1. Triệu Thự mắc tâm bệnh

Chức vụ Hoàng đế là thứ khiến người ta thèm khát nhất, dựa theo quy định của pháp luật về kế thừa ngôi vị, những người thực sự có tư cách làm Hoàng đế không nhiều. Để giành được quyền kế thừa ngôi vị, rất nhiều tử tôn tông thất đã tranh đấu lẫn nhau, thậm chí cốt nhục tương tàn. Chỉ duy nhất Triệu Thự là một ngoại lệ, y không muốn làm Hoàng đế, hơn nữa thái độ còn vô cùng kiên quyết. Nhân Tông Hoàng đế phong y làm Thái tử, y trăm phương ngàn kế từ chối, quyết không chịu nhậm chức, sau khi được mọi người khuyên giải, miễn cưỡng lên làm rồi, y cũng chỉ làm cho xong chuyện, lúc nào cũng sẵn sàng từ bỏ.

Nhân Tông Hoàng đế băng hà, Triệu Thự kế thừa ngôi vị, nhưng đây không phải là ý nguyện của y, y là bị người ta kéo lên.

Triệu Trinh mất vào nửa đêm, sau khi Tào Hoàng hậu khóc lớn một trận, bà liền thu hết chìa khóa cung cấm vào người, không cho bất cứ ai ra vào. Đến khi trời sáng, bà lập tức triệu Hoàng thái tử Triệu Thự vào cung, đồng thời truyền triệu các đại thần như Hàn Kỳ, Âu Dương Tu cùng vào cung, bàn bạc chuyện kế thừa ngôi vị. Nào ngờ sau khi Triệu Thự khóc lớn một trận, liền đứng dậy muốn rời đi, như thể việc kế thừa ngôi vị không liên quan gì tới y vậy.

"Thái tử đừng đi." Tào Hoàng hậu thấy Triệu Thự muốn đi, lập tức gọi y lại, nghiêm sắc mặt nói: "Di chiếu của Đại Hành Hoàng đế truyền cho Hoàng thái tử nối ngôi, Hoàng thái tử nên thừa kế ý chí của người đi trước, không được làm trái!"

Triệu Thự từ chối nói: "Thự không dám làm Hoàng đế, các người hãy tìm người khác đi!" Nói đoạn, lại muốn lui ra ngoài.

Tể tướng Hàn Kỳ thấy Thái tử lại muốn đi, trong lòng sốt ruột, không màng đến lễ nghi quân thần, tiến lên nắm lấy tay áo Triệu Thự mà rằng: "Di chiếu tiên đế, ý chỉ Thánh mẫu, sao có thể không tuân?"

Triệu Thự thấy không thể từ chối, đành phải ở lại, dưới sự sắp xếp của Tào Hoàng hậu và các đại thần, tuân theo di chiếu tiên đế, miễn cưỡng đồng ý kế thừa ngôi vị Hoàng đế, sau khi cử hành đại điển tức vị, chính thức làm Hoàng đế, y chính là Anh Tông Hoàng đế.

Sau khi Triệu Thự tức vị, tôn Tào Hoàng hậu làm Hoàng thái hậu, tôn miếu hiệu của Đại Hành Hoàng đế Triệu Trinh là Nhân Tông.

Triệu Thự muốn theo cổ lễ, thủ hiếu ba năm, lệnh cho Hàn Kỳ nhiếp chính với tư cách Chủng tể.

"Chủng tể" là một tên gọi quan chức, cách gọi khác của Thái tể. Thái tể vốn là chức quan quản lý tài vụ vương gia và công việc trong cung. Khi Chu Vũ Vương mất, Thành Vương còn nhỏ, Chu Công từng lấy chức Chủng tể để nhiếp chính. "Luận Ngữ: Hiến Vấn" có viết: "Quân hoăng, bách quan tổng kỷ, dĩ thính vu Chủng tể tam niên." Chủng tể là người đứng đầu nội triều. Trong "Chu Lễ", Thái tể là Thiên quan, trở thành chức đứng đầu lục khanh, quản lý việc lớn cả nước. Nghĩa là, Hàn Kỳ với tư cách Chủng tể sẽ quản lý triều chính.

Hàn Kỳ nói, xưa nay thời thế khác nhau, chế độ cổ xưa chưa chắc đã hoàn toàn phù hợp với ngày nay, rồi kiên quyết từ chối, không dám phụng mệnh.

Triệu Thự thấy Hàn Kỳ không phụng mệnh, những người khác cũng kiên quyết không đồng ý, đành phải ngồi lên long ỷ, nghiêm túc làm một vị Hoàng đế thực thụ, mấy ngày đầu xử lý triều chính vô cùng nhạy bén, thể hiện tài năng chính trị xuất sắc, giành được sự ủng hộ của quần thần. Không ngờ ngày vui ngắn chẳng tày gang, đến ngày thứ tư, Triệu Thự đột nhiên mắc bệnh, không thể lâm triều, ra chiếu thỉnh Hoàng thái hậu quyền thay xử lý quân quốc đại sự. Tào Thái hậu không thể từ chối, liền rủ rèm nghe chính sự tại Đông Môn tiểu điện.

Bệnh tình của Triệu Thự dường như không có dấu hiệu chuyển biến tốt, ngày thứ tám, cũng là ngày cử hành đại liệm cho Nhân Tông Hoàng đế, bệnh của Triệu Thự đột nhiên trở nặng, vừa khóc vừa chạy loạn trước linh cữu tiên hoàng, người tại hiện trường không biết phải làm sao, tang lễ cũng không thể cử hành, may nhờ Tể tướng Hàn Kỳ phản ứng nhanh nhạy, quyết đoán, kéo màn che xuống, ôm lấy Triệu Thự, lại gọi mấy tên hoạn quan đến chăm sóc cẩn thận, thực chất là canh giữ chặt chẽ, không cho y nói bậy làm bậy, nhờ đó tránh được cục diện càng thêm lúng túng xảy ra.

Tào Thái hậu là một người phụ nữ rất có năng lực, mỗi ngày chương tấu trong ngoài không dưới mấy chục vụ, bà xem xong, việc nào cũng có thể nắm được cương lĩnh, đề xuất ý kiến xử lý, gặp những việc khó khăn, liền cho đại thần bàn bạc giải quyết, chưa bao giờ độc đoán chuyên quyền. Vì vậy, mặc dù Triệu Thự mắc bệnh không thể lý chính, bộ máy triều đình vẫn vận hành bình thường, quốc sự cũng đều tiến hành một cách trật tự.

Không lâu sau, lập Cao thị làm Hoàng hậu, Cao Hoàng hậu là tằng tôn nữ của Thị trung Cao Quỳnh, mẹ là Tào thị, chị ruột của Thái hậu, lúc nhỏ cũng được nuôi dưỡng trong cung, cùng tuổi với Triệu Thự, hai người có thể coi là thanh mai trúc mã. Sau khi lớn lên ra cung, làm Vương phi của Triệu Thự, phong Kinh Triệu quận quân, đến lúc này được sách lập làm Hoàng hậu, quan hệ với Thái hậu như mẹ con.

Để tăng cường sức mạnh lãnh đạo của bộ máy trung ương, Thái hậu đề bạt lại Phú Bật làm Xu mật sứ.

Triệu Thự từ khi mắc bệnh, tính tình vô cùng tệ hại, đối với hoạn quan, cung nữ, thái giám trong cung, hễ giơ tay là đánh, mở miệng là chửi, những người này chịu ngược đãi không nổi, liền khóc lóc kể lể với Nội đô tri Nhậm Thủ Trung.

Nhậm Thủ Trung lúc đầu bị Nhân Tông Hoàng đế Triệu Trinh trục xuất khỏi cung, sau đó lại được triệu vào cung, dần dần thăng lên chức Nội đô tri, Nhân Tông Hoàng đế muốn lập Triệu Thự làm Thái tử, Nhậm Thủ Trung biết Triệu Thự thông minh có năng lực, muốn khuyên Nhân Tông lập một kẻ ngu dốt nhu nhược làm Thái tử, để hắn có thể nhân cơ hội chiếm đoạt nội quyền, nhưng âm mưu không thành, không khỏi có chút thất vọng. Thấy nội thị kiện cáo lời nói và hành vi của Triệu Thự, liền nhân cơ hội nói xấu Triệu Thự trước mặt Thái hậu, quay lại lại nói với Triệu Thự rằng Thái hậu không thích y.

Thái hậu tuy là một người mẹ hiền, Triệu Thự cũng là một vị Hoàng đế trí tuệ, mới đầu còn chưa đến mức nào, nhưng không chịu nổi Nhậm Thủ Trung không ngừng thì thầm cả hai bên, khiến hai cung dần dần nảy sinh nghi kỵ, từ nghi sinh oán, từ oán thành hiềm khích, mẹ kế con chồng đang yên đang lành, gần như trở thành kẻ thù.

Triệu Thự ngược đãi hoạn quan, cung nhân, đối với Thái hậu và đại thần trong triều cũng rất bất kính. Có lần, Tể tướng Hàn Kỳ bưng thuốc đến bên miệng Triệu Thự, Triệu Thự chỉ uống một ngụm liền đẩy ra, bát thuốc vung vãi cả lên người Tể tướng, vừa khéo chuyện này bị Thái hậu nhìn thấy, vội gọi người lấy quần áo cho Hàn Kỳ thay. Hàn Kỳ vô cùng khiêm cung, cho rằng đây là việc thần tử nên làm, vì vậy không dám làm phiền Thái hậu.

Triệu Thự đối với cung nhân, đại thần như vậy, thái độ đối với Thái hậu cũng rất tệ, không chỉ phớt lờ, có lúc thậm chí còn trào phúng, khiến Thái hậu vô cùng khó xử. Có thể thấy, bệnh của Triệu Thự là bệnh về tinh thần, căn bệnh nằm ở trong lòng.

2. Mâu thuẫn mẹ con gay gắt

Cội nguồn tâm bệnh của Triệu Thự không ai biết được, nhưng việc không hòa thuận với Thái hậu là một sự thật không thể bàn cãi, đây rất có thể là một trong những nguyên nhân khiến Triệu Thự phát bệnh. Mặc dù việc Triệu Thự kế vị là di mệnh của Nhân Tông Hoàng đế, nhưng cũng do Thái hậu quyết định, do Thái hậu nghe lời gièm pha, nên có chút không thích vị Hoàng đế con nuôi này. Như vậy, đầu thời kỳ Triệu Thự kế vị, triều đình liền xuất hiện một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng.

Khi Triệu Thự không thể chủ trì chính sự, quần thần thỉnh Thái hậu thùy liêm thính chính, một khi sức khỏe Triệu Thự chuyển biến tốt, Thái hậu đáng lẽ nên hoàn trả chính quyền. Thế nhưng, do mâu thuẫn giữa Tào Thái hậu và Triệu Thự ngày càng sâu sắc, Thái hậu chần chừ không muốn hoàn trả chính quyền, thậm chí còn nảy sinh ý định phế truất Triệu Thự, lập vị quân chủ mới.

Triệu Thự đối với Thái hậu cũng vô cùng bất mãn, y cho rằng Thái hậu đối với mình quá khắt khe, khắp nơi gây khó dễ cho y, một lần, y trực tiếp nói với Tể tướng Hàn Kỳ: "Mẫu hậu đối với trẫm thật thiếu ân tình!"

Để ổn định đại cục, các đại thần như Hàn Kỳ, Tư Mã Quang, Âu Dương Tu đã làm không ít công tác tư tưởng giữa hai cung.

Tri Gián viện Lữ Hối, dâng sớ lên hai cung, trình bày đại nghĩa, lời lẽ khẩn thiết, nói ra những lời mà người thường không dám nói, Thái hậu và Triệu Thự sau khi xem tấu chương của ông, tuy không phải không cảm động, nhưng rốt cuộc vẫn chưa thể trút bỏ gánh nặng trong lòng.

Tể tướng Hàn Kỳ, Tham tri chính sự Âu Dương Tu hai người nhìn thấy trong mắt, lo lắng trong lòng.

Một ngày nọ, Tào Thái hậu nước mắt ngắn nước mắt dài nói với hai người rằng, Triệu Thự bị biến chất.

Hàn Kỳ khuyên giải, Hoàng thượng là vì có bệnh mới dẫn đến như vậy, bệnh khỏi rồi, chắc chắn sẽ không như vậy nữa, con cái vì mắc bệnh mà có chỗ chưa phải với mẹ, làm mẹ chẳng lẽ không thể dung thứ cho con sao?

Tào Thái hậu hai mắt đẫm lệ nhìn Âu Dương Tu, không nói một lời.

Âu Dương Tu uyển chuyển nói, Thái hậu phụng sự tiên đế mấy chục năm, nhân đức hiển hách, thiên hạ người người đều thấy rõ, năm đó phi tần được sủng ái của Nhân Tông Hoàng đế là Trương thị kiêu căng như vậy, Thái hậu đều có thể bình tâm dung nhẫn, ngày nay mẹ con sao lại không thể bao dung lẫn nhau?

Tào Thái hậu nghe đến đây, mới dừng tiếng khóc.

Âu Dương Tu thấy lời nói bắt đầu có chút hiệu quả, liền nói tiếp, tiên đế tại vị đã lâu, có ân với thiên hạ, cho nên một khi băng hà, thiên hạ người người đều ủng hộ tân đế, không ai dám phản đối. Thái hậu tuy hiền minh, nhưng rốt cuộc cũng là một người phụ nữ, thần tử bọn họ cũng chỉ là năm sáu thư sinh mà thôi, nếu không phải di chúc tiên đế, ai còn chịu nghe theo?

Những lời bàn luận này của Âu Dương Tu lời trong có lời, mềm nắn rắn buông, vừa tán thưởng đức hạnh của Tào Thái hậu, cũng vừa yêu cầu rõ ràng Thái hậu phải tuân theo di chúc tiên đế, không được có hai lòng.

Tào Thái hậu nghe những lời tâm huyết kiểu nịnh nọt này, im lặng hồi lâu không nói. Điều này cho thấy thâm tâm bà đã có chút dao động.

Với tư cách là đại thần cố mệnh, lời của Hàn Kỳ nói càng thẳng thắn hơn. Ông nói với Tào Thái hậu, thần tử bọn họ chỉ có thể gặp Hoàng thượng ở bên ngoài, hậu cung lại phải dựa vào Thái hậu, Hoàng thượng nếu có sơ suất, Thái hậu không thể thoát khỏi trách nhiệm. Thái hậu chăm sóc tốt cho Hoàng thượng, mọi người đương nhiên sẽ ủng hộ Hoàng thượng.

Những lời này của Hàn Kỳ, động chi bằng tình, hiểu chi bằng lý, hoàn toàn không có sự che đậy như Âu Dương Tu, biểu thị rõ ràng muốn Thái hậu một lòng ủng hộ Triệu Thự, thậm chí dùng giọng điệu cảnh cáo và đe dọa, ép Thái hậu triệt để từ bỏ ý định phế truất Triệu Thự.

Tào Thái hậu nghe những lời này của Hàn Kỳ, tức giận đến mức mặt xanh mét, nhưng cũng chỉ có thể không nói lời nào. Vì bà biết, trong ngoài triều đình, bất kể là ai, đều không muốn nhìn thấy lại xuất hiện thêm một người phụ nữ quyền khuynh triều dã, thùy liêm thính chính như Lưu Thái hậu năm xưa.

Trước mặt Triệu Thự, lời khuyên của các đại thần thì phần lớn hòa nhã dẫn kinh điển, chân thành tha thiết dạy bảo.

Tư Mã Quang tâm huyết nói với Triệu Thự, ơn sinh thành lớn, ơn dưỡng dục càng lớn hơn. Ông hy vọng Triệu Thự phải hiếu thuận với Thái hậu như Chương Đế thời Đông Hán.

Lời khuyên của Tể tướng Hàn Kỳ thì thái độ càng rõ ràng hơn, ông nói, bệ hạ có thể có ngày hôm nay, đều là nhờ sức của Thái hậu, ơn này không thể không báo. Từ xưa thánh đế minh quân không ít, nhưng duy chỉ Thuấn Hoàng đế là đại hiếu, lẽ nào những người khác đều là bất hiếu sao? Cha mẹ từ ái mà con hiếu thuận, đây là điều người thường đều có thể làm được, không có gì đáng ca ngợi, chỉ có cha mẹ không từ ái mà con có thể làm tròn đạo hiếu, điều này mới đáng ca ngợi. Nhưng sợ rằng bệ hạ vẫn chưa làm được điểm này, cha mẹ đâu có lý nào không yêu thương con cái?

Ý của Hàn Kỳ là, Triệu Thự làm con mà chưa làm tròn đạo làm con. Mặc dù Thái hậu không phải mẹ đẻ, có lẽ cũng thiếu đi sự từ ái, nếu Triệu Thự vẫn có thể làm tròn đạo hiếu, đó mới là đức hạnh có thể sánh ngang với thánh nhân, thiên hạ tôn kính nhất chính là vị quân chủ thánh minh như vậy.

Triệu Thự nghe xong, vô cùng cảm động, bày tỏ muốn cùng Thái hậu xóa bỏ hiềm khích.

Tháng bảy, Triệu Thự khỏi bệnh, ngự Tử Thần điện, triều kiến bách quan.

Ngày này, mở tiệc giảng kinh. Hàn lâm học sĩ Lưu Sưởng đọc "Sử Ký" đến câu "Nghiêu nhượng Thuấn dĩ thiên hạ", chắp tay giảng giải rằng, Thuấn xuất thân từ cảnh khốn cùng, Nghiêu thiện nhượng đại vị cho ông, thiên hạ quy tâm, vạn dân vui phục, đây không phải là Thuấn có pháp thuật gì đặc biệt, mà là vì ông hiếu kính cha mẹ, thân thiện anh em, đức tiếng vang xa gần, cho nên Nghiêu mới thiện nhượng thiên hạ cho Thuấn.

Triệu Thự nghe xong không khỏi rùng mình, dường như triệt ngộ. Nói một tiếng "đã biết", liền đứng dậy vào cung.

Sau khi Triệu Thự vào cung, cẩn thận hỏi thăm việc sinh hoạt của Thái hậu, và nói rằng lúc mình mắc bệnh, thần trí hỗn loạn, nói những lời không nên nói, làm những việc không nên làm, xin mẫu hậu tha lỗi.

Tào Thái hậu nghe xong, vô cùng cảm động, an ủi nói: "Lúc bệnh có lỗi nhỏ, không đáng tội, sau này có thể tự chăm sóc tốt, chớ làm tổn hại sức khỏe, ta đã vui mừng khôn xiết rồi, còn so đo gì nữa? Huống hồ hoàng nhi bốn tuổi nhập cung, ta sớm tối chăm nom, nuôi dưỡng nên người, chính là vì ngày hôm nay, lẽ nào lại có ý khác?"

Trải qua một cuộc trò chuyện, Thái hậu và Triệu Thự hiểu lẫn nhau. Từ đó mẹ con hòa hợp như lúc ban đầu, nghi ngờ tan biến sạch sẽ.

Hàn Kỳ và những người khác nghe tin này, đương nhiên yên tâm.

3. Rút rèm hoàn chính

Tháng mười năm Gia Hựu thứ tám (1063), an táng Triệu Trinh tại Vĩnh Chiêu lăng, miếu hiệu là Nhân Tông.

Cuối năm, Triệu Thự phong con trưởng Trọng Giam làm Quang Quốc công, không lâu sau lại tấn phong làm Hoài Dương quận vương, đổi tên là Húc. Triệu Thự có bốn người con trai, đều do Cao hậu sinh, trừ Hoài Dương quận vương Húc ra, con thứ hai là Triệu Hạo, con thứ ba là Triệu Nhan, con thứ tư là Triệu Quý, con thứ ba Triệu Nhan sinh ra không lâu thì mất.

Năm sau đổi niên hiệu là Trị Bình, tức Trị Bình năm thứ nhất (1064), đến mùa hè, bệnh của Triệu Thự cơ bản đã khỏi.

Mối quan hệ giữa Triệu Thự và Thái hậu sau khi được Hàn Kỳ và những người khác điều đình, tuy đã hòa hoãn, bệnh của Triệu Thự cũng ngày một tốt lên, nhưng Thái hậu dường như không có ý hoàn trả chính quyền.

Tháng tư, Triệu Thự dưới sự tháp tùng của quần thần, ngồi xe ra khỏi hoàng thành, đến Tương Quốc Thiên Thanh tự và Lễ Tuyền quan cầu mưa. Vì đây là lần đầu tiên tân hoàng ra thành sau khi khỏi bệnh, dân chúng vây xem rất đông, hai bên đường liên tục truyền đến tiếng reo hò.

Lần Triệu Thự ra thành này, là đang truyền đi một tín hiệu cho Thái hậu, bệnh của y đã khỏi, có thể xử lý quân quốc đại sự rồi. Tuy nhiên, Thái hậu dường như vẫn vô cảm.

Hàn Kỳ muốn thỉnh Thái hậu hoàn trả chính quyền cho Hoàng thượng, nhưng lại khó nói thẳng, ngày hôm đó, ông chọn mười văn kiện cần xử lý gấp đưa cho Triệu Thự phê duyệt, Triệu Thự nhanh chóng đưa ra phê phục chính xác. Sau đó, Hàn Kỳ cầm mười văn kiện đã được Triệu Thự phê duyệt đi thỉnh thị Thái hậu, hỏi phê phục của Hoàng thượng thế nào, ghi chép lúc bấy giờ là "Thái hậu mỗi sự xưng thiện", nghĩa là, tất cả phê phục đều vô cùng thỏa đáng.

Về dư luận, cả triều lẫn dã đều cho rằng bệnh của Triệu Thự đã khỏi, năng lực làm việc cũng đã nhận được sự gật đầu của Thái hậu. Triệu Thự đã đầy đủ điều kiện thân chính, tiếp theo, chính là dùng phương thức thế nào để thúc đẩy Thái hậu rút rèm hoàn chính.

Ngày này, Thái hậu thùy liêm thính chính, sau khi việc của các đồng liêu bàn xong, Tể tướng Hàn Kỳ bước ra tâu rằng: "Thái hậu, thần có bản tấu."

"Tướng công có việc gì, mời nói!" Thái hậu đáp sau rèm.

Hàn Kỳ hắng giọng nói: "Bệnh của Hoàng thượng đã khỏi, có thể tự xử lý triều chính, thần xin từ chức Tể tướng, đi địa phương làm một chức quan nhỏ, cầu lấy sự thanh nhàn."

Tào Thái hậu nghe xong, trước là kinh hãi, sau đó hiểu ra dụng ý của Hàn Kỳ, liền nói: "Việc lớn triều đình, đều trông cậy vào Tướng công, Tướng công không được cầu đi, người nên rút lui là ta, không phải ngươi."

Hàn Kỳ biết rõ Thái hậu nói không phải lời thật lòng, vẫn thuận nước đẩy thuyền nói: "Hiền hậu đời trước, như Mã hậu, Đặng hậu, đối với quyền thế, đều không tránh khỏi luyến tiếc, Thái hậu nay có thể hoàn trả chính quyền, thật là điều mà hiền hậu đời trước không sánh bằng, không biết Thái hậu quyết định ngày nào rút rèm?"

Tào Thái hậu trả lời: "Nói gì đến quyết định ngày nào chứ? Ta tham chính đã lâu, cũng là bất đắc dĩ, chọn ngày không bằng gặp ngày, chính là lúc này rút rèm!" Tào Thái hậu nói đoạn, đứng dậy rời chỗ lui vào trong.

Hàn Kỳ lớn tiếng nói: "Thái hậu có chỉ, Loan Nghi ty rút rèm!"

Loan Nghi ty nghe chỉ, vội vàng tiến lên rút rèm.

Bức màn che vội vã rút đi, bách quan còn có thể nhìn thấy bóng dáng Thái hậu thoáng qua sau bình phong.

Tào Thái hậu sau khi về cung, biết các đại thần trong triều kiên quyết muốn bà hoàn trả chính quyền cho Hoàng thượng, biết đại thế đã mất, ngay trong ngày liền truyền thủ thư từ trong cung, biểu thị hoàn trả chính quyền cho Hoàng đế.

4. Trừ gian nịnh

Sau khi Triệu Thự thân chính, thăng Hàn Kỳ làm Hữu bộc xạ, mỗi ngày tiền điện triệu kiến quần thần, hậu điện phê duyệt tấu chương. Tên cung điện của Thái hậu là Từ Thọ cung.

Sau khi Thái hậu rút rèm, Triệu Thự thân chính, đã đến lúc tính sổ sau thu. Đại thần trong triều đều biết, sở dĩ Thái hậu và Hoàng thượng mâu thuẫn chồng chất, phần lớn là do có kẻ ở giữa kích động, mà kẻ kích động ly gián này, chính là nội thị Nhậm Thủ Trung.

Tri Gián viện Tư Mã Quang tiên phong dâng sớ, nói nội thị Nhậm Thủ Trung gièm pha giữa hai cung, dẫn đến mẹ con Thái hậu và Hoàng thượng không hòa thuận, nếu không phải Thái hậu hiền minh, Hoàng thượng thành hiếu, suýt chút nữa đã gây họa từ trong cung. Ông thỉnh Hoàng thượng dựa theo quốc pháp, đem Nhậm Thủ Trung đẩy ra ngoài Ngọ Môn trảm thủ.

Triệu Thự xem tấu sớ của Tư Mã Quang, tuy cũng cảm động, nhưng không ban chỉ trừng phạt Nhậm Thủ Trung.

Hàn Kỳ thấy Triệu Thự chần chừ không hạ chỉ, ông lấy ra một đạo sắc văn để trống, ký tên mình trước, sau đó bảo hai Tham tri chính sự là Âu Dương Tu, Triệu Khái ký tên.

Âu Dương Tu sau khi nhận sắc, không chút do dự liền ký tên, Triệu Khái lại có vẻ khó xử, vì đây là giả truyền thánh chỉ, hậu quả rất nghiêm trọng, ông sợ gánh trách nhiệm. Âu Dương Tu nói: "Ký đi! Hàn Tể tướng luôn có cách nói mà."

Triệu Khái bất đắc dĩ miễn cưỡng ký tên.

Hàn Kỳ làm xong những việc này, ngồi ngay ngắn ở Chính sự đường, lệnh người truyền triệu Nhậm Thủ Trung.

Sau khi Nhậm Thủ Trung đến, Hàn Kỳ quát lớn: "Nhậm Thủ Trung, ngươi có biết tội không?"

Nhậm Thủ Trung cảm thấy khó hiểu, không biết mình rốt cuộc đã phạm luật gì.

Hàn Kỳ thấy Nhậm Thủ Trung giả điếc giả câm, lớn tiếng nói: "Ngươi thân là nội thị, không biết báo đáp ân vua, cố ý kích động mâu thuẫn giữa Thái hậu và Hoàng thượng, vốn nên chém đầu ngươi, để chính quốc pháp, vì phụng chỉ xử lý khoan hồng, nay đày ngươi đến Kỳ Châu, ngươi phải cảm niệm thánh ân, không được tiếp tục cậy ác không sửa!"

Nói đoạn, lấy sắc văn để trống ra, đích thân điền vào, giao cho Nhậm Thủ Trung. Lập tức lệnh người áp giải hắn ra khỏi kinh đô.

Thủ đoạn Hàn Kỳ xử lý Nhậm Thủ Trung là vượt quy tắc, nhưng xử lý loại hoạn quan này, nếu không dùng thủ đoạn đặc biệt, để hắn có cơ hội thở dốc, hắn sẽ lại gây sóng gió, đến lúc đó sợ rằng không những không đánh được chó, ngược lại còn bị chó cắn.

Hàn Kỳ làm tướng nhiều năm, nếu không có mật chỉ, tuyệt đối sẽ không chuyên quyền như vậy. Sau đó, ông lại đem dư đảng của Nhậm Thủ Trung là Sử Chiêu Tích cùng đày ra khỏi kinh thành, lưu đày xuống phương Nam.

Thanh quân trắc có mục đích như vậy, Triệu Thự sau đó cũng không có phản ứng gì, nếu không có sự ngầm cho phép của y, Hàn Kỳ sẽ không làm như vậy, mọi chuyện cũng sẽ không thuận lợi như thế.

Vài tháng sau, Triệu Thự đột nhiên hỏi Hàn Kỳ, người tên Tam ty sứ Thái Tương này phẩm hạnh ra sao.

Hàn Kỳ không biết dụng ý của Triệu Thự ở đâu, trả lời rằng, Thái Tương người này khá tháo vát, có thể trọng dụng.

Triệu Thự lúc đó không nói gì. Ngày hôm sau, lại hạ chiếu lệnh Thái Tương xuất tri phủ Hàng Châu.

Quần thần thấy Thái Tương bị trục xuất khỏi kinh thành, không biết là nguyên nhân gì. Có người biết chuyện tiết lộ, nói Thái hậu lúc thính chính, từng nói với phụ thần, tiên đế đã lập hoàng tử, không những hoạn thiếp sinh nghi, mà đại thần nổi tiếng cũng có lời dị nghị, suýt chút nữa bại hoại việc lớn, ta không muốn truy cứu, đã đem tấu chương hủy đi rồi.

Có người nghi ngờ, những tấu chương bị đốt đi này là do Thái Tương dâng lên. Rốt cuộc có việc này hay không, không thể chứng thực.

Thái Tương là người hài hước, nói chuyện có khi có thể không chú ý, điều này mới gây ra sự nghi ngờ của các đồng liêu. Tương truyền, Thái Tương ngày thường quan hệ với Trần Á rất tốt, Thái Tương từng lấy tên Trần Á làm đề, khẩu chiếm một câu trêu chọc:

"Trần Á hữu tâm chung thị ác" (Trần Á có tâm cuối cùng là ác).

Trần Á lập tức đáp lại một câu:

"Thái Tương vô khẩu tiện thành suy" (Thái Tương không miệng liền thành suy).

Lúc đó bên cạnh có rất nhiều người, mọi người đều nói câu đùa tùy ý của hai người lại là tuyệt đối. Thái Tương muốn trêu người, ngược lại bị người trêu, mọi người cười gọi đây là quả báo của sự hài hước.

Thực ra, Thái Tương cũng coi là một năng lại, gặp phải vụ án, nói cười phân xử, không ai là không phục. Chỉ vì nói chuyện có khi không ngăn cản cửa miệng, chạm vào điều kỵ của chủ. Năm Trị Bình thứ ba (1066) chịu tang mẹ, về nguyên quán Hưng Hóa, năm sau mất tại nhà, truy tặng Lễ bộ thị lang, sau đó ban thụy là Trung Huệ.