Đường Catinat, vào giờ đi dạo trong khu Thanh tra. Torral gặp Mévil thả bộ, hai tay lủng lẳng. Anh ngạc nhiên, giọng châm biếm:

- Xe cậu đâu rồi? Cậu làm cái trò gì ở đây trong khi tất cả phụ nữ đi dạo trong lối đi Hai cột tiêu?

- Chẳng biết nữa?

Mévil có vẻ mệt nhọc rũ rượi. Torral nắm tay anh.

- Còn Fierce nữa, hắn ra sao rồi? Tám hôm rồi mình không gặp hắn. Lần cuối cùng là ở đây đây, một buổi chiều. Hắn phóng như chú ngựa non, mình rủ hắn tối đi chơi, hắn bảo chịu, đang mệt bã, rồi tất tả bỏ đi. Từ hôm ấy biến thẳng.

- Hôm qua tớ thoáng thấy hắn từ xa, trong xe ngựa lão Malais.

- Cậu ấy lại chui vào đấy hả?

Torral ngạc nhiên đứng dừng.

- Ừ, người ta nói nhiều về hắn tại nhà này, nhà khác.

- Mình cứ tưởng hắn đỡ ngốc nghếch hơn cơ chứ.

Hai người đi song song. Torral kể:

- Lão Malais đang vớ một món kếch xù trong vụ thóc gạo. Thuế khoán cho lão bao thầu bốn triệu thôi, vì ông toàn quyền không dám tự mình thu khoản thuế này. Malais dám lấy; lão ta tập hợp hai nghìn thằng vô lại trang bị bằng súng Winchester; thuế thu được tám triệu; còn chúng ta thì sẽ có một cuộc nổi loạn.

Mévil làm một cử chỉ dửng dưng.

- Mệt đấy, cái chuyện nổi loạn, Torral nhấn thêm. Chúng mình có thể bị động viên.

Anh ta là sỹ quan trù bị, và khi xẩy việc thì bổ nhiệm đi chỉ huy một pháo đội ở Vũng Tàu.

Mévil không chú ý nghe và bước đi cắm mặt xuống đất.

- Cậu sao vậy? Viên kỹ sư chợt hỏi.

Viên thầy thuốc khẽ nhún vai.

- Có chuyện bực bội.

Anh nói kiểu miễn cưỡng:

- Bực quá thể. Tớ thèm một phụ nữ, người ấy không muốn. Tớ thèm hai phụ nữ…

- Ai vậy?

- Malais, Abel.

- Bà Abel ấy à?

- Không, Marthe.

- Cô bé hả? Cậu từng cho là cô ấy gầy guộc cơ mà.

- Ừ, nhưng khi mình nhìn cô ta lại cứ đâm chóng mặt. Cậu có nhớ cái hôm ở nhà hát không? Mình suýt ngất xỉu. Cô ta làm mình choáng mắt như ánh đèn điện vậy. Tớ đã tìm đọc các sách, không tìm thấy chứng bệnh gì tương tự. Tớ chẳng biết điều trị thế nào đây.

Anh ta ngừng một lát, rồi tiếp:

- Tớ sẽ cưới cô ấy.

- Cậu điên rồi, Torral nói.

- Cũng rất có thể.

Torral suy nghĩ:

- Hai phụ nữ mà người ta không muốn! Nhiều đây đối với Sài Gòn.

- Cậu đã thử hết cách chưa?

- Chẳng thử gì sất: mình húc đầu vào bức tường, Marthe làm mình sợ hãi đến tê liệt. Người kia thì sợ tớ và đóng sập cửa.

- Bà ta vậy là yêu cậu đấy.

- Thì mình được lợi lộc cóc gì nào!

Họ châm thuốc hút, Mévil để điếu thuốc mình tắt ngấm.

- Có những đàn bà khác chứ, viên kỹ sư khuyên nhủ. Ở đây hoặc ở kia, trò động cỡn cũng giống nhau cả thôi.

Mévil lắc đầu:

- Mình không thể. Này này đúng đấy, có khối những người đàn bà nhiều hơn mình muốn, nhiều hơn mình có thể ôm ấp. Ấy, lúc này người ta đợi tớ ở Chợ Lớn, và nếu tớ cuốc bộ, là vì tớ không muốn gọi xe để đi đến chỗ hẹn, vì là một cuộc gặp kín đáo: một cô gái…

- Thế thì bố chẳng quan tâm. Rồi sao?

- Rồi thì là, không phải đám này mà tớ muốn, cũng chẳng phải đám khác.

- Cậu phải coi chừng, Torral nói. Đã đến nước này là nguy hiểm đấy.

Hai người đã đi đến nhà thờ. Họ dừng lại trước cửa. Torral nói:

- Cậu có nhớ con mèo hôm tớ đã quật nó lên đống đá này không?

Ấy là cái hôm Fierce về đấy: Ôi cái thằng Fierce xuẩn ngốc! Chúng mình say khướt, và tìm khu phố Boresse, khu phố lừng danh. Có phần triết học trong chuyện này – lại phần y học nữa, y học thích hợp với trường hợp của cậu. Rượu và giao cấu: sẽ hết chóng mặt.

- Không, viên thầy thuốc nói. Mình đã nghiệm rồi: khi nỗi thèm muốn một người phụ nữ giày vò tớ, không có gì làm tớ nhãng quên được; mình đã quá phục tùng theo nó, là tên nô lệ của nó; lần này nữa, tớ cũng phải phục tùng, hoặc…

Hai người đang đi trên lòng đường rải cát đỏ. Một chiếc xe ngựa chạy gần sát họ, bánh xe rít kèn kẹt. Mévil đứng yên một chỗ. Trục xe quẹt vào cẳng chân anh.

- Cẩn thận! Viên kỹ sư hét nhảy lùi một bước.

Mévil nhìn anh và ngạc nhiên, rồi phẩy tay vẻ bất cần.

- Chẳng có gì nguy hiểm, anh ta lẩm bẩm.

Hai người đi xuôi dọc phố.

- Thế đấy, viên thầy thuốc tóm tắt câu chuyện.

- Chẳng có gì mất mát cả, Torral nói. Bà Malais hẳn yêu cậu; hãy ve vãn bà ta. Sử dụng Fierce, cái thằng xuẩn ngốc ấy! Vì hắn đến nhà bà ta mà. Cậu hãy tìm gặp bà ta, bất cứ ở đâu, rình mò, vây dồn bà ta, kiểu mai phục săn mồi! Và còn cái phụ nữ kia – quỷ quái thật! Cậu có yêu cô ta đâu; chứng lóa mắt thôi, không phải chuyện động cỡn.

- Nếu tớ không ngủ được với Marthe Abel, Mévil khẳng định, bướng bỉnh, chứng lóa mắt sẽ không khỏi và thế là ngoẻo.

- Cái gì rồi cũng chấm dứt. Tối nay, ở câu lạc bộ nhé.

Torral bỏ đi, rồi quay trở lại.

- À này, chú ý xe cộ đấy. Cậu có cái kiểu thích tiếp xúc nguy hiểm với quỹ đạo bánh xe. Như thế thì nguy hiểm hơn chứng lóa mắt lặn vào trong của cậu.