Scaramouche: Mối Tình Thời Cách Mạng Pháp

Lượt đọc: 53 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 16
Bình Minh

❊ ❊ ❊

Andre-Louis ra hiên nhà ở Meudon hóng mát vào sáng hôm sau. Trời còn sớm, ánh mặt trời mới rạng đang biến những giọt sương còn vương trên cỏ thành kim cương. Phía dưới thung lũng, cách đó năm dặm, sương sớm đang dâng lên trên khắp Paris. Dẫu sớm là vậy, ngôi nhà trên đồi đã bắt đầu xôn xao, nhộn nhịp chuẩn bị cho cuộc khởi hành sắp tới.

Đêm qua, Andre-Louis đã đưa mẹ và Aline thoát khỏi Paris an toàn, và hôm nay, tất cả họ sẽ cùng nhau khởi hành đi Coblenz.

Andre-Louis đang đi dạo ở đó, hai tay đan sau lưng, đầu cúi gục giữa hai vai — bởi chưa bao giờ cuộc đời lại cho ông nhiều chất liệu để suy ngẫm đến thế — thì Aline từ một trong những cánh cửa kính dẫn từ thư viện bước ra.

“Anh dậy sớm quá,” nàng chào ông.

“Thật vậy. Tôi đã ngủ nghê gì đâu. Không,” ông trấn an nàng khi thấy nàng kêu lên. “Tôi đã dành cả đêm, hoặc những gì còn sót lại của đêm, ngồi bên cửa sổ để suy nghĩ.”

“Andre tội nghiệp của em!”

“Nàng tả tôi chính xác lắm. Tôi thực sự rất nghèo — vì tôi chẳng biết gì, chẳng hiểu gì cả. Nó chỉ không phải là một tình trạng bi đát cho đến khi người ta nhận ra nó. Khi đó...” Ông dang tay ra, rồi lại buông thõng xuống. Nàng quan sát thấy gương mặt ông rất hốc hác và tiều tụy.

Nàng sánh bước cùng ông dọc theo hàng lan can đá hoa cương cổ kính, nơi những khóm phong lữ đang phủ tấm thảm màu xanh và đỏ rực.

“Anh đã quyết định mình sẽ làm gì chưa?” nàng hỏi.

“Tôi quyết định rằng mình chẳng còn lựa chọn nào khác. Tôi cũng phải di cư thôi. Tôi thật may mắn khi có thể làm thế, may mắn vì trong sự hỗn loạn hôm qua ở Paris, tôi không tìm thấy ai để trình báo như tôi đã ngu ngốc mong muốn, nếu không thì giờ này tôi đâu còn giữ được thứ này.” Ông rút từ trong túi ra tấm hộ chiếu quyền lực của Ủy ban Mười hai, lệnh cho tất cả người Pháp phải hỗ trợ ông bất cứ khi nào ông cần, và cảnh cáo những kẻ có ý định cản đường ông rằng chúng sẽ phải tự gánh chịu hậu quả. Ông trải nó ra trước mặt nàng. “Với thứ này, tôi sẽ đưa tất cả các người đến biên giới an toàn. Qua khỏi biên giới, M. de Kercadiou và bà de Plougastel sẽ phải hộ tống tôi; và khi đó chúng ta mới huề.”

“Huề ư?” nàng thốt lên. “Nhưng anh sẽ không thể quay về!”

“Tất nhiên là nàng hiểu tôi khao khát quay về đến thế nào rồi đấy. Con thân mến, chỉ một hoặc hai ngày nữa thôi là sẽ có sự truy hỏi. Người ta sẽ hỏi xem tôi đã đi đâu. Mọi chuyện rồi sẽ vỡ lở. Khi đó cuộc săn lùng sẽ bắt đầu. Nhưng đến lúc ấy, chúng ta đã đi được một quãng đường dài, bỏ xa bất cứ sự truy đuổi nào có thể xảy ra. Nàng đừng tưởng tôi có thể đưa ra một lời giải thích thỏa đáng nào cho chính phủ về việc mình vắng mặt — đó là giả sử vẫn còn một chính phủ nào đó để mà giải thích!”

“Ý anh là... anh sẽ hy sinh tương lai của mình, sự nghiệp mà anh đã dấn thân vào?” Nàng bàng hoàng đến nín thở.

“Trong tình thế hiện nay, chẳng có sự nghiệp nào cho tôi ở dưới đó cả — ít nhất là không có sự nghiệp nào lương thiện. Và tôi hy vọng nàng không nghĩ rằng tôi có thể làm điều bất lương. Đây là thời đại của những kẻ như Danton, Marat, thời đại của phường đầu đường xó chợ. Những dây cương chính quyền rồi sẽ bị vất cho đám đông, hoặc không thì chính đám đông ấy, say sưa với sự tự phụ mà bọn Danton và Marat đã nhồi nhét, sẽ dùng vũ lực mà nắm lấy dây cương. Hỗn loạn chắc chắn sẽ theo sau, và một nền chuyên chế của những kẻ tàn bạo và ngu muội, một chính phủ của toàn thể bị thống trị bởi những phần tử thấp kém nhất. Nó không thể tồn tại lâu bền, bởi vì trừ khi một quốc gia được cai trị bởi những phần tử ưu tú nhất, nếu không nó sẽ héo mòn và suy tàn.”

“Em cứ tưởng anh là người theo chế độ cộng hòa,” nàng nói.

“À, thì tôi đúng là vậy. Tôi đang nói chuyện như một người cộng hòa đấy thôi. Tôi mong muốn một xã hội biết chọn lọc những người cai trị từ những phần tử ưu tú nhất của mọi tầng lớp, và phủ nhận quyền của bất kỳ tầng lớp hay đoàn thể nào tự chiếm lấy chính quyền — dù là quý tộc, tăng lữ, tư sản hay vô sản. Bởi vì việc cai trị bởi bất kỳ một tầng lớp nào cũng đều tai hại cho phúc lợi chung. Hai năm trước, lý tưởng của chúng ta dường như đã thành hiện thực. Độc quyền quyền lực đã bị tước khỏi tay cái tầng lớp vốn đã nắm giữ nó quá lâu và quá bất công bằng cái quyền cha truyền con nối rỗng tuếch. Nó đã được phân phối công bằng hết mức có thể trên toàn quốc, và nếu con người chỉ dừng lại ở đó thôi thì mọi chuyện đã tốt đẹp rồi. Nhưng sự thúc đẩy đã đưa chúng ta đi quá xa, các tầng lớp đặc quyền đã chọc giận chúng ta bằng chính sự chống đối của họ, và kết quả là nỗi kinh hoàng mà hôm qua nàng mới chỉ thấy những khởi đầu. Không, không,” ông kết luận. “Ở đó có thể có sự nghiệp cho những kẻ chạy chọt vụ lợi, cho những kẻ cơ hội; nhưng không có chỗ cho một người muốn tự trọng. Đã đến lúc phải đi. Tôi không hy sinh gì cả khi ra đi.”

“Nhưng anh sẽ đi đâu? Anh sẽ làm gì?”

“Ồ, làm gì đó thôi. Hãy nghĩ xem, trong bốn năm tôi đã là luật sư, chính trị gia, kiếm sĩ, và gã hề — đặc biệt là vai trò cuối cùng. Thế giới lúc nào cũng có chỗ cho một Scaramouche. Hơn nữa, nàng có biết rằng không như Scaramouche, tôi lại có sự lo xa đến lạ lùng không? Tôi là chủ của một trang trại nhỏ ở Saxony. Tôi nghĩ nghề nông có lẽ sẽ hợp với mình. Đó là một nghề đòi hỏi sự trầm tư; và suy cho cùng, tôi không phải là người của hành động. Tôi không có những tố chất cho vai trò đó.”

Nàng ngước nhìn gương mặt ông, một nụ cười bâng khuâng hiện lên trong đôi mắt xanh thẳm.

“Em tự hỏi, liệu có vai trò nào mà anh không có tố chất hay không?”

“Thật sao? Nhưng nàng không thể nói rằng tôi đã thành công trong bất kỳ vai trò nào mà mình từng đóng. Tôi luôn kết thúc bằng việc bỏ chạy. Hiện giờ tôi cũng đang bỏ chạy khỏi một học viện đấu kiếm đang ăn nên làm ra, nơi có khả năng sẽ thuộc về Le Duc. Đó là hậu quả của việc dấn thân vào chính trị, lĩnh vực mà tôi cũng đang chạy trốn nốt. Đó là thứ duy nhất mà tôi thực sự xuất sắc. Đó cũng là một đặc tính của Scaramouche.”

“Sao lúc nào anh cũng tự giễu cợt mình vậy?” nàng thắc mắc.

“Bởi tôi cho rằng mình cũng là một phần của cái thế giới điên rồ này. Nàng không muốn tôi phải coi nó nghiêm túc đấy chứ? Nếu làm vậy, tôi sẽ mất trí hoàn toàn mất; đặc biệt là từ khi tìm lại được cha mẹ mình.”

“Đừng, Andre!” nàng van nài. “Anh không thành thật, anh biết mà.”

“Tất nhiên là tôi không thành thật rồi. Nàng có mong đợi sự chân thành ở con người khi thói đạo đức giả chính là nốt chủ đạo của bản chất nhân loại không? Chúng ta được nuôi dưỡng bằng nó; chúng ta được dạy dỗ trong nó, chúng ta sống nhờ nó; và hiếm khi chúng ta nhận ra điều đó. Nàng đã thấy nó hoành hành không kiểm soát ở Pháp trong bốn năm qua — thói đạo đức giả trên môi những người cách mạng, thói đạo đức giả trên môi những kẻ ủng hộ chế độ cũ; một sự loạn cuồng của thói đạo đức giả mà cuối cùng sinh ra hỗn loạn. Và người đang phê phán tất cả những điều đó vào cái buổi sáng đẹp trời do Chúa ban tặng này chính là kẻ đạo đức giả tệ hại và đáng khinh nhất trong tất cả. Chính điều này — việc nhận ra sự thật này đã khiến tôi thức trắng đêm. Trong hai năm qua, tôi đã dùng mọi cách trong khả năng của mình để hãm hại... M. de La Tour d’Azyr.”

Ông khựng lại trước khi thốt ra cái tên, khựng lại như thể đang do dự không biết phải nói về hắn thế nào.

“Và trong hai năm đó, tôi đã tự lừa dối chính mình về động cơ thúc đẩy tôi. Tối qua hắn gọi tôi là thiên tài xấu xa trong cuộc đời hắn, và chính bản thân hắn cũng nhận ra sự công bằng trong điều đó. Có lẽ hắn đã đúng, và vì thế, rất có khả năng là ngay cả khi hắn không giết Philippe de Vilmorin, mọi chuyện vẫn sẽ như vậy. Thực ra, hôm nay tôi biết rằng mọi chuyện buộc phải như vậy. Đó là lý do tại sao tôi gọi mình là kẻ đạo đức giả, một kẻ đạo đức giả tội nghiệp, tự lừa dối chính mình.”

“Nhưng tại sao, Andre?”

Ông đứng yên và nhìn nàng. “Vì hắn theo đuổi nàng, Aline. Chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ để hắn thấy tôi đứng về phía đối lập, hoàn toàn không khoan nhượng. Vì điều đó mà tôi phải dốc toàn lực để hạ bệ hắn — để cứu nàng khỏi việc trở thành con mồi cho chính tham vọng của mình.

“Tôi không muốn nói về hắn thêm nữa trừ khi bắt buộc. Sau chuyện này, tôi hy vọng sẽ không bao giờ phải nhắc đến hắn nữa. Trước khi cuộc đời chúng tôi giao nhau, tôi đã biết rõ bản chất hắn, tôi biết những lời đồn đại về hắn lan truyền khắp vùng quê. Ngay từ lúc đó tôi đã thấy hắn đáng ghét. Nàng đã nghe hắn nhắc đến La Binet bất hạnh tối qua rồi đấy. Nàng đã nghe hắn biện minh cho lỗi lầm của mình, về lối sống của hắn, về cách hắn được nuôi dạy. Tôi cho rằng chẳng có câu trả lời nào cho điều đó cả. Hắn sống đúng với bản chất của mình. Đủ rồi! Nhưng đối với tôi, hắn là hiện thân của cái ác, cũng như nàng luôn là hiện thân của điều thiện; hắn là hiện thân của tội lỗi, cũng như nàng là hiện thân của sự thuần khiết. Tôi đã đặt nàng lên một vị trí quá cao, Aline à, quá cao, nhưng vẫn chưa cao hơn vị trí thực sự của nàng. Vậy thì, sao tôi có thể cam chịu để nàng bị tham vọng kéo xuống bùn nhơ, sao tôi có thể cam chịu để cái ác mà tôi căm ghét kết đôi với điều thiện mà tôi yêu quý? Nếu thế thì còn kết cục nào khác ngoài sự đày đọa chính nàng, như tôi đã nói với nàng ngày đó ở Gavrillac? Chính vì thế, sự căm ghét của tôi dành cho hắn đã trở thành một chuyện cá nhân, một hành động thực tế. Tôi quyết tâm cứu nàng bằng mọi giá khỏi một số phận kinh hoàng như vậy. Nếu nàng có thể nói với tôi rằng nàng yêu hắn, thì mọi chuyện đã khác. Tôi đã hy vọng rằng trong một cuộc hôn nhân được tình yêu thánh hóa, nàng sẽ nâng hắn lên tầm cao thuần khiết của chính nàng. Nhưng chỉ vì cân nhắc đến sự thăng tiến ở đời mà nàng không tình yêu lại đồng ý kết đôi với hắn... Ồ, thật đê tiện và vô vọng. Và vì vậy tôi đã chiến đấu với hắn — một con chuột chiến đấu với một con sư tử — đã chiến đấu với hắn không khoan nhượng cho đến khi tôi thấy tình yêu đã đến để thay thế vị trí của tham vọng trong trái tim nàng. Khi đó tôi mới dừng lại.”

“Cho đến khi anh thấy tình yêu đã thay thế tham vọng!” Nước mắt đã đọng lại trong mắt nàng trong khi ông đang nói. Giờ đây sự kinh ngạc đã gạt bỏ cảm xúc của nàng. “Nhưng anh đã thấy điều đó khi nào? Khi nào chứ?”

“Tôi—tôi đã lầm. Giờ thì tôi biết rồi. Tuy nhiên, vào thời điểm đó... chắc chắn là, Aline, cái buổi sáng khi nàng đến van nài tôi đừng giữ cuộc hẹn với hắn trong rừng Bois, nàng đã hành động vì lo lắng cho hắn?”

“Vì hắn ư! Đó là vì lo cho anh đấy,” nàng thốt lên, không suy nghĩ gì về điều mình vừa nói.

Nhưng điều đó không thuyết phục được ông. “Vì tôi? Khi nàng biết — khi cả thế giới đều biết tôi đã làm gì mỗi ngày suốt cả tuần đó!”

“À, nhưng hắn, hắn khác với những người khác mà anh từng gặp. Danh tiếng của hắn rất lẫy lừng. Chú tôi coi hắn là kẻ bất bại; chú đã thuyết phục em rằng nếu anh đụng độ với hắn thì không gì cứu nổi anh.”

Ông nhìn nàng, cau mày.

“Tại sao lại thế, Aline?” ông hỏi nàng với vẻ nghiêm nghị. “Tôi có thể hiểu rằng, vì đã thay đổi kể từ đó, nên giờ đây nàng muốn chối bỏ những tình cảm ấy. Tôi cho rằng đó là cách của phụ nữ.”

“Ồ, anh đang nói gì vậy, Andre? Anh sai rồi! Em đã nói với anh sự thật đấy!”

“Và có phải vì lo cho tôi,” ông hỏi nàng, “mà nàng ngất xỉu khi thấy hắn trở về bị thương từ cuộc đấu? Đó là điều đã mở mắt cho tôi.”

“Bị thương ư? Em đâu có thấy vết thương của hắn. Em chỉ thấy hắn ngồi đó còn sống và trông có vẻ không hề hấn gì trong xe ngựa, và em đã kết luận rằng hắn đã giết anh như hắn từng tuyên bố. Em còn có thể kết luận gì khác được chứ?”

Ông nhìn thấy ánh sáng, rực rỡ, chói lòa, và điều đó khiến ông sợ hãi. Ông lùi lại, đặt một tay lên trán. “Và đó là lý do nàng ngất xỉu ư?” ông hỏi, giọng đầy hoài nghi.

Nàng nhìn ông mà không đáp. Khi bắt đầu nhận ra mình đã bị cuốn vào việc thốt ra bao nhiêu lời vì quá khao khát muốn ông nhận ra sai lầm của mình, một nỗi sợ hãi bất chợt len lỏi vào đôi mắt nàng.

Ông đưa cả hai tay về phía nàng.

“Aline! Aline!” Giọng ông lạc đi khi gọi tên nàng. “Là chính tôi...”

“Ôi Andre mù quáng, luôn luôn là anh — luôn luôn là thế! Chưa bao giờ, chưa bao giờ em nghĩ đến hắn, ngay cả cho một cuộc hôn nhân không tình yêu, ngoại trừ một lần trong thoáng chốc, khi... khi cô gái diễn viên đó bước vào cuộc đời anh, và rồi...” Nàng ngập ngừng, nhún vai, và quay mặt đi chỗ khác. “Em đã nghĩ đến việc theo đuổi tham vọng, vì chẳng còn gì khác để theo đuổi nữa.”

Ông lắc đầu. “Tất nhiên là tôi đang mơ, hoặc không thì tôi phát điên rồi,” ông nói.

“Anh mù quáng, Andre à; chỉ đơn giản là mù quáng thôi,” nàng trấn an ông.

“Chỉ mù quáng ở những nơi mà nếu nhìn thấy thì lại là quá tự phụ.”

“Vậy mà,” nàng đáp lại ông với ánh nhìn lóe lên nét Aline mà ông từng biết ngày xưa, “em chưa bao giờ thấy anh thiếu sự tự phụ cả.”

M. de Kercadiou, xuất hiện một lát sau đó từ cửa sổ thư viện, nhìn thấy họ đang nắm tay nhau và nhìn chằm chằm vào nhau, đầy hạnh phúc, như thể mỗi người đều nhìn thấy Thiên đường trong gương mặt của người kia.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.