Quirke chỉ nhớ lờ mờ chuỗi ngày tiễn năm cũ, đón năm mới. Ranh giới giữa ngày mới và ngày cũ không rõ ràng. Ông thấy phòng bệnh quạnh quẽ giống bên trong hộp sọ: nào trần nhà cao sơn màu xương trắng, nào cửa sổ cạnh giường như hốc mắt ngó quang cảnh đô thị đìu hiu. Trong một lần đến thăm, Phoebe mang cho ông cây thông Noel bằng nhựa nhỏ xíu, đồ trang trí tí hon trên cây cũng bằng nhựa nốt. Suốt tuần đầu tiên dài như vô tận, cây đứng trơ trọi trên bệ cửa hơi dốc chờ ngày đầu năm mới chậm chạp bò đến gần. Barney Boyle cũng đến thăm ông, cắp theo chai whisky và một chồng sách, vẻ lén lút láo liên nhìn quanh:

- Nói thật với ông, tôi ghét bệnh viện lắm.

Trả lời thắc mắc “Sao ông ra nông nỗi này?”, Quirke dùng cớ đã dùng với những người khác: vấp té ở bậc tam cấp trước nhà trên đường Mount. Tuy không tin nhưng Barney cũng không nhắc đến anh trai Ambie Tormey và thằng bạn cha căng chú kiết của hắn là Gallagher. Ông ta thừa hiểu chớ nên tò mò không đúng lúc.

Đêm giao thừa, nhân viên y tế tổ chức tiệc ở đâu đó thuộc tầng trên của bệnh viện. Lúc mang thuốc ngủ đến, cô y tá đã ngà ngà say. Nghe tiếng chuông rộn ràng khắp thành phố vào giờ khắc đón năm mới, Quirke vùi đầu trên gối cố xua đi cảm giác tủi thân. Lúc đã say bí tỉ, bác sĩ Billy Clinch ngất ngưởng vào phòng ông chỉ để thông báo rằng chân ông sẽ không bao giờ lành lặn.

- Này, xương bánh chè của ông vỡ vụn rồi.

Thế có nghĩa Quirke sẽ đi cà nhắc suốt đời. Quirke nghe với vẻ điềm tĩnh, gần như thờ ơ. Ông liên tục nhớ khoảnh khắc (tất nhiên, nó dài hơn một khoảnh khắc) nằm lăn lộn dưới đất, ngay cạnh bậc ximăng cuối cùng. Sự việc khiến ông nghiệm ra bản chất của một vấn đề. Tất nhiên không phải bài học hai tên du đãng chủ đích “dạy dỗ” ông. Nó vừa sâu sắc, vừa tầm thường. Giờ nhớ lại lúc hai tên hùng hục dùng mũi giày cứng thúc vào da thịt mình, ông thấy chúng cũng giống người lao động bần cùng, chẳng hạn phu khuân vác than hay tên đồ tể khó nhọc “pha” tảng thịt. Chúng cũng căm ghét, bất mãn với công việc, cũng rên rỉ và đổ mồ hôi hòng kết thúc cho nhanh bổn phận hàng ngày. Lúc tưởng mình sẽ chết, Quirke ngạc nhiên vì ông không sợ viễn cảnh đó. Cái chết quá bình thường, chẳng dọa nổi ông. Giờ ông đã nghĩ đến tư thế lúc thần chết đến tìm mình. Trong phòng mổ, ông thấy mọi xác chết đều giống những gì còn lại của nạn nhân bị hiến tế: nó trì trệ và bị vắt kiệt sau nghi lễ kinh hoàng, tàn bạo tiễn hồn lìa khỏi xác. Tuy nhiên, từ giờ trở đi, ông không còn quan niệm ấy. Thốt nhiên với ông, cái chết đã mất đi sự hấp dẫn đáng sợ và chỉ còn là chuyện tầm thường.

Hết ngày này qua ngày khác, tâm trí mụ mẫm vì phải uống nhiều loại thuốc của Quirke chỉ xoay quanh câu hỏi: Ai thuê bọn xã hội đen hành hạ ông. Quirke biết chỉ bằng cách bám riết lấy câu hỏi, ông mới không phải trả lời nó. Ông tự nhủ: Mal không thể làm chuyện cạn tàu ráo máng như thế! Không thể hình dung nổi cảnh Mal ẩn mình trong ngõ tối trước cửa dinh thự trên đường Stoney Batter, chụm đầu bàn bạc với hai tên du đãng. Thế nhưng điều không thể ấy tạo nên viễn cảnh u ám vô cùng. Khi moi óc nhớ lại khuôn mặt hả hê lơ lửng trên cao nhìn ông bị đánh nhừ tử, từng đường nét trên đó dần hiện rõ. Đó không thể là Mal: mặt anh ta dài, không thể giống mặt trăng. Người này mặt vuông vức hơn, góc cạnh hơn. Là Costigan! Vậy những kẻ không rõ mặt, lố nhố sau lưng hắn là ai?

***

Ngày đầu tiên của năm mới, Phoebe dành ghé thăm Quirke. Từng cơn gió mạnh thổi mưa tuyết quất lên kính cửa sổ như người ta nhổ bọt. Khói mỏng vừa thoát miệng ống khói đã bay tan tác. Phoebe đội mũ nồi đen, mặc áo khoác đen và quàng khăn lông thú. So với lần Quirke tỉnh gần nhất, hình như cô gầy đi, khuôn mặt xanh xao hơn. Khí lạnh làm hai cánh mũi cô đỏ ửng. Ngoài ra, còn nhiều thay đổi khác khó nhận biết hơn. Quirke nhận thấy Phoebe mang vẻ dè dặt và kiềm chế, khác hẳn trước kia. Nhìn mấy ngón tay mảnh mai, gầy guộc của Phoebe, Quirke đoán hẳn vẻ cứng rắn mới mẻ ở cô là kết quả của việc mất người yêu, của cơn giận sục sôi bị kiềm chế. Mất mát ấy như hòn đá mài giúp cô thêm sắc sảo. Nhưng ngay sau đó ông hiểu Phoebe không cay đắng vì mất người yêu. Cô hận vì họ phải xa nhau! Cô giận dữ vì bị áp đặt. Cố tình chọn áo khoác chỉ hợp với người cứng tuổi và mũ nồi đội lệch nghênh ngang, thực tế Phoebe đã đánh mất sự tự tin. Con gái mới lớn muốn mình chín chắn ngay lập tức tất nhiên có cảm giác ấy.

Phoebe bảo cô không muốn nói chuyện đi Mỹ. Khi Quirke gợi ý xa gần đến chủ đề ấy, cô chỉ mím môi, nhún vai tỏ vẻ khó chịu:

- Họ chỉ muốn cháu đi cho rảnh mắt. Họ tưởng tượng ánh mắt kết tội của cháu bám theo họ khắp nơi nên không chịu nổi. Thực ra, cháu có thèm để ý đến chuyện ấy nữa đâu.

- Chuyện gì?

Phoebe lại nhún vai, gườm gườm nhìn cây thông giả trên cửa sổ. Bất thần, cô quay ngoắt lại nhìn ông với thái độ tính toán lạnh lùng:

- Hay dượng đi Mỹ với cháu nhé?

Vì Quirke vẫn mê mụ do tác động của thuốc giảm đau nên đầu gối bị thương giúp ông mạnh mẽ và khẩn trương trong tình huống bất ngờ hoặc nguy hiểm. Lúc này, khớp xương có đinh vít gây chú ý bằng cách đau nhói lên. Nó giống cái véo mạnh trìu mến, tưởng làm người ta vui nhưng để lại vết bầm tím. Thấy ông thầm nhăn mặt vì đau, Phoebe cười xòa, day khuôn mặt phụng phịu ra cửa sổ. Nhìn dáng cô cúi xuống mở túi xách, ông thầm nghĩ: “Phụ nữ có chung kiểu nhìn vào túi xách cá nhân”. Phoebe lấy ra hộp thuốc lá bằng bạc và chiếc bật lửa đồng bộ. Thế có nghĩa giờ cô được phép hút thuốc. Quirke cũng không bình luận gì. Cô chỉ cần búng ngón cái và ngón giữa, chiếc hộp bật mở. Cô chìa hộp thuốc trong lòng bàn tay xòe rộng về phía ông. Trong hộp xếp đầy thuốc điếu loại lớn và dẹt, trông như một loại nhạc cụ tinh xảo. Chọn một điếu, Quirke trầm trồ:

- Thuốc hiệu “Mây Lãng Du”. Mốt thời thượng đây.

Cô bật lửa sẵn cho ông. Lúc nhoài người châm thuốc, Quirke ngửi thấy mùi hôi thoảng từ mép chăn mở hé: mùi cơ thể ông lâu ngày không tắm trộn với mùi bệnh viện và mùi máu. Phoebe vờ vui vẻ:

- Giờ được uống một ly mới thú. Cháu thích nhất rượu gin pha tonic.

Cô vụng về xoay xoay điếu thuốc trong tay. Quirke hỏi thăm:

- Nhà cháu hồi này thế nào?

Phoebe vụt quay về với bản tính ngang ngạnh, dễ cáu giận kiểu trẻ con:

- Dượng hỏi chuyện gì ở nhà cháu mới được?

Nói xong, cô thở dài vừa cắn móng tay vừa nói lí nhí:

- Chán phèo. Bố mẹ ít nói chuyện lắm.

- Sao lại thế?

Giật phắt ngón tay khỏi miệng, Phoebe lườm ông, cáu kỉnh rít thuốc:

- Làm sao cháu biết được? Lúc thì coi cháu như con nít, lúc lại muốn cháu tinh thông chuyện đời. Lạ thật.

- Thế cháu có gợi chuyện bố mẹ không? Bố mẹ cần có cháu ở bên.

Phoebe vờ chăm chú ngắm đôi giày, cặp lông mày từ từ cau lại. Lát sau, cô ngẩng lên:

- Cháu muốn đi thật xa, đi luôn. Dượng không biết chứ (cô nói nhanh) ở nhà kinh khủng lắm. Bố mẹ làm như căm ghét nhau không bằng! Cứ như hai người lạ bị nhốt chung lồng vậy. Cháu chịu không thấu, chỉ muốn bỏ nhà đi thôi.

Phoebe im bặt. Ngoài cửa sổ có bóng một con chim vút ngang trời. Phoebe lại cúi xuống, nheo mắt nhìn ông như thầm đánh giá xem ông tin lời cô đến mức nào và giúp cô đến đâu trong kế hoạch bỏ trốn. Suy cho cùng, Phoebe vẫn giữ nguyên lối suy nghĩ đơn giản. Quirke hỏi:

- Bao giờ cháu đi Boston?

Phoebe khép hai đầu gối, thoáng rùng mình bực bội:

- Cũng không lâu nữa đâu. Chắc chỉ vài tuần nữa. Hình như ở đó thời tiết không thuận.

- Mùa này Boston hay có bão tuyết.

- Ra thế. Bão tuyết mà đã ghê gớm sao?

Quirke nhắm mắt nhớ Delia và Sarah đi ủng, đội nón lông kiểu Nga, nắm tay đi trong bão tuyết về phía ông. Mặt trời chói lọi chiếu từ phía sau tạo nên hàng ngàn cầu vồng bé xíu vây quanh họ. Cánh mũi hai người cũng đỏ ửng như Phoebe bây giờ, miệng cười khoe hàm răng thiếu nữ sáng bóng. Quirke chưa thấy ai có răng đẹp hoàn hảo, đều và trắng đến thế. Họ là hiện thân của mọi điều mà miền đất hứa màu mỡ và dễ chịu chờ dâng tặng ông. Đi trên bãi đất rộng, họ nghe vô số hạt băng lạo xạo dưới chân. Đó là năm bao nhiêu nhỉ? Hình như 1933. Thời kinh tế khó khăn sau khủng hoảng dần trôi qua; tin xấu từ châu Âu chỉ là tin đồn, không đáng tin. Bốn người họ năm ấy đều hồn nhiên, hăng hái, tự tin và nóng lòng khám phá tương lai. Quirke mệt mỏi mở mắt: “Cái tương lai hồi đó ta khao khát đón nhận là đây!” Phoebe ngồi vắt chân chữ ngũ, một bàn tay kê dưới khuỷu tay chống cằm, ra chiều nghĩ ngợi. Đầu thuốc lá của cô dính son, khói thuốc che một bên má. Cô vẫn cầm hộp thuốc. Quirke khen:

- Hộp đẹp đấy.

Phoebe nhìn vật dụng rẻ tiền bằng bạc:

- Quà của người yêu cũ đấy.

Cô cười gượng, đoạn đứng lên dụi mẩu thuốc vào đĩa sắt đựng tàn thuốc:

- Cháu phải đi đây.

- Sao vội thế?

Phoebe không buồn nhìn ông. Tuy biết Phoebe đến phải có mục đích, nhưng Quirke không biết cô cần gì ở ông. Nhưng rõ là dù cô muốn gì ông cũng không làm vừa lòng cô. Có lẽ chính cô cũng không biết mình cần gì.

Ngoài kia, chiều sắp tàn.

- Dượng nên nghĩ đến chuyện đi Boston với cháu.

Dứt lời, cô bỏ đi, để lại làn khói thuốc bảng lảng như bóng ma xanh xao của chính mình.

Nằm lại một mình, Quirke nhìn tuyết bay ngoài cửa sổ sáng đèn trông như đàn bướm trắng. Chỉ giây lát sau, chúng theo gió quay cuồng biến vào màn tối. “Không biết con bé muốn gì ở mình?’’. Câu hỏi ấy cứ bám riết lấy ông. Phoebe nên biết rằng, đừng trông đợi và phí thời gian vì ông không thể cho cô bất cứ thứ gì. Vả lại, suốt đời ông chưa cho ai thứ gì cả. Quirke khó chịu trở mình, cái chân bó bột to tướng giật giật như đứa bé trái tính trái nết giật mạnh gấu áo mẹ. Bao suy tính làm tim ông đau nhói. Thứ nhất, Barney Boyle, bạn ông lao vào thói nghiện ngập như con thiêu thân, tự rút ngắn đời mình bằng rượu! Ông đã giúp gì cho bạn. Kế đến là chàng Carrington trẻ tuổi, người e ngại Mal Griffin và ông nội là thẩm phán của người yêu sẽ phá hỏng sự nghiệp của mình. Sao ông chế giễu và biến cậu ta thành thằng hèn ngớ ngẩn trước mặt Phoebe? Chưa hết, sao ông đến nhà ông Garret, gieo rắc nỗi nghi ngờ cậu con trai ruột vốn đã làm ông cụ thất vọng ê chề? Ngày xưa, Mal phải ở trong bếp với mẹ, trong lúc Quirke gàn dở được sưởi ấm trước lò sưởi trong phòng làm việc của bố nuôi, mút kẹo bơ cứng ông Garret cất riêng trong ngăn kéo chỉ để cho mình Quirke. Nói về bà Nana Griffin, ông tôn kính bà được bao nhiêu? Ngày ấy, bà cố hết sức sắp xếp cốt để Malachy được bố để mắt tới và dành cho chút tình phụ tử. Và còn nhiều người khác. Hình ảnh họ ùa về tâm trí, Quirke muốn tránh cũng không được. Nào Sarah luôn dành tình cảm dịu dàng cho ông nhưng ông lại lấy đó làm trò đùa. Mà trời ạ, người ông yêu đang phải sống với cuộc hôn nhân không tình yêu. Nào Mal đang phải lặn ngụp trong đau buồn và hoàn cảnh éo le. Nào Dolly Moran bị đánh đập cho đến chết chỉ vì “tội” thích ghi nhật ký. Nào Christine Falls và con cô ấy sẽ sớm bị người đời lãng quên... Tất cả bọn họ đều bị ông khinh miệt, bỏ mặc, thờ ơ, thậm chí phản bội. Còn nữa, ông nhớ như in một chiều nọ chính ông ngồi uống rượu trong quán McGonagle’s cười giễu mẩu tin cáo phó trên tờ Mail. Ông có quyền gì mà cười? So với gã say vừa chúi đầu vào tờ báo thể thao, vừa gãi háng; so với thi sĩ làng nhàng say quắc cần câu cay đắng vì thất bại thẫn thờ nhìn đáy ly, ông tốt đẹp hơn được mấy phần? Giống bên chân gãy náu mình trong lớp bột thạch cao, ông náu mình trong vỏ bọc ích kỷ, dửng dưng. Ngoài cửa sổ tối đen, một khuôn mặt mắt quầng thâm phô hàm răng mờ xỉn lại xuất hiện. Quirke nhận thấy khuôn mặt giống mặt trăng vô tình ấy luôn theo sát ông. Đó chính là nữ thần báo ứng.