Joseph Andrews, Tập 1

Lượt đọc: 472 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 5

❊ ❊ ❊

Một cuộc cãi vã kinh hoàng xảy ra tại quán trọ nơi nhóm khách dùng bữa, dẫn đến những hậu quả đẫm máu cho ông Adams.

Ngay khi hành khách vừa bước xuống xe, ông Adams, theo thói quen, đi thẳng vào bếp, nơi ông thấy Joseph đang ngồi bên lò sưởi và bà chủ quán đang xoa thuốc vào chân cậu; bởi lẽ con ngựa mà ông Adams mượn của thư ký giáo xứ có cái tật quỳ xuống kinh niên đến mức ai cũng tưởng đó là nghề của nó, cũng như của chủ nó vậy; hơn nữa nó chẳng bao giờ báo trước ý định đó; người ta thường thấy nó quỳ xuống khi người cưỡi ít ngờ tới nhất. Tuy nhiên, cái tật xấu này không gây mấy phiền toái cho vị mục sư, vốn đã quen với nó; và vì chân ông gần như chạm đất khi cưỡi con vật, nên ông chẳng có mấy đoạn để ngã, và trong những dịp như thế ông thường rướn người về phía trước một cách khéo léo đến mức chẳng bao giờ bị thương tích gì; con ngựa và ông thường lăn ra xa vài sải chân, rồi cả hai lại đứng dậy và gặp nhau, vẫn là đôi bạn thân thiết như trước.

Tội nghiệp Joseph, dù là một tay cưỡi ngựa xuất sắc, nhưng vì không quen với loại gia súc như vậy nên không thể xoay xở một cách êm đẹp; cậu ngã với cái chân bị kẹt dưới mình con vật, dẫn đến một vết bầm tím dữ dội, đúng lúc vị mục sư bước vào bếp thì người đàn bà tốt bụng kia, như chúng tôi đã nói, đang dùng bàn tay ấm áp cùng với chút rượu long não để xoa bóp cho cậu.

Ông vừa mới bày tỏ sự quan tâm đến vận xui của Joseph thì ông chủ quán cũng bước vào. Ông ta không hề có tính cách hiền hòa như ông Tow-wouse; và quả thực, ông ta là chủ nhân thực sự của ngôi nhà, cai quản mọi thứ trong đó, ngoại trừ đám khách trọ.

Gã cục cằn này, kẻ luôn đo lường sự tôn trọng của mình dựa trên vẻ bề ngoài của lữ khách, từ câu "Kính chào quý ngài" cho đến tiếng "Có mặt ngay" cộc lốc, khi thấy vợ mình đang quỳ gối trước một tên đầy tớ, liền hét lên mà chẳng màng tới hoàn cảnh: "Mụ làm cái quái gì thế? Tại sao không để ý đến đám khách trên xe? Đi hỏi xem họ muốn ăn gì đi." "Anh yêu," bà đáp, "anh biết họ chẳng thể dùng gì khác ngoài những thứ đang đun trên bếp, sẽ sẵn sàng ngay thôi; và thật tình, chân của chàng trai trẻ tội nghiệp này đang bị bầm tím rất nặng." Vừa nói, bà vừa xoa bóp dữ dội hơn trước: đúng lúc đó tiếng chuông vang lên, lão chửi vợ, bảo mụ cút ra chỗ đám khách, đừng có đứng đó xoa bóp cả ngày, vì lão không tin chân gã thanh niên kia đau như hắn giả vờ; và nếu có đau thật, thì trong vòng hai mươi dặm kiểu gì cũng tìm được bác sĩ phẫu thuật để cắt phăng nó đi. Nghe những lời này, Adams bước hai sải dài băng qua phòng; và búng tay trên đầu, lầm bầm lớn tiếng rằng ông sẽ rút phép thông công một kẻ khốn nạn như thế với giá chỉ một đồng xu, vì ông tin rằng quỷ dữ còn có nhân tính hơn gã. Những lời này châm ngòi cho một cuộc đối thoại giữa Adams và gã chủ quán, trong đó có hai ba câu đáp trả sắc bén, cho đến khi Joseph bảo gã kia phải biết cách cư xử với bậc bề trên của mình. Tại đó, gã chủ quán (sau khi liếc nhìn Adams một cách nghiêm ngặt) khinh khỉnh lặp lại từ "bề trên", nổi trận lôi đình, và bảo Joseph rằng hắn cũng có khả năng tự đi ra khỏi nhà lão như lúc hắn đi vào, rồi định dùng vũ lực với cậu; nhận thấy điều này, Adams tung cho gã một "lời chào" thật mạnh bằng nắm đấm vào mặt, khiến máu từ mũi lão lập tức phun thành dòng. Gã chủ quán, không muốn thua kém về phép lịch sự, nhất là đối với một người có vóc dáng như Adams, đã đáp lễ một cách đầy biết ơn đến nỗi lỗ mũi vị mục sư bắt đầu trông đỏ hơn bình thường một chút. Ngay sau đó, ông lại tấn công đối thủ của mình, và bằng một cú đấm nữa, ông khiến gã nằm sải lai trên sàn nhà.

Bà chủ quán, một người vợ tốt hơn mức mà gã chồng cục cằn đáng được hưởng, thấy chồng mình đầy máu me nằm dài trên đất, vội vàng chạy đến giúp đỡ, hay nói đúng hơn là để trả đũa cho cú đánh, thứ mà xét theo mọi khía cạnh, là cú đấm cuối cùng mà lão phải nhận; nhưng ôi thôi! Một chảo đầy huyết lợn, xui xẻo thay lại đang để trên bàn bếp, đã lọt vào tay bà trước tiên. Trong cơn thịnh nộ, bà chộp lấy nó, chẳng cần suy nghĩ gì, trút thẳng vào mặt vị mục sư; và với cú nhắm quá chuẩn, phần lớn chỗ huyết lợn đầu tiên đã đáp xuống mặt ông, rồi chảy thành dòng lớn xuống râu và thấm qua quần áo, tạo nên một cảnh tượng kinh hoàng mà khó có thể nhìn thấy, hay thậm chí là tưởng tượng nổi. Tất cả những điều đó đều bị bà Slipslop, người vừa bước vào bếp ngay khoảnh khắc đó, nhìn thấy. Người phụ nữ tốt bụng này, vốn không có tính cách bình tĩnh và kiên nhẫn để đặt nhiều câu hỏi trong dịp này, liền lao vào chiếc mũ của bà chủ quán với sự hung hăng tột độ, giật phăng nó cùng một mớ tóc ra khỏi đầu bà ta trong chớp mắt, đồng thời tặng cho bà ta vài cái tát trời giáng vào mặt; những cú tát mà nhờ thường xuyên thực hành trên đám tôi tớ cấp dưới, bà đã học được kỹ năng tuyệt vời để thực hiện một cách đầy duyên dáng. Tội nghiệp Joseph khó khăn lắm mới đứng dậy được khỏi ghế; vị mục sư đang mải lau máu khỏi mắt vì nó đã làm ông mù tịt; còn gã chủ quán thì mới chỉ bắt đầu cựa quậy; trong khi bà Slipslop, tay trái đè mặt bà chủ quán xuống, tay phải dùng kỹ năng điêu luyện đến mức người đàn bà tội nghiệp bắt đầu gào thét, với tông giọng khiến tất cả khách trong quán trọ phải kinh động.

Tại thời điểm đó trong quán trọ, ngoài những quý bà đi trên xe khách, còn có hai quý ông từng có mặt tại quán ông Tow-wouse khi Joseph bị giữ lại vì tiền cỏ cho ngựa, những người mà trước đây chúng tôi đã nhắc đến là đã dừng chân tại quán rượu cùng với Adams. Ngoài ra còn có một quý ông vừa trở về sau chuyến du lịch từ Ý; tất cả bọn họ, vì tiếng kêu cứu "giết người" hãi hùng, đã ngay lập tức kéo vào bếp, nơi các chiến binh đang ở trong tư thế như đã mô tả.

Giờ đây không khó để chấm dứt cuộc ẩu đả, phe thắng cuộc đã thỏa mãn với sự trả thù, còn phe thua cuộc thì chẳng còn tâm trí đâu mà tiếp tục đánh đấm. Nhân vật chính, kẻ thu hút mọi ánh nhìn, là Adams, người đầm đìa máu, khiến cả đám khách cho rằng đó là máu của chính ông, và vì vậy mà nghĩ ông sắp lìa đời đến nơi. Nhưng gã chủ quán, giờ đã hồi phục sau cú đấm và đứng dậy từ dưới đất, nhanh chóng giải tỏa nỗi lo ngại của họ bằng cách chửi rủa vợ vì đã làm lãng phí chỗ huyết lợn, và bảo bà rằng mọi chuyện sẽ rất ổn nếu bà không can thiệp vào như một con khốn như bản tính của mụ; lão nói thêm rằng lão rất vui vì người đàn bà kia đã dạy cho bà một bài học, dù vẫn chưa bằng một nửa những gì bà đáng phải nhận. Người đàn bà tội nghiệp quả thực là kẻ chịu thiệt hại nặng nề nhất; ngoài những cú tát không thương tiếc, bà còn mất đi một nắm tóc mà bà Slipslop đang đắc thắng cầm trên tay trái.

Người lữ khách, quay sang nói với bà Grave-airs, mong bà đừng hoảng sợ; vì đây chỉ là một chút ẩu đả, điều mà ông ta nói, *đến nỗi mất mặt*, người Anh thường quen làm: ông nói thêm, dù sao thì đó cũng là cảnh tượng hơi lạ lẫm với ông, người vừa mới từ Ý trở về; người Ý không nghiện đấm đá (*cuffardo*) mà là dùng gậy (*bastonza*), ông nói. Sau đó ông tiến lại gần Adams, bảo rằng trông ông như hồn ma của Othello, và bảo ông đừng lắc cái đầu đẫm máu đó về phía mình, vì ông ta không thể nói rằng chính mình đã làm điều đó. Adams ngây thơ trả lời: "Thưa ngài, tôi còn lâu mới buộc tội ngài." Sau đó ông quay lại phía quý bà, kêu lên: "Tôi thấy gã đẫm máu kia là một tên *uno insipido del nullo senso*. *Dammato di me*, nếu tôi từng thấy một cảnh tượng *spectaculo* nào như thế này trên đường từ Viterbo về."

Một trong hai quý ông, sau khi biết từ gã chủ quán nguyên nhân của vụ ồn ào, và được lão khẳng định rằng Adams đã ra đòn trước, liền thì thầm vào tai lão: "Tôi cam đoan là ông sẽ thắng kiện."—"Thắng kiện! thưa ngài," gã chủ quán mỉm cười nói: "vâng, vâng, tôi không sợ chết vì một hai cú đấm đâu; tôi không phải là kẻ nhát gan đến thế."—"Chà!" quý ông kia nói, "Ý tôi là ông sẽ đòi được bồi thường thiệt hại trong vụ kiện mà chắc chắn ông định khởi xướng, ngay khi có lệnh triệu tập từ London; vì ông trông giống một người có nhiều khí phách và lòng can đảm để không chịu để ai đánh mình mà không kiện cáo lại: phải là một gã đốn mạt mới chịu đựng những trận đòn roi trong khi luật pháp luôn sẵn sàng để trả thù; hơn nữa, hắn đã làm ông chảy máu, và làm hỏng chiếc áo khoác của ông; và bồi thẩm đoàn cũng sẽ bồi thường cho điều đó nữa. Một chiếc áo khoác mới tuyệt vời, tôi cam đoan! Mà giờ thì chẳng đáng một xu! Tôi không quan tâm," ông ta tiếp tục, "đến việc can thiệp vào mấy vụ này; nhưng ông có quyền được tôi làm chứng; và nếu tôi bị tuyên thệ, tôi phải nói sự thật. Tôi đã thấy ông nằm sải lai trên sàn, và máu phun ra từ mũi ông. Ông có thể giữ ý kiến riêng; nhưng nếu ở hoàn cảnh của ông, mỗi giọt máu của tôi phải đổi lấy một lượng vàng trong túi: nhớ là tôi không khuyên ông đi kiện; nhưng nếu bồi thẩm đoàn của ông là những người Cơ Đốc giáo, họ buộc phải đưa ra mức bồi thường khổng lồ. Thế thôi."—"Thưa ngài," gã chủ quán kêu lên, gãi đầu, "tôi không có hứng thú với luật pháp, cảm ơn ngài. Tôi đã thấy đủ về chuyện đó ở giáo xứ rồi, nơi hai người hàng xóm của tôi kiện tụng nhau vì một ngôi nhà, cho đến khi cả hai đều tự đưa mình vào tù." Nghe những lời đó, lão quay đi, và bắt đầu hỏi lại về chỗ dồi huyết lợn của mình; và có lẽ lời bào chữa của vợ lão rằng bà làm đổ chúng để bảo vệ lão cũng chẳng đủ sức nặng, nếu không có sự nể sợ đối với đám khách, đặc biệt là người lữ khách người Ý, vốn là một nhân vật có địa vị cao, đã kìm hãm cơn thịnh nộ của lão.

Trong khi một trong những quý ông kể trên đang mải mê, như chúng ta đã thấy, bênh vực gã chủ quán, thì người kia cũng nhiệt tình không kém đứng về phía ông Adams, người mà ông khuyên nên khởi kiện ngay lập tức. Ông ta nói rằng hành vi tấn công của người vợ về mặt luật pháp cũng là hành vi tấn công của người chồng, vì họ chỉ là một thực thể; và lão ta phải chịu trách nhiệm bồi thường, thứ mà ông ta nói phải rất đáng kể, ở nơi có một bản tính đẫm máu như vậy lộ ra. Adams trả lời: Nếu đúng là họ chỉ là một thực thể, thì ông đã tấn công người vợ; vì ông rất tiếc phải thừa nhận rằng chính mình đã ra đòn trước với người chồng. "Tôi cũng tiếc là ông lại thừa nhận điều đó," quý ông kia kêu lên; "vì tòa án không thể nào biết được; vì ở đây không có nhân chứng nào ngoài gã què đang ngồi trên ghế kia, kẻ mà tôi cho là bạn ông, và do đó sẽ chẳng nói gì ngoài những điều có lợi cho ông."—"Sao, thưa ngài," Adams nói, "ngài coi tôi là một kẻ đê tiện, kẻ sẽ trả thù trong cơn giận dữ lạnh lùng, và dùng những phương tiện không chính đáng để đạt được mục đích sao? Nếu ngài biết tôi, và biết tu hội của tôi, tôi nghĩ ngài sẽ xúc phạm đến cả hai đấy." Nghe từ "tu hội", quý ông kia sững người (vì ông ta thấy Adams đầy máu me nên không giống bất kỳ tu hội hiệp sĩ hiện đại nào); và quay người vội vàng, nói: "Mỗi người tự biết việc của mình."

Mọi việc giờ đã dàn xếp ổn thỏa, cả nhóm rút lui về phòng riêng; hai quý ông chúc mừng nhau về sự thành công trong việc làm trung gian hòa giải hoàn hảo giữa các bên tranh chấp; còn người lữ khách thì đi ăn, miệng lẩm bẩm: "Như nhà thơ Ý đã nói—

'Je voi very well que tutta e pace,

So send up dinner, good Boniface.'"

Người đánh xe bắt đầu thúc giục các hành khách, những người mà việc bước lên xe bị chậm trễ do cô Grave-airs kiên quyết, bất chấp sự phản đối của tất cả những người còn lại, rằng cô sẽ không chấp nhận một tên đầy tớ lên xe; vì Joseph tội nghiệp quá què để có thể leo lên ngựa. Một tiểu thư trẻ, hóa ra lại là cháu gái của một vị bá tước, đã cầu xin với đôi mắt gần như rưng rưng lệ. Ông Adams cầu nguyện, và bà Slipslop mắng mỏ; nhưng tất cả đều vô ích. Cô nói: "Cô sẽ không hạ mình để đi cùng với một tên đầy tớ: rằng trên đường có đầy xe chở hàng: rằng nếu chủ xe muốn, cô sẽ trả tiền cho hai chỗ; nhưng sẽ không đời nào để cái gã đó bước vào."—"Thưa bà," Slipslop nói, "tôi chắc rằng không ai có thể từ chối một người khác lên xe khách cả."—"Tôi không biết, thưa bà," cô tiểu thư nói; "tôi không quen đi xe khách; tôi hiếm khi đi chúng."—"Có thể thế, thưa bà," Slipslop đáp; "những người rất tốt vẫn đi; và biết đâu còn là bề trên của một số người đấy." Cô Grave-airs nói: "Một số người thỉnh thoảng nên biết giữ mồm giữ miệng, nhất là với những người là bề trên của mình, điều đó không phù hợp với họ chút nào; phần cô, cô không quen giao thiệp với bọn tôi tớ." Slipslop đáp lại: "Một số người chẳng giữ nổi tên đầy tớ nào mà giao thiệp; còn phần tôi, tôi tạ ơn Chúa vì tôi sống trong một gia đình có rất nhiều tôi tớ, và tôi có quyền sai bảo nhiều người hơn bất kỳ một tiểu thư quèn nào trong vương quốc này." Cô Grave-airs kêu lên: "Cô tin rằng chủ của bà sẽ không khuyến khích sự xấc xược như vậy đối với bề trên của bà đâu."—"Bề trên của tôi," Slipslop nói, "xin hỏi, ai là bề trên của tôi?"—"Tôi là bề trên của cô," cô Grave-airs đáp, "và tôi sẽ nói lại với chủ của cô."—Nghe vậy, bà Slipslop cười lớn, và bảo cô ta: "Chủ của tôi là một quý tộc lớn; và những tiểu thư quèn bé nhỏ như một số người, những kẻ đi xe khách, sẽ không dễ gì tiếp cận được bà ấy đâu."

Cuộc đối thoại sắc bén giữa "một số người" và "một số kẻ" này đang diễn ra ở cửa xe thì một nhân vật nghiêm nghị cưỡi ngựa vào quán trọ, thấy cô Grave-airs liền vội vàng chào hỏi: "Con yêu, con khỏe không?" Cô vội đáp: "Ôi cha, con mừng vì cha đã đuổi kịp con."—"Cha cũng vậy," ông đáp; "vì một trong những cỗ xe của chúng ta đang ở ngay gần đây; và vì trong đó còn chỗ cho con, con sẽ không đi thêm bằng xe khách nữa trừ khi con muốn."—"Làm sao cha có thể nghĩ là con muốn chứ?" cô nói; vậy là, bảo Slipslop cứ việc đi với gã kia nếu bà muốn, cô nắm tay cha mình, người vừa mới xuống ngựa, rồi cùng ông bước vào một căn phòng.

Adams lập tức hỏi người đánh xe bằng giọng thầm thì: "Anh có biết người đàn ông đó là ai không?" Người đánh xe đáp: "Ông ta giờ là một quý ông, có ngựa riêng và người hầu riêng, nhưng thời thế thay đổi rồi, thưa ông," gã nói; "tôi nhớ khi ông ta chẳng khá hơn gì tôi."—"Ồ! Ồ!" Adams nói. "Cha tôi lái xe cho ông chủ điền trang," gã đáp, "khi chính gã đàn ông đó còn là một tên đánh ngựa; nhưng giờ ông ta là quản gia của ông chủ; và là một quý ông lớn đấy." Adams bèn búng tay và kêu lên: "Ông cứ tưởng cô ả là một con ả lăng nhăng nào đó chứ."

Adams vội vã báo tin tốt này cho bà Slipslop, theo như ông nghĩ; nhưng nó lại nhận được sự đón nhận khác hẳn với những gì ông mong đợi. Người phụ nữ khôn ngoan, kẻ vốn coi thường sự tức giận của cô Grave-airs chừng nào cô ta còn là con gái của một quý ông có gia sản nhỏ, giờ đây khi nghe cô ta có quan hệ với đám tôi tớ cấp cao của một gia đình lớn trong vùng, bắt đầu lo sợ cho vị thế của mình với bà chủ. Bà ước mình đã không đẩy cuộc tranh cãi đi quá xa, và bắt đầu nghĩ đến việc cố gắng làm hòa với tiểu thư trẻ trước khi cô rời quán trọ; thì may mắn thay, cảnh tượng ở London, mà độc giả chắc hẳn vẫn chưa quên, hiện ra trong tâm trí bà, và an ủi bà bằng sự đảm bảo rằng bà không còn phải lo sợ bất kỳ kẻ thù nào với bà chủ của mình nữa.

Mọi việc giờ đã được dàn xếp ổn thỏa, cả nhóm bước lên xe, cỗ xe vừa chuẩn bị khởi hành thì một quý bà sực nhớ mình đã để quên chiếc quạt, người thứ hai quên găng tay, người thứ ba quên hộp thuốc lá, và người thứ tư quên chai nước thơm; việc tìm lại tất cả những thứ đó gây ra một chút trì hoãn và khiến người đánh xe chửi thề rất nhiều.

Ngay khi cỗ xe rời quán trọ, đám phụ nữ đồng loạt quay sang bàn tán về tính cách của cô Grave-airs; một người tuyên bố bà đã nghi ngờ cô ta là một tạo vật thấp kém từ đầu hành trình, một người khác khẳng định cô ta thậm chí không có vẻ ngoài của một quý bà: người thứ ba quả quyết cô ta chẳng tốt lành gì; và quay sang quý bà đã kể câu chuyện trên xe, nói: "Thưa bà, bà đã bao giờ nghe thấy điều gì ra vẻ đạo đức giả như những nhận xét của cô ta chưa? Chà, hãy giải thoát tôi khỏi sự xét nét của một kẻ đạo đức giả như thế." Người thứ tư nói thêm: "Ôi thưa bà! Những tạo vật này đều hay xét nét; nhưng phần tôi, tôi tự hỏi không biết con mụ đó được nuôi dạy ở đâu; quả thực, tôi phải thừa nhận tôi hiếm khi giao thiệp với những loại người hạ đẳng này, nên có thể điều đó hơi lạ với tôi; nhưng từ chối mong muốn chung của cả nhóm thì thật là kinh ngạc đến mức, phần tôi, tôi thú thật mình khó mà tin nổi nếu chính tai tôi không chứng kiến."—"Vâng, và một chàng trai trẻ đẹp trai như thế," Slipslop kêu lên; "người đàn bà đó chắc hẳn chẳng có chút ham muốn nào: tôi tin là cô ta giống người Thổ hơn là người Cơ Đốc giáo; tôi chắc chắn, nếu cô ta có dòng máu phụ nữ Cơ Đốc giáo trong người, cảnh tượng một chàng trai trẻ như vậy hẳn phải khiến cô ta xao xuyến. Quả thực, có những vật thể già nua, khốn khổ, thảm hại khiến người ta buồn nôn; tôi sẽ không ngạc nhiên nếu cô ta từ chối một kẻ như thế; tôi cũng là người kén chọn như cô ta, và cũng sẽ chẳng quan tâm hơn cô ta đến sự hiện diện của những gã già hôi hám; nhưng ngẩng cao đầu lên đi, Joseph, ngươi không phải là hạng người đó; và kẻ nào không có ham muốn với ngươi thì là một kẻ ngoại đạo, và ta sẽ giữ vững quan điểm đó." Cuộc trò chuyện này khiến Joseph khó chịu cũng như các quý bà; họ, nhận thấy tâm trạng mà bà Slipslop đang có (vì thực ra bà đang hơi quá chén), bắt đầu lo sợ về hậu quả; một người trong số họ vì thế yêu cầu quý bà hãy kết thúc câu chuyện. "Vâng, thưa bà," Slipslop nói, "tôi cầu xin quý bà hãy kể cho chúng tôi nghe câu chuyện mà bà đã bắt đầu vào buổi sáng ấy"; yêu cầu đó được người phụ nữ lịch thiệp kia chấp thuận ngay lập tức.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 10 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Henry Fielding

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.