Đại học Princeton.

Quán cà phê nằm ở tầng hai của tòa nhà bên lối đi rợp bóng cây, vào những lúc rảnh rỗi thường ngày, không ít giáo sư chọn nơi đây để uống một ly, hoặc trao đổi vấn đề học thuật với đồng nghiệp, hoặc ôm một cuốn sách lặng lẽ thưởng thức, hay đơn giản là tận hưởng khoảnh khắc yên bình của buổi chiều này.

Từ khi ổn định cuộc sống tại Princeton, Edward Witten vẫn luôn là khách quen ở đây.

Đối với vị nhà vật lý từng giành giải Fields này, một nhân vật kiệt xuất chỉ cách giải Nobel một bước ngắn, các sinh viên ở đây hầu như đều bày tỏ sự kính trọng từ tận đáy lòng, không ít người sau khi gặp ông đều nhiệt tình chủ động chào hỏi, hoặc thỉnh giáo một số vấn đề vật lý quá hóc búa khó hiểu đối với người mới bắt đầu.

Mỗi lần gặp phải những chuyện này, vị lão gia rất vui lòng giải đáp.

Ở Princeton nơi cao thủ như mây, ông và giáo sư Fefferman được tính là vài vị đại sư hiếm hoi cởi mở, không có chút cao ngạo của người tài giỏi nào.

Một ngày nọ, sau khi dạy xong lớp, giáo sư Witten giống như mọi khi đến đây, gọi một ly cà phê ngồi bên cửa sổ, trải cuốn sổ tay lấy từ trong túi ra, nhưng tình cờ lúc này bỗng nhìn thấy một người không ngờ tới đang bước lên từ đầu cầu thang.

"Angus?" Mở to đôi mắt mang theo sự ngạc nhiên, gấp lại cuốn sổ tay hơi cũ kỹ đang trải trên bàn, nhìn giáo sư Angus đang đi về phía mình, Witten đùa cợt nói, "Bạn của tôi, sao anh lại quay lại nhanh thế?"

"Bởi vì tôi đã có được đáp án mình muốn," tựa cây gậy mang theo người vào cạnh bàn, giáo sư Angus chậm rãi ngồi xuống đối diện Witten, dừng lại một lúc lâu rồi nói, "Cậu nói đúng, tuy trao đổi với cậu ta chưa đầy một tiếng, nhưng quả thực đã mang lại cho tôi lợi ích sâu sắc."

Giáo sư Witten mỉm cười: "Ồ? Có thể chia sẻ với tôi thu hoạch của anh không?"

Họ "thế hệ học giả này lạc quan hơn chúng ta, suy nghĩ cũng rất độc đáo. Tôi từng bi quan cho rằng thế giới này có lẽ tiêu đời rồi, nhưng giờ tôi đã có cách nhìn mới."

"Rất vui vì anh có thể thu hoạch được gì đó," liếc nhìn thời gian trên đồng hồ, Witten nói với giọng điệu ôn hòa, "Lát nữa tôi còn một lớp vật lý, không tiếp anh nữa đây."

"Đi đi... Nhắc mới nhớ, từ khi nào mà cậu lại có hứng thú với sinh viên đại học thế?" Giáo sư Angus kỳ lạ nhìn ông rồi hỏi.

"Bởi vì sinh mạng có điểm kết thúc... Tôi thấy anh nói rất đúng, chúng ta cuối cùng cũng khó tránh khỏi giấc ngủ ngàn thu, nhưng có những thứ có thể truyền lại," Witten mỉm cười, uống nốt chỗ cà phê còn lại, đặt chiếc cốc trong tay xuống, nhẹ nhàng nói tiếp, "Có lẽ vào một ngày nào đó trong tương lai, một học sinh nào đó của tôi có thể thay tôi nhìn thấy sự thống nhất của bốn lực cơ bản, cùng với dây đàn cấu thành nên thế giới của chúng ta."

Giáo sư Angus cười không có ý tốt: "Biết đâu tất cả chúng chỉ là đánh rắm thì sao."

Witten cười ha hả nói: "Ha ha, có lẽ vậy! Mặc kệ đúng hay sai, đối với tôi đều là một dạng câu trả lời... Nhắc mới nhớ, có muốn đánh cược không?"

Giáo sư Angus: "Không thành vấn đề, nhưng vấn đề là cậu định cược cái gì? Trên thiên đàng có tiền hay không còn chưa chắc, dù tôi thắng cũng chẳng có lợi ích gì."

Witten đùa cợt nói: "Tôi thấy nhất định sẽ có, dù sao chúng ta đã đưa lên trên đó từng ấy nhà kinh tế học rồi."

"Vậy đến lúc đó rồi tính tiếp!"

Witten rời đi.

Giáo sư Angus ở lại quán cà phê, tiếp tục ngồi đó, chỉ là bớt đi một người có thể trò chuyện cùng ông.

Lặng lẽ ngắm nhìn khuôn viên ngoài cửa sổ, nhìn những sinh viên đi qua lối đi rợp bóng cây dưới lầu, trong phút chốc ông có chút thất thần.

Một lúc lâu sau, ông từ trong ngực chậm rãi rút ra một cuốn sổ tay nhăn nhúm.

Đây là sổ ghi nhớ của ông, vì tuổi cao nên thỉnh thoảng sẽ hay quên chuyện, thế nên ông thường mang theo thứ này bên người, mỗi khi nghi ngờ bản thân có quên mất chuyện quan trọng gì không, liền lật ra xem thử.

Ngoài việc ghi chép những chuyện vụn vặt trong đời sống như "trả hóa đơn", "sửa vòi nước", thỉnh thoảng ông cũng viết lên đó những linh cảm chợt lóe lên bình thường của mình, để tránh việc nó tuột mất khỏi mái tóc bạc thưa thớt của bản thân...

Nhìn chằm chằm vào trang giấy trắng, giáo sư Angus trầm ngâm một lúc lâu, ngòi bút cầm trong tay giống như một con dao găm rỉ sét, khẽ run rẩy ở phía trên cuốn sổ.

Cứ như vậy một lúc lâu, ông dường như đã nghĩ thông suốt điều gì đó, lông mày giãn ra.

"... Dùng phương pháp của quá khứ để phỏng đoán tương lai là không đúng, tương lai cần là phương pháp của tương lai, và... tư duy vượt ngoài hiện thực."

Nhỏ giọng lầm bầm những lời người khác nghe không hiểu, sau đó ông viết nguệch ngoạc một dòng chữ trên trang sổ tay trắng tinh này.

[Kinh tế học vũ trụ]

Dừng lại một lát, ông lại dùng bút gạch bỏ nó đi, viết lại một dòng chữ khác, đồng thời nhỏ giọng lầm bầm tự nói với chính mình.

[Xã hội học tương lai]

"Cái tên này nghe có vẻ thú vị hơn..."

Những ý tưởng vĩ đại thường được sinh ra từ những suy nghĩ bất chợt.

Một học thuyết có ảnh hưởng to lớn đối với hậu thế, cứ thế được sinh ra trong sự tình cờ...

---❊ ❖ ❊---

Vào tuần thứ hai sau khi tiễn giáo sư Angus đi, Lục Chu nghe được một tin đồn thú vị.

Một giáo sư kinh tế học tên là Angus Deaton đã mở một môn học mới mang tên "Xã hội học tương lai" tại Princeton. Môn học này không dạy bất kỳ kiến thức lý thuyết cụ thể nào, mà chỉ truyền thụ một loại tư tưởng về tương lai.

Mặc dù cái tên này nghe thế nào cũng có chút kỳ lạ, nhưng vì người mở khóa học là người từng đoạt giải Nobel, cho nên vẫn có không ít sinh viên đăng ký.

Được biết, giáo sư Angus mở môn học này đang biên soạn một cuốn sách về bộ môn này.

Mặc dù nội dung cụ thể vẫn chưa được công bố, nhưng theo lời của một người bạn cũ từng xem qua bản thảo của ông, cuốn sách học thuật có tiêu đề nghiêm túc này, so với một chuyên khảo học thuật thì giống một cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng không có nhân vật chính hơn, hơn nữa lại còn là kiểu đọc khá khô khan nữa chứ.

Tuy nhiên, người bạn cũ đó đồng thời cũng bày tỏ, một số quan điểm được đưa ra bên trong rất thú vị, có lẽ trong tương lai thực sự có thể dùng đến cũng nên...

Những chuyện thú vị này, đều là Lục Chu biết được từ những học sinh đang giảng dạy ở tận Princeton.

Đã ngần ấy năm, Qin Yue đã từ giảng viên leo lên làm giáo sư, Hardy sớm quay về Đại học Sao Paulo ở Brazil giảng dạy cũng hỗn rất khá, thậm chí đã trở thành một trong số ít người dẫn đầu học thuật về lý thuyết số tại địa phương... Đương nhiên, điều này cũng có thể liên quan đến việc giới toán học Brazil "lệch pha nghiêm trọng" không giỏi nghiên cứu lý thuyết số.

Còn về Vera, nghe nói đang hợp tác với Mặc Lệ Na của Viện Nghiên cứu Cấp cao, khiêu chiến với đỉnh cao tối cao của giới toán học — Giả thuyết Riemann. Có thành quả hay không không quan trọng, cô bé nhát gan sợ người đó, có thể lấy ra dũng khí khiêu chiến với bài toán hóc búa của thế kỷ này, bản thân nó đã là một chuyện rất đáng mừng rồi.

Còn có Ngụy Văn sắp lấy bằng tiến sĩ Princeton, cùng với Jericho được Viện nghiên cứu vật liệu tính toán thuộc Viện Công nghệ Massachusetts chiêu mộ...

Nói chung, mấy học sinh của anh đều sống khá tốt.

Là giáo sư của họ, Lục Chu cũng cảm thấy vô cùng ấm lòng.

Sau khi trả lời email cho Qin Yue người đã gửi thư đến, ngay lúc Lục Chu vươn vai một cái, chuẩn bị tranh thủ lúc rảnh rỗi lên arxiv xem có bài báo toán học nào thú vị không, sự yên tĩnh trong văn phòng bỗng nhiên bị tiếng gõ cửa từ bên ngoài phá vỡ.

Hắng giọng một cái, Lục Chu lên tiếng.

"Mời vào."

Cửa nhẹ nhàng đẩy ra, Vương Bằng với vẻ mặt nghiêm nghị bước nhanh vào.

Nhìn biểu cảm của anh ta, Lục Chu còn chưa kịp hỏi một câu "Có chuyện gì vậy", anh ta đã lên tiếng trước một bước.

"Tin xấu!"

Lục Chu khẽ nhíu mày.

"Đã xảy ra chuyện gì?"

Vương Bằng do dự nửa giây, mở miệng với giọng điệu nặng nề.

Sinh quyển A đã vướng phải cuộc tập kích vũ trang không rõ danh tính, theo tin tức từ bộ đội địa phương truyền tới, tổn thất nặng nề..."

Lực lượng vũ trang không rõ danh tính... tập kích?

Vãi chưởng?!

Lục Chu nghe thấy vậy, theo bản năng nắm chặt tay vịn, bỗng nhiên đứng phắt dậy từ ghế văn phòng.

"Mọi người không sao chứ?"

Vương Bằng: "Các phần tử vũ trang đều đã bị tiêu diệt trong cuộc đọ súng, các nhà nghiên cứu và chuyên gia nước ngoài có mặt đều bình an vô sự... Hiện tại đã được sơ tán đến thành phố gần đó để bố trí. Bộ đội địa phương đã khẩn cấp xuất động, phong tỏa tất cả các tuyến đường cao tốc ở khu vực lân cận, đang điều tra bối cảnh của các phần tử vũ trang cũng như kênh nhập cảnh, nhưng..."

Lục Chu vừa mới thở phào nhẹ nhõm, nhịp tim cuối cùng cũng chậm lại, lại vì chữ "nhưng" này mà treo ngược lên.

"Nhưng?"

Vương Bằng tiếp tục nói với giọng điệu nặng nề.

"... Tổn thất của sinh quyển A, nghe nói rất nghiêm trọng."