Những người đồng hành của họ mải mê tranh cãi gay gắt về việc phân chia tiền thưởng khi bắt giữ hai kẻ vô tội này, đến mức họ chẳng buồn để tâm mấy đến lời lẽ của hai người. Khi đến nơi, họ cử một tên đầy tớ vào thông báo với vị quan tòa rằng họ vừa bắt được hai tên cướp và đã giải đến trước mặt ông ta. Vị quan tòa, người vừa đi săn cáo về và chưa dùng xong bữa tối, liền ra lệnh tống khứ hai tù nhân vào chuồng ngựa. Đám đông đầy tớ trong nhà và hàng xóm láng giềng xúm lại xem họ với vẻ tò mò như thể họ là vật thể lạ lùng lắm, hay như thể kẻ gian thì trông phải khác người thường vậy.

Vị quan tòa, lúc này đang trong cơn say sưa và vui vẻ hết mình, bèn nhớ tới hai tù nhân. Ông ta bảo với các bạn nhậu rằng vụ xét xử này hẳn sẽ là một trò tiêu khiển thú vị, rồi ra lệnh áp giải họ vào. Họ vừa bước vào phòng, ông ta đã bắt đầu mạt sát: "Nạn cướp bóc trên đường cái hiện nay đã quá thường xuyên, đến nỗi người ta chẳng thể ngủ yên trên giường của mình nữa. Cả hai ngươi rồi sẽ trở thành bài học cảnh cáo tại kỳ tòa sắp tới." Sau khi thao thao bất tuyệt một hồi, ông ta được thư ký nhắc khéo: "Thưa ngài, lấy lời khai của các nhân chứng buộc tội chúng mới phải lẽ." Vị quan tòa đồng ý, bảo thư ký cứ làm, còn ông ta thì châm tẩu thuốc. Trong khi viên thư ký bận ghi lời khai của gã tự nhận là nạn nhân bị cướp, vị quan tòa mải mê trêu chọc Fanny tội nghiệp, và được tất cả đám thực khách cùng bàn phụ họa theo. Một gã hỏi: "Nàng ta có bị buộc tội là cướp đường không đấy?" Một gã khác thì thầm vào tai nàng: "Nếu nàng chưa có cái bụng bầu nào, ta sẵn lòng giúp nàng." Gã thứ ba nói: "Ta đoan chắc nàng ta là bà con của Turpin." Một tay trong nhóm, kẻ tự cho mình là thông thái, lắc đầu rồi cười nghiêng ngả, đáp lời: "Ta nghĩ nàng ta có họ hàng gần với Turpis hơn đấy;" câu nói khiến cả đám cười rộ lên. Họ đang tiếp tục trêu ghẹo cô gái tội nghiệp thì có kẻ phát hiện ra chiếc áo tu sĩ lấp ló dưới lớp áo khoác ngoài của Adams, liền reo lên: "Chúng ta có gì đây, một mục sư sao?" "Sao, thằng kia," vị quan tòa nói, "ngươi đi cướp bóc trong trang phục giáo sĩ à? Để ta bảo cho ngươi hay, cái bộ dạng đó sẽ không giúp ngươi được hưởng đặc quyền giáo sĩ đâu." "Đúng vậy," gã thông thái nọ chen vào, "hắn sẽ được hưởng một đặc quyền giáo sĩ, đó là được treo cổ cao hơn đầu thiên hạ;" câu nói này lại khiến cả đám cười thêm một chặp nữa. Lúc này, gã thông thái thấy trò đùa của mình đắc ý, liền tỏ ra phấn khích, quay sang Adams thách đấu đối đáp câu thơ, và để khiêu khích, gã ra đòn trước bằng cách ngâm:

"Molle meum levibus cord est vilebile telis."

Nghe vậy, Adams nhìn gã bằng ánh mắt khinh miệt khôn cùng, bảo rằng: "Ngươi đáng bị đánh roi vì cái tội phát âm sai bét." Gã thông thái đáp trả: "Còn ông thì đáng bị gì, thưa bác sĩ, vì không đối lại được câu đầu tiên? Nào, thằng đần, để ta cho ông một câu bắt đầu bằng chữ S nhé:

"'Si licet, ut fulvum spectatur in ignibus haurum.'

"Sao, đến chữ M mà ông cũng không đối được à? Ông là cái loại mục sư kiểu gì thế! Sao ông không ăn cắp một ít kiến thức Latin của mục sư nào đó cùng với chiếc áo choàng của mình đi?" Một kẻ khác trong bàn lên tiếng: "Nếu hắn có ăn cắp thì anh cũng đã quá cao tay so với hắn rồi; tôi còn nhớ hồi ở đại học anh là một con quỷ trong trò này; tôi từng thấy anh bắt bí cả sinh viên năm nhất, vì chẳng ai quen biết anh mà dám đụng độ cả." "Tôi quên sạch mấy thứ đó rồi," gã thông thái kêu lên. "Trước kia chắc tôi cũng khá đấy. Để xem nào, tôi vừa kết thúc bằng chữ gì nhỉ?—lại chữ M à—phải rồi—

"'Mars, Bacchus, Apollo, virorum.'

Ngày xưa tôi cũng làm được thế đấy." "À, chết tiệt cho anh, giờ anh vẫn làm được đấy thôi," kẻ kia nói: "Ở vùng này chẳng ai dám đụng đến anh đâu."

Adams không thể nhịn được nữa: "Anh bạn," ông nói, "tôi có một đứa con trai chưa đầy tám tuổi cũng sẽ dạy cho anh biết câu cuối phải là:

"'Ut sunt Divorum, Mars, Bacchus, Apollo, virorum.'"

"Tôi cá với anh một đồng guinea về việc này đấy," gã thông thái nói, rồi ném tiền xuống bàn. "Tôi sẽ hùn một nửa," kẻ kia nói. "Chơi luôn," Adams đáp. Nhưng khi đưa tay vào túi, ông buộc phải rút lại lời thách và thừa nhận mình không có xu nào trong người; điều này khiến cả đám cười ồ lên và củng cố thêm chiến thắng cho đối thủ của ông. Chiến thắng này không hề nhỏ, cũng như sự tán thưởng mà gã nhận được từ cả đám đông kia, họ bảo Adams rằng ông nên quay lại trường học thêm một thời gian nữa trước khi dám thách thức quý ông kia bằng tiếng Latin.

Viên thư ký, sau khi ghi xong lời khai của chính gã bị hại cùng những kẻ bắt giữ tù nhân, liền đưa cho vị quan tòa; ông ta đặt bút ký vào các lời khai nhân chứng mà chẳng thèm đọc lấy một chữ, rồi ra lệnh cho thư ký làm lệnh tạm giam.

Adams liền lên tiếng: "Tôi hy vọng mình sẽ không bị kết án mà chưa được giải trình." "Không, không," vị quan tòa quát, "ngươi sẽ được hỏi có lời nào để bào chữa khi ra tòa: giờ chúng ta không xét xử ngươi; ta chỉ tống giam ngươi thôi: nếu ngươi chứng minh được mình vô tội tại phiên xử, ngươi sẽ được tuyên vô tội, thế là không thiệt hại gì." "Thưa ngài, một người vô tội phải nằm tù vài tháng chẳng lẽ không phải là hình phạt sao?" Adams kêu lên: "Tôi cầu xin ngài ít nhất hãy lắng nghe tôi trước khi ký lệnh tạm giam." "Ngươi nói mấy cái đó thì có nghĩa lý gì?" vị quan tòa nói: "Chẳng phải mọi thứ đã được ghi đen trắng buộc tội ngươi đây sao? Ta phải nói cho ngươi biết, ngươi là một gã hỗn xược khi làm mất thời gian của ta. Mau làm lệnh giam hắn đi."

Viên thư ký lúc này thông báo với vị quan tòa rằng, ngoài những vật đáng nghi như dao bỏ túi, v.v., họ còn phát hiện trong túi của Adams một cuốn sách được viết, theo gã hiểu, bằng mật mã; vì chẳng ai đọc được một từ nào trong đó. "À," vị quan tòa nói, "gã này có thể không phải là kẻ cướp tầm thường, hắn có thể đang âm mưu chống lại Chính phủ. Mang cuốn sách đó ra đây." Ngay sau đó, cuốn bản thảo Aeschylus tội nghiệp mà Adams đã tự tay chép lại được mang ra; vị quan tòa nhìn vào, lắc đầu, rồi quay sang hỏi người tù về ý nghĩa của những mật mã đó. "Mật mã ư?" Adams đáp, "đây là bản thảo của Aeschylus." "Ai cơ? Ai cơ?" vị quan tòa hỏi. Adams lặp lại: "Aeschylus." "Một cái tên nghe lạ hoắc," viên thư ký kêu lên. "Hay là tên giả thì đúng hơn," vị quan tòa phán. Một người trong đám tuyên bố trông nó giống tiếng Hy Lạp. "Tiếng Hy Lạp à?" vị quan tòa nói; "sao toàn là chữ viết thế kia." "Không," kẻ khác nói, "tôi không dám chắc đó là tiếng gì; vì đã lâu lắm rồi tôi không nhìn thấy tiếng Hy Lạp." "Có một người đây," ông ta nói, quay sang vị mục sư của giáo xứ đang có mặt ở đó, "sẽ cho chúng ta biết ngay thôi." Vị mục sư cầm cuốn sách lên, vừa đeo kính vừa làm vẻ nghiêm trọng, lẩm bẩm mấy từ rồi dõng dạc tuyên bố: "À, đúng là bản thảo tiếng Hy Lạp; một tác phẩm cổ xưa rất quý. Tôi không nghi ngờ gì nữa, nó hẳn là bị đánh cắp từ chính vị giáo sĩ mà kẻ gian đã lấy chiếc áo tu sĩ kia." "Tên khốn đó định nói gì với cuốn Aeschylus của hắn chứ?" vị quan tòa nói. "Phì!" vị mục sư đáp với nụ cười khinh bỉ, "ngài nghĩ gã đó biết gì về cuốn sách này sao? Aeschylus! hừ! hừ! Giờ tôi thấy nó là cái gì rồi—một bản thảo của một trong các giáo phụ. Tôi biết một nhà quý tộc sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền cho một món đồ cổ thế này. Phải rồi, phải rồi, hỏi và đáp. Phần đầu là giáo lý bằng tiếng Hy Lạp. Phải, phải, Pollaki toi: Tên ngươi là gì?"—"Phải, tên ngươi là gì?" vị quan tòa hỏi Adams; ông đáp: "Đó là Aeschylus, và tôi khẳng định là như vậy."—"Ồ, ra thế," vị quan tòa nói: "Làm lệnh giam cho ông Aeschylus đây đi. Ta sẽ dạy cho ngươi biết thế nào là dám trêu ngươi ta bằng một cái tên giả."

Một người trong nhóm, sau khi nhìn chăm chăm vào Adams, hỏi ông: "Có phải ông quen biết Phu nhân Booby không?" Nghe vậy, Adams chợt nhớ ra, bèn hào hứng đáp: "Ôi thưa quý ông! là ngài đó sao? Tôi tin ngài sẽ xác nhận với vị quan tòa rằng tôi vô tội."—"Tôi thực sự có thể nói," vị quý ông trả lời, "rằng tôi rất ngạc nhiên khi thấy ông trong tình cảnh này:" rồi quay sang vị quan tòa, ông nói: "Thưa ngài, tôi đảm bảo với ngài ông Adams là một giáo sĩ, đúng như diện mạo của ông ấy, và là một quý ông có nhân cách rất tốt. Tôi mong ngài hãy tìm hiểu thêm một chút về vụ việc này; vì tôi tin chắc vào sự vô tội của ông ấy."—"Chà," vị quan tòa nói, "nếu ông ấy là một quý ông, và ông chắc chắn ông ấy vô tội, thì tôi cũng chẳng muốn giam giữ ông ấy làm gì: Tôi sẽ chỉ giam người đàn bà kia thôi, còn ông thì bảo lãnh cho vị giáo sĩ này đi: Thư ký, xem trong sách xem thủ tục bảo lãnh thế nào—nào—và làm lệnh giam cho người đàn bà kia mau lên."—"Thưa ngài," Adams kêu lên, "tôi xin đảm bảo với ngài cô ấy cũng vô tội như tôi vậy."—"Có lẽ," vị quý ông nói, "đã có sự nhầm lẫn nào chăng! xin hãy để chúng tôi nghe lời kể của ông Adams."—"Với cả tấm lòng," vị quan tòa đáp; "và đưa cho vị giáo sĩ một ly để nhuận giọng trước khi bắt đầu. Tôi biết cách cư xử với các quý ông cũng như người khác vậy. Chưa ai có thể nói tôi đã từng giam giữ một quý ông kể từ khi tôi nhận chức." Adams bắt đầu kể lại câu chuyện, dù ông kể rất dài dòng nhưng không hề bị ngắt lời, trừ những lúc vị quan tòa ậm ừ và đòi ông lặp lại những đoạn mà ông ta cho là quan trọng nhất. Khi Adams kể xong, vị quan tòa, dựa vào những gì vị quý ông đã nói, liền tin mọi lời ông kể là thật, bất chấp những lời khai có tuyên thệ trái ngược trước đó. Ông ta bắt đầu buông lời mắng nhiếc những kẻ làm chứng, ra lệnh cho chúng đứng ra đối chất, nhưng vô ích; những kẻ làm chứng kia, từ lâu đã nhận ra tình hình sắp chuyển hướng, nên đã âm thầm rút lui từ lúc nào mà không chờ kết quả. Vị quan tòa lúc này nổi trận lôi đình, và suýt chút nữa đã tống giam luôn cả những gã ngây thơ đã bị lừa giống như chính ông ta. Ông ta thề: "Tốt nhất bọn chúng nên tìm ra kẻ đã phạm tội khai man và giải đến đây trong vòng hai ngày, nếu không ta sẽ bắt tất cả phải cam kết giữ gìn trật tự." Tất cả đều hứa sẽ cố gắng hết sức và được giải tán. Sau đó, vị quan tòa khăng khăng mời ông Adams ngồi xuống làm một ly cùng mình; và vị mục sư giáo xứ trả lại bản thảo mà không nói một lời; Adams, vốn đã thấy rõ sự dốt nát của gã, cũng không hề vạch trần. Về phần Fanny, theo yêu cầu của chính mình, nàng được gửi gắm cho một nữ hầu của nhà đó, người đã giúp nàng thay đồ và rửa mặt mũi sạch sẽ.

Đám người trong phòng khách chưa ngồi được bao lâu thì bị báo động bởi một trận ầm ĩ kinh khủng từ bên ngoài, nơi những kẻ bắt giữ Adams và Fanny đang tiệc tùng, theo thói quen của quán, bằng món bia nặng độ của vị quan tòa. Đám đó đang lao vào nhau và đấm đá túi bụi không thương tiếc. Bản thân vị quan tòa phải lao ra, và nhờ sự hiện diện đầy uy nghiêm của mình, ông ta sớm chấm dứt vụ ẩu đả. Khi quay lại phòng khách, ông báo cáo: "Nguyên nhân của vụ cãi vã chẳng phải gì khác ngoài việc tranh chấp xem, nếu Adams bị kết tội, thì ai sẽ được chia phần thưởng lớn hơn vì đã bắt được hắn." Tất cả mọi người đều cười ồ lên, trừ Adams, ông bỏ tẩu thuốc ra khỏi miệng, thở dài một tiếng não nề và nói: "Tôi thật buồn khi thấy cái tính hay kiện tụng ở con người. Tôi nhớ một câu chuyện tương tự ở một trong các giáo xứ nơi tôi từng coi sóc:—Có một cuộc cạnh tranh giữa ba gã thanh niên cho vị trí thư ký nhà thờ, vị trí mà tôi đã sắp xếp theo khả năng tốt nhất của mình, dựa trên công trạng; nghĩa là tôi trao nó cho kẻ có tài xướng thánh ca hay nhất. Thư ký vừa nhận nhiệm vụ thì sự tranh chấp bắt đầu nảy sinh giữa hai ứng viên bị loại về sự xuất sắc của họ; mỗi kẻ đều cho rằng nếu chỉ có hai chúng nó, thì lựa chọn của tôi hẳn đã rơi vào người đó. Cuộc tranh cãi này thường xuyên làm xáo trộn giáo đoàn, và gây bất hòa trong việc hát thánh ca, cho đến khi tôi buộc phải cấm cả hai. Nhưng ôi thôi! cái tinh thần ưa tranh tụng đó không thể bị dập tắt; và không còn chỗ để trút vào việc ca hát, nó liền bùng phát thành đánh đấm. Nó gây ra nhiều trận chiến (vì chúng ngang tài ngang sức), và tôi tin rằng mọi chuyện hẳn đã kết thúc bi thảm nếu cái chết của người thư ký không cho tôi cơ hội cất nhắc một trong hai lên thay; điều đó lập tức chấm dứt tranh chấp và hoàn toàn làm hòa hai bên." Adams sau đó tiếp tục đưa ra một vài quan sát triết học về sự ngu ngốc của việc nổi nóng trong các cuộc tranh luận mà chẳng bên nào có lợi ích thực sự. Sau đó, ông chuyên tâm vào việc hút thuốc; một khoảng lặng dài diễn ra, cuối cùng bị phá vỡ bởi vị quan tòa, người bắt đầu tự ca ngợi bản thân, tự đánh giá cao sự sáng suốt của mình trong vụ việc vừa xét xử. Ông ta nhanh chóng bị ông Adams ngắt lời, giữa ông và vị quan tòa nảy sinh một cuộc tranh luận xem liệu theo đúng luật pháp, ông ta có nên tống giam ông Adams hay không; trong đó Adams khẳng định là ông ta đáng lẽ phải tống giam mình, còn vị quan tòa thì khăng khăng một mực là không. Việc này rất có thể đã dẫn đến một cuộc cãi vã (vì cả hai đều rất cương quyết và bảo thủ với quan điểm của mình), nếu Fanny không tình cờ nghe được rằng có một gã thanh niên đang đi từ nhà vị quan tòa đến đúng quán trọ nơi chiếc xe khách chở Joseph đang dừng chân. Nghe tin này, nàng lập tức gọi vị mục sư ra khỏi phòng khách. Adams, khi thấy nàng quyết tâm đi (dù nàng không chịu thừa nhận lý do, mà chỉ giả vờ rằng mình không thể chịu nổi khi phải nhìn mặt những kẻ đã nghi ngờ nàng phạm tội như vậy), cũng quyết tâm đi cùng nàng; ông cáo từ vị quan tòa và những người có mặt; và thế là kết thúc một cuộc tranh cãi mà luật pháp dường như đã nhẫn tâm đẩy một vị quan tòa và một vị giáo sĩ vào thế đối đầu nhau.