"Ngựa không ăn cỏ ban đêm không béo, người không có của ngoại lai không giàu". Câu nói này không sai một chút nào. Con ngựa đỏ chính là lúc đó gặp vận đào hoa, hai tháng sau đã béo như một cây nến đỏ, Hoàng Hồ Tử là chuyên gia nuôi ngựa. Tiểu Lão Cữu lẩm bẩm vẻ không hài lòng: "Kim Đậu, cháu ngoại quý hóa của ta, cháu còn muốn nghe nữa không đấy? Ta nói đến mức sùi bọt mép, thế mà cháu lại ngáy o o rồi!" Tất nhiên rồi, cũng trách ta kể chuyện đầu đuôi chẳng rõ ràng.
Những năm tháng ấy, khi Chi đội trưởng còn chưa tới, ta vẫn còn trong bụng bà ngoại cháu, có lẽ còn sớm hơn nữa, ta còn chưa cả chui vào bụng bà ngoại cháu nữa kìa, tuyết trên Ma Nha Sơn tan chảy, dưới Mặc Thủy Hà sóng đục cuồn cuộn... Tiểu Lão Cữu, Tiểu Lão Cữu... chú chạy đi đâu mất rồi? Trước mắt bay múa những đóa hoa lê như bông tuyết, những bông tuyết như hoa hạnh, tuyết trên Ma Nha Sơn đã tan rồi.
Tuyết trắng trên Ma Nha Sơn tan chảy... cho đến lúc này — khi con quái vật mọc đầy những xúc tu đỏ thẫm đang hút lấy não bộ của ta, những lời lảm nhảm như nói mớ của Tiểu Lão Cữu vẫn cưỡng ép chui vào tai ta, rồi lại vô hiệu mà tràn ra từ miệng ta, tan biến trong buổi trưa xuân ấm áp, trong làn khí oxy xanh biếc và những tia sáng tím. Ngay cả quạ cũng biết, câu dài là thiên địch của văn học; yêu đương là vũ khí giết người. Điều đáng ca ngợi nhất là người mẹ, nếu, mẹ lại có lỗi với cha thì sao? Cháu thực sự muốn ngủ sao? Kim Đậu, cháu ngoại quý hóa của ta? Ta dường như cảm thấy những ngón tay dính dáp của Tiểu Lão Cữu chọc chọc vào mặt mình, ta cố gắng mở mắt ra: Tuyết tích trên Ma Nha Sơn tan chảy, trên bãi cỏ chảy tràn dòng nước tuyết lạnh giá, nhưng cỏ xanh rốt cuộc cũng đã xanh mướt. Mây trên đỉnh núi, thật như hoa mẫu đơn nở, nước tuyết trong lòng sông chảy xiết, xô đẩy bờ cát sạt lở, chỗ trũng sâu xoáy như cái đấu, một gốc cây khô, nằm vắt vẻo trên bãi cát, đen sì, đáng sợ, vì nó trông giống hệt con cá sấu ăn thịt người. Một thiếu phụ gầy gò, tiều tụy đang lang thang ở bờ bên kia Mặc Thủy Hà với những dòng nước đục ngầu, gương mặt đầy vẻ u sầu, trên mí mắt và khóe miệng lưu lại dấu vết của sự sa ngã, giống như một người đàn bà bị hàm răng cùn của dục vọng nhai đi nhai lại thật lâu rồi nhổ ra. Ai bảo giấc mơ không có màu sắc? Nàng mặc chiếc quần ống rộng màu vàng in đầy họa tiết con mắt, thân trên mặc chiếc áo cánh dơi màu đỏ đính đầy những quả cầu len nhỏ, có vài phần giống người Trường An thời Thịnh Đường, búi tóc cao như mây, lông mày dài mắt nhỏ, trên trán dán đầy hoa vàng. Ta và nàng cách bờ sông trông nhau, nước sông cuồn cuộn, hổ gầm vượn hú. Bãi cát dưới chân từng mảng từng mảng sạt lở xuống dòng sông. Bãi cát dưới chân nàng cũng đang sạt lở, ta đã phát hiện ra, nhưng nàng lại hoàn toàn không hay biết, hơn nữa còn đi rất sát mép nước.
Vách cát dưới chân nàng bị nước xói mòn rỗng tuếch, phần treo leo đã lộ rõ dấu hiệu nghiêng xuống, hạt cát rơi xuống ào ào, mặt nước trên những con sóng lớn hiện lên những gợn lăn tăn nhỏ bé, nhưng tất cả đều vừa sinh ra đã mất. Ta sợ hãi thay cho nàng, lo lắng thay cho nàng, muốn hét lớn để nhắc nhở nàng, nhưng vì cổ họng bị tắc nghẽn nên không phát ra tiếng. Ta nghe thấy tiếng gào thét không thốt ra được của mình bị nén trong lồng ngực, biến thành từng hồi sôi bụng. Ta cố gắng vùng vẫy, muốn để âm thanh thoát khỏi cổ họng, khiến người con gái đẹp như tranh vẽ ở bờ bên kia thoát khỏi hiểm cảnh. Dưới sông quả thực có vô số vật thể đen ngòm đang trôi dạt; thân hình chúng ẩn hiện, thứ luôn lộ ra là cái đầu dài ngoằng. Cá sấu! Chúng đều há miệng rộng, tụ tập dưới vách cát nguy hiểm. Trong miệng chúng, đầy rẫy những chiếc răng sắc nhọn.
Trong tiếng sóng cuồn cuộn, thỉnh thoảng lại vang lên tiếng nghiến răng đầy nóng nảy của lũ cá sấu. Chưa kịp nhai thức ăn chúng đã bắt đầu chảy nước mắt, có lẽ là do chúng ngửi thấy mùi thịt. Hoa hồng, hoa hồng, hương thơm sực nức! Điều này đến từ một ký ức xa xôi cực điểm, lại tựa hồ như một tràng thở dài phát ra từ nấm mồ cổ xưa. Nàng nhìn xem người phụ nữ kia, vẫn cứ hồn nhiên không hay biết đi trên vách cát nguy hiểm ấy, nàng thậm chí còn nhảy múa trên vách đá cheo leo có thể sạt lở bất cứ lúc nào. Tay múa chân nhảy, phong cách dân tộc điển hình, toàn thân trên dưới đều là những đường cong. "Thế giới có văn hóa, thiếu phụ có vòng ba đầy đặn", kẻ đang đứng trên nguy hiểm kia, không biết là ai. Ta vẫn cố gắng vùng vẫy hết sức, tay chân cử động dữ dội, nhưng cổ họng bị kìm chặt, đừng hòng để lộ ra nửa điểm thông tin. Người phụ nữ kia nhẹ nhàng linh hoạt hơn nhiều so với những thiếu nữ mông nở ngực đầy được vẽ trong bích họa thời Đường, chỉ là y phục tương tự, lại không hoàn toàn giống, rốt cuộc vẫn là nhân vật trong mộng, hình bóng bất định, biến ảo khôn lường, gần như bạch vân thương cẩu, khiến người ta vừa hận vừa thương. Nàng xoay tròn, nhưng động tác không nhanh không chậm, vừa thư thái vừa nhẹ nhàng, nhìn vào là thấy cảnh đẹp ý vui, lâu ngày vẫn không dám quên. Lũ cá sấu gọi nàng, dường như đều đã câm họng. Người phụ nữ bên kia sông bỗng nhiên cất tiếng hát, ca từ phần nhiều ẩn dụ về chuyện nam nữ, khiến tâm viên ý mã bung xích, nhưng tất cả đều lặng lẽ đứng nghiêm, kéo theo xiềng xích cương ngựa, tĩnh lặng nghe người phụ nữ kia hát, như nghe tiếng trời. Nước mắt cá sấu chảy xuống sông. Khúc gỗ trôi trong sông chen chúc thành từng hàng, lẫn lộn cùng lũ cá sấu, trong chốc lát khó mà phân biệt được đâu là cá, đâu là gỗ, tất cả đều trôi xuôi theo dòng, nhưng cũng có những con trôi ra vài chục mét rồi lại ngược dòng bơi lên, bò nửa thân mình lên bờ, phần lớn chân sau và toàn bộ cái đuôi vẫn còn ngâm trong nước sông. Đôi mắt chúng như tấm kính mờ đục, bắn ra tia sáng đục ngầu, mập mờ, khiến toàn thân ta cứng đờ. Tất nhiên, thứ quý giá nhất trên người cá sấu vẫn là da, ta đã sớm nghe cô chị họ du học ở Kinshasa nói, chiếc túi nhỏ cỡ bàn tay mà cô ấy xách được làm bằng da cá sấu, da cá sấu thật, tuyệt đối không phải hàng giả. Thực ra ta không quá ghét cá sấu, lớp da màu vàng nhạt dưới cằm cá sấu run rẩy một cách thần kinh, tạo ra một cảm giác điên cuồng mê đắm. Giống như bị người ta cù vào lòng bàn chân mà không thốt ra được tiếng hét, ta chỉ có thể vặn vẹo thân mình, đây không phải đau khổ cũng chẳng phải hạnh phúc, có lẽ chính là sự đau khổ và hạnh phúc tột cùng, cách bờ sông nhìn nhau, chính là như vậy. Nàng vẫn nhảy múa, vẫn hát ca, nhưng nhịp điệu nhảy múa dần chậm lại, eo thân và chân tay mềm như không xương, màu sắc y phục nhòe đi, trung hòa, hiện lên một màu đỏ vàng nhạt nhòa, cả người tựa như một tấm lụa đang được giặt trong dòng suối. Tiếng hát của nàng dần bước vào cảnh giới thê lương, trường ca khóc than, ta vì vậy mà biết trong lòng nàng chắc chắn có nỗi đau đớn lớn lao. Vách cát nguy hiểm nhô ra chông chênh kia không ngừng nghỉ một giây nào mà nghiêng đi, sạt xuống, ban đầu chỉ có những hạt cát rời rạc rơi xuống làm sóng vỗ xào xạc, giờ đây, từng mảng cát lớn rơi xuống sông bắn lên những cụm sóng tuyết khổng lồ, phát ra tiếng ầm ầm. Sự kiên nhẫn của lũ cá sấu, cũng giống như sự kiên nhẫn của loài rắn, chúng như những đoạn gỗ mục, nằm đờ đẫn trên bãi cát ven nước, chỉ có sự run rẩy màu vàng nhạt ở hàm dưới là tiết lộ cho ta biết sự nhẫn nại của chúng. Ta biết bao lần muốn gào thét thật lớn, nhưng cổ họng ta tắc nghẽn, không phát ra được chút âm thanh nào. Chỉ đến khi ngày tận thế ập đến, nàng mới ngừng nhảy múa ca hát, quay lưng về phía nam, mặt hướng về phía bắc, mỉm cười đầy ẩn ý với ta, như có một con dao nhọn khoét thủng trái tim ta, thứ tình cảm cũ kỹ tiềm ẩn trong tim mấy chục năm nay tuôn trào ra không dứt. Ta đã biết nàng từ lâu rồi, không chỉ là cảm giác quen thuộc. Hoa hồng! Hoa hồng! Ta cuối cùng cũng thét lên được, nhưng dưới chân vang lên một tiếng động lớn, như núi lở đất nứt, ta lại không biết dưới chân mình từ lâu đã là vách đá nguy hiểm, những con cá sấu kia cũng như mũi tên bắn từ dưới nước lao lên.
Cháu ngoại, tại sao sắc mặt cháu lại như tro tàn thế kia?
Sốt rét hành hạ cháu, Tiểu Lão Cữu.