Về mặt nào đó, có thể nói người xưa đã lường trước được những kịch bản dữ dội mà ta vừa đề cập.

Dường như mọi tôn giáo đều có một huyền thoại nào đó giải thích sự hình thành và kết thúc của vũ trụ.

Trong thần thoại Bắc Âu, ngày tàn của thần linh được gọi là Ragnarok. Thế giới bị bao phủ trong tuyết băng bất tận, còn trời cao đông cứng trong băng. Trận chiến cuối cùng sẽ diễn ra giữa tộc người băng khổng lồ và chư thần Asgard. Trong huyền thoại Cơ Đốc giáo, ta có ngày Tận thế, thời điểm các thế lực thiện và ác giao tranh lần cuối. Khi đó, bốn kỵ sĩ Khải huyền sẽ xuất hiện, báo trước Ngày Phán xét cuối cùng[1]. Thần thoại đạo Hindu thì không có ngày tận cùng. Thay vì vậy, vũ trụ hình thành và hủy diệt theo chu kỳ bất tận, mỗi chu kỳ khoảng tám tỷ năm.

Nhưng sau hàng ngàn năm thắc mắc và phỏng đoán, khoa học đã bắt đầu tìm ra cách giải thích vũ trụ của chúng ta sẽ tiến hóa và lụi tàn thế nào.

Với Trái Đất, có lẽ tương lai sẽ nằm trong lửa. Khoảng năm tỷ năm nữa, chúng ta sẽ chứng kiến ngày tươi đẹp cuối cùng trên hành tinh quê hương, rồi Mặt Trời sẽ cạn kiệt nhiên liệu hydro và phồng lên thành sao khổng lồ đỏ. Sau cùng, bầu trời sẽ bùng cháy. Đại dương sôi sục và đồi núi nóng chảy. Trái Đất sẽ bị Mặt Trời nuốt chửng, quay trong khí quyển nóng bỏng của Mặt Trời như một cục than cháy tàn. Kinh Thánh nói bụi đất trở về với bụi đất[2]. Còn các nhà vật lý nói chúng ta là bụi sao và sẽ lại trở về với bụi sao.

Mặt Trời lại có một số phận khác. Sau giai đoạn sao khổng lồ đỏ, Mặt Trời sẽ cạn kiệt năng lượng hạt nhân, co lại và hóa lạnh. Nó sẽ trở thành sao lùn trắng nhỏ, có kích cỡ bằng Trái Đất, để rồi sẽ chết dưới dạng sao lùn đen - một dạng chất thải hạt nhân, trôi nổi giữa thiên hà.

Không giống Mặt Trời, dải Ngân Hà sẽ chết trong lửa. Khoảng bốn tỷ năm nữa, nó sẽ va chạm với Andromeda – thiên hà xoắn ốc gần nhất. Andromeda có kích thước khoảng gấp đôi Dải Ngân Hà nên đây sẽ là một vụ “thôn tính”. Mô phỏng máy tính về vụ va chạm cho thấy hai thiên hà sẽ quay quanh nhau trong một vũ điệu tử thần. Andromeda sẽ xé tan nhiều nhánh, khiến Dải Ngân Hà vỡ vụn. Lỗ đen ở trung tâm của hai thiên hà sẽ quay quanh nhau, cuối cùng va chạm, hợp thành một lỗ đen lớn hơn và một thiên hà mới có dạng elip khổng lồ sẽ ra đời.

Dù diễn ra theo kịch bản nào, cũng cần hiểu rằng tái sinh là một phần của chu kỳ vũ trụ. Hành tinh, các ngôi sao và thiên hà, tất cả đều tái sinh. Chẳng hạn, Mặt Trời của chúng ta có lẽ là một ngôi sao thế hệ thứ ba. Mỗi lần một ngôi sao nổ tung, bụi và khí tỏa ra không gian, tạo nên nguồn sống cho các ngôi sao thế hệ tiếp theo.

Khoa học cũng cho ta hiểu về sự sống của toàn thể vũ trụ. Mãi đến gần đây, giới thiên văn vẫn nghĩ họ hiểu rõ lịch sử và kết cục của vũ trụ sau hàng ngàn tỷ năm nữa. Họ phỏng đoán vũ trụ tiến hóa từ từ qua năm thời kỳ:

1. Thời kỳ thứ nhất, trong vòng một tỷ năm sau vụ nổ Big Bang, vũ trụ chứa đầy những đám mây phân tử ion đục, nóng đến mức các electron và proton không thể cô đặc thành nguyên tử.

2. Thời kỳ thứ hai, một tỷ năm sau Big Bang, nhiệt độ vũ trụ đủ nguội để các nguyên tử, các vì sao và thiên hà có thể hình thành từ đống hỗn độn. Không gian trống rỗng bỗng trở nên trong suốt như pha lê và các ngôi sao chiếu sáng vũ trụ lần đầu tiên. Chúng ta đang sống trong thời kỳ này.

3. Thời kỳ thứ ba, khoảng 100 tỷ năm sau Big Bang, các ngôi sao sẽ cạn gần hết nhiên liệu hạt nhân. Vũ trụ sẽ chủ yếu gồm các sao lùn đỏ và nhỏ. Chúng cháy rất chậm nên có thể tỏa sáng suốt hàng ngàn tỷ năm.

4. Thời kỳ thứ tư, hàng ngàn tỷ năm sau Big Bang, tất cả các sao đều cháy hết và vũ trụ tối đen hoàn toàn. Chỉ các sao neutron chết và lỗ đen còn tồn tại.

5. Thời kỳ thứ năm, ngay cả lỗ đen cũng bay hơi và tan rã. Vũ trụ trở thành đại dương chất thải hạt nhân và các hạt hạ nguyên tử trôi nổi.

Với phát hiện về vũ trụ đang tăng tốc, toàn bộ kịch bản trên sẽ có thể rút xuống chỉ còn vài tỷ năm. Big Rip đã làm đảo lộn mọi suy đoán.

❀ ❀ ❀

[1] Theo thần học Cơ đốc giáo, Tận thế là lúc Chúa Jesus trở lại trong vinh quang, đánh bại các thế lực xấu và phán xét tất cả mọi người (phán xét chung). (ND)

[2] “Người là bụi đất, và sẽ trở về với bụi đất.” (Kinh Cựu Ước, Khởi Nguyên 3:19).(ND)