Một đêm Sài Gòn đầy sao lấp lánh, ấm nóng như một ngày hè phương Tây.

Họ bước đi không nói, theo sau là chiếc xe ngựa của Mévil. Đường phố nom như lối đi dạo trong vườn, do các cây cối giao nhau thành vòm và những bóng điện mắc trong cành lá; lại cũng do vẻ lặng lẽ cô quạnh; vì Sài Gòn, thứ thủ đô hạng xoàng, ban đêm chỉ huyên náo lên ở một số địa điểm khác kín đáo hơn, mà những người lương thiện coi như không hề biết.

Đường Catinat, là cảnh rộn rịp thượng lưu, chững chạc – thế nhưng lại tự do và trâng tráo một cách lạ lùng, vì cái luật lệ tối cao của đất nước và khí hậu vượt lên trên các thứ phong tục du nhập. Dưới ánh sáng sống sượng các cây đèn đường giữa những ngôi nhà có hàng hiên khuất lấp sau cành lá và vườn tược, một đám đông ồn ào sặc sỡ lại qua qua lại, chỉ chăm chắm tìm thú vui. Có đủ dân tứ xứ: dân châu Âu, nhất là Pháp, đi cạnh người bản xứ với vẻ ngạo nghễ đượm khoan dung của kẻ chinh phục; những phụ nữ Pháp bận váy áo chơi đêm, phô cánh vai trần dưới Hoa miền Bắc, to lớn nhẵn nhụi, mặc đồ lụa xanh lục, người Trung Hoa miền Nam, bé nhỏ, vàng nghệ và linh lợi; dân Malabar, tham lam và dịu dàng mơn trớn; dân Xiêm, Cao Miên, Mọi, Lào, Bắc Kỳ; cuối cùng là dân An Nam, đàn ông đàn bà giống hệt nhau đến mức thoạt đầu người ta tưởng lầm và tiếp ngay sau đó vờ như tưởng lầm.

Người ta dạo bước nhàn nhã, trò chuyện cười nói, với vẻ uể oải do nóng bức. Người ta chào và chạm nhẹ vào nhau, và đám phụ nữ chìa những bàn tay xâm xấp như lên cơn sốt. Mùi nước hoa nồng nặc toát từ những chiếc áo lót, các cây quạt giấy trộn lộn các thứ mùi ném vào lỗ mũi mỗi người. Một niềm khoái lạc chung khiến mọi con mắt dương to, và cùng một ý nghĩa khiến mỗi người phụ nữ đỏ mặt và mỉm cười, cái ý nghĩ là dưới lần vải mỏng của bộ smoking trắng, dưới lần lụa phong phanh váy áo màu nhạt, chẳng có gì hết, chẳng có váy, chẳng có áo nịt vú, chẳng có gi lê, chẳng có sơ mi – mọi người trần truồng, ai nấy đều trần truồng.

Torral, Mévil và Fierce đi xuôi dọc đường Catinat, tới ngồi trên sân hiên một tiệm cà phê từ trên đó nhìn xuống đám đông.

Mấy chú bồi lao tới chờ lệnh, tỏ một thái độ trọng vọng quá đáng đượm ranh mãnh.

- “Cầu vồng”, Fierce gọi.

Họ đem tới những chiếc cốc cao uống sâm banh và bảy chai rượu mùi khác nhau. Anh ta rót lần lượt mỗi chai trong từng cốc, anh rót từng giọt một, trước tiên là các thứ đậm đặc nhất, nên chúng không trộn lẫn vào nhau mà xếp thành từng lớp có màu khác nhau, nom như cầu vồng. Rót xong anh nốc liền một hơi, như một bợm rượu. Nhưng Torral bảo người uống sành là phải biết thưởng thức cùng một lúc tất cả mọi nốt của cuộc hòa âm rượu cũng như một nhạc sĩ biết thưởng thức đồng thời tất thảy mọi nhạc cụ một bản công xéc tô. Và anh ta uống như Fierce.

Mévil khoát rộng cánh tay bao trùm đám đông, nói:

- Cái này đây, là Sài Gòn. Fierce, hãy nhìn! Đây là những phụ nữ vàng, xanh lam, đen, xanh lá cây, lại có cả trắng. Cậu tưởng họ giống như đám phụ nữ nhiều màu sắc mà cậu từng gặp khắp mọi nơi trên quả đất tròn hả? Nhầm. Những phụ nữ này khác đám kia vì cái chất ở bên trong họ không giả đạo đức. Mọi bà đều để bán – cũng như ở Châu Âu – nhưng bán lấy tiền, chứ không phải để đổi lấy các thứ tiền tệ phiền phức và giả dối mà người ta gọi là thú vui, vinh quang, danh dự hoặc yêu thương. Ở đây là chợ trời với biểu giá định sẵn. Tất cả những cánh tay trần lóng lánh trong đêm trắng là những chiếc vòng khoái lạc sẵn sàng khép lại quanh cổ cậu: cậu có thể chọn, tớ thì tớ chọn mỗi lần tớ thích. Cả hôm nay nữa, tớ đã đặt cái giá thỏa thuận trên lò sưởi nhà cô nhân tình, và mỗi tháng tớ cứ bỏ quên đều đều ví tiền tại những ngôi nhà tớ thích. Thị trường phụ nữ, một thị trường rất dồi dào hàng hóa và xứng đáng lôi kéo những kẻ mua như chúng ta, những thằng đàn ông không tín ngưỡng, không lương tâm, không định kiến cũng không đạo lý, những tín đồ chân chính của cái tôn giáo nhục dục tuyệt vời, mà Sài Gòn là ngôi đền. Lúc nãy tớ đã ăn nói báng bổ: phụ nữ không hề làm bề bộn cuộc sống; họ bày biện trang hoàng cho cuộc sống khiến nó dễ sống cho những người lương thiện. Nhờ họ mà tớ cớ một căn nhà sang trọng giường ghế lót nệm thích hợp với thói vị kỷ của tớ; và trong căn nhà này trừ những hôm nhức đầu và những đêm ác mộng, tớ bao giờ cũng ngủ yên giấc hơn là xưa kia nhà văn Montaigne trên chiếc gối hoài nghi của ông ta.

- Không đầy đủ, Torral nói.

Anh cũng vung rộng tay về phía cái đám đông dưới kia đang tiếp tục cuộc dạo chơi lừ đừ uể oải như một điệu nhảy van xơ chậm rãi.

Anh nói dõng dạc:

- Sài Gòn, thủ đô văn minh của thế giới, nhờ ân huệ của khí hậu thuận lợi và do bởi ý chí vô ý thức của tất thảy các chủng tộc đã đến gặp nhau ở nơi này. Fierce, cậu hiểu chứ: mỗi chủng tộc đem tới luật pháp, tôn giáo và thói e lệ của mình – và không có hai cái thói e lệ giống nhau, cũng như không có hai luật pháp, hai tôn giáo giống nhau. Một hôm nào đó các dân tộc đã nhận ra điều đó. Thế rồi họ đã bật lên cười ha hả vào mặt nhau; và tất cả mọi tín ngưỡng đã tan biến trong tiếng cười phá ấy. Sau đó, được giải thoát khỏi mọi kìm hãm hoặc tròng ách, họ bèn bắt đầu sống theo cái công thức thật hay ho: nỗ lực tối thiểu nhằm tối đa hưởng thụ. Nỗi e sợ dư luận không ngăn trở họ, vì mỗi người trong ý nghĩ riêng tự coi cao hơn những kẻ khác, do màu da khác nhau – và sống cứ như thể anh ta vốn từng sống độc có một mình vậy. Chẳng có kẻ nhìn trộm: sự phóng túng lan tràn khắp nơi, kèm theo sự phát triển tự nhiên và lô gích mọi bản năng mà một quy ước xã hội lẽ ra đã có thể ngăn chặn, chuyển hướng hoặc gạt bỏ. Tóm lại, một bước tiến không thể tượng tượng nổi của nền văn minh, và khả năng duy nhất còn những con người nói trên để riêng mình họ trên đời đạt tới hạnh phúc. Họ đã không đạt tới, vì thiếu thông minh. Chúng ta, sống bên lề những con người này, chúng ta sẽ đạt tới, - đang đạt tới. Vấn đề là chỉ làm theo ý muốn của mình, chẳng quan tâm đến bất cứ gì và bất cứ ai, chẳng cần quan tâm đến các trò ảo tưởng tai hại có tên là “thiện”, “ác”. Kẻ này chỉ ưa làm tình với phụ nữ ư? Mặc cho anh ta tự tạo một thiên đường bắp đùi ấm và môi ướt, bất cần chuyện chung thủy hoặc trung thực. Tớ thì đã chọn cho số phận bản thân vẻ huy hoàng của những con số hoàn toàn và những đường siêu việt, có phải không? Thế thì, tớ làm toán học, và cậu bồi thân tín lo giúp tớ chuyện giữ cho thần kinh ổn định để tớ chẳng cần lo nghĩ tới… Phần cậu thì mình chẳng nghi ngờ gì là như hai đứa tớ, cậu cũng có niềm đam mê chính đáng hoặc ý thích riêng đứng đắn, và mình tin chắc là cậu sẽ đạt tới hạnh phúc tuyệt đối bằng cách lao vào để không ngần ngại.

- Thật là đẹp khi tin chắc một điều gì, Fierce nói.

Họ còn uống tiếp mấy chầu Rainbow nữa rồi kéo nhau đi xem hát.