Sáng hôm sau, Mã Dân đến công trường xem xét, Cậu Liêu nói với anh rằng sắp phải nhập ván thủy khúc liễu. "Ván thủy khúc liễu chỉ còn đủ dùng cho hôm nay thôi."

"Tôi biết rồi." Mã Dân liếc nhìn hai gã thợ mộc nhà quê đang cưa ván thủy khúc liễu.

Từ khi bước chân vào nghề trang trí nội thất, Mã Dân luôn tự mình nhập vật liệu, bởi vì số tiền ra vào trong vật liệu không phải là con số nhỏ. Thường có câu nói thế này, làm nghề trang trí chủ yếu là kiếm tiền từ vật liệu. Dù điều này không hoàn toàn chính xác, nhưng cũng đủ thấy lượng vật liệu ra vào là rất lớn.

Mã Dân thầm nghĩ, sáng về nhà ghé qua một lát, chiều lại đến cửa hàng vật liệu nhập ván thủy khúc liễu. Mã Dân về nhà không có mục đích nào khác, chỉ là muốn nói chuyện với con gái, đùa nghịch với con một chút, vì anh cảm thấy mình hoàn toàn có thể giành quyền nuôi con, dù sao con bé cũng chỉ có hai người thân nhất là anh và mẹ nó. Mã Dân rời khỏi công trường, lái xe đến thương xá Hồ Nam, đỗ xe xong, anh chọn cho con gái hai bộ váy rất đắt tiền và xinh đẹp, thực ra con bé đã có rất nhiều váy rồi, nhưng anh muốn dùng hai bộ váy xinh đẹp này để "mua chuộc" nụ cười trên khuôn mặt con gái. Anh không thể để con bé quá thiên vị mẹ nó. Nếu vợ anh là một người phụ nữ bình thường, lại có năng lực làm việc nhất định thì không sao, nhưng với tình hình hiện tại, con gái ở với cô ta, sự phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần đều không thể nào khỏe mạnh được.

Khi anh lái xe về đến nhà, con gái đang ngồi trước bàn trà ăn mì tôm hiệu Khang Sư Phụ, đây rõ ràng là bữa sáng, nhưng bây giờ đã hơn mười giờ rồi. "Bố," con gái nhìn thấy anh vào liền gọi một tiếng.

Mã Dân nhìn con gái, thấy trên bàn không có trứng gà, liền rất không vui. "Mẹ con đâu?"

"Mẹ đang ngủ." Con gái nói, ánh mắt nhanh chóng rơi vào chiếc váy hoa trong tay anh, "Váy của con!" Con gái lập tức reo lên như vậy, hào hứng đứng dậy.

Con gái giật lấy chiếc váy trong tay Mã Dân rồi chạy về phía phòng ngủ, "Bố mua cho con hai bộ váy đẹp lắm."

Mã Dân không nghe thấy vợ lên tiếng, chỉ thấy con gái lại cầm váy chạy ra với khuôn mặt đầy vẻ vui sướng. "Con có thích không?"

Mã Dân nhìn con gái, "Đây là váy công chúa bố mua cho con, có đẹp không?"

"Đẹp ạ."

"Bố có phải là người bố tốt không?"

Con gái ngẩn người ra một chút, "Bố, bố không cần bọn con nữa phải không?" Con gái do dự hỏi anh.

Mã Dân vô cùng cảm động trước câu hỏi của con gái, "Sao bố lại không cần con? Bố yêu con nhất mà." Mã Dân nói, kéo con gái vào lòng ôm lấy. "Ai nói với con những lời này thế?"

Con gái không trả lời câu hỏi của anh, mà ngược lại hỏi anh: "Vậy sao bố không về ngủ?"

"Có phải mẹ con bảo với con như vậy không?"

"Con hỏi bố sao không về ngủ?" Con gái từng chữ từng chữ nói, rất nghiêm túc nhìn anh.

Mã Dân nói: "Bố rất bận, phải kiếm tiền."

Lúc này có người gõ cửa và gọi: "Thiên Thiên."

"Ông bà đến rồi." Con gái nói, vội vàng đi mở cửa. Con gái gọi bố mẹ của Vương San là ông bà. Con gái la hét chạy ra mở cửa, quả nhiên là bố mẹ của Vương San.

"Ông bà," con gái reo lên vui vẻ rồi chạy ra đón.

"Thiên Thiên, cục cưng." Mẹ vợ gọi một tiếng, rồi tươi cười đi vào. Nụ cười trên mặt mẹ vợ cứ như làm từ hồ dán vậy, vừa nhìn thấy Mã Dân đang ngồi trên ghế sofa liền lập tức đông cứng lại, còn bị rạn nứt nữa, nghĩa là biểu cảm trở nên rất khó coi. "Mẹ con đâu?" Mẹ vợ vội cúi đầu hỏi Thiên Thiên.

Thiên Thiên nói: "Mẹ đang ngủ."

Bố vợ đi theo vào, vốn dĩ trên mặt cũng tràn đầy nụ cười dành cho cháu ngoại, vừa nhìn thấy Mã Dân, mặt ông cũng nhanh chóng như một miếng ruộng đồng bị phơi khô nứt nẻ, đó là cảm giác mà những nếp nhăn trên mặt ông mang lại cho Mã Dân. Bố vợ đã bảy mươi tuổi, rất gầy và đen, năm mươi năm trước ông là một đội trưởng đội du kích Tương Bắc, từng cầm khẩu súng ngắn hai mươi phát lấy được từ tay tên đại đội trưởng quân ngụy, đánh chết tổng cộng hai mươi bảy tên quỷ Nhật. Thời kỳ đầu giải phóng, ông là một vị khu trưởng nói một là một, trong phong trào trấn áp phản cách mạng, ông từng ra lệnh xử bắn vài tên địa chủ. Trong đó có một tên địa chủ còn là họ hàng xa của ông, thực ra tội chưa đủ để xử bắn, nhưng để tỏ lòng trung thành tuyệt đối với Đảng Cộng sản, ông đã làm ra bộ dạng đại nghĩa diệt thân. Đây chính là lý do khiến sau này ông luôn ngủ không ngon giấc. Mấy chục năm sau đó, ông luôn giữ vững nguyên tắc không cầu thăng quan tiến chức chỉ cầu làm việc, lặng lẽ làm rất nhiều việc, coi như để chuộc tội gì đó. Ông từng bày tỏ rõ ràng với Mã Dân rằng: "Trong đời tôi đã làm một việc sai trái, đó là giết quá nhiều người trong đợt trấn phản."

"Bố con cảm thấy ông ấy không nên ra lệnh giết một tên địa chủ họ Đặng." Mẹ vợ giải thích với Mã Dân, "Tên địa chủ đó thực ra cũng không có tội gì, chỉ là ông ta làm cho một cô người làm mang bầu, bố con liền ra lệnh xử bắn ông ta, lúc đó đúng vào thời kỳ phong trào trấn áp phản cách mạng. Tên địa chủ họ Đặng đó còn là họ hàng của bố con, nói ra thì bố con còn phải gọi ông ta là ông chú. Lúc đó người ta chỉ nhìn vào thái độ của bố con về phương diện này thôi."

"Ồ, ra là vậy, vậy thì không còn cách nào khác." Mã Dân nói.

"Đúng đúng," bố vợ nói, "Lúc đó ai cũng nhìn chằm chằm vào tôi, nên tôi còn cách nào khác chứ?!"

"Bố con lúc đó nắm trong tay quyền lực rất lớn, thời đó xử bắn người đâu có giống như bây giờ còn phải thông qua xét xử của tòa án." Mẹ vợ giải thích, "Nói một tiếng xử bắn là lôi ai đó đi xử bắn luôn."

"Thời đó là làm bừa." Mã Dân nói.

"Đúng đúng." Bố vợ ân hận thừa nhận, "Thời đó chúng tôi cũng không hiểu luật pháp."

"Thời đó nòng súng chính là luật pháp," Mã Dân nói, mỉm cười đầy đồng cảm với bố vợ, "Không sao cả."

Đây là những lời Mã Dân nói khi trò chuyện tại nhà bố mẹ vợ năm ngoái. Lúc này, Mã Dân nhìn thấy bố vợ, vốn định gọi một tiếng "Bố", nhưng thấy vị lão cách mạng này sa sầm mặt mày xuống, anh liền quyết định không gọi nữa, trong lòng nghĩ: Ngày xưa ông ấy sa sầm mặt xuống là có thể ra lệnh bắn người đấy. Hai người già trước mặt anh đều biểu lộ sự ngượng ngùng, mẹ vợ thậm chí không biết nên ngồi xuống hay đứng đó thì tốt hơn. Mã Dân nghe thấy mẹ vợ đứng cạnh bàn trà, lại lặp lại câu hỏi Thiên Thiên: "Mẹ con đâu?"

"Bố, mẹ." Vương San bước ra, cô chỉ mặc một bộ đồ ngủ rất tùy tiện, tóc tai bù xù, bên cạnh hai khóe mắt to vẫn còn dính gỉ mắt trắng rất rõ. Cô không nhìn Mã Dân, mà nói với bố mẹ mình: "Ngồi đi ạ."

Bố vợ vội nói: "Chúng tôi ngồi." Trên gương mặt chằng chịt nếp nhăn ấy, ông nở không ít nụ cười dành cho con gái.

Mã Dân vốn đang ngồi ở giữa ghế sofa dài, vội dịch mông sang đầu ghế, bố vợ liền ngồi xuống sofa, còn mẹ vợ thì ngồi trên tay vịn sofa, dán sát vào bố vợ. Giữa họ và Mã Dân vẫn còn một khoảng cách một chỗ ngồi. Con gái Thiên Thiên nhanh chóng lấp đầy khoảng cách này, nó "bạch" một cái ngồi vào chiếc sofa giữa Mã Dân và bố vợ. "Ông," Thiên Thiên nói với ông lão, "Bố muốn ly hôn với mẹ." Con gái vừa nói vừa quay đầu nhìn Mã Dân một cái, vẻ mặt đó cho thấy nó đang đứng về phía mẹ. Con gái cứ tưởng rằng chỉ cần nó mách với ông thì bố và mẹ sẽ không dám ly hôn nữa. "Hừ," con gái còn "hừ" một tiếng với Mã Dân, ý là nó nhất định phải mách, như thể anh từng ngăn cản nó mách vậy.

Vợ nhìn con gái một cái, bố vợ cũng nhìn cô một cái, mẹ vợ cũng nhìn nó. Cô trở thành "tiêu điểm" của bốn người lớn trong chốc lát. Mẹ vợ vốn luôn làm công tác phụ nữ, bà luôn có thể ứng phó kịp thời với tình huống khó xử này. "Thiên Thiên, lấy cho mẹ chiếc ghế xếp đi con." Mẹ vợ gọi cháu ngoại, nhằm khuyến khích nó làm việc để phá vỡ cục diện không khí đông cứng này.

Thiên Thiên quả nhiên chạy lại gần tủ thấp loay hoay với chiếc ghế xếp, vừa nói vừa reo, trông rất hào hứng.

Bốn người lớn cùng lúc dồn ánh mắt vào nó, nó càng đắc ý hơn. Nó kéo chiếc ghế xếp ra, nói: "Mẹ ngồi đi."

"Làm tốt lắm, làm tốt lắm," mẹ vợ lập tức khẳng định thành tích của nó, "Đúng là một đứa trẻ ngoan."

Vợ ngồi xuống chiếc ghế xếp, vẫn là mái tóc bù xù, khóe mắt dính gỉ mắt trắng. "Em ở trong phòng ngủ không có việc gì cả." Vợ nói khi ngồi xuống, "Thiên Thiên tự pha mì tôm ăn đấy. Em không quản nó."

"Hiểu chuyện, hiểu chuyện." Bố vợ cũng khen ngợi Thiên Thiên, ánh mắt lướt qua bát mì tôm ăn dở vẫn còn để trên bàn trà.

Mã Dân thầm nghĩ, nếu nó lúc lấy bình nước sôi mà làm rơi xuống đất vỡ tan, xem cô ăn nói với tôi thế nào. Cô vô trách nhiệm thế này, để con bé lấy nước sôi thừa từ hôm qua pha mì tôm ăn, chả trách pha ra cái thứ quỷ gì thế này.

"Con còn pha cho mẹ một bát nữa," con gái tự hào nói.

"Thiên Thiên giỏi quá." Mẹ vợ lại khen ngợi nó, "Biết chăm sóc mẹ rồi."

"Mẹ cứ lơ mơ," vợ nói, "Thiên Thiên nói muốn pha mì tôm cho mẹ, nó liền pha thật."

"Thiên Thiên lớn rồi, lại cao thêm." Bố vợ nhìn cháu ngoại, trên mặt tỏa ra nụ cười hiền từ.

Mã Dân cảm thấy mình như một người lạ mặt trước đám người bên phía vợ, họ không ai tìm anh nói chuyện, họ thậm chí còn không nhìn anh, mà chỉ mải miết nhìn chằm chằm vào Thiên Thiên. Mã Dân cảm thấy rất nhạt nhẽo, trong lòng quyết định rời đi. Mã Dân đứng dậy, lúc này anh cảm thấy bố vợ và mẹ vợ đều đổ dồn ánh mắt vào anh. Mã Dân không thèm đếm xỉa đến bố vợ mẹ vợ, bởi vì thái độ của họ lúc vào cửa có chút hàm ý thù địch. Mã Dân vòng qua bàn trà, đi về phía cửa, khi Mã Dân mở cửa phòng, bố vợ lên tiếng, "Mã Dân, con ngồi xuống đi." Bố vợ nói, "Chúng ta nói chuyện chút."

Mã Dân nói: "Con ở công trường còn nhiều việc lắm."

"Chỉ chiếm của con vài phút thôi." Bố vợ nói.

Mã Dân bèn chuyển một chiếc ghế xếp, ngồi xuống đối diện với họ. Bố vợ nhìn Mã Dân, là ánh mắt kiểu muốn dò xét vào trong lòng Mã Dân. "Ta nghe Mãn Muội nói, con định ly hôn với San San?" Bố vợ nói.

"Vâng."

"Hai đứa không phải rất tốt sao?"

Mã Dân thầm nghĩ tốt cái gì chứ? "Con và Vương San đã không còn tình cảm gì nữa rồi." Mã Dân nhìn bố vợ nói, đây là lần đầu tiên anh nói những lời này trước mặt Vương San, không khỏi liếc nhìn Vương San một cái. Biểu cảm của Vương San rất căng thẳng, hai cánh môi mím chặt lại với nhau. "Ngoài ra, con cảm thấy sau khi Vương San bị bệnh, tình cảm với con cũng nhạt nhẽo đi."

"Con là kẻ không có lương tâm." Mẹ vợ nói với giọng đầy kích động, âm thanh rất lớn, giống như bà cãi nhau với ai đó ở đơn vị ngày trước vậy. "Lúc con theo đuổi San San đâu phải bộ dạng này, lòng con quá độc ác. San San nhà ta có bệnh, con liền muốn rời bỏ nó, điều này chứng tỏ lúc đó con yêu nó là giả dối."

"Hai năm nay, con đã tận tình tận nghĩa với Vương San rồi." Mã Dân liếc nhìn Thiên Thiên một cái, nói, "Con đưa cô ấy đi khám ở bệnh viện tâm thần, con đưa cô ấy đi học mát-xa chân, con mỗi ngày thúc giục cô ấy uống thuốc. Con không hổ thẹn với con gái hai người."

"Con quyết định phải ly hôn với San San sao?" Bố vợ trừng mắt hỏi Mã Dân, trên mặt cũng là vẻ mặt kích động bảo vệ lợi ích của con gái như thế, vì vậy nếp nhăn trở nên càng "khổ đại thù sâu" hơn.

Mã Dân nghĩ, mình đã làm cho vị lão cách mạng này tức giận rồi. Nếu ông ta bây giờ còn cầm trong tay khẩu súng ngắn hai mươi phát kia, thì mình đã trở thành một trong hai mươi bảy tên quỷ Nhật bị ông ta bắn chết rồi. "Con sẽ sắp xếp ổn thỏa cuộc sống của Vương San, điều này hai người đừng lo."

"Căn nhà này cứ để lại cho Vương San, mọi thứ ở đây đều cho cô ấy, con còn định đưa cho Vương San hai mươi vạn làm phí sinh hoạt. Lãi suất của hai mươi vạn, một tháng đều là hơn hai ngàn đồng, còn nhiều gấp đôi số tiền lương hưu cộng lại của hai người bây giờ đấy. Cô ấy còn có thể thuê một người giúp việc chăm sóc mình."

"Cô ấy có thể không cần làm gì cả." Mã Dân nói xong mấy câu này, rút thuốc lá ra châm một điếu, anh nghĩ mình đã đủ tốt lắm rồi.

"Con là kẻ không có lương tâm," mẹ vợ nói, "Con bây giờ kiếm được tiền, liền nghĩ đến chuyện tìm đàn bà bên ngoài, con không khác gì mấy tên lưu manh xã hội cũ. Mấy tên lưu manh côn đồ bị trấn áp thời kỳ đầu giải phóng, cũng giống như con bây giờ vậy."

Mã Dân nghĩ may mà bây giờ là thập niên chín mươi, nếu không tám phần cũng bị lão cách mạng này trấn áp rồi. "Con gái hai người có bệnh, chẳng lẽ muốn con sống cả đời với một bệnh nhân không thể chữa khỏi?" Câu này của Mã Dân vừa thốt ra, sau khi nói xong, anh cảm thấy câu này quả thực rất nặng, đủ để làm tổn thương một người. "Con có quyền theo đuổi hạnh phúc của riêng mình. Hai người cũng chẳng quản nó, hai người để nó từ nhỏ đã trở nên tính cách u uất, nó mới mười một tuổi đã đẩy nó vào đội thể dục tỉnh mà không thèm quản, điều này khiến nó hoàn toàn không biết cách làm người, hoàn toàn không biết cách xây dựng mối quan hệ! Hai người làm cha làm mẹ, cũng chẳng làm tròn trách nhiệm của cha mẹ với nó. Vương San tự mình luôn nói, nó là người ra khỏi nhà sớm nhất! Con đối với cô ấy đã đủ tốt rồi."

"Lúc đó nó đi đội thể dục tỉnh, còn là một loại vinh quang." Mẹ vợ phản bác, giọng rất lớn, bà cố gắng sửa chữa tư tưởng của Mã Dân. "Người khác còn ngưỡng mộ không hết ấy chứ. Con không biết thì đừng có nói bừa."

"Con nói bừa." Mã Dân cười lạnh một tiếng.

Vợ lên tiếng, "Tranh cãi cái gì? Ồn chết!" Trên khuôn mặt xám xịt như con bọ hung của cô biểu lộ sự chán chường, "Tùy Mã Dân đi. Mã Dân muốn thế nào thì thế nào. Dù sao em cũng nghĩ thông rồi, sống được ngày nào hay ngày đó." Cô vừa nói, cơ mặt trên mặt co giật dữ dội, xuất hiện một chữ "bát" rất sâu, đó là dấu hiệu báo trước cô sắp khóc. Để không phải rơi nước mắt trước mặt cha mẹ, cô đứng dậy đi về phía phòng ngủ. "Muốn cãi nhau thì ra ngoài mà cãi, em không nghe nổi!" Cô nói ngay khoảnh khắc bước vào phòng ngủ.

Mã Dân và bố vợ mẹ vợ lập tức im bặt, vì họ đều biết Vương San có bệnh, không chịu nổi sự kích thích của những lời lẽ đanh đá như dao kiếm này. Bố vợ và mẹ vợ đều đổ dồn ánh mắt ra ngoài cửa sổ, Mã Dân đặt ánh mắt lên chiếc đèn chùm kiểu xa hoa trên trần nhà, ở đó có hai bóng đèn sứ trắng đã cháy từ lâu. Mã Dân đã sớm muốn thay nó, vợ cũng đã chỉ thị như vậy, nhưng anh cứ lười không muốn động tay. Ánh mắt anh cứ dán chặt vào hai bóng đèn bị cháy kia, thầm nghĩ ngày mai hoặc ngày kia, vẫn là thay hai cái bóng đèn này cho cô ấy. Con gái Thiên Thiên chạy vào phòng ngủ xem mẹ, lúc này nó đi ra, nói với bà ngoại: "Bà ơi, mẹ khóc rồi."

Mẹ vợ vội đứng dậy, đi về phía phòng ngủ. Con gái đi theo mẹ vợ về phía phòng ngủ, bỗng nhiên quay đầu lại nhìn Mã Dân, trên mặt là biểu cảm trách móc nói: "Bố đáng ghét."

Mã Dân lập tức nổi trận lôi đình, "Con nói lại lần nữa xem!" Mã Dân hung dữ nói, "Một cái tát tát chết con bây giờ!"

Con gái vội vàng chuồn vào phòng ngủ, còn đóng sầm cửa lại một tiếng. Mã Dân trong lòng rất không thoải mái, đứng dậy, cảm thấy không thể ở lại thêm được nữa, đi đến cạnh cửa, mở cửa rồi bước đi…