Những Món Đồ Chơi Hòa Bình Và Những Bài Viết Khác

Lượt đọc: 178 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sự Biến Mất Của Crispina Umberleigh

❊ ❊ ❊

Trong một toa xe hạng nhất của đoàn tàu đang lao về hướng vùng Balkan xuyên qua vùng đồng bằng xanh mướt và phẳng lì của Hungary, có hai người Anh đang ngồi trò chuyện ôn hòa nhưng ngắt quãng. Họ lần đầu gặp nhau trong buổi bình minh lạnh lẽo và xám xịt tại biên giới — nơi con đại bàng trên phù hiệu được gắn thêm một chiếc đầu và các vùng đất Teuton chuyển giao từ quyền cai quản của dòng họ Hohenzollern sang dòng Habsburg — và là nơi chiếc mỏ soi mói của quan chức hải quan đòi lục lọi hành lý của những vị hành khách còn ngái ngủ theo một cách lịch sự, có lẽ chỉ làm cho có lệ nhưng luôn luôn phiền toái. Sau một ngày dừng chân dọc đường ở Vienna, hai người lữ hành lại gặp nhau trên sân ga và dành cho nhau sự kính trọng bằng việc bản năng chọn ngồi cùng một toa. Người lớn tuổi hơn có dáng vẻ và tác phong của một nhà ngoại giao; thực chất, ông lại là người anh em nuôi có quan hệ rộng trong một hãng kinh doanh rượu. Người kia chắc chắn là một nhà báo. Không ai trong số họ là kẻ ba hoa, và mỗi người đều thầm biết ơn người kia vì đã không nói nhiều. Đó là lý do tại sao thỉnh thoảng họ lại trò chuyện với nhau.

Một đề tài trò chuyện tự nhiên vượt lên trên tất cả các đề tài khác. Hôm trước ở Vienna, họ đã hay tin về vụ biến mất đầy bí ẩn của một bức tranh nổi tiếng thế giới khỏi những bức tường của viện bảo tàng Louvre.

Nhà báo liền nói: “Một vụ biến mất đầy kịch tính kiểu đó chắc chắn sẽ đẻ ra một đám các vụ bắt chước theo.”

“Thực ra thì nó đã có rất nhiều tiền lệ rồi,” người kinh doanh rượu đáp.

“Ồ, dĩ nhiên trước đây cũng từng có những vụ trộm tranh ở Louvre.”

“Tôi đang nghĩ đến việc con người bị cuốn đi mất tích hơn là tranh ảnh. Cụ thể là tôi đang nghĩ đến trường hợp của dì tôi, Crispina Umberleigh.”

Nhà báo nói: “Tôi nhớ có nghe thoáng qua về vụ việc đó, nhưng lúc bấy giờ tôi đang vắng mặt ở Anh. Tôi chưa bao giờ rõ thực hư người ta đồn chuyện gì đã xảy ra.”

“Anh có thể nghe câu chuyện thực sự nếu anh giữ kín nó như một bí mật,” người buôn rượu nói. “Trước hết, tôi xin nói rằng sự biến mất của bà Umberleigh không hẳn được gia đình coi là một sự mất mát đau thương. Chú tôi, Edward Umberleigh, hoàn toàn không phải là một kẻ yếu bóng vía; thực ra trong thế giới chính trị, ông ít nhiều được coi trọng như một nhân vật có máu mặt, nhưng ông rõ ràng vẫn bị lấn át bởi Crispina. Quả thực, tôi chưa từng gặp con người nào lại không bị đông cứng lại trong sự phục tùng khi phải tiếp xúc lâu dài với bà. Có những người sinh ra để chỉ huy; còn Crispina, phu nhân Umberleigh, sinh ra là để lập pháp, hệ thống hóa, quản lý, kiểm duyệt, cấp phép, cấm đoán, trừng phạt và phán xét nói chung. Nếu bà không sinh ra với định mệnh đó thì bà cũng đã sớm nhận lấy nó từ thưở niên thiếu. Từ khu vực nhà bếp trở lên, mọi người trong hộ gia đình đều nằm dưới ách thống trị độc đoán của bà và cứ ở yên đó với sự phục tùng của loài thân mềm trong kỷ băng hà. Là một người cháu chỉ thỉnh thoảng ghé thăm, bà đối với tôi chỉ như một trận dịch bệnh — khó chịu khi nó diễn ra, nhưng chẳng để lại hậu quả lâu dài nào; thế nhưng các con trai và con gái ruột của bà lại kính sợ bà đến mất vía. Việc học hành, bạn bè, chế độ ăn uống, trò chơi giải trí, các nghi lễ tôn giáo và cả cách chải chuốt đầu tóc của họ đều được quy định và sắp đặt theo đúng ý muốn và sở thích của người phụ nữ uy quyền ấy.

Điều này sẽ giúp anh hiểu được cảm giác kinh ngạc đến ngây người đã bao trùm lấy gia đình khi bà đột ngột và không một tiếng động biến mất một cách khó hiểu. Sự việc ấy tựa như thể Nhà thờ St. Paul hay Khách sạn Piccadilly biến mất trong đêm, chẳng để lại gì ngoài một khoảng trống không để đánh dấu nơi nó từng tọa lạc. Theo những gì được biết thì chẳng có gì đang làm phiền lòng bà cả; thực ra có rất nhiều thứ trước mắt khiến cuộc sống trở nên vô cùng đáng sống đối với bà. Cậu con trai út vừa ở trường về với một tấm phiếu điểm kém, và bà đã định sẽ đem cậu ra phán xử ngay vào buổi chiều của cái ngày bà biến mất — nếu là cậu nhóc đó biến mất vội vàng thì người ta còn có thể suy ra động cơ. Hơn thế nữa, bà đang giữa lúc tranh luận qua lại trên mặt báo với một vị chủ khảo hạt đạo, trong đó bà đã chứng minh rõ ràng rằng ông ta phạm tội dị giáo, mâu thuẫn và ngụy biện một cách rẻ tiền, và không có lý do thông thường nào có thể khiến bà từ bỏ cuộc tranh cãi ấy. Dĩ nhiên vụ việc đã được giao cho cảnh sát, nhưng trong mức độ có thể, nó được giữ kín không để lọt lên mặt báo, và lời giải thích được chấp nhận rộng rãi về việc bà rút lui khỏi vòng giao du xã hội là bà đã vào một nhà điều dưỡng.”

“Và tác động trước mắt đối với những người trong nhà là gì?” Nhà báo hỏi.

“Tất cả các cô con gái đều tự sắm cho mình những chiếc xe đạp; cơn sốt đi xe đạp của phái nữ lúc bấy giờ vẫn còn thịnh hành, và Crispina đã từng kiên quyết phủ quyết mọi sự tham gia vào đó của các thành viên trong gia đình. Cậu con trai út buông thả bản thân nhiều đến mức trong học kỳ tiếp theo, đó phải là học kỳ cuối cùng của cậu ở cái cơ sở giáo dục cụ thể đó. Các anh trai lớn thì đưa ra giả thuyết rằng mẹ họ có thể đang lang thang đâu đó ở nước ngoài, và họ tận tụy tìm kiếm bà, chủ yếu — phải thừa nhận là vậy — ở một loại hình khu nghỉ dưỡng thuộc khu Montmartre, nơi cực kỳ khó mà tìm thấy bà.”

“Và trong suốt thời gian đó, chú của anh không thể nắm được dù chỉ là một manh mối nhỏ hay sao?”

“Thực ra thì ông đã nhận được một số thông tin, dù lúc đó dĩ nhiên tôi không hề hay biết. Một hôm, ông nhận được một thông điệp nói rằng vợ ông đã bị bắt cóc và buôn lậu ra khỏi nước; người ta bảo rằng bà được giấu kín ở một trong những hòn đảo ngoài khơi bờ biển Na Uy thì phải, ở trong một môi trường thoải mái và được chăm sóc chu đáo. Đi kèm với thông tin đó là một yêu cầu tiền bạc; một khoản tiền gộp hai nghìn bảng phải được trả hàng năm. Nếu không, bà sẽ được đưa trả về ngay lập tức cho gia đình.”

Nhà báo lặng đi một lát, rồi bắt đầu bật cười khẽ.

Ông nói: “Đó chắc chắn là một dạng tống tiền ngược.”

Người buôn rượu nói: “Nếu anh mà biết dì tôi, anh sẽ ngạc nhiên vì sao bọn chúng không đòi con số cao hơn.”

“Tôi hiểu sự cám dỗ đó. Thế chú anh có chịu khuất phục không?”

“À, anh thấy đấy, ông phải nghĩ cho những người khác nữa chứ không chỉ riêng mình. Đối với gia đình mà nói, việc quay trở lại ách thống trị của Crispina sau khi đã nếm trải sự ngọt ngào của tự do sẽ là một thảm kịch, và còn có những cân nhắc rộng lớn hơn cần phải tính đến. Kể từ khi chịu tang vợ, ông đã vô tình vươn lên một lối đi táo bạo hơn nhiều và mang tính chủ động hơn hẳn trong các vấn đề công cộng, nhờ đó sự nổi tiếng và ảnh hưởng của ông cũng tăng lên tương ứng. Từ chỗ chỉ đơn thuần là một nhân vật có máu mặt trong thế giới chính trị, ông bắt đầu được nhắc đến như là nhân vật có máu mặt thực sự. Ông thừa biết rằng tất cả những điều này sẽ bị đe dọa nếu ông lại một lần nữa rơi xuống vị trí xã hội của một người chồng mang danh phu nhân Umberleigh. Ông là một người giàu có, và khoản tiền hai nghìn bảng một năm, dĩ nhiên không phải là một con số muỗi đốt inox, nhưng xem ra cũng không phải là cái giá quá đắt để thuê chỗ ở dài hạn cho Crispina. Dĩ nhiên, ông cũng có những cơn dằn vặt lương tâm trầm trọng về sự sắp xếp đó. Sau này, khi ông tâm sự với tôi, ông kể rằng khi trả tiền chuộc — hay tiền bịt miệng đúng hơn theo cách gọi của tôi — một phần ông bị chi phối bởi nỗi sợ rằng nếu từ chối, những kẻ bắt cóc có thể trút giận và sự thất vọng lên đầu con tin của chúng. Ông bảo, thà nghĩ đến chuyện bà được chăm sóc chu đáo như một vị khách trả tiền được đánh giá cao tại một trong những hòn đảo Lofoden còn hơn là thấy bàật lộn thảm hại trở về nhà trong một tình trạng tàn phế và cụt tay cụt chân. Dù sao thì ông vẫn trả khoản tiền góp hàng năm đều đặn như người ta đóng bảo hiểm hỏa hoạn, và với sự nhanh chóng tương đương, sẽ có một tờ giấy biên nhận tiền kèm theo một lời tuyên bố ngắn gọn với đại ý rằng Crispina vẫn có sức khỏe tốt và tinh thần tương đối vui vẻ. Thậm chí có một báo cáo còn đề cập rằng bà đang bận rộn với một kế hoạch cải cách được đề xuất trong việc quản lý nhà thờ nhằm gây sức ép lên hàng giáo phẩm địa phương. Một báo cáo khác thì nói về một cơn đau thấp khớp và chuyến đi đến một nơi 'chữa bệnh' ở đại lục, và nhân cơ hội đó, thêm tám mươi bảng nữa đã được đòi và được chấp thuận. Dĩ nhiên, việc giữ cho người bị giam giữ có sức khỏe tốt là vì lợi ích của những kẻ bắt cóc, nhưng sự bí mật mà chúng dùng để che đậy các sự sắp xếp của mình cho thấy một tổ chức thực sự tuyệt vời. Nếu chú tôi đang phải trả một cái giá hơi cao, thì ít ra ông cũng có thể tự an ủi mình với suy nghĩ rằng ông đang trả tiền thù lao cho các chuyên gia.”

Nhà báo hỏi: “Trong khi đó, phía cảnh sát đã từ bỏ mọi nỗ lực nhằm truy lùng người phụ nữ mất tích chưa?”

“Không hoàn toàn; thỉnh thoảng họ vẫn đến gặp chú tôi để báo cáo về những manh mối mà họ nghĩ có thể mang lại chút ánh sáng về số phận hay tung tích của bà, nhưng tôi nghĩ họ có sự hoài nghi rằng ông nắm giữ nhiều thông tin hơn những gì ông đã cung cấp cho họ. Và rồi, sau hơn tám năm biến mất, Crispina trở về một cách đầy kịch tính đột ngột vào ngôi nhà mà bà đã rời đi một cách vô cùng bí ẩn.”

“Bà đã đánh lừa được những kẻ bắt cóc mình ư?”

“Bà chưa từng bị bắt cóc. Việc bà lang thang là do một cơn mất trí nhớ đột ngột và hoàn toàn. Bà thường ăn mặc theo kiểu của một dạng lao công hạng sang, thế nên việc bà tự tưởng tượng mình là một lao công cũng chẳng có gì là quá ngạc nhiên; và việc mọi người chấp nhận lời nói của bà rồi giúp bà kiếm việc làm lại càng không có gì lạ. Bà đã lang thang đi xa tận tới Birmingham, và tìm được việc làm khá ổn định ở đó, năng lượng cùng sự nhiệt tình của bà trong việc dọn dẹp các căn phòng gọn gàng đã bù đắp cho những đặc tính cứng đầu và hách dịch của chính bà. Chính cú sốc khi bị một vị phó tế — người đang tranh cãi với bà về việc đặt chiếc lò sưởi ở đâu trong hội trường hòa nhạc giáo xứ — cất lời gọi với thái độ trịch thượng là ‘bà xã ạ’ đã dẫn đến việc trí nhớ của bà được khôi phục đột ngột. ‘Tôi nghĩ anh quên mất mình đang nói chuyện với ai rồi đấy,’ bà đã lừ đừ quan sát một cách đầy áp đảo — điều đó có phần nghiêm khắc quá mức, xét đến việc bà vừa mới nhớ lại điều đó chính mình.”

Nhà báo liền thốt lên: “Nhưng… còn những người ở đảo Lofoden! Họ đã bắt được ai thế?”

“Một thứ tù nhân hoàn toàn hư cấu. Đó trước hết là một mưu đồ của ai đó hiểu rõ tình hình gia đình, có lẽ là một tên đầy tớ đã bị sa thải, nhằm moi một khoản tiền lớn từ Edward Umberleigh trước khi người phụ nữ mất tích xuất hiện; những khoản tiền góp hàng năm sau đó lại là một khoản lợi tức bất ngờ ngoài dự kiến so với cú vớ bẫm ban đầu.

Crispina nhận thấy rằng khoảng thời gian tám năm gián đoạn đã làm suy yếu đáng kể uy quyền của bà đối với những đứa con giờ đây đã trưởng thành của mình. Tuy nhiên, chồng bà thì chưa bao giờ đạt được thành tựu lớn lao nào trong thế giới chính trị kể từ khi bà trở về; sự căng thẳng khi phải cố gắng giải thích thỏa đáng cho một khoản chi tiêu không được chỉ định lên tới mười sáu nghìn bảng trải dài trong suốt tám năm đã chiếm trọn năng lượng tinh thần của ông. Kìa Belgrad và lại một trạm hải quan nữa rồi.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.