Thực Thảo Gia Tộc

Lượt đọc: 897 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 03

❊ ❊ ❊

Đại gia tộc của chúng tôi luôn giữ một bầu không khí thoải mái, hòa thuận, ngay cả trong một thời kỳ ngắn ngủi mà các anh em nhà Tứ lão gia khi ăn cơm một tay cầm đũa, một tay nắm chặt khẩu súng đã lên đạn, bầu không khí vẫn cứ thoải mái và hòa thuận. Chúng tôi không kể già trẻ lớn bé, không phân chia tôn ti, đùa cợt những chuyện dưới thắt lưng mà chẳng ai thấy ngại ngùng. Thế nên khi Cửu lão gia vạch trần chuyện phong lưu thời trẻ của Tứ lão gia trước mặt đám vãn bối, Tứ lão gia cũng chẳng thấy xấu hổ. Ông trừng mắt nhìn Cửu lão gia, ánh mắt hung dữ, sau khi được khuyên can, ông thở dài, kéo chiếc khăn tay lớn khâu trên vạt áo ra, lau đi hai giọt nước mắt trong veo đọng trên hàng mi trắng, rồi cười một cách thê lương, kéo dài. Tiếng cười của ông chứa đựng nội dung vô cùng phong phú, lúc đó tôi liền liên tưởng ngay đến lớp bùn đỏ không đáy trong năm ngàn mẫu đầm lầy phía nam ngôi làng.

Tứ lão gia nhấp một ngụm trà, đặt chén xuống, chống gậy định về nhà, một cô em gái bằng tuổi tôi nhà thập bát thúc gợi ý gỡ bức tranh trên tường xuống tặng Tứ lão gia, để ông ôm đi ngủ. Con bé nói là làm, đứng dậy định xé bức tranh trên tường, ai ngờ bức tranh ấy mẹ tôi dùng tinh bột khoai lang để dán, dính rất chặt. Con bé xé ba lần không ra, lần thứ tư thế nào lại xé đôi người cô gái nhỏ mặc áo đỏ, xé toạc ngay phần ngực. Mọi người ồ lên cười lớn, con bé nói: Hỏng rồi, xé rách vú rồi, Tứ lão gia không bú được nữa! Mọi người càng cười to, Thất cô thậm chí cười đến mức xì hơi; mọi người lại càng cười hơn, Tứ lão gia vung gậy định đánh con bé, Lục thẩm nói: Tứ lão tổ tông, mau về ngủ đi, nằm mơ cho tốt, rồi xách súng lục đi nhảy tường nhà đàn bà, không thấy xấu hổ à!

Tôi có đầy đủ lý do để giải thích, cũng có đầy đủ căn cứ để chứng minh rằng, người dân Cao Mật Đông Bắc Hương ăn uống thô kệch, phân thải ra nhiều, giàu chất xơ, mùi vị tựa như cỏ xanh phơi khô, thế nên người Cao Mật Đông Bắc Hương khi đại tiện thường có thể trải nghiệm cảm giác hạnh phúc khi được niêm mạc cọ xát. — Đây cũng là một lý do quan trọng khiến tôi khó mà quên được mảnh đất này. Sau khi đại tiện, trên mặt người Cao Mật Đông Bắc Hương đều lộ ra vẻ hạnh phúc thoải mái đến mệt nhoài. Ngày trước, mỗi lần đại tiện xong chúng tôi đều cảm thấy cuộc sống tươi đẹp, tựa như hoa nở rộ. Một đứa em gái láu cá của tôi mỗi khi muốn xin tiền tiêu vặt, luôn chọn đúng khoảnh khắc bố nó — bát thúc của tôi — vừa đại tiện xong, lần nào nó cũng được như ý. Phải nói đây là một nơi chốn độc đáo, một mảnh đất mang đậm bản sắc riêng, trên mảnh đất này sinh sôi nảy nở một đại gia tộc (?) chủng tộc (?) bài tiết ra những bãi phân không mùi, ưu tú (?), kém cỏi (?), đang sống trong những thành phố đầy mùi hôi thối. Tôi đau đớn trải nghiệm nỗi khổ đại tiện rào rạt như dao cạo tre, người nam người nữ trong thành phố đều bị tắc nghẽn hậu môn, giống như đường ống nước lâu ngày không được sửa chữa. Tôi nhớ những bãi phân không mùi giống như nhớ tiếng vó ngựa trên đường đá, nhớ quê hương đáng yêu của mình, và tôi cũng hiểu vì sao cụ ông Họa Mi lúc chết cũng phải chuyển tro cốt về quê cũ.

Năm mươi năm trước, thức ăn của người Cao Mật Đông Bắc Hương còn thô hơn bây giờ, phân thành khuôn, mạng lưới phong phú, hệt như ruột quả mướp chín. Đó dù sao cũng là một thời đại đáng nhớ và lưu luyến, giữa những luống lúa mì lúc nào cũng có thể nhìn thấy những bãi phân như những nải chuối dán nhãn hiệu. Tứ lão gia sau khi thải ra mấy quả "chuối" liền bước tới phía trước vài bước, hương thơm thanh tao của những mầm lúa mì khô héo sộc vào mũi ông. Từ xa, sát ngay đường chân trời đang bốc hơi trắng xóa, chim đa đa vẫn tung cánh bay đôi, tiếng kêu trong lúc bay nghe rất vang, khiến người ta phải suy ngẫm. Đúng lúc này, Tứ lão gia nhìn thấy cảnh tượng kỳ lạ lũ châu chấu chui lên từ lòng đất.

Chú lừa nhỏ màu xám ngói đứng lặng im nghiêm nghị, chốc chốc lại mở mắt, khi thì nhìn cái tua đỏ trên mũ của người chủ đang ẩn hiện giữa ngọn lúa, khi thì nhìn con chim trắng lướt đi không tiếng động trong đầm lầy đỏ sẫm.

Tứ lão gia chính là lúc này đã nhìn thấy châu chấu chui lên. Ông từng kể lại cảnh tượng châu chấu chui lên ấy cả ngàn lần. Mặt đất đen giữa các luống lúa mì phủ một lớp vảy muối trắng xóa, đột nhiên, ngay trước mặt Tứ lão gia, một mảng vảy muối từ từ nhô lên. Tứ lão gia chớp chớp mắt, vẫn thấy mảng vảy muối đó đang từ từ nhô lên. Trên mặt đất bằng phẳng lồi lên một cục màu đỏ sẫm, hình dáng giống như một đống phân bò, mảng vảy muối bị đội lên khỏi mặt đất giống như một chiếc mũ cỏ trắng úp trên đống phân bò. Tứ lão gia vô cùng thắc mắc, như thấy Phật Tổ, ông là người đọc nát cuốn "Bản Thảo Cương Mục", kiến thức về hoa điểu thảo mộc, vảy cá chim chóc vô cùng phong phú, mà cũng không biết thứ gì chui lên từ lòng đất. Tứ lão gia ngồi xổm tiến lên, cúi đầu nhìn kỹ, phát hiện đống phân bò kia thực ra là hàng ngàn hàng vạn con châu chấu nhỏ xíu màu đỏ sẫm, to như con kiến. Nhìn từ xa ba bước, nó là một đống phân bò đang lấp lánh ánh sáng kỳ dị dưới ánh mặt trời trắng; cúi đầu nhìn trong vòng một bước, chỉ thấy vạn đầu chen chúc, không phân biệt được đâu là mình đâu là người. Tứ lão gia tận mắt chứng kiến đống châu chấu ấy từ từ phồng lên, như hoa quỳnh nở. Ông ngẩn người, có chút không biết làm sao, sự kinh ngạc đầy bụng, sự phấn khích khi phát hiện ra kỳ quan nhân gian thúc giục ông xoay đầu tìm người chia sẻ, nhưng chỉ thấy ruộng đồng trống trải, đường sá quanh co, đường chân trời như một dòng sông thanh minh bay lượn như con rắn bạc, ánh mặt trời trắng như lửa, trên không trung có chim hót, trong đầm có cò trắng, con lừa cắm chốt trên đường, trông như xác chết xám trắng đã chết từ nhiều năm trước. Dẫu vậy, Tứ lão gia vẫn gầm lên một tiếng: Châu chấu!

Lời chưa dứt, chỉ nghe tiếng bộp một cái từ đống đang phồng lên hình súp lơ kia, hàng ngàn hàng vạn con châu chấu bay tứ tán, chúng dường như trong một phút đã có khả năng nhảy nhót. Trên đầu, trên mặt, trên áo bào, trên quần của Tứ lão gia đều bị bắn đầy châu chấu, chúng con thì nhảy, con thì bò, con thì vừa nhảy vừa bò, con thì vừa bò vừa nhảy. Mặt Tứ lão gia ngứa ran, ông giơ tay vỗ lên mặt, lũ châu chấu mới nở mềm nhũn, chạm vào là nát, mặt Tứ lão gia bết dính, giơ lòng bàn tay lên xem, đầy tay là xác châu chấu. Tứ lão gia ngửi thấy một mùi chua chua, một ý tưởng táo bạo như tia lửa lóe lên trong đầu ông, ý tưởng này không lâu sau lại lóe lên lần nữa, Tứ lão gia bắt lấy tia lửa thiên tài trong đầu, hoàn thành một sáng tạo vĩ đại. Tất nhiên đây đều là chuyện sau này, Tứ lão gia buộc lại quần, vội vã chạy lên đường. Khi ông đi xuyên qua cánh đồng lúa mì, thấy giữa các luống lúa, chụm này chụm kia, đâu đâu cũng có những đoàn châu chấu như nấm, như phân bò đang nhô lên từ mảnh đất đen kết vảy muối, chốc chốc lại có tiếng nổ bộp bộp, châu chấu bắn tứ tung, trên rơm lúa mì thấp lè tè, trên đám cỏ dại gầy gò đen đúa, dày đặc những châu chấu đang bò. Những sinh linh đỏ sẫm nhỏ bé này thực ra sinh ra rất tuấn tú, Tứ lão gia quan sát kỹ một con châu chấu nhỏ đang đậu trên móng tay cái của mình, nó nhỏ đến thế, cân đối đến thế, phức tạp đến thế, tạo ra được thứ như vậy, chỉ có ông trời. Tứ lão gia toàn thân ngứa ngáy, châu chấu bò trên da thịt ông, ban đầu ông còn gãi, sau đó thì mặc kệ luôn. Con lừa nghe thấy tiếng bước chân, mở mắt, vẫy đuôi, Tứ lão gia nói với con lừa: Hỏng rồi! Thần châu chấu đến rồi!

Dưới mương cạn bên đường, có một đám châu chấu to bằng miệng bát đang phồng lên, trong nháy mắt sắp nổ tung, Tứ lão gia ngồi xổm xuống, chìa một bàn tay to, nắm chặt một nắm. Tứ lão gia nói cảm giác như nắm lấy "cái ấy" của một người đàn bà, thịt mềm mềm, ngứa râm ran, nặng trĩu có chút trĩu tay. Nắm trong tay cả nắm châu chấu, Tứ lão gia ngẩng đầu nhìn mặt trời tàn nhẫn, nhìn xa xa ra bãi đầm lầy đỏ đang lên men, thu mắt nhìn con lừa đang thản nhiên tự tại, ánh mắt ông mông lung, trên gương mặt thất thần ấy có mấy chục xác châu chấu, mấy chục con bị thương, có mấy chục con đang bò lồm cồm trên mặt ông. Châu chấu từ kẽ tay Tứ lão gia trồi ra, sự ngọ nguậy của chúng hợp thành một sức mạnh làm căng cả lòng bàn tay Tứ lão gia, ông cảm thấy cổ tay vừa mỏi vừa tê, ông nghĩ ngợi một lát rồi buông tay, một nắm lớn châu chấu rơi xuống đường, vừa rơi xuống mặt đất, đám châu chấu chưa tan, một giây sau, đám châu chấu bung ra, chạy tứ tán bốn phía, con lừa giật mình nhảy lên như chớp, cái đuôi quất mạnh, nhưng lũ châu chấu nhỏ đã phủ kín chân nó, phủ kín hai chân trước của nó, trông nó như vừa cắm hai chân trước vào đầm lầy đỏ rồi rút ra vậy, trên hai chân trước của nó như phủ đầy bùn đỏ.

Tứ lão gia cưỡi lừa về làng, đi được khoảng mười dặm đường. Trên lưng lừa, ông ngồi rất vững vàng, con lừa màu xám ngói kia lúc nào cũng điệu bộ ủ rũ, cánh đồng lúa mì chậm rãi lướt qua bên đường, cánh đồng cao lương lướt qua bên cạnh con lừa, cao lương cao khoảng ba gang tay, lá chụm lại, vừa đen vừa bóng, đám cao lương ủ rũ cố sức hút những giọt nước còn sót lại trong đất đen, hạn hán lâu ngày không mưa, cao lương đều sống dở chết dở, dọc đường Tứ lão gia cưỡi lừa đi qua ngoài lúa mì ra chỉ là cánh đồng cao lương, trên cánh đồng liên tục vang lên những tiếng nổ bộp bộp, đâu đâu cũng là cảnh châu chấu chui lên.

Tứ lão gia trên lưng lừa lặp đi lặp lại suy nghĩ về lai lịch của đám châu chấu này, châu chấu từ dưới đất chui lên, đây là chuyện trong các truyền thuyết về châu chấu chưa bao giờ nghe thấy. Tứ lão gia nhớ lại năm mươi năm trước khi ông nội mình còn tráng kiện từng xảy ra một trận nạn châu chấu, nhưng đó là châu chấu bay, che rợp trời đất ập tới rồi lại che rợp trời đất bay đi. Nhớ lại trận nạn châu chấu đó, Tứ lão gia liền hiểu ra: châu chấu chui từ trong đất ra, chính là hậu duệ của đám châu chấu bay năm mươi năm trước.

Phải lặp lại những lời thế này: Trước khi mặt trời mọc vào rạng sáng hôm sau khoảng mười đến mười lăm phút, tôi đang đi trên một mảnh đất hoang chưa khai khẩn.

Trong khoảng thời gian này, tôi thừa hưởng thói quen tư duy hỗn loạn của đại gia tộc lộn xộn không mùi hôi khi đại tiện của chúng tôi, nghĩ đến chuyện Tứ lão gia và Cửu lão gia tranh giành tình nhân vì người phụ nữ mặc áo đỏ đó, nghĩ đến Họa Mi và Ban Mã.

Mặt trời lên rồi.

Mặt trời lên từ từ.

Khi mặt trời vừa nhô lên một đường viền đỏ từ rìa phía đông bắc của bãi hoang, đôi chân tôi tự động bật nhảy một cái. Tạp niệm tan biến, tiếng ồn trong phổi biến mất, đứng trên mảnh đất hoang của quê hương, tôi cảm thấy an toàn như đang nằm trong tử cung của mẹ. Gia tộc chúng tôi có cách biểu đạt tình cảm độc đáo, ngôn ngữ xinh đẹp của chúng tôi bị người ta mắng là: thô tục, bẩn thỉu, không thể nhìn, không thể nghe, chúng tôi rất oan ức. Khi chúng tôi ca tụng đại tiện, ca tụng sự hạnh phúc khi đại tiện, những kẻ hậu môn đầy gỉ sắt mắng chúng tôi bẩn thỉu, hạ lưu, chúng tôi càng oan ức hơn. Đại tiện của chúng tôi đẹp như những quả chuối dán nhãn hiệu, tại sao không thể ca tụng, khi chúng tôi đại tiện thường liên tưởng đến hình thức cao nhất của tình yêu, thậm chí thăng hoa thành một nghi lễ tôn giáo, tại sao không thể ca tụng?

Mặt trời nhô lên được một nửa, ánh vàng và ánh đỏ, trên bãi cỏ rực rỡ huy hoàng, mặt trời đỏ vừa nhô lên một nửa đã tỏa muôn vàn tia sáng, các cột sáng như cánh tay khổng lồ mạnh mẽ gạt đám bụi trong khí quyển, bầu trời trong vắt vạn dặm, không một gợn mây, tựa như đại dương xanh biếc gợn sóng.

Cao Mật Đông Bắc Hương hạn hán lâu ngày không mưa run rẩy dưới bầu trời xanh.

Tôi đứng trên bãi hoang, dẫm lên lớp đất đen khô ráo, để ánh nắng hỏi han đôi mắt mình.

Bãi cỏ hoang từng là nơi tôi chăn bò chăn cừu ngày trước, từng là nơi tôi bài tiết ra những bãi phân xinh đẹp, nay cỏ dại khô héo, kênh thoát nước phía xa tỏa ra mùi hôi nồng nặc, gần đây một đống phân người cũng tỏa mùi tanh hôi, tôi rất thất vọng. Khi tôi nhìn thấy đống phân người này, đột nhiên, trong đầu tôi, ngoài dự kiến, không cần suy nghĩ, một câu dài bay vút qua: Trong lớp bùn đỏ chôn vùi quá khứ, hiện tại và tương lai của đại gia tộc lộn xộn, đại tiện không mùi xinh đẹp của Cao Mật Đông Bắc Hương, nó là sự tích tụ của một nền văn hóa độc đáo, là hỗn hợp của châu chấu đỏ, phân mạng lưới, xác động vật và dịch tiết tình dục của con người. Tha thứ cho nhân loại — người tốt không sống lâu; Tôn trọng cuộc sống — rùa sống ba ngàn năm.

Năm mươi năm trước, khi Tứ lão gia chộp lấy một nắm lớn châu chấu non, trong lòng ông dâng lên sự kính sợ đối với châu chấu.

Năm mươi năm sau, tôi ngồi xổm trong bãi cỏ hoang vắng của quê hương, mặt trời đã thoát khỏi đường chân trời, nó to và trắng, chiếu rọi cỏ cây rực rỡ, tôi quan sát kỹ những con châu chấu nhỏ màu đỏ sẫm đang nằm phục trên thân cỏ, phát hiện trong đôi mắt như mảnh thủy tinh vỡ của chúng lấp lánh một loại ánh sáng điên cuồng mà ưu tư, đôi râu mảnh đối xứng trên trán chúng hơi lay động, như đang trêu chọc những dây thần kinh mảnh như tơ của tôi.

Cuối cùng tôi đã nhìn thấy loài châu chấu mà mình hằng mơ ước, tôi đoán châu chấu tôi nhìn thấy cơ bản giống với châu chấu mà Tứ lão gia và họ nhìn thấy năm mươi năm trước nhưng không hoàn toàn giống, cũng giống như phân người quê hương bài tiết ra cơ bản giống năm mươi năm trước nhưng không hoàn toàn giống vậy.

Sau khi mặt trời dần nhỏ lại, những chiếc râu trên đầu lũ châu chấu lay động ngày càng thường xuyên, gần như cùng lúc, chúng bò trên thân cỏ, cũng gần như cùng lúc, chúng nhảy lên. Bãi cỏ yên tĩnh, chết lặng vì hạn hán bỗng chốc sống dậy, trên tất cả các thân cỏ đều có những con châu chấu to hơn kiến một chút đang nhảy nhót, tất cả cỏ dại cũng đầy sức sống, từng đợt tiếng xào xạc nhỏ nhưng rất dày đặc cuộn lên trên mặt đất giữa các lùm cỏ, chỉ cần là động vật có thần kinh phát triển hơn một chút, đều sẽ cảm thấy ngứa ngáy ở những bộ phận nào đó trên cơ thể.

Tôi tiếc nuối vì không nhìn thấy kỳ quan châu chấu chui lên mà Tứ lão gia năm đó từng thấy, nếu các nhà nghiên cứu và nhân viên của Viện Nghiên cứu Châu chấu thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp mà nghe được Tứ lão gia mô tả cảnh tượng ông từng thấy năm đó, tôi tin họ sẽ nảy sinh nỗi tiếc nuối lớn hơn tôi. Họ đi tới, họ đi từ phía mặt trời tới. Tôi nhìn từ xa họ quay lưng về phía mặt trời đi về phía tôi, mặt trời mới mọc dần nhỏ lại nhưng vẫn to hơn mặt trời giữa trưa rất nhiều, chiếu qua kẽ chân họ những tia sáng chói mắt, đôi chân mang giày du lịch của họ dẫm lên bãi cỏ như dẫm lên lồng ngực tôi. Tôi nhận ra tâm lý này rất không lành mạnh nhưng lại không cách nào kiểm soát bản thân. Họ gồm chín người, có ba phụ nữ sáu đàn ông. Ba người phụ nữ đều còn rất trẻ, trong sáu người đàn ông có bốn người tương đối trẻ, có hai người già lụ khụ. Ba người phụ nữ đều đeo kính râm to bản. Sáu người đàn ông cũng đều đeo kính, nhưng hình dáng và màu sắc kính không giống nhau. Trên đầu họ đều đội mũ vải trắng vành mềm, ở Cao Mật Đông Bắc Hương chỉ có trẻ sơ sinh mới đội loại mũ kiểu này, bà con trong làng chắc chắn sẽ bĩu môi khinh bỉ họ, ngoài mặt có lẽ kính sợ họ, nhưng trong lòng tuyệt đối coi thường họ.

Những người ở Viện Nghiên cứu Châu chấu đều đeo máy ảnh cổ dài trước ngực. Trong số họ thỉnh thoảng có người quỳ xuống đất chụp ảnh, châu chấu nhỏ như đạn bắn vào người và máy ảnh của họ. Ba người phụ nữ đều bị kính râm to che khuất mặt, chỉ có thể nhìn ra sự khác biệt của họ từ thân hình. Khi họ đến gần tôi, tôi còn thấy lão già đeo kính gọng bạc đó dùng một chiếc kính lúp quan sát kỹ một con châu chấu nhỏ có lẽ vì bị cảm nên đang nằm phục trên thân cỏ nghỉ ngơi.

Trên bãi cỏ này tôi có một cảm giác tự hào từ trên cao nhìn xuống, tôi đường hoàng đi vào giữa đám nhà nghiên cứu châu chấu, cùi chỏ hình như chạm vào eo một nữ nghiên cứu viên châu chấu, nhưng tôi tuyệt đối không quay đầu lại. Tôi khom lưng xuống, mông chổng cao, lão già ngồi xổm dưới mặt tôi, như một con rắn hổ mang trước khi tấn công phun ra tiếng xì xì. Tôi nhìn những mạch máu xanh tím nổi lên trên bàn tay trắng bệch khô héo của ông ta, như những con giun đất vặn vẹo, chiếc kính lúp màu xanh biếc bị ngón cái và ngón trỏ của ông ta kẹp chặt, giống như cách tôi kẹp đuôi con chuồn chuồn đỏ vào chiều tối hôm kia. Tôi còn phát hiện trên mu bàn tay lão già mọc từng mảng đốm đỏ to bằng hạt đậu, trên cái cổ cúi xuống của ông ta đầy những nếp nhăn khô héo xếp lớp. Chiếc kính lúp đó quả thực lấp lánh ánh sáng như đá quý. Tôi vươn đầu về phía trước hơn nữa, đột nhiên phát hiện một con châu chấu khổng lồ.

Đúng rồi, đúng rồi, là châu chấu di cư Đông Á điển hình, lão già lẩm bẩm nói, ông ta không ngẩng đầu, mắt kính lúc thì gần như muốn dán vào kính lúp, lúc lại rời rất xa. Dưới chiếc mũ chống nắng vành mềm màu trắng, mái tóc hoa râm của ông ta vừa thưa vừa mềm, như miếng nỉ rách, những giọt mồ hôi như con giun bò từ chân tóc ra chậm rãi, lăn trên cái cổ khô nẻ của ông ta.

Khi ông ta nâng chiếc kính lúp trong tay lên, một con châu chấu to bằng chim én xuất hiện trước mắt tôi, con châu chấu được phóng đại hàng trăm lần bỗng nhiên tăng thêm vẻ uy nghiêm ghê rợn, đối diện với hình ảnh con châu chấu nhỏ này tôi cảm thấy một nỗi sợ hãi to lớn. Đôi râu to bằng cọng lúa mì của nó từ từ lay động, cấu trúc đôi râu này cực kỳ phức tạp, như một chiếc roi nhiều đốt, cũng như một con rắn nhỏ có hoa văn sặc sỡ, màu sắc của đôi râu là màu đỏ sẫm — cơ bản là màu đỏ sẫm, vì từ gốc đến ngọn, màu đỏ sẫm này nhạt dần, phát triển đến đỉnh, lại hiện ra một màu trắng sữa gợi cảm. Tôi chú mục nhìn đôi râu của châu chấu — nó cảm giác nhạy bén đến thế, nó mang tính thần kinh đến thế — nghĩ đến đuôi của các loài bò sát máu lạnh như rắn, thằn lằn, tắc kè, sa giông. Hai con mắt lồi nhất trên cái đầu hình cái búa của nó, như hai tổ ong nhỏ, tôi nhớ lại tối hôm kia khi lật xem cuốn "Châu chấu", sách có giới thiệu chuyên biệt về loại mắt này. Bây giờ, hai con mắt hình bầu dục lồi lên lấp lánh hai tia ánh sáng xanh đậm, không, là ánh sáng vàng nhạt, con châu chấu đứng yên bất động nhìn chằm chằm vào tôi, tôi cảm thấy bất an. Nó có hai cái chân to khỏe, có bốn cái chân nhỏ có vẻ quá dài. Bụng nó có một, hai, ba, bốn, năm, năm đốt, càng về sau càng nhỏ, đến đuôi, đột nhiên chia làm hai nhánh.

Đây là con đực, hay là con cái? Tôi nghe thấy một câu chia làm hai đoạn được bưng ra từ miệng mình, âm thanh đó ồ ồ, dường như không phải là giọng của tôi.

Cậu làm cái quái gì thế, ngay cả châu chấu cái cũng không phân biệt được à? Lão già nói bằng giọng mỉa mai và khinh miệt, ông ta vẫn không ngẩng đầu.

Tôi nghĩ lão già này quả thực thành tinh rồi, ông ta lại có thể phân biệt được đực cái của châu chấu.

Giáo sư! Người nghiên cứu châu chấu mặc váy màu hồng, bắp chân đầy những vệt trắng do cỏ lau khô cứa vào đang hét lên phía trước, Giáo sư, đi thôi, đến giờ ăn sáng rồi!

Tên này vậy mà là giáo sư!

Lão già, không, vẫn nên gọi là giáo sư thôi! Giáo sư châu chấu luyến tiếc, khó khăn đứng dậy, ông ta nhất định đã ngồi tê chân, ông ta chắc chắn là người hay ngồi đại tiện, thiếu tập luyện, nên mới bị tê chân. Ông ta bước đi loạng choạng, xiêu vẹo. Khi đứng lên, ông ta đánh một cái rắm dài mà chỉ người già sắp chết mới đánh ra được, điều này khiến tôi vô cùng kinh ngạc, không ngờ đường đường là giáo sư mà cũng đánh rắm! Một đám châu chấu nhỏ nhảy trên quần ông ta, luồng khí mạnh mẽ như vậy mà không đánh bay được lũ châu chấu nhỏ bé khỏi lớp vải quần gần hậu môn ông ta, có thể thấy giác bám trên chân châu chấu mạnh đến mức nào. Cái rắm của giáo sư vừa dài vừa thối, tôi sớm biết ông ta là loài động vật cấp cao không ăn cỏ, cả nhóm người này đều không ăn cỏ, họ đối với châu chấu vừa không kính trọng vừa không sợ hãi, họ là những người từ trên cao nhìn xuống quan sát cỏ xanh và đầm lầy.

Giáo sư và đồng bọn của ông ta — những kẻ không ăn cỏ này khệnh khạng đi về phía tây một đoạn rồi lại đi về phía nam. Ở phía bắc đầm lầy, trên bãi cỏ, dựng lên ba chiếc lều trắng sữa, họ chính là đang đi về phía ba chiếc lều đó. Giả sử vào một đêm nào đó, trong lều bốc lên ngọn lửa hừng hực, tấm bạt trắng dày rung lên bần bật trong ngọn lửa, bãi cỏ bị lửa chiếu sáng đỏ như máu, châu chấu sẽ từng đàn bay vào trong ngọn lửa, còn người trong làng, đứng xếp hàng trên một con đê mương trước làng, miệng nhai những chùm rễ cỏ lau khô, hút thứ nước cốt cỏ lau có chút vị ngọt, mài đi những vết bẩn trên răng, nhìn những bóng người khổng lồ nhảy múa trong ánh lửa, nhìn những đàn châu chấu bay như mây tàn lao vào ngọn lửa sáng rực, cho đến khi động vật cấp cao bị mùi hôi của lửa cháy và mùi thơm cháy sém của châu chấu trộn lẫn xộc vào mũi, bọn họ cũng không một ai cử động. Đại gia tộc lộn xộn ăn cỏ này giữ một thái độ thờ ơ kiêu ngạo đối với ngọn lửa sáng rực. — Trong lịch sử của bất kỳ gia tộc lâu đời nào, đều có một số sự kiện trọng đại tương tự như thần thoại, vì những sự kiện này ảnh hưởng to lớn đến vận mệnh gia tộc, truyền mãi về sau, liền tất yếu khoác lên một sắc thái huyền bí. Giống như gia tộc họ Tiết ở Cao Mật Tây Bắc Hương coi chim én là kẻ thù coi ruồi là linh vật, đại gia tộc ăn cỏ Cao Mật Đông Bắc Hương chúng tôi kính sợ ánh lửa trên cánh đồng hoang.

Tôi trên đường về làng, đụng phải Cửu lão gia đã nhắc đến nhiều lần trong bài. Bây giờ, Cửu lão gia tám mươi sáu tuổi, cơ thể vẫn khỏe mạnh, mười mấy năm trước khi ông dùng móc hai răng đe dọa Cửu lão mụ bị sa lầy trong bùn ở mương trước làng, vì say rượu đôi mắt đỏ ngầu bước chân lảo đảo. Mười mấy năm không gặp Cửu lão gia, ông dường như thực sự cao hơn và gầy hơn, miệng trơn nhẵn, không còn một sợi râu. Cửu lão gia đẹp hơn xưa, mắt không đỏ ngầu nữa, phổi cũng trong hơn, không khạc ra máu nữa, màu xanh biếc như cỏ thấm đẫm nhãn cầu ông. Trong ký ức của tôi, Cửu lão gia chưa bao giờ nuôi chim, Tứ lão gia thì năm nào cũng phải nuôi một con họa mi, sự việc đang thay đổi, Cửu lão gia đi ngược chiều tới chỗ tôi, trong tay xách một chiếc lồng chim đúc bằng đồng xanh, lồng chim rỉ sét lốm đốm, trông như một món cổ vật vừa khai quật. Thấy Cửu lão gia đến, tôi nép vào lề đường, hỏi thăm một câu: Cửu lão tổ tông, đi ra bãi cỏ đại tiện à?

Cửu lão gia dùng đôi mắt xanh biếc lấp lánh nhìn chằm chằm tôi, cái mũi hơi khoằm giật giật, không nói lời nào, ông, nửa nén nhang sau mới dùng giọng mũi đặc sệt hừ hừ nói: Thằng ranh con! Lưu lạc đến chỗ nào rồi?

Lưu lạc đến thành phố rồi ạ.

Thành phố có cỏ lau cho mày ăn không?

Không có, thành phố không có cỏ lau cho con ăn.

Mày nhìn răng mày kìa! Cửu lão gia nhe hàm răng trắng tinh cười nhạo răng tôi, do nhiều năm không nhai cỏ lau, răng tôi vừa bẩn vừa vàng.

Cửu lão gia từ trong túi áo vuông vức lấy ra hai bó cỏ lau sạch sẽ ngay ngắn, đưa cho tôi, dùng giọng điệu của một cụ già từ bi thương xót vãn bối nói: Cầm lấy, mau nhai đi! Đừng nhổ ra, phải nuốt vào. Cửu lão gia dùng đầu lưỡi tím đỏ khêu bó cỏ lau đã nhai nhão nhoét ra khỏi môi cho tôi xem, lúc lè lưỡi mi mắt dưới của ông tách ra, ánh sáng xanh trong mắt như nước tuôn trào ra ngoài. Nhai nát, nuốt xuống! Cửu lão gia rụt lưỡi lại, nuốt ực một cái đống sợi cỏ lau đó, rồi nghiêm túc lặp lại lần nữa với tôi: Nhai nát, nuốt xuống!

Vâng, Cửu lão gia, con nhất định nhai nát, nhất định nuốt xuống. Tôi lập tức nhét một bó cỏ lau vào miệng, vừa nhai vừa thề với Cửu lão gia nay đã tám mươi sáu tuổi. Để tỏ lòng tôn kính với Cửu lão gia, tôi lại hỏi thăm một lần nữa — vì trong miệng có cỏ lau, tôi nói chuyện cũng mang theo giọng mũi đặc sệt: Cửu lão tổ tông, người đi ra bãi cỏ đại tiện ạ?

Cửu lão gia nói: Vừa mới đi xong! Tao đi dạo chim!

Lúc này tôi mới để ý đến con chim trong lồng đồng xanh lấp lánh.

Cửu lão gia nuôi một con cú mèo, nó lông lá đầy đủ, được ăn rất béo, cái mỏ cong cắm sâu vào lớp lông nhỏ trên má. Không gian trong lồng chật hẹp, con cú mèo trông rất to. Khi cú mèo mở hai đôi mắt hình quả mơ kia, tôi phấn khích đến mức gần như muốn hét lên. Ở ngay giữa đôi mắt tròn xoe của nó, có hai điểm sáng bằng đầu kim, tỏa ra ánh sáng vàng kim. Nó đứng trong lồng bằng hai cái móng vuốt sắc nhọn nắm chặt thanh ngang bằng đồng xanh, trên thanh ngang, trên bình thức ăn của chim, đều bết dính thịt vụn và máu đã khô một nửa.

Cửu lão tổ tông, tôi nghi ngờ hỏi, sao ông lại nuôi cái con chim này? Ông có biết người thành phố đều gọi nó là thần chết không!

Cửu lão gia dùng bàn tay trái không cầm gì đập mạnh vào lồng chim, cú mèo mở mắt, nhìn chằm chằm tôi, đột nhiên rút cái mỏ cong từ trên má ra, kêu lên một tiếng thê lương. Tôi vội vàng nuốt đống cỏ lau chưa nhai kỹ lắm xuống, cỏ lau cọ cọ ngứa ngứa trượt xuống cổ họng tôi, tôi không kìm được mà ho sặc sụa.

Tôi cố hết sức muốn né tránh ánh mắt cú mèo đang thấu thị linh hồn nhân loại, lại cực kỳ muốn giao lưu tư tưởng với nó bằng cách nhìn nhau. Cuối cùng tôi kìm nén sự trống rỗng trong tinh thần, nhìn lại mắt cú mèo. Mắt nó tròn không thể tròn hơn, hai điểm vàng kia vẫn còn, uy nghiêm mà huyền bí.

Tôi chú ý thấy đôi móng vuốt nắm thanh ngang của cú mèo đang run lên bần bật, tôi tin chỉ cần Cửu lão gia thả nó ra khỏi lồng, nó chắc chắn sẽ dùng hành động nhanh như chớp móc mắt tôi ra.

Cú mèo chán nản, nheo mắt lại. Tôi hỏi Cửu lão gia có bao nhiêu loài chim biết hót không nuôi, ví dụ như họa mi nè, mỏ vàng nè, sáo đen nè, chim họa mi lứa nè, tại sao lại cứ phải nuôi một con quái điểu vừa hung vừa ác tiếng kêu thê lương thế.

Cửu lão gia biện hộ cho mình cũng là cho cú mèo, ông cụ phế bỏ trăm loài chim, tôn duy nhất cú mèo. Ông nói phải dùng hai năm chín ngày để dạy con cú mèo này nói chuyện, ông nói bước huấn luyện đầu tiên của ông là thay đổi thói quen ngủ ngày làm đêm của cú mèo, thế nên ông bắt buộc phải làm cho cú mèo không được yên ổn lấy một phút trong tất cả các ban ngày. Nói đoạn, Cửu lão gia lại dùng bàn tay trái vỗ vào lồng chim, làm con cú mèo vừa mới nheo mắt đã bị chấn động đến mức lông cánh rung rinh, mắt trợn ngược.

Bảo bối, bảo bối nhỏ, tỉnh lại, tỉnh lại, đêm hãy ngủ, Cửu lão gia âu yếm nói chuyện với con cú mèo trong lồng. Cú mèo xoay cái đầu có thể xoay 360 độ, bất lực mở to mắt lần nữa. Trong mắt nó cũng ánh lên ánh sáng xanh, giống hệt chủ nhân của nó.

"Còi Cọc", Cửu lão gia gọi cái tên nhũ danh mà ngay cả tôi cũng gần như đã quên. Nói, hai năm chín ngày sau, mày đến nghe bảo điểu của Cửu lão gia mở miệng nói chuyện. Cú mèo như để thể hiện quyết tâm kêu lên một tiếng, tiếng kêu này cứ ngỡ ngàng mang chút hương vị ngôn ngữ loài người.

Cửu lão gia xách cú mèo, lảo đảo đi về phía sâu trong bãi cỏ hoang. Ông không coi ai ra gì, rống lên một bài hát, giai điệu không thể ghi lại, vì tôi không biết nhạc phổ, thực ra bất kỳ nhạc phổ nào cũng không ghi lại được cái chất giọng ca của Cửu lão gia. Lời bài hát có thể viết đại khái ra, một người huấn luyện cú mèo mở miệng nói chuyện luôn có những mật ngữ chỉ thuộc về riêng mình ông.

Ha-li-u-u-a-ya rách quần — công công công rống con ngựa con — bảo bối hồ lô phù-lù phù-lù — miệng phun ra thịt thịt thỏ thỏ —

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.