– Được thôi!
Cả ba người lặng lẽ phi ngựa, Francesco và vị công tước đi cạnh nhau, im lìm nhìn vào mắt đối phương. Đầu Francesco cúi gằm ngực. Dây cương buông thõng trên cổ ngựa.
Một căn phòng xám xịt làm bằng đá đẽo thô sơ hiện ra giữa những nhành lá xanh tươi phía bên kia dòng nước. Trước cửa phòng, một người phụ nữ trong bộ áo choàng đen đang đứng đó. Một cây thánh giá đeo trên cổ và chiếc khăn trùm đầu màu trắng ôm lấy mái tóc nàng. Nàng đứng bất động, một nửa ẩn khuất trong bóng râm, dõi theo nhóm kỵ sĩ đang cưỡi ngựa tiến xuống bãi cạn gợn sóng.
Mùa thu đã chạm ngõ khu vườn ẩn tu, và đôi mắt Francesco nhìn thấy sự tàn tạ khi anh bước lên sườn dốc. Người phụ nữ đã bước ra từ căn phòng, giờ đây đang đứng cạnh cánh cửa chớp với đôi tay đan vào nhau như đang cầu nguyện.
Viên kỵ sĩ cầm lấy dây cương của Francesco. Anh một mình bước đi trên đôi chân để đến nói chuyện với nữ tu sĩ ẩn dật.
– Bẩm đại nhân, – nàng quỳ xuống dưới chân anh, – xin Chúa phù hộ và an ủi ngài!—
Trán người đàn ông nhăn lại thành những nếp gấp. Bàn tay phải của anh siết chặt cổ tay trái. Anh nhìn qua đầu người người phụ nữ vào khu rừng, thở dốc qua kẽ hàm nghiến chặt.
– Nói đi! – anh cất lời.
– Bẩm đại nhân, người phụ nữ ấy vẫn còn sống!
– Ta có thể chịu đựng được sự thật!
Nữ tu sĩ làm dấu thánh giá.
– Nàng đã đến với chúng tôi ở chốn thung lũng này, bẩm đại nhân, cao ráo và trắng trẻo tựa đóa ly, mái tóc xõa buông lơi trên bờ vai. Đôi chân nàng trần trụi và rớm máu, lòng bàn chân chi chít vết gai cào. Và khi bước đến, nàng cất tiếng hát những câu hát rời rạc, hoang dại, kể về tình yêu và về Proserpina, Nữ thần Âm phủ. Chúng tôi đã đón nàng, bẩm đại nhân, cho nàng ăn uống, rửa sạch đôi chân bầm dập và ban cho xiêm y. Nàng đã ở lại với chúng tôi, vẫn dịu dàng và đáng yêu như thế, nhưng miệng lẩm bẩm như một kẻ từng trải qua đau khổ, thậm chí đến tận cửa tử. Thế nhưng... ngay cả khi chúng tôi đang chìm vào giấc ngủ, nàng đã lén rời bỏ chúng tôi vào đêm qua, và giờ thì đã đi mất rồi!—
Người phụ nữ ấy thậm chí chưa từng ngước mắt nhìn lên khuôn mặt người đàn ông. Đôi tay nàng nâng niu cây thánh giá, sắc diện tái nhợt như tro tàn, tựa như bức tượng đá mới đẽo.
– Và chỉ có thế thôi sao?
Giọng người đàn ông run rẩy trong cổ họng. Gương mặt anh thật đáng sợ dưới ánh mặt trời.
– Vẫn chưa hết đâu, bẩm đại nhân!
– Nói tiếp đi!
Nữ tu sĩ đã vùi khuôn mặt vào tấm áo choàng đen. Giọng nàng khản đặc vì nghẹn ngào.
– Bẩm đại nhân, người ngài đang tìm là một kẻ đã mất đi lý trí!
– Phát điên ư!
– Hỡi ôi!—
Một tiếng gào thết xé lòng phát ra từ đôi môi Francesco.
– Lạy Chúa tôi! Hóa ra đây chính là đoạn kết!—
