Lựa chọn thứ hai là phát triển lên văn minh Cấp IV và học cách sử dụng năng lượng bên ngoài thiên hà. Trong một bài nói chuyện về vũ trụ học, tôi từng nhắc đến thang Kardashev. Sau buổi nói chuyện, một cậu bé mười tuổi chạy lên nói tôi sai rồi. Cậu bảo ngoài ba cấp độ trong thang Kardashev, chắc hẳn phải còn có văn minh Cấp IV. Tôi sửa lại lời cậu bé và đáp rằng trong vũ trụ chỉ có các hành tinh, những vì sao và thiên hà, do vậy không thể tồn tại văn minh Cấp IV. Không thể có nguồn năng lượng nào vượt qua cả thiên hà.
Về sau, tôi nhận ra có lẽ mình đã quá hấp tấp với cậu bé.
Nên nhớ rằng mỗi cấp văn minh mạnh hơn từ 10 đến 100 tỷ lần so với cấp trước nó. Do có khoảng 100 tỷ thiên hà trong vũ trụ khả kiến, nền văn minh Cấp IV nhiều khả năng sẽ khai thác năng lượng của toàn bộ vũ trụ khả kiến.
Có lẽ nguồn năng lượng ngoại thiên hà là năng lượng tối. Đó cũng chính là dạng vật chấtnăng lượng dồi dào nhất trong vũ trụ. Vậy văn minh Cấp IV sẽ tận dụng năng lượng tối và đảo ngược Big Rip ra sao?
Theo định nghĩa, văn minh Cấp IV có thể khai thác năng lượng ngoại hành tinh, nên họ có thể tác động lên một số chiều không gian phụ mà lý thuyết dây đã nhận diện, tạo nên một quả cầu nơi năng lượng tối đảo cực, từ đó khiến sự giãn nở vũ trụ bị đảo ngược. Bên ngoài quả cầu, có thể vũ trụ vẫn giãn nở gia tốc theo hàm số mũ. Nhưng bên trong quả cầu, các thiên hà vẫn phát triển bình thường. Bằng cách này, văn minh Cấp IV vẫn sẽ sống sót ngay cả khi vũ trụ xung quanh đang chết.
Về mặt nào đó, quả cầu ta vừa nhắc đến cũng hoạt động như quả cầu Dyson. Nhưng mục đích của quả cầu Dyson là thu thập ánh sáng sao mẹ, còn quả cầu này hướng tới việc giam giữ năng lượng tối để khống chế sự giãn nở.
Lựa chọn cuối cùng là tạo ra lỗ sâu xuyên không-thời gian. Nếu vũ trụ đang chết, ta có thể bỏ nó lại và di chuyển sang một vũ trụ khác trẻ hơn.
Trong bức tranh nguyên tác của Einstein, vũ trụ là một bong bóng khổng lồ đang nở phồng. Chúng ta sống trên lớp màng của bong bóng này. Trong bức tranh mới đến từ lý thuyết dây còn có những bong bóng khác, mỗi bong bóng là một nghiệm của phương trình dây. Trên thực tế, số bong bóng nhiều như bọt bồn tắm, tạo thành đa vũ trụ.
Nhiều bong bóng rất nhỏ, xuất hiện sau một vụ Big Bang mini rồi nhanh chóng sụp đổ. Hầu hết bong bóng đều không đáng để tâm vì chúng đến rồi đi rất nhanh giữa chân không. Stephen Hawking gọi sự khuấy động liên tục đó trong chân không là “bọt không-thời gian”. Như vậy, “hư không” không phải là trống không mà có đầy các vũ trụ chuyển động không ngừng. Lạ hơn nữa, điều này có nghĩa ngay trong thân thể chúng ta cũng có những rung động của bọt không-thời gian, song vì chúng quá nhỏ nên ta chẳng hề hay biết.
Điểm gây choáng váng của lý thuyết này là nếu Big Bang đã xảy ra một lần, nó có thể xảy ra nhiều lần nữa. Vậy là một bức tranh mới ra đời, trong đó các vũ trụ con sẽ nảy sinh từ vũ trụ mẹ, và vũ trụ của chúng ta chỉ là một mảnh nhỏ của đa vũ trụ rộng lớn hơn.
(Đôi khi, một vài bong bóng không biến mất trở lại vào chân không mà giãn nở thật to do năng lượng tối. Có lẽ đây là nguồn gốc của vũ trụ chúng ta; cũng có thể vũ trụ chúng ta là kết quả của va chạm giữa hai bong bóng hoặc được sinh ra do một bong bóng tách thành các bong bóng nhỏ hơn.)
Như ta đã thấy ở chương trước, một nền văn minh siêu việt có lẽ sẽ đủ khả năng xây dựng máy gia tốc hạt khổng lồ to bằng vành đai tiểu hành tinh để có thể mở lỗ sâu. Nếu có năng lượng âm bình ổn, lỗ sâu sẽ là con đường dẫn sang vũ trụ khác. Ta đã nhắc đến việc dùng hiệu ứng Casimir để tạo ra phần năng lượng âm này. Nhưng vẫn còn nguồn năng lượng âm khác là ở các chiều không gian cao hơn. Chiều không gian cao phục vụ hai mục đích: thay đổi giá trị năng lượng tối để ngăn ngừa Big Rip, hoặc tạo ra năng lượng âm để ổn định lỗ sâu.
Mỗi bong bóng hoặc một vũ trụ trong đa vũ trụ có những định luật vật lý khác nhau. Lý tưởng nhất, ta nên đến một vũ trụ song song nơi có các nguyên tử liên kết bền vững (để cơ thể không bị phân rã khi ta bước vào) nhưng có năng lượng tối ít hơn nhiều so với vũ trụ hiện tại, như vậy nó sẽ giãn nở vừa đủ để nguội dần và cho phép hình thành các hành tinh sinh sống được, nhưng không giãn nở tới mức sớm dẫn đến Big Freeze.
