Sáng sớm hôm sau, Francesco yên cương cho tuấn mã và rời Tháp Đỏ. Anh không dám nán lại lâu hơn dưới mái nhà với người đàn bà mà bùa mê của ả đe dọa cả linh hồn lẫn thể xác mình, càng không dám đối mặt với Raniero Frangipani để rồi nỗi sợ hãi và nghi ngờ tồi tệ nhất của mình được xác nhận. Anh đã trải qua suốt đêm còn lại thức trắng cùng những bóng ma, choáng váng, không thể suy nghĩ, bị bao vây bởi những bóng hình kỳ quái, chế nhạo. Nụ hôn không biết chán của ả vẫn còn bỏng rát trên môi anh; thứ hương thơm lạ lùng vẫn còn vương trong không khí; niềm đam mê của ả đã thiêu đốt linh hồn anh. Nếu ở lại, anh sẽ tiêu đời. Tia lửa từng ngủ yên trong tâm hồn anh nay bỗng chốc bùng cháy thành ngọn lửa thiêu đốt; tiếng gọi của thể xác, vốn bị kìm nén bấy lâu, nay bắt đầu gào thét; sự kìm hãm bấy lâu đe dọa sẽ phá vỡ những rào cản tự đặt ra bằng chính sức nặng của nó. Một cơn chóng mặt lạ lùng ập đến; mọi thứ dường như bơi trong màn sương màu máu. Chỉ dần dần lý trí mới trở lại; bóng ma của dục vọng phai nhạt trước ký ức về Ilaria.
Trong trạng thái gần như mê muội, anh băng qua vùng đầm lầy, mỗi lúc một hồi hộp chờ đợi người lái đò bị gọi quay lại, và quyết tâm chống trả đến cùng bất cứ nỗ lực nào hòng ngăn cản sự ra đi của mình.
Nhưng chẳng có chuyện gì xảy ra. Một sự im lặng đầy ma mị bao trùm lấy lâu đài, ngay cả tiếng nói của bình minh đang từ từ thức giấc cũng không phá vỡ nổi.
Ngàn lẻ một suy nghĩ, khát khao và nỗi sợ ùa vào tâm trí Francesco khi anh cưỡi ngựa xuống thung lũng đẹp như tranh vẽ, bao quanh lấy tòa kiến trúc phong kiến nơi anh đã trải qua đêm vừa rồi. Và với ký ức về đôi cánh tay trắng ngần đã giữ anh trong cái ôm siết chặt, với ký ức về đôi môi khao khát hé mở suýt nữa đã hôn anh đến tận cùng đau khổ, với ký ức về đôi mắt ám ảnh đã thầm thì cho anh một bí mật mà anh sẽ không bao giờ biết được, một nỗi khao khát hạnh phúc không thể tả nổi len lỏi vào tim anh, nỗi khao khát khiến anh quên bẵng thời gian và không gian, thôi thúc anh quất ngựa chạy nhanh hơn để mong sớm đến đích.
Dù Francesco ít va chạm với thế giới, thiếu kinh nghiệm trong những vấn đề trần tục, bản năng cũng đã sớm mách bảo rằng Raniero đang sống cuộc đời hai mặt, rằng hắn đang lừa dối Ilaria, người có lẽ đã tin tưởng hắn tuyệt đối. Sự chắc chắn về sự thật không thể chối cãi này giáng xuống anh như một nỗi đau nhói. Phải chăng Ilaria đã biết sự thật? Và điều đó đã gây ra tác động gì sau lời tiết lộ kinh hoàng ấy?
Chìm trong những cảm xúc trái ngược này, nơi tình yêu và sự nghi ngờ thay nhau giữ thế cân bằng trên bàn cân, Francesco cưỡi ngựa hướng về vùng đất của Circé.
Mọi phía, những dải đất hoang vắng trải rộng trước mắt người kỵ sĩ cô độc. Với mỗi bước chân tiến lên, khung cảnh lại thay đổi, và ánh nhìn lơ đãng của Francesco lang thang ra tận những dãy núi xa xôi của Basilicata, hé lộ những rặng đỉnh núi kỳ ảo và trải dài theo những đường nét hư không về phía những đồng bằng ngập nắng của Calabria.
Dù thúc ngựa tiến lên với lòng quyết tâm không ngừng nghỉ, Francesco vẫn buộc phải dành những giờ đứng bóng để nghỉ ngơi và dùng bữa tại tu viện này hoặc nơi khác mà anh bắt gặp trên đường đi. Bởi ánh mặt trời tháng Tám gay gắt quá đỗi, và dù đêm xuống trời mát mẻ, các con đường vẫn tràn ngập đủ loại kẻ ngoài vòng pháp luật, khiến việc di chuyển trở nên chậm chạp và đầy nguy hiểm.
Khi đang ở một tu viện Dòng Xitô trong giờ nghỉ trưa vào ngày thứ ba của hành trình, những tin tức đầu tiên về trận chiến giữa quân đội Anjou và Conradino lọt vào tai Francesco. Các đội quân đã đụng độ tại Tagliacozzo ở Apulia—một người nông dân đã báo tin cho các nhà sư như thế—nhưng kết cục của cuộc xung đột vẫn bị bao phủ trong bức màn bí ẩn. Các nhà sư, đa phần là những ông già đã sớm vứt bỏ những hư danh của thế giới lại sau lưng, chỉ đáp lại những câu hỏi dồn dập của Francesco bằng những cái nhún vai câm lặng. Những tranh chấp giữa giáo hoàng và hoàng đế chẳng có ý nghĩa gì với họ.
Anh tiếp tục cưỡi ngựa về phương nam, cho đến khi vượt qua những vùng đầm lầy, anh nhìn thấy phép thuật kỳ lạ, náo động của vùng Maremmas đang trôi vào khoảng không mơ hồ của đêm tối.
Những cánh rừng mùa hè trong các thung lũng như một biển sóng cuộn trào, được chạm khắc từ gỗ mun. Đồi nối tiếp đồi, mỗi ngọn đồi lại thêm mờ ảo, sương khói và đầy quyến rũ. Một sự im lặng vĩ đại bao trùm. Phép mê hoặc ngự trị trên Terra di Lavoro.
Ngày cuối cùng của cuộc hành trình đã đến.
Những đồng bằng nóng bỏng của Torre del Greco mơ màng, hoang vắng dưới ánh nắng ban trưa. Những tàu lá cọ và cành cây trinh nữ rũ xuống, bất động. Bầu trời như một viên ngọc bích rực cháy. Ánh nắng gay gắt gần như không thể chịu nổi khi đổ xuống vùng trải rộng khô cằn của Neapolitan Campagna tới tận đường kẻ chì của đường chân trời phía nam, nơi một vòng tròn dài chia tách màu bồ câu lung linh sương khói của biển Tyrrhene khỏi bầu trời nhợt nhạt, ngập nắng.
Cả vùng đất, xa tầm mắt nhìn, đều hoang vắng. Dường như bùa chú của một pháp sư nào đó đã quét sạch mọi sự sống và âm thanh. Mala Terra, người dân gọi những dải đất bên ngoài Mũi Circé là như vậy, nơi mà Astura, pháo đài nham hiểm của nhà Frangipani, sừng sững, bất khả xâm phạm trên những vách đá phấn, im lìm, nhợt nhạt trên nền của những con sóng không bao giờ nghỉ ngơi đang vỗ vào chân thành.
Với một cái rùng mình, Francesco đi men theo tòa lâu đài ảm đạm, và cái tên Ilaria bật thốt lên môi anh. Phải chăng chính trên đỉnh lâu đài hiu quạnh kia, nàng đang chờ đợi Raniero trở về; phải chăng chính trên đó, sợi chỉ định mệnh của nàng đang kéo dài bất tận trong sự đơn điệu tự thiêu đốt, hao mòn? Phải chăng nàng, người vốn được sinh ra cho hạnh phúc, đang dần héo hon, cách xa tất cả những gì nàng yêu thương và trân trọng trên đời? Hay sự quyến rũ của vùng đất Siren đã cuốn nàng vào vòng xoáy của cuộc đời và những đam mê của những bờ biển ngập nắng này? Francesco rùng mình bất chấp cái nóng ban trưa, và, vuốt ve đôi tai con tuấn mã, anh thúc nó tiến lên qua vùng đất đá.
Mặt trời đã xuống thấp trên bầu trời khi Francesco nhìn thấy Naples. Từ Castellamare đến Posilippo, những đường nét duyên dáng của vịnh biển nhô lên trên đường chân trời; chóp nón màu xanh của Vesuvius được quấn trong làn khói; Resina và Portici nghỉ ngơi êm ả dưới chân núi. Mắt Francesco háo hức quét qua những đường nét của các ngọn tháp và mái vòm khi anh cưỡi ngựa tiến vào thành phố. Những sườn đồi xung quanh đỏ thắm và tím biếc, vàng và đồng, cùng những mảng xanh lớn nơi cây sồi và ô rô mọc. Những người ép rượu đang reo hò vui vẻ. Thế giới tràn ngập ánh sáng và sức sống, và anh cảm thấy gần như mình đã đánh mất chúng trong cái bóng của tu viện.
Anh nhận thấy, khi đến gần, sự cai trị quân sự đang chiếm ưu thế tại nơi này. Trước lời thách thức của lính gác tại cổng San Gennaro, anh khai tên mình, và "Đến từ Viterbo" người lính nhắc lại, gọi tin tức về phía sau vai.
"Đến từ Viterbo!" lời đó được truyền đi. Qua cổng vòm, Francesco có thể nhìn thấy sự hỗn độn, đông đúc của người dân. Có một vẻ vui vẻ bất cần trong những con phố chật chội.
Một kỵ sĩ cao lớn, ngay phía trong cổng, ra hiệu, và Francesco chậm rãi cưỡi ngựa đi qua vòm cổng.
"Đến từ Viterbo?" một gã đàn ông to con lặp lại đầy ẩn ý. "Chà, bạn ta, anh không mang theo cành ô liu nào cả! Đây đâu phải thời điểm để cành ô liu của hòa bình lưu hành ở Ý!"
Một tiếng cười khúc khích chạy qua đám đông.
"Nhưng dù sao, chúng ta vẫn có thể nhận ra rằng anh là một sứ giả, và càng được chào đón hơn!"
"Tôi không biết các người coi tôi là ai!" Francesco đáp lại. "Nhưng—"
"Anh không phải là sứ giả sao?" gã to con ngắt lời.
Một sự táo bạo kỳ lạ chợt chiếm lấy Francesco.
"Chắc chắn tôi là một sứ giả," anh đáp không chút sợ hãi, "—nhưng không phải cho thành phố nổi loạn của các người đâu, thưa ngài!"
Phần cuối câu nói của anh hoặc là không được nghe thấy, hoặc là bị phớt lờ, vì ở phần đầu đã có những tràng pháo tay lớn. Giữa tiếng ồn ào, Francesco cố gắng làm cho mình được hiểu, nhưng thấy nỗ lực của mình vô ích, anh đành cam chịu im lặng, và bị đám đông cuốn đi, bình thản như một nguyên tử ở tâm một cơn bão, nhưng vẫn để ý mọi sự việc trên đường. Anh quan sát những con phố với vẻ đẹp trù phú, khác hẳn vẻ nghiêm nghị và anh hùng ở Viterbo. Cuối cùng Francesco tiến lại gần gã kỵ sĩ to con, hỏi đường đến cung điện. Nghe vậy, gã trở nên lịch sự hơn và đề nghị đích thân tháp tùng người lạ. Francesco nghĩ tốt nhất nên từ chối lời đề nghị ám muội này, lấy lý do rằng anh định nghỉ lại ở một nhà trọ, vì đã quá muộn để yết kiến Nhiếp chính.
Sau khi nhận được thông tin mong muốn, Francesco tạm thời buông mình theo sự quyến rũ của giờ khắc này, sự kỳ diệu của nơi đây. Khi anh thong dong cưỡi ngựa qua các con phố, đám đông ra vào nhà thờ Santa Maria tấp nập. Thỉnh thoảng lại nghe tiếng đàn mandolin. Tất cả đều là sự sống, niềm vui, hạnh phúc! Thành phố này mới đẹp làm sao,—thành phố dường như chỉ được bao quanh bởi những đóa huệ! Cô gái bán hoa, gật đầu và mỉm cười, trao những đóa violet, điểm xuyết trong những bông phong lữ. Người ăn mày mù gảy đàn hạc; phía xa vang lên những giai điệu nhịp nhàng của một bản Barcarole.
Trên toàn bộ vịnh biển, một làn sương mỏng manh, trong suốt đã dâng lên.
Những đóa mộc lan tỏa sáng trắng trong ánh sáng tàn. Tiếng gió rít qua những tán lá nghe như âm nhạc mỏng manh của những cây đàn hạc Aeolian.
Ánh sáng lụi tàn chạm vào những bức tường nhà và cung điện với những sắc màu êm dịu, rồi phai dần trước màn đêm phương nam ập đến nhanh chóng. Đây đó những ngọn đuốc sáng lên; rồi thành phố trở nên bạc màu dưới ánh trăng tràn ngập bầu trời.
Như trong một giấc mơ, Francesco cưỡi ngựa theo hướng gã kỵ sĩ đã chỉ. Anh lại sắp bước vào không gian của cuộc đời cũ; anh lại sắp di chuyển trong bầu không khí của triều đình, lại sắp nếm trải cuộc sống của quá khứ. Mọi thứ vẫn vậy,—mà cũng chẳng phải vậy. Khi xưa anh đã từng hạnh phúc, vô tư, yêu và được yêu. Giờ đây anh đứng một mình, nhìn từ một cao độ băng giá xuống những niềm vui của cuộc đời! Liệu những bóng ma đen tối của quá khứ có tan biến, tại đây, trong bầu không khí rạng rỡ này, dưới bầu trời không mây, ngập tràn ánh nắng này không?
Nhà trọ nơi anh dừng chân được xây dựng theo lối thế kỷ mười ba, thành một hình vuông rỗng. Nó làm bằng đá trắng, giản dị, hài hòa, với những nét chạm trổ và trang trí kỳ lạ. Những mái vòm Byzantine của các lối đi có mái che là vẻ đẹp chính của nó, để lộ ra một tầm nhìn ra khu vườn với những cây cam và dây nho; những bụi hồng đung đưa bao quanh đài phun nước cổ kính. Một lan can dài lát gạch sẫm màu để thoáng tầm nhìn tuyệt đẹp ra Vịnh Naples.
Sau khi con tuấn mã của Francesco đã được chăm sóc chu đáo, sau khi anh đã sảng khoái với việc tắm rửa và đã dùng xong thức ăn, đồ uống, anh cảm thấy không thể cưỡng lại được sự thôi thúc muốn hòa mình vào vòng xoáy của nhân loại vui tươi, những người đang làm sống động các con phố dẫn tới cung điện Phó vương.
Quả là một vùng đất đầy ma mị so với những triều đình u ám của Viterbo, thành phố bị bao quanh bởi những ngọn đồi với những bụi cây sẫm màu, những hàng bách tang tóc!
Những cánh đồng hoa, những biệt thự bằng đá cẩm thạch bao quanh vịnh biển mới đẹp làm sao! Ánh sáng kỳ diệu của màu sắc dường như là phép thuật chốn thần tiên! Những đám đông ăn mặc lộng lẫy chen chúc trên đường phố và quảng trường, những đám rước rực rỡ kéo dài mãi vào đêm, khối màu đỏ thẫm, xanh và vàng lóe lên dưới ánh đuốc, âm nhạc, sự náo nhiệt, tiếng cười, sự kỳ ảo, sự tự do:—ở đây cuộc sống quả thực chỉ là một ngày nghỉ lễ vui tươi.
Đêm thật rạng rỡ. Bầu trời, những ngôi nhà và vịnh biển đều bừng sáng với những tia bạc của đêm. Những nhóm người vui vẻ đi lại. Có âm nhạc, ca hát, hạnh phúc,—tất cả sự dịu dàng của một đêm hoàn hảo.
Francesco bước chậm hơn dưới ánh trăng. Đột nhiên một cặp đôi đi ngang qua anh: một người đàn ông và một người đàn bà. Người đàn bà khoác áo choàng đỏ thẫm, và khi đi ngang qua, ả ngước nhìn vào mặt anh. Chỉ là một cuộc gặp gỡ trong giây lát; nhưng toàn bộ sắc màu đã nhạt nhòa khỏi đôi má Francesco. Anh nhìn lại: họ đã biến mất giữa đám đông.
Trong một khoảnh khắc, anh đứng lặng người như bị tê liệt. Đôi mắt anh có thể đánh lừa anh sao? Không thể nào! Anh không bao giờ có thể nhầm lẫn gương mặt đó, và cũng không có gương mặt nào khác giống nó trên đời! Anh chao đảo, dừng lại, trấn tĩnh, rồi quay bước tìm kiếm hai người. Nhưng mọi nỗ lực của anh hoàn toàn vô ích. Trong trạng thái ngẩn ngơ, anh quay lại nhà trọ. Những tiếng chuông nhà thờ Santa Lucia, điểm giờ nửa đêm, thấy anh đang đi đi lại lại trong không gian chật hẹp của căn phòng. Thỉnh thoảng anh lại dừng lại và nhìn ra ngoài đêm. Chỉ khi tiếng ồn ào và vui vẻ đã tắt lịm thành sự im lặng, anh mới tìm đến chiếc giường của mình, nhưng phải mất một lúc lâu giấc ngủ mới đến với anh. Vì trong người đàn bà đi cùng gã kỵ sĩ lạ mặt, kẻ đã đi ngang qua anh mà không nhận ra anh, anh đã nhận ra Ilaria Caselli.
