Trên thiết giáp hạm King-Edward của đô đốc Hawke, một chiếc tàu khổng lồ cạnh đó tàu Bayard chỉ như chiếc du thuyền, buổi lễ tổ chức chào mừng phía Pháp thật huy hoàng.

Đó quả là một cuộc vui chơi đồ sộ kiểu các đất nước xa lạ mới biết cách tổ chức. Buổi sáng có hoà nhạc và diễn hài kịch - món ra gu thú vị trong một thành phố không có nhà hát; trưa người ta ăn tiệc; một bữa tiệc thịnh soạn thừa thãi ê hề, tiếp đó cuộc khiêu vũ được mở cho những cặp đã vui vẻ hưng phấn; người ta nhảy đến tận sáng, và ve vãn nhau dữ dội trên tất cả bậc cầu ngang cố ý để tối mờ mờ. Mãi đến sáng bạch, sau lễ chào cờ và tấu quốc ca, lúc tám giờ chiếc ca nô cuối cùng mới trả người khách cuối cùng về. Bữa ăn tối biến thành cuộc say sưa nhậu nhẹt, và chiếc tàu bọc sắt vấy bẩn nhem nhếch như căn nhà thổ cho thủy thủ.

Đô đốc d’ Orvilliers gắng chịu trận, đến từ sáng sớm và bình minh hôm sau mới ra về. Theo lệnh, các sĩ quan tuỳ tùng của ông nhảy nhót tận tình đến rã rời. Phía bên kia cũng tỏ rõ một sự say mê không kém, và thật là một cuộc ganh đua nhằm biểu lộ thân tình và lịch sự. Quân lệnh hiển nhiên là bảo mọi người làm quá lên. Những con người ấy biết ít nhiều là họ sắp đánh nhau; và cái bóng ma gớm guốc cuộc chiến này tuy tạm thời gạt bỏ vẫn còn bay lượn trên đầu khiến họ thêm choáng váng ngất ngây. Nhất là phụ nữ, các phụ nữ Anh xinh đẹp mà đám sĩ quan Pháp ôm một cách lịch sự, không hề quên là các bạn nhảy vốn si mê vẻ duyên dáng của họ này đã nghiền ngẫm và có lẽ đã chuẩn bị chuyện tàn sát không thương tiếc chồng chưa cưới hoặc người tình của họ; và mùi của thứ máu có cơ tuôn đổ thành sông không phải là không làm chếch choáng cái lỗ mũi khát thèm nhục dục của họ.

Khí hậu vùng nhiệt đới khiến đàn ông mềm yếu và suy sút, nhưng đám phụ nữ, ngược lại như bị làn roi quất kích thích thêm niềm khao khát thú vui - mọi thứ thú vui. Chẳng có phụ nữ ăn chơi nào ở Sài Gòn chịu về nhà sau màn kịch thứ năm nhà hát, chịu không ăn tối và đi ngủ trước bình minh; chẳng có phụ nữ nào không đòi hỏi, ngoài những ôm ấp đêm khuya, món quà giấc ngủ trưa đều đặn cặp đôi. Trong các buổi khiêu vũ, người ta khép mọi cánh cửa để khỏi bị mặt trời hắt nắng, và sòng bạc không hề vắng lúc buổi trưa.

Tên tàu King Edward, nơi thú vui mang mặt nạ một nhiệm vụ ái quốc, cảnh tượng thật tuyệt vời. Sau bài nhảy thứ ba, mọi bông hoa đều là đánh cắp, mọi bàn tay đã tháo găng, mọi thân hình bị ôm riết. Khi tới giờ ăn tối, các vụ tán tỉnh mang vẻ hò hẹn cùng vào buồng. Một chiếc tàu là một địa điểm thuận lợi; ở đó có vô khối góc kín đáo, khuất ánh đèn thường, đèn chiếu. Các cô nửa trinh nữ có dịp mặc sức vặt cánh hoa của cái trinh tiết một nửa, còn các bà lại càng buông thả hơn nữa. Vả chăng, thật hết sức an toàn khi có bạn chơi là thủy thủ, một kẻ qua đường sắp sửa biến mất, mà cái hôn hít thoáng qua không gây hậu quả sẽ được giữ kín mãi mãi như không hề có, không hề xảy ra.

Phía Anh đã mời tất cả cái thành phố gồm người tứ xứ của họ. Có phụ nữ tất cả các nước; phụ nữ phương Tây, mới vừa đổ bộ từ cái châu Âu có vẻ đoan trang, nhưng cũng đã thành dạn dĩ qua bốn tuần lễ tàu biển; phụ nữ thuộc địa, đều là đứng đắn kiểu Brantô-me[1]: con gái Hồng Kông, nơi không khí lên như cơn sốt; con gái Thượng Hải, nơi nhà nhà đều có hai cửa ra vào; con gái Nagasaki, nơi nêu tấm gương Nhật Bản bội bạc; con gái Singapore, nơi hoa thơm quá nồng nặc; cuối cùng là con gái Hà Nội và Sài Gòn, mà đám người am hiểu có lúc ví với Sodome và Gomorrhe[2].

Có những phụ nữ khác, đến từ xa hơn: những phụ nữ mới nhập cư, đem tới cho Viễn Đông đồi bại một cách hồn nhiên những trò đồi bại ngoạn mục: những phụ nữ Hoa Kỳ, chuyên ve vãn và đụng chạm; những phụ nữ da trắng sinh ở Cu Ba, cuồng dâm; những phụ nữ Úc ăn mặc hở hang hơn cả ở Nữu Ước, và lũ lĩ những phụ nữ du khách thuộc mọi nòi giống, do cái tương phản giữa quá nhiều đất nước khiến cho nhanh chóng hoài nghi và phóng đãng, chu du không ngừng khắp thiên hạ, nên không bị ràng buộc vì những thành kiến đạo lý của bất cứ nước nào.

Trong số những người phụ nữ đó, có một người quan tâm đến Fierce. Tình cờ đã đặt họ ngồi ăn cạnh nhau; trước tiên họ trao đổi tên họ, quê quán, giống nòi - vừa đủ để làm quen - với kiểu hiếu kỳ gọn lẹ của những dân du cư chẳng có thời gian để vướng víu vào thứ cung cách dè dặt kín đáo không hợp thời. Cô ta tên Maud Jvory; dân Mỹ ở New-Orléans, mồ côi và tự do, chưa chồng, cô đi du lịch đã ba năm nay, cùng một cô bạn ngang tuổi, Alix Roux, vợ chưa cưới của một người ở Bombay, chắc sẽ cưới nhau lúc họ đến Ấn Độ; sau đó cô Jvory sẽ còn một mình, mặc sức tận hưởng cách sống dễ dãi của du khách ham hố thú vui và đất trời thoáng đãng.

- Chúng tôi đến từ Úc và Tân Di-Lân, cô nói, và bao giờ chị Alix lấy chồng, tôi sẽ đi Ai Cập trước tiên.

Fierce tò mò hỏi:

- Thế cứ luôn luôn trên đường ấy à? Không bao giờ nghỉ ngơi? Lại còn quê hương nhà cửa?

- Về sau - về sau.

Anh nhìn thấy lại trong đáy tim một bếp lửa anh biết rõ.

- Thế còn tình yêu?

Cô nhìn anh vẻ khiêu khích:

- Tình yêu hả? Khi tôi thích.

Anh không nghĩ tới cái tình yêu như thế.

Sau bữa tối, hai người đi dạo trên boong thượng, được biến thành khu vườn. Cô ta hít thở sâu từng hơi dài, kiểu liều lĩnh và dâm đãng, ngực căng vồng dưới lần áo, bàn tay đè mạnh lên cánh tay anh. Anh chốc chốc quay nhìn và không thể ngăn được nhận thấy là cô ta đẹp, với khuôn mặt nhìn nghiêng vẻ nữ thần đồng nội, đôi mắt tình tứ thèm khát và rắn rỏi, mái tóc vàng óng kiêu hãnh lượn sóng.

Cô bạn có chồng chưa cưới ở Bombay đến với hai người; một thiếu tá hải quân Anh khoác tay cô. Cả bốn người tựa lên lan can chỗ đuôi tàu. Bến cảng điểm những chấm sáng lấm tấm ấm nóng và thơm nồng: các cây cọ và dương xỉ chất lên boong tạo một không khí hiu quạnh huyền bí. Cạnh họ, trong chiếc mái nhô, một khẩu đại bác Nordenfeld vươn chiếc nòng be bé bằng thép óng ánh như bạc.

Người Anh, một anh chàng cao lớn da dẻ hồng hào bắt đầu bao vây cô bạn. Song cô Routh chẳng kháng cự gì dữ dội cho lắm. Bóng đêm cũng chiều lòng, giúp làm môi giới. Những cái hôn được đánh cắp, những cử chỉ chớm vẻ sàm sỡ. Trên cánh tay của Fierce bàn tay cô Jvory bóp mạnh.

Anh cảm thấy một luồng run rẩy trong mạch máu, anh muốn đẩy lùi nó, phản ứng lại. Anh nói vui:

- Ông coi chừng đấy, thưa ông. Cô Alix trái tim chẳng còn được tự do đâu nhé.

- Ôi chà! Cô Jvory diễu. Bombay xa mà, far from here[3].

Đúng thế. Các thành phố cũng vậy, mọi lời thề thốt cũng vậy.

Tuy nhiên, cô Routh, có thể là bực mình vì một cử chỉ hôn hít quá chính xác, đột nhiên đẩy anh bạn ra, và kéo cô Jvory lại gần tâm sự. Tựa lên tay vịn, hai cô gái vừa thầm thì vừa vuốt ve nhau. Anh chàng người Anh, xấu hổ trước mặt Fierce, tìm cách chữa thẹn và như cái máy, mở chiếc khoá nòng khẩu Nordenfelt.

- Nom đẹp đấy, Fierce nói để phá vỡ im lặng.

- Đẹp, người Anh lặp lại.

Hai người chẳng nghĩ gì đến điều mình nói; họ chỉ có ý chờ bọn người Mỹ kết thúc lễ cầu Kinh, và họ gẫu chuyện nghề nghiệp, trí nghĩ vẩn vơ.

- Hai mươi bốn pao[4]?

- Đúng.

- Có bao nhiêu đại bác như thế này?

- Mười sáu. Giàn pháo thích hợp để giết tàu phóng ngư lôi.

Fierce gỡ cần gạt khoá nòng. Cái khối xoay nửa vòng, trượt trong hốc.

Nòng hiện ra tròn đen, khía rãnh parabon. Khẩu súng dễ dàng tuân theo, như dưới bàn tay bè bạn. Một cái ấn nhẹ xoay lại cái khối, cho nó trượt về chỗ cũ trong cái lỗ tròn đóng kín: thép ra vào thép cạch một tiếng khô khốc. Fierce thử bóp cò súng; lò xo nẩy bật.

Chung quanh là một vùng thoáng đãng kín gió. Trên chiếc boong vững chãi này, hẳn người ta cảm thấy thoải mái - ngay cả những đêm chiến đấu bi thảm - để tổ chức săn các tàu phóng ngư lôi, rình chộp các tàu thuyền nhỏ bé khốn khổ lao trên sóng một cách vô vọng, bị bầm giập, lênh láng biết trước là thất bại...

Nghe tiếng thử khẩu đại bác cành cạch, hai phụ nữ Mỹ tới gần, tò mò. Anh chàng người Anh đậy lại khoá nòng.

Đồ vật chiến tranh ấy mà, thứ đồ lặt vặt.

Ông ta giễu cợt nhấn mạnh các tiếng things is war, humbey[5] và cười cười nắm lại cánh tay cô Routh. Fierce chợt có một cơn đãng trí: Một cử chỉ chưa quên hẳn trở lại trong ký ức mà anh không ngờ: cánh tay phải, đáng lẽ dìu đỡ nhẹ nhàng, lại ôm choàng cô Jvory, còn bàn tay trái bóp chặt tay cô. Cô ta ngả người và anh chẳng còn dám buông cái thân hình đang ẽo ợt. Nhưng một nỗi hối hận cắn rứt anh.

Thế rồi cô gái Mỹ, ngạc nhiên và mếch lòng vì thái độ giữ ý của người bạn trai, liền tung một mánh khoé ve vãn. Cô kích động anh bằng những lời lẽ tình tứ đầy khêu gợi, thậm chí tục tĩu; làm ra bộ khước từ để sẵn sàng tự hiến, khiến máu anh sôi sục, đầu óc choáng váng. Đồng thời cặp kia không còn kiềm chế được cái trò ham muốn phóng đãng; bộ mặt đỏ gay của người Anh chốc chốc tái đi. Hai cô gái, thành thạo trong trò chơi này và lạnh lùng như những con mèo, rình rập nhau với những tiếng cười rúc rích và khuyến khích lẫn nhau.

Gần đó có một cái bàn; mọi người ngồi vào ăn tối. Vài ba ngọn đèn tắt ngấm tạo ánh lờ mờ nhập nhoạng. Ngay tức thì, các ly rượu đánh đổi cho nhau, các đầu gối ép vào nhau. Cô Routh, đột nhiên cúi xuống, chìa cho anh bạn trai nửa quả vải đang cắn trong mồm. Cái hôn kéo dài với tiếng răng va nhau.

- Một cô vợ chưa cưới! Cô Jvory bất bình nói giễu; cánh tay với lọ dưa muối, chậm chạp chạm khẽ vào môi Fierce.

Fierce không hôn lên cánh tay. Vợ chưa cưới. Tiếng ấy nhói vào tim anh. Một niềm xấu hổ dâng trào trong lương tâm. Vậy là, nhanh chóng đến thế, cái quá khứ bẩn thỉu lại bíu chặt lấy anh ư? Anh có phải thật sự, thật sự là kẻ mang bệnh nan y, con chó quay về với đống bùn nhơ nhớp? Cái chân tay hoại hư cần phải cắt?

Trên đùi anh, một chiếc đùi đè nặng; một thịt da nửa trần truồng chạm lên thịt da anh ở chỗ kín đáo, cỡi lên, chiếm lĩnh.

Nhưng những giọt nước mắt ghê tởm trào lên mi, và đêm ấy anh không phản bội hơn nữa.

❀ ❀ ❀

[1] Brantôme: Nhà văn Pháp cuối thế kỷ 16, tác giả một số cuốn sách miêu tả các bà mệnh phụ ăn chơi đàng điếm.

[2] Sodome và Gomorrhe: theo Kinh Thánh, hai thành phố cổ đại bị Chúa trời trừng phạt thiêu huỷ về tội phong tục đồi bại.

[3] Cách xa đây: Tiếng Anh.

[4] Nửa ki lô (nói về trọng lượng viên đạn).

[5] Tiếng Anh, ý nghĩ như câu trên.