Một trong những giấc mơ của các tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng là trở thành sinh vật thuần túy năng lượng để thám hiểm vũ trụ. Trong tương lai xa, có lẽ chúng ta sẽ trút bỏ được thân xác vật chất và “cưỡi” luồng ánh sáng chu du không gian. Ta sẽ viếng thăm các vì sao xa xôi với tốc độ nhanh nhất có thể. Khi được giải thoát khỏi vật chất gò bó, ta sẽ bay cạnh sao chổi, lướt trên bề mặt núi lửa đang phun, vượt qua vành đai Sao Thổ và đến thăm những nơi ở tận phía bên kia thiên hà.
Đây không phải chuyến bay trong tưởng tượng, mà là giấc mơ có cơ sở khoa học hoàn toàn vững chắc, ở chương 10, ta đã phân tích Dự án Bản đồ thần kinh Con người - một nỗ lực tham vọng nhằm ghi lại bản đồ não người. Có lẽ tới cuối thế kỷ 21 hoặc đầu thế kỷ 22, ta sẽ có bản đồ hoàn chỉnh. Về nguyên tắc, nó chứa toàn bộ ký ức, cảm giác, cảm xúc, thậm chí cả phẩm cách của chúng ta. Tiếp đó, bản đồ thần kinh sẽ được đặt lên tia laser và đưa vào không gian. Mọi thông tin cần thiết để tạo ra bản sao kỹ thuật số tâm thức của bạn sẽ bay vào vũ trụ.
Bản đồ thần kinh sẽ bay đến Mặt Trăng trong vòng một giây. Đến Sao Hỏa trong vài phút. Đến các hành tinh khí khổng lồ trong vài giờ. Và trong vòng bốn năm, nó sẽ đến được Proxima Centauri. Rồi đến tận cùng Dải Ngân Hà trong vòng 100.000 năm.
Khi đến một hành tinh xa xôi, thông tin trên chùm laser sẽ được tải xuống máy tính chủ. Sau đó bản đồ thần kinh của bạn có thể điều khiển robot thế thân. Cơ thể robot vững bền đến mức nó có thể sống sót ngay cả trong khí quyển đầy chất độc, bất kể nhiệt độ lạnh hay nóng, trọng lực mạnh hay yếu. Tuy bản đồ thần kinh của bạn nằm trong máy chủ, nhưng bạn sẽ cảm nhận được mọi cảm giác từ robot thế thân. Có thể nói bạn đang sống trong chính robot.
Ưu điểm của phương pháp này là không cần xây dựng những tên lửa đẩy hay trạm không gian đồ sộ, đắt đỏ. Bạn sẽ không bao giờ gặp những vấn đề về phi trọng lực, va chạm với tiểu hành tinh, bức xạ, tai nạn hay sự buồn chán, vì bạn di chuyển dưới dạng thông tin thuần túy. Và vì di chuyển nhanh như ánh sáng nên bạn sẽ bay tới các ngôi sao với tốc độ nhanh nhất có thể. Đối với bạn, chuyến đi sẽ như thể xảy ra ngay tức khắc. Bạn chỉ nhớ là mình bước vào phòng thí nghiệm và ngay lập tức thấy mình ở đích đến. (Điều này xảy ra vì thời gian sẽ ngừng trôi khi di chuyển với tốc độ ánh sáng. Ý thức của bạn bị “đóng băng”, bạn sẽ đi khắp vũ trụ mà không hề có độ trễ. Phương pháp này khá khác biệt với tạm ngừng sự sống, vì như tôi đã nói, khi di chuyển với tốc độ ánh sáng, thời gian thực sự sẽ ngừng lại. Ngoài ra, bạn sẽ không thể ngắm cảnh khi đang di chuyển, nhưng có thể dừng lại ở bất kỳ trạm dừng nào và quan sát xung quanh.)
Tôi gọi phương pháp này là “dịch chuyển laser”. Có lẽ nó sẽ là cách hiệu quả và nhanh nhất để thăm viếng các ngôi sao. Trong vòng một thế kỷ tới, khi đã trở thành nền văn minh Cấp I, có lẽ ta sẽ thực hiện được những thí nghiệm đầu tiên của phương pháp này. Nhưng với văn minh Cấp II và III, dịch chuyển laser sẽ là phương pháp ưu tiên để chuyên chở trong thiên hà, vì rất có thể họ đã kiểm soát thành công các hành tinh xa bằng robot tự nhân bản. Có lẽ văn minh Cấp III sẽ xây dựng một siêu xa lộ dịch chuyển laser rộng lớn, kết nối các ngôi sao trong Dải Ngân Hà, phục vụ hàng ngàn tỷ tâm thức di chuyển cùng lúc.
Tuy đây có vẻ sẽ là cách hiệu quả nhất để thám hiểm thiên hà nhưng để xây dựng cảng laser, ta cần giải quyết một số vấn đề thực tiễn.
Đưa bản đồ thần kinh lên chùm laser không phải vấn đề, vì về nguyên tắc, laser có thể chuyên chở lượng thông tin vô hạn. Khó khăn ở đây là tạo ra mạng lưới các trạm chuyển tiếp dọc đường đi để tiếp nhận, khuếch đại và gửi bản đồ thần kinh đến trạm tiếp theo. Như đã đề cập, đám mây Oort trải rộng nhiều năm ánh sáng quanh một ngôi sao, như vậy các đám mây Oort quanh những ngôi sao khác nhau có thể sẽ giao nhau. Vì vậy, sao chổi tĩnh trong đám mây Oort sẽ là địa điểm lý tưởng để lắp đặt các trạm chuyển tiếp. (Đặt trạm trên sao chổi của đám mây Oort thích hợp hơn trên vệ tinh xa, vì vệ tinh quay quanh hành tinh và thường bị hành tinh che khuất, còn sao chổi tĩnh thì luôn đứng yên.)
Như chúng ta thấy, các trạm chuyển tiếp chỉ có thể được tạo ra với tốc độ chậm hơn ánh sáng. Một cách để giải quyết vấn đề này là dùng buồm laser, bởi nó đạt đến một phần đáng kể của tốc độ ánh sáng. Sau khi hạ cánh xuống một sao chổi trong đám mây Oort, buồm laser có thể dùng công nghệ nano để chế tạo các bản sao của chính nó rồi lắp ráp trạm chuyển tiếp từ nguyên liệu thô trên sao chổi.
Tuy ban đầu trạm được xây dựng với tốc độ chậm hơn ánh sáng, nhưng sau khi hoàn thành hệ thống, bản đồ thần kinh sẽ dễ dàng bay với vận tốc ánh sáng.
Dịch chuyển laser có thể dùng trong cả mục đích khoa học và giải trí. Ta có thể có các kỳ nghỉ dưỡng giữa các vì sao. Trước tiên ta cần xác định những hành tinh, vệ tinh hoặc sao chổi mà ta muốn đến, bất kể môi trường ở đó có khắc nghiệt, nguy hiểm đến đâu. Sau đó, ta lập một bản danh sách các dạng thế thân ưa thích. (Các thiết bị thế thân này không phải thực tế ảo mà là những con robot thực sự với sức mạnh phi thường.) Trên mỗi hành tinh, sẽ có robot thế thân chờ sẵn, với đầy đủ đặc điểm và siêu năng lực như mong muốn. Khi đến hành tinh đó, ta sẽ “nhập” vào robot, đi khắp hành tinh và thưởng thức toàn bộ phong cảnh ngoạn mục. Sau đó ta trả lại robot cho vị khách tiếp theo sử dụng. Còn ta dịch chuyển laser sang địa điểm mới. Chỉ trong một chuyến du lịch, ta sẽ tham quan được vài vệ tinh, sao chổi và các ngoại hành tinh. Ta không bao giờ phải lo lắng về tai nạn hay ốm đau, vì bản đồ thần kinh mới là thứ đi khắp thiên hà.
Như vậy, khi ta ngước nhìn bầu trời đêm và tự hỏi liệu có ai ngoài đó không, tuy trông nó có vẻ lạnh lùng, tĩnh lặng và trống trải, nhưng biết đâu trên đó đang có hàng ngàn tỷ vị khách bay giữa không gian với tốc độ ánh sáng.
