Như một con vật tử thương cố lết về hang để hấp hối, Fierce chỉ ngừng bỏ chạy khi về đến phòng mình trên tầu Bayard. Anh ngồi trên giường, khuỷu tay chống gối, đầu kẹp trong hai tay.

Anh lẩm bẩm: “Thế là hết”. Nhưng các từ này không gợi nên một ý nghĩ gì trong óc. Thoạt tiên cái náo động trong đầu quá mãnh liệt đến mức trong đó chỉ còn một sự trống rỗng hoàn toàn. Dù vậy anh đau khổ ghê gớm; tim như bị cầm tù trong muôn vàn móng vuốt nhọn, ép chặt làm tan vỡ nó: anh cảm thấy ở đùi ở bụng cảm giác co rút ghê gớm của những người leo núi rơi từ trên cao. Khi đau khổ quá chừng chẳng còn sức chịu đựng nổi, đầu anh trượt trong hai bàn tay, anh ngủ thiếp hoặc ngất xỉu. Nhưng lúc tỉnh dậy anh lại bắt đầu đau đớn.

Anh còn đau đớn hơn khi tư duy lại làm việc trong óc. Và ý nghĩ Sélysette đã chết đối với anh, mình thậm chí chẳng còn mặt mũi nào trông thấy cô nữa – chẳng bao giờ! Khiến anh đau quặn thốt lên tiếng rền rĩ. Anh lặp lại: “Thế là hết”, lần này hình dung rõ cuộc đời mình bị cắt ngang, bắt buộc mình phải chết. Sa ngã lại vào thói đồi bại, vào thói hư vô, vào nếp văn minh. Không. Ta vẫn còn yêu thích rượu và đàn bà, như Lorenzaccio[1] ngày xưa nói: vừa đủ để khiến ta thành một kẻ trụy lạc, nhưng chưa đủ để khiến ta muốn thế. Fierce chẳng còn niềm ham muốn, cũng chẳng còn can đảm.

Hy vọng một sự thứ lỗi, một sự thương hại của Sélysette, anh thậm chí chẳng nghĩ đến; người ta thứ lỗi cho người phạm tội, người ta thương hại một kẻ đau khổ; nhưng người ta không cưới làm chồng một tên giả mạo đeo tên tuổi và mặt nạ một kẻ lương thiện trước kia được mến yêu. Fierce là tên giả mạo ấy và Sélysette chứng kiến trò giả dối ấy trong mắt anh. Cứu chữa bằng phương thuốc nào đây? Tình huống đã quá rõ ràng. Fierce cười gằn bất lực và tuyệt vọng: anh có thể viết thư, van xin, khóc lóc; chung quy vẫn chẳng đến đâu; hết rồi; hết rồi. Anh dằn từng tiếng trong đầu cái từ ấy. Sau đó, giống như kẻ chết đuối ngu ngốc cào mòn móng tay cố bíu vào thành giếng trơn nhẵn, anh viết, năn nỉ, khóc lóc than vãn. Nhưng lá thư được trả lại gắn xi nguyên vẹn, kèm mấy câu ngắn gọn tỏ ý hồi hôn, mấy lời ấy chém mạnh lên gáy, như kẻ bị tử hình nhận lưỡi dao máy chém.

Anh không ăn trưa; cũng không ăn tối. Đồng hồ điểm bảy giờ, bảy giờ tối. Anh nhận ra cả một ngày đã trôi qua, từ bình minh đến hoàng hôn. Trong đêm đang dần xuống, anh rùng mình cảm thấy cô đơn; một mối sợ kiểu trẻ nít xua anh ra khỏi phòng. Chiếc tàu phóng ngư lôi đang nằm im lìm đen kịt. Kèn đồng đã thổi bài tập họp; đoàn thủy thủ đã ở trên boong; ụ pháo trống rỗng nom to kềnh, thấp bé và âm u như hầm mộ nhà thờ. Fierce vội vã đi ra cửa tàu, trốn khỏi cái im lặng và bóng đêm kia. Trên bến cảng, bóng đêm vẫn còn mờ mờ.

Lúc đầu anh bước đi vu vơ; nhưng cái vu vơ ác hiểm lại đưa chân anh đến phố Mọi, thế rồi khi hiểu mình đang đi đâu, anh đâm sợ hãi và quay lui. Lần này anh tìm đến nhà Mévil: trong cơn tuyệt vọng anh thấy cần một sự giúp đỡ, dù bất cứ đâu.

Nhưng Mévil không có nhà. Fierce trông thấy cửa cổng mở, bọn bồi đứng bên cửa ra vào, vẻ nhốn nháo lo lắng. Ông chủ sau giấc ngủ trưa đã ra đi một mình, không dặn dò gì cả và lúc này vẫn chưa về.

Anh lại nặng nhọc cất bước. Không gặp Mévil anh tìm đến Torral, tìm một bàn tay để bám víu.

Anh đi qua đường Catinat, có những người qua lại vội vã xô phải mà anh không để ý. Đường phố nhộn nhạo, anh vẫn không quan tâm. Đám đông, thường rộn rịp sau buổi chập tối, lúc này vẻ như bị kích động càng lúc càng dữ dội. Phía xa, tại nhà bưu điện nới dán yết điện tín các hãng, một đám đông nhào tới với những tiếng la hét tay khua lên trời; cứ như cảnh ồn ào nổi loạn vậy. Các bác đưa thư chạy đi chạy lại, đám trẻ bán báo lớn tiếng rao, người ta giành giật tờ báo vung lên như lá cờ. Cơn sốt lo lắng lây lan cả đến đám Hoa Kiều đang quên chuyện làm ăn để bàn tán trước cửa tiệm; cho đến cả các bà da trắng cũng bị bứt khỏi thói sống uể oải dân thuộc địa, đầu bù tóc rối không đội mũ, lăng xăng chạy lấy tin. Sài Gòn bị một làn gió điên rồ hoảng hốt quét qua, dường như tỉnh giấc khỏi cơn nhàn hạ muôn đời.

❀ ❀ ❀

[1] Lorenzaccio: nhân vật chính trong một bi kịch của Musset (giữa thế kỷ thứ 19). Để giết tên bạo chúa Alexandre, nhân vật này sa vào ăn chơi trụy lạc để lấy lòng tin của tên bạo chúa và hạ thủ hắn.