Trong lặng lẽ và cô tịch chúng tôi bước đi, Người đi trước, kẻ theo sau từng bước, Như những tu sĩ dòng hèn hạ trên đường hành hương.

Cuộc giao tranh vừa qua khiến tâm trí tôi ngẫm nghĩ Về ngụ ngôn cổ của Aesop, nơi ngài kể lại Số phận nào đã giáng xuống chú chuột và con ếch.

Bởi ngôn từ chẳng có âm thanh nào tương đồng về ý nghĩa đến thế, Nếu nguồn gốc và kết cục của mỗi bên được so sánh cẩn trọng.

Và như ý nghĩ này bừng nở từ ý nghĩ khác, Cũng vậy, từ ý nghĩ đó lại nảy sinh một điều nữa, Làm tăng gấp đôi nỗi sợ hãi trước kia của tôi.

Bởi tôi thầm luận rằng: “Chúng đã bị ta làm cho bẽ bàng, Với sự thất bại và chế nhạo ê chề đến mức Ắt phải khiến chúng đau đớn khôn nguôn. Nếu cơn giận dữ Lại kết hợp với ác tâm của chúng, thì sự truy đuổi sẽ càng hung hãn, Hơn cả con chó săn hung dữ chộp lấy chú thỏ rừng Đang thở hổn hển giữa hai hàm răng.”

Tôi đã cảm thấy tóc mình dựng đứng cả lên Vì khiếp sợ, và ái ngại quay đầu nhìn lại.

“Thầy ơi,” tôi cất lời, “nếu thầy không mau chóng Ẩn giấu cả thầy lẫn con, thì con rất sợ Những móng vuốt quỷ quái kia. Ngay lúc này đây phía sau Chúng đang thúc bách chúng ta: trí tưởng tượng hoạt động Mạnh mẽ đến nỗi con tưởng như đã cảm nhận thấy chúng rồi.”

Người đáp: “Dù ta được làm bằng thủy tinh tráng chì, Ta cũng chẳng thể thu hút hình bóng bên ngoài của con Vào mình nhanh hơn cách ta khắc ghi Hình ảnh từ trong tâm trí con lúc này. Khoảng khắc này ý nghĩ của con Đã hiện diện trước ý nghĩ của ta, với hành động tương tự Và nét mặt tương tự, để từ cả hai Ta đã hoạch định thành một kế hoạch duy nhất. Nếu sườn bờ bên phải Nghiêng đủ độ, để từ đó chúng ta có thể trèo xuống Vực thẳm bên kia, chúng ta sẽ thoát thân An toàn khỏi cuộc truy đuổi tưởng tượng này.”

Người chưa dứt lời, Thì từ đằng xa tôi đã thấy chúng với đôi cánh dang rộng Đang lao đến để bắt chúng ta. Bỗng nhiên người dẫn đường của tôi Tóm lấy tôi, tựa như người mẹ bị đánh thức khỏi giấc ngủ Bởi tiếng động, và nhìn thấy ngọn lửa đang lan gần, Liền chắp tay bồng lấy đứa con thơ Và cất bước chạy không ngừng nghỉ, lo cho đứa bé nhiều hơn Cho chính mình, đến nỗi trên người chỉ còn một mảnh áo mỏng Dính chặt lấy thân. Từ bờmm vực nhô cao, Người ngả người lao mình xuống dốc đá cheo leo ấy, Nơi khép kín một phần của vực thẳm bên kia.

Chưa từng có dòng nước nào chảy xiết đến thế Đổ xuống đường ống để quay bánh xe cối xay nước, Khi nó đến gần các thanh nan hoa nhất, Như cách sư phụ tôi chạy dọc theo gờ đá ấy lúc bấy giờ, Ôm trọn tôi vào ngực như một đứa trẻ, Chứ không phải một người đồng hành. Chân người vừa chạm tới Đáy sâu của lòng vực phía dưới, Thì chúng đã tới đỉnh dốc ngay trên đầu chúng ta; nhưng nỗi sợ Hoàn toàn không có trong người; bởi Đấng Quan Phòng tối cao ấy, Đấng đã an vị họ làm sứ giả của hào sâu thứ năm, Đã tước đi của tất cả bọn chúng quyền năng rời khỏi chốn đó.

Dưới đáy sâu kia, chúng tôi nhìn thấy một đoàn người mang lớp áo tô vẽ, Đang lê bước chậm chạp vòng quanh và khóc than, Vẻ mặt phờ phạc và kiệt quệ vì nhọc nhằn.

Họ đội những chiếc mũ có trùm đầu rơi sà xuống Trước đôi mắt, theo kiểu dáng hệt như Mức phục của các tu sĩ ở Cologne. Bên ngoài lớp áo ấy Được dát một lớp vàng chói lọi, rực rỡ đến lóa mắt, Nhưng bên trong toàn bằng chì, nặng đến mức Áo giáp của vua Frederick đem so với chúng cũng chỉ nhẹ tựa lông hồng.

Ôi, thứ xiêm y mệt mỏi vĩnh hằng!

Một lần nữa chúng tôi lại cùng quay sang phía trái Với họ, chăm chú lắng nghe tiếng than van sầu thảm ấy.

Nhưng vì bị sức nặng đè nén, đoàn người kiệt sức Tiến lên chậm chạp đến nỗi cứ mỗi bước chân đi Là bầu bạn đồng hành của chúng tôi lại đổi khác.

Bởi thế tôi mới thưa với người dẫn đường: “Xin thầy hãy tìm Một linh hồn nào đó mà danh tính có thể được nhận ra qua việc làm, Và vì mục đích ấy, xin thầy hãy quan sát xung quanh khi chúng ta đi.”

Bấy giờ có một kẻ hiểu được tiếng Tuscan Đã cất tiếng gọi lớn sau lưng chúng tôi: “Hãy dừng bước lại, Hỡi những kẻ đang lao đi vội vã giữa bầu không khí mờ sương. Biết đâu các người sẽ đạt được điều mình muốn từ ta.”

Nghe vậy, vị dẫn đường của tôi liền quay lại bảo tôi: “Hãy dừng lại, rồi sau đó cứ theo nhịp bước của họ mà tiến lên.”

Tôi đứng lại, và nhìn thấy hai Linh hồn trên nét mặt hằn rõ Sự nôn nóng sốt sược muốn đuổi kịp tôi; Nhưng gánh nặng họ mang trên người Và con đường hẹp đã cản trở bước tiến của họ.

Ngay khi đến nơi, họ liếc mắt nhìn tôi Đánh giá từ đầu đến chân nhưng không nói năng gì: rồi quay sang Trao đổi với nhau rằng: “Kẻ này Trông qua cử động ở cổ thì có vẻ là người sống. Và dẫu họ đã chết, thì đặc ân nào cho phép họ Đi lại mà không khoác chiếc áo choàng nặng nề này?”

Rồi họ quay sang tôi: “Hỡi người Tuscan, kẻ đến thăm Tu viện của những kẻ đạo đức giả sầu muộn, Xin chớ chê bai mà hãy cho chúng ta biết ngươi là ai.”

“Tôi lớn lên và trưởng thành bên dòng sông Arno êm đềm,” tôi đáp, “Trong thành phố lớn, Và vẫn mang thân xác mà tôi vẫn luôn mang từ trước đến nay. Nhưng còn các người là ai, những kẻ mà nỗi đau đớn vô bờ Đang tuôn rơi trên má như tôi đang chứng kiến lúc này? Sự trừng phạt nào đang bùng phát trong nỗi sầu cay đắng này thế?”

“Những chiếc mũ chùm rực rỡ sắc cam của chúng tôi,” Một trong hai kẻ ấy đáp, “nặng tựa chì, Đến mức sức nặng của chúng khiến những chiếc cân Phải nứt nẻ bên dưới. Chúng tôi từng là những tu sĩ vui vẻ, Người gốc Bologna, ta là Catalano, Còn kẻ kia tên là Loderingo, và được xứ sở của ngươi Cùng lúc chọn lấy, hệt như người ta chọn Một vị trọng tài đơn độc và vô tư, Để hòa giải những bất hòa của họ. Chúng tôi đã xoay sở ra sao ở đó, Khu vực lân cận Gardingo có lẽ là minh chứng rõ nhất.”

“Hỡi các tu sĩ!” tôi cất lời, “những nỗi thống khổ của các người—” Nhưng câu nói đành nghẹn lại, vì ánh mắt tôi đã bắt gặp Một kẻ bị đóng đinh vào cây thập giá với ba chiếc cọc cắm xuống đất: Gã, khi nhìn thấy tôi, liền oằn mình vặn vẹo, Gây nên những tiếng thở dài sâu thẳm làm rối tung bộ râu.

Và Catalano, nhận thức được điều đó, Liền cất tiếng: “Cái linh hồn bị đâm thủng mà ngươi đang chăm chú Quan sát kia, chính là kẻ đã hiến mưu cho người Pharisêu Rằng thật thích hợp để một người Chịu hy sinh thay cho muôn dân. Gã nằm ngang ngửa ra đấy; Và chẳng có ai đi qua mà không phải trải nghiệm trước tiên Xem sức nặng của gã lớn thế nào. Nằm dọc theo hào sâu trong hoàn cảnh ngặt nghèo này Còn có bố vợ của gã, và những kẻ khác Cùng nhúng tay vào hội đồng đó, nguồn cơn của tội ác Và nỗi buồn cho người Do Thái.”

Bấy giờ tôi nhận thấy Virgil kinh ngạc dõi theo kẻ ấy nhường nào, Hắn đang bị quăng quật một cách nhục nhã trên cây thập giá Trong chốn lưu đày vĩnh viễn. Rồi ngài hướng lời đến vị tu sĩ: “Xin hãy bảo cho chúng tôi hay, Nếu được phép, liệu bên phía tay phải chúng tôi đây Có kẽ hở nào trên vách đá, để cả hai chúng tôi Có thể thoát ra ngoài, mà không cần phải nhờ cậy Đến những thiên thần bóng tối, bắt buộc họ phải đến Dẫn dắt chúng tôi rời khỏi đáy sâu này.”

Hắn đáp lời: “Gần hơn ngươi tưởng tượng, có một vách đá Nhô ra từ vòng tròn kế tiếp, băng qua Mọi thung lũng kinh hoàng, ngoại trừ việc ở đây vòm đá của nó Đã bị vỡ nát. Các người có thể leo lên qua đống đổ nát ấy; Bởi sườn của nó thoải dần, và độ cao nhô lên lớn nhất ở phía dưới.”

Vị dẫn đường của tôi đứng cúi đầu một lát, Rồi cất lời: “Kẻ giăng bẫy tội nhân đằng kia Đã cảnh báo chúng ta không đúng sự thật.”

Vị tu sĩ liền đáp: “Xưa kia ở Bologna Ta từng nghe nói về rất nhiều thói hư tật xấu của quỷ dữ, Trong số đó có câu: ‘Hắn là kẻ nói dối, Và là cha đẻ của sự dối trá!’”

Khi hắn dứt lời, Vị dẫn đường của tôi sải những bước dài tiến về phía trước, Vẻ mặt phảng phất nét giận hờn khó chịu.

Thế là tôi đành rời xa những linh hồn mang gánh nặng trĩu vai, Và vừa bước theo sau vừa ghi dấu những bước chân kính yêu của người.