Giữa chặng đường lữ thứ của đời người,

Tôi lạc bước vào một khu rừng u tối,

Rời bỏ nẻo đường ngay thẳng. Sẻ chia sao nổi

Sự hoang dã rợn ngợp của chòm cây ấy,

Cành lá gai góc, cằn cỗi và xù xì,

Mà chỉ nhớ lại thôi nỗi kinh hoàng sống lại,

Cơn bàng hoàng ngỡ chết cận kề.

Song để thuật lại những điều tốt đẹp ta gặp ở đó,

Tôi sẽ kể lể mọi thứ đã khám phá nơi này.

Làm sao tôi bước vào, tôi khó lòng nói nổi,

Bởi cơn u mê trĩu nặng phủ kín các giác quan

Vào khoảnh khắc tôi rời bỏ con đường chân chính.

Nhưng khi tôi đặt chân đến chân núi, nơi thung lũng khép lại,

Nơi từng đâm thủng trái tim tôi bằng nỗi khiếp đảm,

Tôi ngước nhìn lên và thấy sườn núi rộng của ngài

Đã khoác lên mình ánh hào quang của hành tinh kia,

Dẫn dắt muôn lữ khách bình an qua mọi ngả đường.

Lúc ấy nỗi sợ hãi chìm lắng trong tận cùng tâm khảm

Đã vơi bớt phần nào,

Suốt cả đêm dài trôi qua đầy thảm hại.

Và như một kẻ thở hổn hển, đứt quãng,

Kiệt sức vì lao nhọc, từ biển thoát vào bờ,

Quay lại nhìn vùng biển rộng hiểm nguy rồi đứng trân trân

Ngắm nghía; linh hồn tôi cũng vậy, dẫu hãy còn suy sụp

Đang oằn mình chống chọi nỗi kinh hoàng, bèn quay lại ngắm nhìn chốn hiểm trở

Chẳng một ai qua nổi mà còn sống sót. Thân xác mệt nhoài của tôi

Sau phút giây ngắn ngủi được an ủi, lại tiếp tục

Hành trình bước qua sườn dốc cô độc,

Bàn chân khuất phía sau càng thêm vững chãi. Cuộc leo dốc vừa khởi đầu,

Thì kìa! Một con báo đốm, nhanh nhẹn, thoăn thoắt,

Khoác trên mình bộ da lốm đốm xuất hiện,

Và khi thấy tôi, nó chẳng hề biến mất, mà còn cố gắng

Chặn bước tiến của tôi; khiến có lúc

Tôi quay đầu định bước ngược đường về.

Đó là buổi bình minh sớm mai, và mặt trời đang vươn cao

Cùng những vì tinh tú từng mọc lên

Cùng người, thuở Tình yêu thiêng liêng lần đầu lay động

Những tạo tác tốt lành ấy: khiến vạn vật đồng lòng

Ngập tràn hy vọng vui tươi trong tôi, từ tấm da sặc sỡ

Của loài thú lanh lẹ ấy, đến ánh rạng đông buổi sớm

Và tiết trời dịu ngọt. Niềm vui ấy chẳng bao lâu tan biến,

Nhường chỗ cho nỗi kinh hoàng mới khi xuất hiện trước mắt

Một con sư tử lao về phía tôi, có cảm giác là vậy,

Với cái đầu ngẩng cao và cơn đói cuồng loạn,

Đến nỗi bầu không khí cũng phải run rẩy vì sợ hãi. Một con sói cái

Bám sát gót nó, qua vẻ gầy guộc có thể thấy

Nó thèm khát mọi thứ, và từ lâu đã gieo rắc bao nỗi buồn tủi

Cho biết bao xứ sở. Nó áp đảo tôi bằng nỗi sợ hãi tột cùng,

Khiến tôi chết trân trước diện mạo của nó,

Rằng mọi hy vọng về đỉnh cao đều tan thành mây khói. Tựa như kẻ

Đang đắc ý vì chiến lợi phẩm, bỗng chứng kiến khoảnh khắc

Mọi thứ biến mất ngỡ ngàng, hắn thầm lặng

Than khóc với nỗi đau xé lòng; tôi y như vậy,

Bị bám đuổi bởi con thú hung tàn chẳng lúc nào yên bình,

Thứ đang tiến đến đối diện, từng chút một

Dồn tôi về nơi mặt trời chìm trong tĩnh lặng.

Trong lúc tôi lùi bước ngã nhào xuống vùng không gian thấp hơn,

Tầm mắt tôi nhận ra bóng dáng một người,

Giọng nói ngỡ như yếu ớt vì lâu ngày không cất lời.

Khi thoáng thấy người ấy giữa chốn hoang vu rộng lớn,

“Xin hãy rủ lòng thương!” tôi lớn tiếng kêu lên,

“Dù ngài là hồn ma hay người trần mắt thịt!”

Người ấy đáp: “Ta nay không còn là người, thuở trước ta từng là người,

Và sinh ra bởi cha mẹ người Lombard, cả hai đều thuộc xứ Mantua

Về quê quán, khi quyền lực của Julius hãy còn

Chưa vững chãi. Cuộc đời ta trôi qua ở Rome

Dưới thời Augustus ôn hòa, trong thời kỳ

Của những vị thần huyền thoại và giả dối. Ta là một thi sĩ,

Và đã lấy người con trai chính trực của Anchises làm đề tài cho khúc ca,

Hắn là kẻ từ Troy tới,

Khi ngọn lửa thiêu rụi những ngọn tháp kiêu hãnh của Ilium.

Nhưng còn ngươi, hãy nói xem cớ sao ngươi lại quay về

Với những hiểm nguy quá khứ? Cớ sao không chịu leo lên

Ngọn núi tươi đẹp này, cội nguồn và nguyên nhân của mọi niềm vui?”

“Vậy ngài chính là Virgil đó ư, mạch nguồn

Đã tuôn trào những dòng hùng biện dạt dào

Đến thế?” Tôi cúi đầu hổ thẹn đáp lời.

“Niềm vinh quang và ánh sáng của muôn điệu khúc ca!

Nguyện xin ơn trên độ trì cho lòng thành bao lâu nay

Ta hằng tìm kiếm tác phẩm của ngài, và với tình yêu vô hạn

Đã nghiền ngẫm nó. Ngài là bậc thầy và là người dẫn đường của con!

Ngài là người duy nhất ban truyền cho con

Văn phong từng làm nên danh tiếng

Và tôn vinh vẻ đẹp của con. Hãy nhìn con thú khiến con phải bỏ chạy.

Ôi xin hãy cứu con khỏi nó, hỡi bậc hiền triết lẫy lừng!”

“Bởi vì nó đã làm mọi mạch máu và nhịp đập trong thân thể con

Run rẩy lên rồi.” Ngay khi thấy tôi đang rưng rưng lệ,

Người đáp: “Ngươi bắt buộc phải đi theo con đường khác,

Nếu muốn trốn chạy khỏi chốn hoang dã tàn bạo kia.

Con thú mà ngươi đang kêu gào thảm thiết ấy, chẳng cho phép ai

Bước qua con đường của nó, và nó gây ra mối họa chẳng kém gì cái chết:

Nó xấu xa và bị nguyền rủa đến độ bản tính ấy

Chẳng bao giờ thỏa mãn cơn đói khát ngấu nghiến,

Sau mỗi lần ăn lại càng thèm thuồng hơn trước.

Nó kết đôi ô uế với biết bao loài thú,

Và sẽ còn kết đôi với nhiều loài nữa,

Cho đến khi con chó săn xám ấy xuất hiện, kẻ sẽ tiêu diệt nó

Trong nỗi đau đớn quằn quại. Hắn sẽ chẳng duy trì sự sống

Nhờ đất đai hay kim loại tầm thường, mà bằng tình yêu,

Sự thông thái, và đức hạnh, và lãnh thổ của hắn sẽ là

Vùng đất nằm giữa hai ngọn núi Feltro. Nhờ sức mạnh của hắn,

Sự bình yên sẽ trỗi dậy trên những đồng bằng Italia,

Nơi trinh nữ thuần khiết Camilla, Nisus, Euryalus và Turnus

Đã ngã xuống vì vương quốc tươi đẹp ấy.

Hắn sẽ truy đuổi không ngừng qua mọi thị trấn

Cho đến khi tống cổ được nó trở về địa ngục,

Nơi ban đầu nó được thả ra vì lòng đố kỵ.

Vì lợi ích của ngươi, giờ đây ta suy tính và định đoạt

Rằng ngươi hãy đi theo ta, và ta với tư cách là người dẫn đường

Sẽ đưa ngươi rời khỏi đây qua một cõi vĩnh hằng,

Nơi ngươi sẽ nghe thấy tiếng thét gào tuyệt vọng, và tận mắt thấy

Linh hồn của những kẻ bị đày ải từ lâu, đang van xin

Cái chết thứ hai; và tiếp đó hãy ngắm nhìn những kẻ đang sống

An nhiên trong ngọn lửa, bởi chúng hằng hy vọng sẽ được đến,

Dù bất cứ khi nào đi nữa, giữa chốn của những bậc thánh nhân,

Nơi các tầng trời mà nếu lúc đó ngươi còn khao khát

Được bước lên, sẽ phải có một linh hồn xứng đáng hơn ta

Dẫn dắt ngươi, và khi ta rời đi, ngươi sẽ được giao phó

Cho người ấy: bởi vì vị Vua Toàn Năng kia,

Đấng ngự trị trên cao, khép tội ta là kẻ nổi loạn chống lại luật pháp của Ngài,

Và do đó Ngài đã sắc phong rằng

Không ai được phép qua ta để đến với thành trì của Ngài.

Ngài thống trị khắp mọi nơi; nơi ấy Ngài cai quản, nơi ấy Ngài giữ gìn

Thành lũy và ngai vàng của mình. Ôi hạnh phúc thay những ai

Được Ngài chọn lựa chốn ấy!” Tôi ngắn gọn đáp lời ngài:

“Hỡi nhà thơ! Bính vì vị Chúa ấy, đấng ngài từng không tôn thờ,

Con khẩn khoản xin ngài (để con có thể thối lui khỏi tai ương này và những tai ương tồi tệ hơn)

Hãy dẫn con đến nơi ngài vừa nói,

Để con được chiêm ngưỡng cánh cổng của Thánh Phêrô và những con người

Mà như ngài kể, đang lâm vào cảnh ngộ khốn cùng nhường ấy.”

Người cất bước lên đường, và tôi sát cánh theo sau từng bước chân.