Kết cục của nàng kẻ phụ tình bất hạnh.
Leonora, một khi đã vượt qua những giới hạn mà phong tục và đức hạnh đặt ra cho nữ giới, chẳng bao lâu đã buông mình chìm đắm trong đam mê. Những lần nàng ghé thăm Bellarmine trở nên thường xuyên hơn và kéo dài hơn cả thời gian của bác sĩ phẫu thuật; nói ngắn gọn, nàng hoàn toàn trở thành y tá riêng của chàng; tự tay pha nước cháo loãng, đích thân cho chàng uống thuốc; và bất chấp lời khuyên bảo sáng suốt của người dì, nàng gần như chuyển hẳn đến sống trong phòng của người tình bị thương.
Các quý bà trong thị trấn bắt đầu bàn tán về hạnh kiểm của nàng: đây trở thành chủ đề chính tại các buổi tiệc trà, và phần lớn đều lên án gay gắt; đặc biệt là Lindamira, một quý bà có phong thái kín đáo và nghiêm cẩn, cộng với việc đi lễ nhà thờ đều đặn ba lần mỗi ngày, đã hoàn toàn đập tan mọi mũi dùi ác ý nhắm vào danh tiết của chính mình. Bởi lẽ, sự đức hạnh của Lindamira vốn gây nhiều ghen tị, nên dù nàng luôn cư xử khắt khe và soi xét kỹ lưỡng đời sống người khác, bản thân nàng cũng khó tránh khỏi trở thành mục tiêu của vài mũi tên; tuy nhiên, điều đó chẳng hề gây hại gì cho nàng, một phước lành mà có lẽ nàng nhờ cậy vào các mục sư, những người là bạn khác giới thân thiết nhất của nàng, dù rằng nàng đã bị vu khống một cách tàn nhẫn và bất công với hai hoặc ba người trong số họ.
“Có lẽ cũng chẳng bất công đến thế đâu,” Slipslop lên tiếng, “vì các mục sư cũng là đàn ông như bao người khác thôi.”
Sự đức hạnh hết mực mong manh của Lindamira bị tổn thương sâu sắc trước những hành động phóng túng mà Leonora cho phép bản thân làm: nàng ta nói, “Đó là một sự sỉ nhục đối với nữ giới; nàng không thể tưởng tượng nổi việc giữ gìn danh dự cho bất cứ người phụ nữ nào lại đi trò chuyện với kẻ đó, hay để người ta nhìn thấy mình đi cùng nàng ta; và về phần mình, nàng sẽ luôn từ chối khiêu vũ tại bất kỳ buổi hội nào với Leonora, vì sợ bị lây bẩn nếu phải nắm lấy tay nàng ta.”
Nhưng xin quay lại câu chuyện của tôi: ngay khi Bellarmine bình phục, vốn chỉ trong vòng chưa đầy một tháng kể từ khi bị thương, chàng đã lên đường, như đã thỏa thuận, đến gặp cha của Leonora để ngỏ lời cầu hôn và thu xếp mọi chuyện liên quan đến của hồi môn cùng những vấn đề tương tự.
Ngay trước khi chàng đến, người cha già đã nhận được thông tin về vụ việc qua bức thư sau đây, bức thư mà tôi có thể thuật lại nguyên văn, và người ta nói rằng, nó không phải do Leonora hay dì của nàng viết, dù là nét chữ của một người phụ nữ. Bức thư có nội dung như sau:—
“THƯA NGÀI,—Tôi rất tiếc phải thông báo với ngài rằng con gái ngài, Leonora, đã hành xử một cách hèn hạ và cũng khờ khạo nhất đối với một quý ông mà nó đã đính ước, người mà nó đã (xin thứ lỗi cho từ này) phụ bạc để theo một kẻ khác có gia sản kém hơn, dù hắn có vẻ ngoài bảnh bao hơn. Ngài có thể tùy ý hành động trong vụ này; tôi đã làm tròn bổn phận mà mình nghĩ là phải làm; vì tôi, dù ngài không biết, vẫn dành sự tôn trọng rất lớn cho gia đình ngài.”
Người cha già chẳng buồn bận tâm trả lời bức thư tử tế này; cũng chẳng mảy may để ý đến nó sau khi đọc xong, cho đến khi ông gặp Bellarmine. Sự thật mà nói, ông là kiểu người cha coi con cái như một hậu quả đáng buồn của những thú vui thời trẻ; ông vốn đã ước mình không phải chịu trách nhiệm về chúng, nên khi có cơ hội trút bỏ gánh nặng này, ông càng không lấy làm phiền lòng. Trong mắt người đời, ông là một người cha mẫu mực; không chỉ tham lam đến mức vơ vét và bóc lột mọi người hết mức có thể, ông thậm chí còn từ chối cả những tiện nghi, và gần như cả những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống; điều này khiến hàng xóm cho rằng ông muốn tích cóp gia sản kếch xù cho con cái: nhưng thực tế không phải vậy; ông tích tiền chỉ vì chính nó, và coi con cái là những kẻ cạnh tranh, những người sẽ hưởng thụ "nàng nhân tình" yêu dấu của ông khi ông không còn khả năng sở hữu bà ta nữa, và ông thà rằng mình có khả năng mang theo đống tiền đó sang thế giới bên kia còn hơn; cũng chẳng có sự đảm bảo nào rằng con cái sẽ là người thừa kế của ông, ngoài việc luật pháp sẽ mặc định như vậy nếu không có di chúc, mà ông thì chẳng yêu thương ai đến mức phải nhọc công viết di chúc cho bất cứ kẻ nào còn sống.
Bellarmine tìm đến người đàn ông này với mục đích đã nêu trên. Ngoại hình, tùy tùng, dòng dõi và gia sản của chàng, đối với người cha, dường như là một cuộc hôn nhân có lợi cho con gái mình: do đó, ông nhanh chóng chấp thuận lời đề nghị của chàng; nhưng khi Bellarmine tưởng rằng việc chính đã xong và bắt đầu đả động đến những vấn đề phụ như của hồi môn, sắc mặt người cha già thay đổi ngay lập tức, ông nói, “Ông kiên quyết không bao giờ gả con gái mình theo kiểu hôn nhân mua bán; rằng bất cứ ai yêu thương nó muốn cưới nó, thì khi ông nhắm mắt xuôi tay, người đó sẽ tìm thấy phần tài sản của nó trong két sắt của ông; nhưng ông đã chứng kiến quá nhiều tấm gương bất hiếu nảy sinh từ sự hào phóng quá sớm của các bậc cha mẹ, nên ông đã thề không bao giờ chia ra một xu khi còn sống.” Ông tán dương câu châm ngôn của Solomon, “Kẻ nào tiếc roi vọt là làm hư con trẻ;” nhưng nói thêm, “ông ta cũng có thể khẳng định rằng, kẻ nào giữ chặt túi tiền thì giữ được con mình.” Sau đó, ông thao thao bất tuyệt về sự phung phí của giới trẻ thời nay; từ đó ông chuyển sang luận bàn về ngựa; và cuối cùng quay lại khen ngợi những chú ngựa mà Bellarmine đang đánh. Vị quý ông lịch lãm ấy, người mà vào dịp khác hẳn đã rất vui vẻ đàm đạo về chủ đề đó, giờ đây đang rất nóng lòng muốn quay lại chuyện gia sản. Chàng nói, “Chàng rất trân trọng tiểu thư và sẵn lòng đón nàng về với ít của hồi môn hơn bất kỳ ai khác; nhưng ngay cả tình yêu của chàng dành cho nàng cũng khiến việc quan tâm đến vật chất trở nên cần thiết; vì sẽ thật là một cảnh tượng đau lòng cho chàng khi được vinh dự làm chồng nàng mà phải để nàng ngồi xe ngựa dưới sáu con ngựa kéo.” Người cha già đáp, “Bốn con là được, bốn con là được;” rồi lại chuyển từ chuyện ngựa sang chuyện phung phí, và từ chuyện phung phí lại sang chuyện ngựa, cho đến khi quay lại chủ đề xe cộ; nhưng vừa mới quay lại đó, Bellarmine lại kéo ông về chủ đề chính; song tất cả đều vô ích; ông ta đánh trống lảng trong chớp mắt; cho đến cuối cùng, người tình trẻ đành tuyên bố, “Trong tình cảnh hiện tại của bản thân, chàng không thể nào, dù yêu Leonora hơn tout le monde (cả thế giới), mà kết hôn với nàng mà không có bất kỳ của hồi môn nào.” Đáp lại, người cha bảo, “Ông rất tiếc vì con gái mình phải bỏ lỡ một mối nhân duyên đáng giá như vậy; rằng nếu muốn, thì hiện tại ông cũng không thể chi ra nổi một xu: rằng ông đã gặp những tổn thất lớn, và tốn kém nhiều vào các dự án; những dự án tuy mang lại cho ông kỳ vọng lớn, nhưng đến nay vẫn chưa thu lại được gì: rằng ông không biết chuyện gì sẽ xảy ra sau này, như nếu có con trai chào đời, hay những tai nạn tương tự; nhưng ông sẽ không hứa hẹn, hay ký kết bất kỳ điều khoản nào, vì ông sẽ không phá lời thề của mình chỉ vì tất cả những cô con gái trên đời này.”
Tóm lại, thưa các quý bà, để không bắt các quý bà phải chờ đợi thêm, Bellarmine, sau khi đã thử đủ mọi lý lẽ và thuyết phục mà chàng có thể nghĩ ra, và thấy rằng tất cả đều vô hiệu, cuối cùng đã cáo từ, nhưng không phải để quay lại với Leonora; chàng đi thẳng về tư dinh của mình, nơi sau vài ngày lưu lại, chàng quay về Paris, sự ra đi đó mang lại niềm vui lớn cho người Pháp và danh dự cho quốc gia Anh.
Nhưng ngay khi về đến nhà, chàng liền phái một người đưa tin gửi bức thư sau đây cho Leonora:—
“NÀNG ĐÁNG YÊU VÀ QUYẾN RŨ (ADORABLE AND CHARMANTE) — Anh rất tiếc phải vinh dự nói với em rằng anh không phải là người hạnh phúc (heureux) được định sẵn cho vòng tay thánh thiện của em. Cha em đã nói với anh điều đó bằng một sự lịch thiệp (politesse) hiếm thấy ở bên này Paris. Có lẽ em có thể đoán được cách ông từ chối anh. Ôi, lạy Chúa (mon Dieu)! Em chắc chắn sẽ tin anh, thưa tiểu thư, rằng bản thân anh không thể nào tự tay gửi đi những dòng tin buồn thảm (triste) này, thứ mà anh định sẽ dùng không khí nước Pháp để chữa lành hậu quả của nó. Mãi mãi (A jamais)! Trái tim (Coeur)! Thiên thần (Ange)! Chết tiệt (Au diable)! Nếu cha em ép em phải kết hôn, anh hy vọng chúng ta sẽ gặp nhau tại Paris; cho đến lúc đó, ngọn gió thổi từ phương này sẽ là ngọn gió ấm áp nhất trên thế gian (dans le monde), vì nó sẽ chứa đựng gần như trọn vẹn những tiếng thở dài của anh. Vĩnh biệt, công chúa của anh! Ôi, tình yêu (l’amour)!
“BELLARMINE.”
Tôi sẽ không cố gắng, thưa các quý bà, mô tả lại tình trạng của Leonora khi nhận được bức thư này. Đó là một bức tranh kinh hoàng, mà tôi chẳng lấy làm vui vẻ gì khi vẽ ra cũng như các quý bà khi chiêm ngưỡng. Nàng lập tức rời khỏi nơi mà mình từng là chủ đề của những lời đàm tiếu và giễu cợt, rồi lui về ngôi nhà mà tôi đã chỉ cho các quý bà khi bắt đầu câu chuyện; nơi nàng đã sống một cuộc đời sầu thảm kể từ đó, và có lẽ xứng đáng nhận được sự thương cảm cho những bất hạnh của mình, hơn là sự lên án cho cách hành xử mà rất có thể do những thủ đoạn của người dì gây ra, và là điều mà những cô gái còn quá trẻ thường dễ dàng mắc phải bởi sự nhẹ dạ đáng trách trong nền giáo dục dành cho giới nữ chúng ta.
“Nếu con có ý định thương cảm cho cô ấy,” một quý cô trẻ tuổi trong cỗ xe nói, “thì đó là vì việc mất đi Horatio; vì con không thấy có bất hạnh nào trong việc cô ấy vuột mất một người chồng như Bellarmine cả.”
“Chà, ta phải thừa nhận,” Slipslop nói, “gã quý ông đó quả là hơi bạc bẽo; nhưng mà, thật khó khăn khi có đến hai người tình mà cuối cùng lại chẳng có nổi một người chồng. Nhưng thưa bà, chuyện gì đã xảy ra với Our-asho vậy?”
Người quý bà kia nói: Chàng vẫn chưa kết hôn, và đã tập trung cao độ vào công việc kinh doanh của mình đến mức, nghe đâu, chàng đã gây dựng được một gia sản rất đáng kể. Và điều đáng chú ý là, người ta nói chàng chẳng bao giờ nghe thấy cái tên Leonora mà không thở dài, cũng chưa từng thốt ra dù chỉ một lời để trách cứ nàng về cách hành xử tệ bạc với chàng.
