Một phương pháp nữa để đánh bại tuổi tác là thông qua biến đổi gen.
Quá trình lão hóa chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các gen - điều này đã rõ. Sau khi ra khỏi kén, bướm chỉ sống được vài ngày hoặc vài tuần. Chuột trong phòng thí nghiệm chỉ sống khoảng hai năm. Chó lão hóa nhanh hơn con người khoảng bảy lần và chỉ sống được hơn mười năm.
Nhưng khi quan sát giới động vật, ta thấy có những loài sống lâu đến mức khó mà đo được tuổi thọ của chúng. Năm 2016, trên tạp chí Science, các nhà nghiên cứu cho biết cá mập Greenland có tuổi thọ trung bình 272 năm, vượt qua cả tuổi thọ 200 năm của cá voi đầu cong và trở thành loài có xương sống sống lâu nhất. Họ tính toán tuổi của những con cá mập này bằng cách phân tích các lớp mô trong mắt của chúng. Các lớp này tăng từng lớp theo thời gian, giống như củ hành tây. Họ thậm chí còn tìm ra một con cá mập 392 tuổi và một con khác có thể đã 512 tuổi.
Như vậy, các loài có thành phần gen khác nhau có tuổi thọ cũng rất khác nhau. Nhưng ngay ở loài có bộ gen khá tương đồng như con người thì các nghiên cứu cũng đều chỉ ra rằng các cặp sinh đôi hoặc những người họ hàng gần gũi có tuổi thọ tương tự nhau, còn những người được lựa chọn ngẫu nhiên thì khác biệt lớn hơn nhiều.
Như vậy, nếu quả thực gen quyết định phần nào quá trình lão hóa thì ta cần phân lập các gen điều chỉnh tuổi thọ. Để làm điều đó, có một số cách tiếp cận.
Một cách đầy hứa hẹn là phân tích gen của người trẻ, sau đó so sánh với gen của người già. Khi so sánh hai bộ gen này bằng máy tính, ta có thể nhanh chóng phân định nơi tổn thương gen do lão hóa gây ra xuất hiện nhiều nhất.
Ví dụ, quá trình “lão hóa” của ô tô chủ yếu xảy ra ở động cơ, nơi sự oxy hóa và hao mòn xảy ra nhiều nhất. “Động cơ” của tế bào là ty thể, nơi chất đường được oxy hóa để trích xuất năng lượng. Theo kết quả phân tích ADN trong ty thể, các rối loạn tổn thương quả thật tập trung tại đây. Các nhà khoa học hy vọng sẽ có thể vận dụng thành công cơ chế tự sửa chữa của chính tế bào để ngăn chặn sự tích tụ tổn thương ở ty thể, nhờ đó kéo dài sự sống cho tế bào.
Nhà nghiên cứu Thomas Peris thuộc Đại học Boston đã phân tích gen của những người thọ trên 100 tuổi, với giả định rằng một số người có bộ gen giúp sống lâu hơn. Ông xác định được 281 chỉ thị gen có vẻ đã làm chậm lại quá trình lão hóa và giúp những người thọ trăm tuổi này ít mắc bệnh hơn.
Cơ chế lão hóa đang dần được hé lộ và nhiều nhà khoa học tuy thận trọng nhưng cũng lạc quan rằng ta có thể kiểm soát sự lão hóa trong những thập niên tới. Các nghiên cứu của họ cho thấy lão hóa có lẽ chỉ là quá trình tích tụ các lỗi sai trong ADN và tế bào, có lẽ một ngày nào đó ta sẽ có thể ngăn chặn hoặc thậm chí đảo ngược những tổn thương này. (Thực tế, một số giáo sư Harvard lạc quan về nghiên cứu của mình tới mức họ thậm chí đã lập những công ty với hy vọng có thể kinh doanh thành công dựa trên nghiên cứu tiên tiến trong phòng thí nghiệm về sự lão hóa.)
Như vậy, vai trò quan trọng của gen trong việc ta sống được bao lâu là điều không còn bàn cãi. Vấn đề nổi lên là xác định những gen có liên quan đến quá trình lão hóa, loại trừ ảnh hưởng từ môi trường xung quanh, rồi sửa đổi chúng.
