Xế chiều thứ bảy, Quirke định tìm quán rượu khác nhâm nhi vài ly nhưng một cơn mưa lớn chợt đến vào giữa tháng mười thường xuyên khô ráo khiến đường phố chìm trong màn nước. Quirke buộc phải dựng cổ áo khoác, kẹp tờ báo dưới cánh tay chui vào quán McGonagle’s. Quán rượu vắng teo nhưng đúng lúc ông vừa yên vị trong khoang riêng, Davy đã mang rượu đến cửa. Ông ta giơ ngón tay cái về phía quầy bar:
- Quý ông mặc bộ vest đen đằng kia mời ông.
Quirke ngó đầu ra cửa và thấy ông ta ngồi chênh vênh trên ghế đẩu cao: complê màu xanh sẫm, kính gọng sừng, tóc đen chải lật trên trán gồ ghề. Không nói không rằng, ông nhấc kính mỉm cười với Quirke nhưng chỉ để hở vài chiếc răng hàm dưới. Người trông quen quen, nhưng Quirke gặp ông ta ở đâu nhỉ? Quirke rụt đầu vào, nhìn đăm đăm ly rượu như thể chờ nó sủi bọt và bốc hơi cho đến lúc cạn tới đáy.
Lát sau, Complê Xanh Sẫm xuất hiện trước cửa và chìa tay ra:
- Chào ngài Quirke. Tôi là Costigan.
Quirke thận trọng lắc nhẹ bàn tay chuối mắn và hơi ẩm ướt của người mới đến. Costigan nói tiếp:
- Ta gặp nhau ở nhà Griffin, trong bữa tiệc mừng ông thẩm phán được giáo hoàng phong hầu. Ông nhớ chưa nhỉ?
Chỉ chỗ cạnh Quirke, ông ta bảo:
- Cho phép tôi nhé?
Có thể gọi là tình cờ vì Quirke đang nhớ Sarah. Khuôn mặt trắng xanh của bà cứ hiện lên trang báo đăng đủ thứ tin thời sự nóng hổi: Người Mỹ mới thử một loại bom mới kích thước lớn hơn, sức công phá mạnh hơn, còn đối thủ của họ vẫn khua kiếm sắt han gỉ. Quirke vẫn phân vân không hiểu tại sao bà đến bệnh viện và bà muốn gì ở ông. Người đời mãi đòi ông đủ thứ, toàn những thứ ông không có. Ông không phải người như Sarah, Phoebe hoặc bà Dolly Moran kỳ vọng. Ông không giúp gì được cho họ.
Ông nhớ lần đầu khám nghiệm tử thi. Hồi ấy, ông còn làm việc với Thorndyke, bác sĩ pháp y của tòa án tối cao. Bây giờ, chắc ông ấy già lắm rồi. Cái xác là một ông già to béo, tóc bạc. Ông cụ chết vì chiếc xe chở ông trượt trên mặt băng trơn và lật úp xuống lòng mương. Trước hôm xảy ra tai nạn một ngày, con gái ông lái xe đến đón ông ở nhà dưỡng lão. Bản thân con gái ông cũng sắp đến độ tuổi thất thập cổ lai hy nên lái xe rất cẩn thận trong thời tiết lạnh giá. Tuy nhiên, bà mất tay lái lúc xe trượt trên mặt băng. Bà thoát ra ngoài an toàn, không bị thương, chiếc xe không hỏng nặng nhưng ông bố chết ngay lập tức. Ấy là báo chí bảo vậy. Quirke tự hỏi như thế nào được gọi là chết ngay? Đọc báo, Quirke nghĩ chắc ông cụ bị nhồi máu cơ tim. Khi trợ lý phòng mổ khéo léo cởi quần áo kẻ xấu số, một chiếc đồng hồ bỏ túi rất đẹp kèm sợi dây đeo rơi ra. Đồng hồ hiệu Elgin, chữ số La Mã và kim chỉ phút rơi ra, dính vào mặt đồng hồ. Cỗ máy ngừng chạy đúng năm giờ hai mươi ba phút. Quirke tin chắc đúng giờ đó, tim ông cụ cũng ngừng đập. Máy đồng hồ và trái tim đồng loạt đầu hàng thần chết. Khi Delia chết, Quirke giống ông cụ kia: bộ phận trong ngực ông, thứ giữ ông hòa nhịp cùng thế giới xung quanh cũng ngừng hoạt động và không bao giờ hồi phục được nữa.
Costigan nói:
- Hôm ấy vui thật. Ai nấy đều vui và tự hào vì ông Garret. Được phong tặng tước vị hiệp sĩ là vinh dự lớn, không phải ai cũng có. Tôi cũng được phong tước (ông ta chỉ huy hiệu cài trên ve áo hình cây quyền trượng lồng với chữ P), nhưng tất nhiên cấp bậc thấp hơn nhiều. (Ông ta ngập ngừng). Ông chưa bao giờ nghĩ đến việc gia nhập hội chúng tôi, những hiệp sĩ thuộc nhà thờ Thánh Patrick ư? Tôi chắc chắn ông được mời. Ông Malachy Griffin cũng là một thành viên đấy.
Quirke im lặng. Ông có ấn tượng mạnh gần như bị thôi miên bởi cặp mắt điềm tĩnh, tinh anh trông như hai con vật lạ dưới đáy biển bò sau cặp mắt kính trong veo.
Không thoái chí trước ánh mắt phản đối thầm lặng của Quirke, Costigan nói tiếp:
- Gia đình Griffin thật dễ mến. Nếu tôi không lầm ông cũng là rể trong nhà, phải không?
Thấy ông ta chờ, Quirke đáp:
- Vợ tôi là em gái Sarah, ý tôi là bà Griffin.
Costigan vờ giả nét mặt lâm li, gật gù:
- Tôi còn biết là bà nhà mất vì chứng hậu sản, không biết có đúng không? Thật tai họa. Chắc ông buồn lắm nhỉ?
Quirke nghi ngại. Cặp mắt xanh kia hình như theo sát từng suy nghĩ của ông. Ông cố giữ giọng bình thản:
- Chuyện cũng lâu quá rồi.
Costigan lại gật đầu:
- Gì thì gì cũng vẫn là mất mát lớn. Theo tôi chỉ còn cách cố quên, gạt nó khỏi tâm trí mới mong sống tiếp. Tất nhiên không dễ chút nào. Thiếu phụ chết trẻ, hài nhi cũng mất. Nhưng cuộc sống vẫn tiếp diễn. Tôi nói thế có đúng không, ông Quirke?
Trong khoảng trống giữa họ có cái gì đó to lớn và đen tối đang thầm lặng cựa mình. Costigan chỉ ly rượu:
- Kìa, ông vẫn chưa dùng rượu.
Ông ta nhìn xuống một kim cài ve áo khác chứng tỏ mình là thành viên của Hội Những người tiên phong tiết độ triệt để:
- Tôi đặc biệt không uống, ông ạ.
Quirke tựa hẳn vào lưng ghế dài. Già Davy lảng vảng phía ngoài vừa lau ly tách, vừa tranh thủ nghe lén.
- Thực ra ông định nói với tôi chuyện gì, thưa ông... Xin lỗi, mong ông nhắc lại quý danh?
Không thèm để ý phần sau của câu nói, Costigan mỉm cười độ lượng như thể vừa tha cho một trò bịp bợm của con nít. Ông ta nói nhỏ:
- Ý tôi là có nhiều việc ta nên quên, chớ nên bận tâm đến nó là hơn.
Quirke thấy nóng mặt. Ông gấp báo, kẹp vào nách và đứng dậy. Costigan tươi tỉnh nhìn ông chăm chú. Quirke bảo:
- Cảm ơn đã mời rượu.
Ly whisky còn nguyên trên bàn. Costigan gật đầu nhanh như thể trong cuộc trao đổi vừa rồi có điều cần sự tán thành của ông ta. Costigan vẫn ở tư thế ngồi. Còn Quirke, dù lừng lững đứng ngay trước mặt Costigan, vẫn có cảm giác yếm thế. Costigan mỉm cười:
- Chúc ông Quirke may mắn. Thể nào chúng ta cũng sẽ còn gặp nhau. Tôi chắc chắn thế.
***
Trên đường Grafton, chưa bao giờ trời nổi cuồng phong dữ dội đến thế. Nhóm người đi mua sắm tối thứ bảy cúi rạp người hối hả về nhà. Quirke biết ông thở gấp hơn và cảm giác nóng rát trong ngực ông không thật là nỗi sợ hãi. Nó là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên, như thể hòn đảo hoang xinh xắn, mịn phẳng ông vừa ghé vào chợt chao đảo, lộ nguyên hình là lưng con cá voi khổng lồ.
