08, Đôi mắt của người vợ
Mã Dân tối hôm đó rời khỏi Long Mỹ Nguyện Lạc Thành ồn ào náo nhiệt, lái xe đưa Bành tiểu thư, Văn tiểu thư và Chu Tiểu Phong từng người một về nhà. Đến khi anh về tới nhà mình, đôi đồng tử vàng khè của vợ vậy mà vẫn đang mở to, gương mặt phủ một màu xám xịt như đất. Lúc này đã là một giờ đêm, cô vẫn mở trố mắt. "Em vẫn chưa ngủ sao?" Anh đi vào phòng ngủ nhìn người vợ đang nằm trên giường.
Vợ nhúc nhích cơ mặt, ánh mắt đáp xuống mặt anh: "Em ngủ rồi, rồi lại tỉnh." Vợ nói.
Anh nghi ngờ cô căn bản chưa từng ngủ. Anh đoán cô nói vậy là vì sợ anh trách mắng cô không chịu ngủ đàng hoàng. Anh biết từng sợi thần kinh trong đầu vợ đều rất căng thẳng và mong manh, chỉ cần một làn gió nhẹ thoảng qua là cô đã như con hươu bị giật mình, sẽ giật thót tỉnh dậy. Vợ sợ bóng tối, cô ngủ chưa bao giờ tắt đèn. Cô còn sợ cửa sổ và cửa ra vào mở toang, lúc ngủ lúc nào cũng đóng chặt cửa phòng ngủ, giống như nếu không đóng chặt thì sẽ có ma quỷ phá cửa lưới xông vào vậy.
"Em chưa ngủ đúng không? Đừng có gạt anh."
"Em ngủ thật mà," vợ nói, rồi gương mặt ngơ ngác hỏi anh, "Anh đã đi đâu thế?"
"Đầu tiên là đi ăn ở nhà hàng Dược Thiện với sếp bên bên A, sau đó đi cùng họ đến Long Mỹ Nguyện Lạc Thành hát karaoke." Mã Dân trả lời. Mã Dân nói mấy lời dối trá kiểu này đã chẳng cần suy nghĩ nữa rồi, mấy lời dối lòng mang ý tốt như vậy anh đã sớm nói dối thành thần. Mã Dân không muốn nói bất kỳ lời nặng nề nào làm tổn thương người phụ nữ đã giao trọn cả cuộc đời cho anh định đoạt này, trong trí óc cô không thể chịu đựng nổi bất kỳ kích thích nào từ bên ngoài, nếu nói thật chắc chắn sẽ làm tổn thương cô.
Vợ ngẩn ngơ trố đôi mắt to tròn nhìn anh, đầu cô lại nhúc nhích một chút, trên mặt có một biểu cảm nửa như cười nửa như không, biểu cảm này thường xuyên xuất hiện trên mặt cô, giống như chim chóc thường xuyên bay qua trước mắt chúng ta vậy. Vợ lại nhúc nhích cơ mặt, y hệt như một con bọ cánh cứng to đùng vừa động đậy. Mã Dân vô cùng không muốn liếc nhìn gương mặt dẹt như con bọ cánh cứng này, Mã Dân hễ nhìn thấy gương mặt này là đau lòng, lại cảm thấy Thượng đế đang trêu ngươi mình. Mã Dân đang định bước đi thì vợ nói: "Chơi đến giờ này sao?"
"Em ngủ đàng hoàng đi." Mã Dân lười trả lời câu hỏi của cô. Mã Dân thấy vợ lại nhúc nhích mặt như thế, lại còn trố đôi mắt to đùng nhìn mình, càng không muốn nhìn gương mặt dẹt như bọ cánh cứng của cô nữa. Mã Dân nghĩ đến bao giờ mới kết thúc đây, Mã Dân bước ra khỏi phòng ngủ, đi vào bếp dùng xà phòng thơm rửa tay, đi vệ sinh xong mới quay trở lại phòng ngủ. Vợ vẫn giương đôi đồng tử vàng khè nhìn anh, đôi đồng tử ấy mang lại cho Mã Dân một cảm giác trống rỗng. Mã Dân chán nản lườm cô một cái, không nói gì, anh cảm thấy cô thật sự nên sống tốt những ngày tháng này, thật sự không nên mắc cái bệnh khiến anh tuyệt vọng như thế. Anh dời ánh mắt sang con gái. Lúc này là tiết trời tháng Tư, con gái nghiêng mặt nằm bên cạnh mẹ, mặc một chiếc áo may ô in hình chú vịt Donald ngộ nghĩnh trước ngực, một chiếc quần đùi hoa, hai đôi chân rất đáng yêu để trần trước mắt anh, trên người đắp một góc chăn mỏng. "Chân và tay con đều thò ra ngoài rồi kìa," Mã Dân dùng giọng trách móc nói, liếc nhìn vợ một cái. "Em nên đắp đàng hoàng cho con, ốm ra là rắc rối đến đấy."
"Nó không chịu đắp," vợ nhỏ giọng trả lời, trên mặt vẫn là vẻ ngơ ngác ấy, "Em vừa đắp chân là nó lại đá ra."
"Nó thì biết cái gì?" Mã Dân nhìn vợ một cái, "Nó chẳng hiểu cái gì cả."
Thế là vợ nhấc chiếc khăn tắm mỏng để bên gối lên, đắp kín cả tay và chân của con gái. Mã Dân ngồi xuống, âu yếm vuốt ve mặt con gái, rồi lại sờ vào bờ vai nhỏ nhắn mịn màng ngộ nghĩnh của con, trên vai con gái có lớp lông tơ khá dày. Tiếp đó anh lại vuốt ve hai bắp chân trắng trẻo của con, lông tơ trên chân cũng rất dày. Con gái bị những cái vuốt ve tràn ngập tình yêu thương sâu sắc của anh làm cho giật mình tỉnh dậy, con gái liếc nhìn bố một cái, "Đừng chọc con mà." Con gái nhẹ nhàng phản đối, khua tay gạt tay bố ra.
Mã Dân ngồi một bên, quan sát dáng ngủ của con gái, con gái nằm nghiêng mặt ngủ, một tay đè dưới má, tay kia gác lên vai mẹ. Gương mặt con gái tròn xoe, dáng vẻ lúc ngủ say trông rất đáng yêu. Mã Dân nhẹ nhàng vuốt ve đầu vai con gái, đầu vai con tròn trịa, lòng bàn tay có thể cảm nhận được sự mềm mại của lớp lông tơ trên vai con. Vợ nhìn anh vuốt ve con gái, anh cũng ngoảnh đầu nhìn vợ, hình dáng gương mặt vợ ngày trước rất xinh đẹp, chứ không phải dẹt như cái vỏ bọ cánh cứng thế này, nhưng từ sau khi cô mắc bệnh tâm thần, sắc hồng hào đã hoàn toàn biến mất khỏi đôi má cô, những chỗ không nên mọc thịt giờ lại mọc ra chừng ấy thịt, thế là dáng mặt trở nên xấu xí. Mã Dân lại nhìn vợ một cái, vợ lúc này mỉm cười với anh, nụ cười làm môi cô tạo thành một chữ "bát" rất sâu và xấu xí. Mã Dân thở dài, cố kìm nén tính khí của mình nói: "Em ngủ đi, ngủ cho ngoan. Đừng làm mình bị đau đầu, đừng suốt ngày chằm chằm đợi anh về."
"Em ngủ rồi lại tỉnh mà," vợ không thừa nhận mình chưa ngủ, "Anh vừa mở cửa là em tỉnh rồi."
"Vậy em ngủ tiếp đi, anh đi ngủ đây."
Mã Dân nghĩ, nếu như là Bành Hiểu, thì cuộc sống của anh sẽ rất thơ mộng rồi. Anh quay người đi vào phòng bên cạnh. Kể từ mùa hè sáu năm trước, sau khi con gái Thiên Thiên ra đời ở Bệnh viện Số 3, Mã Dân đã ngủ riêng giường với vợ, bởi vì cái giường rộng bốn thước rưỡi cho ba người ngủ thì kiểu gì cũng không dễ chịu. Mã Dân vốn là người đàn ông có nết ngủ rất bá đạo, một mình toàn chiếm hơn một nửa giường, tay chân dang rất rộng. Anh sợ mình không cẩn thận, một cánh tay đè lên cổ trẻ con làm con gái chết ngạt hay gì đó, cho nên anh tự động nhường giường cho hai mẹ con, tự mình ra riêng. Mã Dân nằm lên giường, châm một điếu thuốc, mắt chằm chằm nhìn vào bức tranh màu nước lồng trong khung kính trên tường. Đây là bức tranh màu nước vẽ cảnh Cao nguyên Hoàng Thổ do Chu Tiểu Phong vẽ mười năm trước, khi đó trong đầu Chu Tiểu Phong vẫn còn ấp ủ giấc mộng trở thành họa sĩ, tuy anh học ngành mỹ thuật công nghiệp, nhưng anh khao khát trở thành một họa sĩ thực sự tự do tự tại, đây là ước mơ Chu Tiểu Phong đã có từ thời học cấp ba. Mười năm trước, Chu Tiểu Phong cùng mấy thanh niên có hoài vọng đi Tây Tạng và Thanh Hải tìm nguồn cảm hứng và thu thập chất liệu sáng tác, vẽ được một lượng lớn tranh. Bảy tám họa sĩ trẻ bọn họ sau khi trở về đã tổ chức một cuộc triển lãm tranh tại Nhà triển lãm tỉnh, sau đó lại mang số tranh này đến Quảng Châu triển lãm nửa tháng, gây ra chút tiếng vang. Bức tranh trên tường nhà Mã Dân tuy không phải tác phẩm đắc ý nhất của Chu Tiểu Phong, nhưng cũng là tác phẩm đắc ý thứ hai của anh, dĩ nhiên là từng tham gia triển lãm, hơn nữa còn được vài nhà lý luận nghệ thuật hạng hai nhắc đến mấy lần trên báo chí. Đây là một bức tranh màu nước tông màu ấm, cái gọi là tông màu ấm chính là tông màu lấy sắc nâu và vàng đất làm chủ đạo. Trên toàn bộ tờ giấy vẽ màu nước khổ đôi rộng lớn, toàn là hết lớp này đến lớp khác của Cao nguyên Hoàng Thổ, Cao nguyên Hoàng Thổ ở phía trước màu đậm hơn, nằm trong bóng râm, được khắc họa tỉ mỉ hơn, đá trên đường và vết đứt gãy của sườn núi cũng được thể hiện ra; phía xa tuy cũng là màu đất, nhưng trải dài mơ hồ về phía bầu trời xa xăm; bầu trời có màu xám xanh khá đậm, chỉ là một đường chân trời thấp lè tè; trên mặt tranh không có người, cũng không có bất kỳ thứ gì như cỏ hay cây cối, chỉ có một con bò vàng to bằng hộp diêm đang đi trên Cao nguyên Hoàng Thổ, lại còn dùng cái mông bò gầy gộc quay về phía khán giả một cách mất lịch sự; có một luồng ánh nắng màu vàng kim tươi sáng ghé thăm vùng Cao nguyên Hoàng Thổ này. Bức tranh này ban đầu Chu Tiểu Phong đặt tên là "Đất Cháy", nhưng một thanh niên văn học lại muốn anh đặt tên là "Ánh Nắng Trên Hoang Nguyên", nói rằng luồng ánh nắng trên bức tranh có ý nghĩa tượng trưng rất rõ ràng, bởi vì con bò đực không được ánh nắng chiếu soi này cho người ta cảm giác đang đi về phía luồng ánh nắng đó. Thật quá có ý nghĩa! Chu Tiểu Phong khi vẽ đâu có những tư tưởng này, nhưng thanh niên văn học lại phát hiện ra tầng ý nghĩa đó trên bức tranh. Thế là bức tranh màu nước này được đặt tên là "Ánh Nắng Trên Hoang Nguyên", được triển lãm ở Trường Sa và Quảng Châu, hơn nữa còn lên báo "Họa Sĩ", "Họa Báo Hồ Nam" cùng "Nhật Báo Trường Sa". Khi Mã Dân chuyển sang nhà mới có xin tranh của Chu Tiểu Phong, Chu Tiểu Phong suy nghĩ một chút, bèn tặng lại bức "Ánh Nắng Trên Hoang Nguyên" treo trước bàn làm việc ở văn phòng cho anh. Bây giờ Mã Dân vừa hút thuốc, vừa chằm chằm nhìn bức tranh màu nước này, anh cảm thấy mình chính là con bò đang vểnh cái mông gầy đi về phía ánh nắng kia, luồng ánh nắng phía trước vàng rực rỡ, con bò ủ rũ này đang chậm rãi bước về phía luồng ánh nắng đó. Mình chính là con bò này đây, cuộc sống tình yêu của mình chính là vùng hoang nguyên mênh mông này. Mã Dân nghĩ.
Buổi sáng tỉnh dậy, Mã Dân cầm một điếu thuốc Marlboro, châm lửa, rít một hơi, anh cảm thấy đầu óc tỉnh táo hơn một chút. Anh lại rít một hơi nữa, cảm thấy luồng suy nghĩ trong đầu lại càng thêm rõ ràng. Hút xong điếu thuốc này, anh vẫn chưa muốn dậy, nằm đó lại châm thêm điếu nữa, mắt chằm chằm nhìn vào kiệt tác này của Chu Tiểu Phong trên tường, trong lòng lại nghĩ đến chuyện cùng Bành Hiểu hát ca nhảy múa tối qua. Anh kinh ngạc nhận ra, người phụ nữ này đùng một cái đã đi vào trái tim anh, cảm giác nghiêm túc nhớ nhung một người phụ nữ nào đó như thế này kể từ sau khi kết hôn anh chưa từng có. Anh cảm thấy dường như trên cánh đồng lòng có một đôi tay nào đó cứ kéo tư tưởng của anh về phía Bành Hiểu, giống như con bò kéo cày đi về phía trước vậy. Vợ đi vào phòng khách lau nhà, thấy anh tỉnh dậy bèn đặt cây lau nhà xuống, bước vào, đôi mắt to vàng khè không chút thần thái nhìn anh: "Anh tỉnh rồi à?" Cô nói. Vợ mặc một bộ đồ ngủ rất bình thường, bộ đồ ngủ này làm từ mấy năm trước, đã cũ rồi, lại còn rộng thùng thình. Thịt trên mặt vợ bắt đầu phát triển theo chiều ngang, nuốt chửng hoàn toàn gương mặt hình trái xoan tuấn tú ngày trước của cô. Vẻ đẹp trên mặt cô biến mất nhanh quá, ngực của cô cũng như quả mướp rũ xuống, mềm nhũn như hai chiếc túi da treo trước ngực. Cô mới chỉ ba mươi ba tuổi thôi mà, sao lại trông như cả đời đã xong xuôi rồi thế? Mã Dân liếc cô, thở dài một tiếng nói: "Thiên Thiên đâu? Đi học lớp tiền tiểu học rồi à?"
"Đi học lớp tiền tiểu học rồi." Vợ nói, "Nó là lớp trưởng, cô giáo bảo nó đến sớm để mở cửa."
"Thiên Thiên có ăn trứng gà chưa?"
"Chưa ăn, nó không chịu ăn trứng gà."
"Nó không chịu ăn là em có thể để nó không ăn à?" Mã Dân nhìn vợ bằng ánh mắt trách móc.
"Nó không chịu ăn, em chẳng có cách nào với nó cả."
"Thỉnh thoảng anh bảo em ngu, em lại không thừa nhận!" Mã Dân hơi bực mình, "Nó không chịu ăn thì em có thể giáo dục nó, nó biết cái gì? Em bảo nó, không ăn là bị đánh, em xem nó có ăn không? Thế nó ăn cái gì rồi?"
"Mới ăn một cái bánh bao thôi," vợ trông có vẻ hơi căng thẳng nhìn anh, đó là dáng vẻ tội nghiệp sợ anh trách mắng.
Mã Dân thật sự muốn mắng cô một câu gì đó, nhưng thấy mặt vợ xị xuống, lại sợ cô tự lo nghĩ rồi sinh bệnh, cô vốn đã là người có bệnh rồi. "Được rồi, anh không nói nữa." Mã Dân bước xuống giường nói, nuốt một cục tức vào bụng. Anh đứng ở phòng khách vận động tay chân một chút, cảm thấy gân cốt trên người hơi mỏi. Anh nhìn ra ngoài cửa sổ, ngoài cửa sổ nắng rất đẹp, anh nghĩ hôm nay lại là một ngày thời tiết tốt. Anh quay đầu lại, vợ đang đứng sau lưng anh, trên mặt là vẻ mặt đang suy nghĩ.
"Nó không ăn, lẽ nào em lại đánh nó thật?" Vợ nói, tỏ ra dáng vẻ vô năng.
"Thì đánh thật chứ sao." Mã Dân nói một câu như thế, "Không nghe lời thì còn ra thể thống gì nữa! Một cái bánh bao thì có dinh dưỡng gì? Mấy hạt tinh bột, ăn vào bụng biến thành phân ỉa ra, có tác dụng gì?!"
Mã Dân đi vào bếp rửa mặt súc miệng, đi ra lại cầm quả trứng gà bóc vỏ rồi ăn. Vợ ngồi xuống một chiếc ghế gấp, đôi mắt to vàng khè nhìn anh, hình như muốn nói điều gì đó nhưng lại ngập ngừng. Mã Dân cảm thấy sâu sắc rằng vợ đã già trước tuổi rồi, ít nhất là tư tưởng đã già trước tuổi. Mới ba mươi mấy tuổi đầu đã không biết làm đẹp cho bản thân, điều này đối với một người phụ nữ mà nói thì coi như xong rồi. "Em có thể đi mua thêm vài bộ quần áo đẹp," Mã Dân nói.
"Một mình em sợ mua không khéo." Vợ nhìn anh, ngập ngừng nói.
"Mua không khéo cũng không sao, anh tuyệt đối không trách em. Hôm nay em rảnh thì ra phố dạo chơi, mua vài bộ quần áo đẹp xem sao. Em ba mươi ba tuổi, vẫn còn có thể làm đẹp cho bản thân, đừng tự từ bỏ mình như thế, phụ nữ là cần phải chưng diện."
"Em sợ em mua không khéo." Vợ đứng dậy nói.
Mã Dân suýt nữa thì nổi giận, nhưng lại đè cơn tức xuống. "Đúng thế, em nên làm đẹp cho bản thân rồi, nếu không anh thật sự sẽ bỏ chạy mất đấy. Anh hi vọng nét nữ tính trên người em nhiều hơn một chút, yêu cái đẹp hơn một chút. Đừng làm anh sinh ra tà niệm với người phụ nữ khác. Bây giờ em ba mươi ba tuổi, chứ không phải năm mươi ba tuổi, nỗ lực một chút vẫn có thể tìm lại cảm giác của chính mình."
Vợ mím chặt môi, nhìn anh.
"Em đừng mím cái miệng lại như dùng đồ khui cũng không cạy ra được thế, trông chẳng đẹp tẹo nào." Mã Dân chán ghét biểu cảm trên mặt cô nên nói.
"Anh chỉ biết chê em," vợ trố mắt nhìn anh, gương mặt phủ đầy sự u sầu.
"Anh không phải chê em," Mã Dân nói, "Anh là bảo em thả lỏng môi ra một chút, đừng mím chặt thế."
Vợ hé môi ra, hé lộ một hàm răng chẳng mấy gọn gàng, "Em làm gì mím chặt như anh nói đâu."
"Đó là tự em không cảm nhận được thôi." Mã Dân cảm thấy cô vô cùng đáng thương. "Thôi bỏ đi, tùy em tùy em. Chỉ là anh hi vọng em thường xuyên soi gương chú ý đến biểu cảm của mình một chút."
Thế là vợ đi vào phòng ngủ soi gương, sau đó lại bước ra, nhìn Mã Dân. Mã Dân cảm thấy mình vẫn nên trao cho cô một chút ấm áp, "Anh thấy vóc dáng của em vẫn rất tốt mà." Mã Dân nói, vỗ nhẹ vào vai vợ một cái, "Chỉ cần chú ý một chút đến biểu cảm trên mặt, thường xuyên đắp mặt nạ, vẻ đẹp vẫn sẽ khôi phục lại trên mặt em thôi."
Trong đầu Mã Dân xuất hiện hình ảnh người mẹ của anh, trong ký ức của anh, mẹ anh chưa bao giờ đẹp cả. Thế nhưng sau khi mẹ mất, trong ngăn kéo của mẹ, Mã Dân đã tìm thấy một tấm ảnh ố vàng, đó là tấm hình mẹ chụp thời trẻ, lại rất đẹp, đẹp đến mức làm anh không tin nổi mẹ từng đẹp như thế. Bây giờ tấm ảnh này đang nằm trong cuốn album anh sưu tầm, đây là tấm ảnh duy nhất thời trẻ còn sót lại của mẹ anh. Để tấm ảnh này không bị vàng thêm hay mục nát, anh còn mang ra cửa hàng ép nhựa, ngăn cách không khí ăn mòn ảnh ở bên ngoài tấm ảnh. Điều anh cảm thấy kỳ lạ là vợ hai năm nay so với hai năm trước đơn giản là như hai người hoàn toàn khác nhau.
Vợ dùng đôi mắt to vàng khè khiến Mã Dân phát chán đóđinh trứ Mã Dân, biểu cảm trên mặt không còn tiêu cực và đi đến cực đoan như vừa rồi nữa. "Vậy em đi mua mấy bộ quần áo, nếu đã là anh muốn em mua." Vợ ngập ngừng nói.