Người ủng hộ siêu nhân học tin rằng khi chúng ta tiếp xúc được với các nền văn minh tiên tiến trong vũ trụ, thì các cư dân ở đó đã tiến hóa đến mức có thể biến đổi cơ thể sinh học để thích ứng với điều kiện sống khắc nghiệt trên nhiều hành tinh. Theo họ, những nền văn minh cao cấp này đã đạt đến trình độ nâng cấp gen và công nghệ của tương lai. Vậy nên nếu ta gặp họ, hẳn chúng ta không cần bất ngờ rằng cơ thể họ một nửa thuộc về sinh học, nửa còn lại thuộc về tự động học.

Nhà vật lý Paul Davies còn tiến xa hơn một bước: “Kết luận của tôi sẽ gây giật mình. Tôi nghĩ nhiều khả năng – thật ra đó là điều tất yếu – trí tuệ sinh học chỉ là hiện tượng tạm thời, một giai đoạn ngắn ngủi trong lịch sử tiến hóa trí tuệ của vũ trụ. Nếu sau này chúng ta gặp gỡ trí tuệ ngoài hành tinh, tôi gần như chắc chắn trí tuệ đó sẽ mang bản chất hậu sinh học. Đây là kết luận phân nhánh rõ ràng và mang ý nghĩa sâu rộng dành cho công cuộc SETI (search for extraterrestrial intelligence: tìm kiếm trí tuệ ngoài hành tinh)

Chuyên gia AI Rodney Brooks viết: “Theo dự đoán của tôi, đến năm 2100, người máy thông minh sẽ xuất hiện khắp mọi nơi trong đời sống thường ngày của chúng ta. Nhưng ta không tách biệt với người máy mà bản thân chúng ta cũng sẽ có một phần là robot và sẽ kết nối với chúng.”

Cuộc tranh luận về siêu nhân học thực sự không mới mà đã khởi nguồn từ thế kỷ trước, khi con người bắt đầu hiểu về các định luật di truyền. Một trong những người đầu tiên nêu lên ý tưởng là JBS. Haldane. Năm 1923, trong một bài giảng, về sau được in thành sách với nhan đề “Daedalus, or Science and the Future” (Deadalus, hoặc khoa học và tương lai), Haldane tiên đoán nhân loại sẽ dùng đến ngành gen để cải thiện giống nòi.

Nhiều ý tưởng của Haldane đối với thời nay có vẻ khá “hiền”, nhưng do biết rõ chúng sẽ gây tranh cãi vào thời đó nên ông phải nói trước rằng các độc giả đọc sách lần đầu có thể thấy nó “không đứng đắn và trái tự nhiên”, nhưng về sau có thể họ sẽ chấp nhận.

Cuối cùng là những nguyên lý cơ bản của siêu nhân học. Chúng chỉ ra rằng con người không cần phải chịu đựng cuộc sống “tồi tệ, tàn bạo và ngắn ngủi” khi khoa học có thể xoa dịu những khổ đau bằng cách nâng cấp con người. Quan điểm này được Julian Huxley trình bày rõ ràng, mạch lạc lần đầu tiên vào năm 1957.

Có nhiều quan điểm khác nhau về khía cạnh siêu nhân học mà chúng ta nên theo đuổi. Một số người tin rằng ta nên tập trung cải thiện bản thân bằng các phương tiện cơ khí, chẳng hạn khung xương trợ lực, kính đặc biệt hỗ trợ thị giác, ngân hàng ký ức để tải vào não hay thiết bị cấy ghép để tăng độ nhạy bén giác quan. Số khác lại nghĩ nên dùng công nghệ gen để xóa bỏ gen có hại hoặc nâng cấp khả năng tự nhiên, hay tăng cường trí thông minh. Thay vì mất nhiều thập niên để hoàn thiện những đặc tính di truyền nào đó thông qua phối giống chọn lọc, như ta đã làm với chó và ngựa, ta có thể đạt được bất cứ đặc tính nào mình muốn chỉ trong một thế hệ với công nghệ gen.

Công nghệ sinh học tiến bộ quá nhanh khiến nảy sinh hàng loạt câu hỏi về đạo đức. Và lịch sử đen tối của thuyết ưu sinh, với những thí nghiệm của Đức Quốc xã để tạo ra chủng tộc thượng đẳng, chính là lời cảnh báo đối với bất cứ ai quan tâm đến việc biến đổi con người. Hiện tại, ta có thể lấy tế bào da chuột và biến đổi gen để chúng trở thành tế bào trứng và tinh trùng, sau đó kết hợp lại để tạo ra chuột khỏe mạnh. Về sau, ta có thể áp dụng phương pháp này lên người. Số cặp vợ chồng hiếm muộn có thể có những đứa con khỏe mạnh sẽ tăng lên đáng kể, nhưng điều này cũng có nghĩa là một ai đó có thể lén lấy tế bào da của bạn rồi tạo ra bản sao nhân bản của chính bạn.

Các ý kiến chỉ trích cho rằng chỉ những người giàu có, quyền lực mới có thể hưởng lợi từ công nghệ này. Francis Fukuyama đến từ Đại học Stanford cảnh báo rằng siêu nhân học là “một trong những ý tưởng nguy hiểm nhất thế giới”. Theo ông, nếu ADN của thế hệ con cháu chúng ta bị thay đổi, nó sẽ kéo theo hành vi con người thay đổi, sự bất bình đẳng gia tăng và nền dân chủ bị hủy hoại. Tuy vậy, nếu cũng giống như lịch sử ngành công nghệ thì giới giàu có sẽ được tiếp cận những công nghệ thần kỳ này trước, sau đó giá cả sẽ hạ xuống đến mức những người thu nhập trung bình cũng có thể sử dụng.

Lại có cả những ý kiến phê bình cho rằng biến đổi gen sẽ là bước đầu tiên trong việc chia tách loài người và định nghĩa về “nhân loại” sẽ đứng trước bờ vực nguy hiểm. Trong tương lai, có lẽ nhiều nhánh người biến đổi gen sẽ sinh sống tại các vùng khác nhau của Hệ Mặt Trời, dần dần phân ra thành những loài riêng biệt. Có người còn hình dung sẽ xảy ra thù nghịch, thậm chí chiến tranh giữa các nhánh của loài người. Ngay cả danh pháp “Homo sapiens” (người tinh khôn) có khi cũng sẽ phải thay đổi. Chúng ta sẽ nhắc tới vấn đề quan trọng này ở chương 13, khi bàn về thế giới của tương lai hàng ngàn năm nữa.

Trong tiểu thuyết Brave New World (Thế giới mới tươi đẹp) của Aldous Huxley, công nghệ sinh học được sử dụng để tạo ra một chủng tộc thượng đẳng, gọi là Alpha, ngay từ khi chào đời đã đứng đầu xã hội. Những phôi người khác bị cắt giảm nguồn oxy nên kém phát triển và sinh ra để phục vụ cho Alpha. Đứng dưới đáy xã hội là chủng Epsilon, những người chuyên làm việc chân tay hèn hạ. Xã hội này là một địa đàng được sắp đặt sẵn mọi thứ, sử dụng công nghệ để thỏa mãn mọi nhu cầu và tất cả đều có vẻ trật tự, yên bình. Tuy thế, nó lại được xây dựng trên nền tảng là sự áp bức và nỗi khốn khổ của những người sinh ra ở tầng đáy.

Những người ủng hộ siêu nhân học thừa nhận những tình huống giả định trên cần phải được xem xét nghiêm túc, nhưng họ cũng lý luận rằng ở thời điểm hiện tại, chúng chỉ mang tính học thuật thuần túy. Bất chấp việc công nghệ sinh học đang vùn vụt tiến lên, chúng ta cần nhìn nó trong bối cảnh rộng hơn. Chưa có đứa trẻ “theo thiết kế” nào tồn tại và gen của những tính cách mà các bậc cha mẹ đều muốn con mình có cũng chưa được tìm ra. Và có thể chúng hoàn toàn không tồn tại. Hiện tại, chưa có đặc điểm hành vi nào của con người được thay đổi bằng công nghệ sinh học.

Nhiều người lý luận rằng những lo ngại ở thời điểm hiện tại về sự bùng nổ của siêu nhân học là quá sớm, vì công nghệ này vẫn còn ở tương lai rất xa. Nhưng với tốc độ khám phá hiện tại, đến cuối thế kỷ này, việc chỉnh sửa gen nhiều khả năng sẽ trở nên khả thi. Đến lúc đó, câu hỏi đặt ra sẽ là: Ta muốn đưa công nghệ này đi xa đến đâu?