Rạng sáng ngày đưa đám ông Josh Crawford, trời xám trắng và lạnh cắt da. Tuyết rơi dày hơn dự báo. Giờ hạ huyệt phải hoãn vì chờ ông Garret Griffin, Mal và Sarah bay từ Ailen tới. Sarah đeo mạng đen đứng bên mộ phần trông giống góa phụ hơn là ái nữ người quá cố. Mắt ông Garret ướt lèm nhèm, ánh nhìn mông lung. Mal mặc vest đen, đeo cà vạt lụa đen và áo trắng sáng trông như người chịu trách nhiệm tổ chức lễ tang. Ông ta không giống chủ trại hòm, chỉ giống người phát ngôn của trại chuyên đứng cạnh người chết trong mọi nghi lễ. Nhìn dáng vẻ ấy, Quirke chua chát nghĩ có lẽ hướng dẫn đưa linh hồn đến cửa tử mới là nghề chính của Mal.
Với mọi người Boston gốc Ailen, hôm ấy là ngày lễ trọng. Đến thành kính phân ưu còn có thị trưởng, thống đốc bang và Đức Tổng giám mục. Sau khi làm lễ tại nhà thờ, Đức Ngài đến tận huyệt đọc kinh cầu nguyện. Người ta kỳ vọng Đức Hồng y cũng đến nhưng sau đó ông chỉ gửi lời chia buồn. Điều đó xác minh rõ tin đồn về mối bất hòa giữa ông và ông Josh Crawford về án phạt một hợp đồng chuyên chở của năm ngoái. Đức Tổng giám mục cao, tóc bạc, đẹp lão hoàn toàn giống với chuẩn mực về giáo sĩ cấp cao của Hollywood du dương đọc kinh cầu nguyện. Ông vừa dứt lời, một bông tuyết bất ngờ xuất hiện bay lơ lửng trên miệng huyệt, giống dấu hiệu linh hiển của việc cao xanh miễn cưỡng ban phước lành vào phút cuối, cầu nguyện xong, nghi lễ chuyển sang phần rải đất lên quan tài, thỏa mãn sở thích bệnh hoạn của Quirke. Bên tổ chức tang lễ chuẩn bị sẵn chiếc xẻng nhỏ bằng bạc. Sarah là người đầu tiên đón lấy xẻng. Đất đá lộp bộp rơi xuống nắp quan tài. Đến lượt mình, ông Garret chỉ nhìn xẻng lắc đầu và quay mặt đi.
Đức Tổng giám mục cầm tay ông Garret, ghé mái đầu bạc trắng nói nhỏ:
- Rất mừng được gặp anh Garret. Chỉ tiếc ta thấy nhau trong một sự kiện buồn thế này.
- Thôi mà William. Lễ tang hôm nay sẽ khiến ông bạn già của chúng ta tự hào.
- Phải. Ông Crawford là người đàn ông lỗi lạc và là người con trung thành của giáo hội.
Sarah sánh vai Quirke ra nơi đỗ xe. So với lần cuối cùng gặp nhau, Sarah giờ gầy hơn và ánh mắt dữ dội lạ thường. Bà hỏi ông đã nói chuyện với Phoebe chưa. Thấy mặt ông ngây ra, bà tức giận tặc lưỡi:
- Anh chưa nói với con chuyện em kể ư? Chuyện thế anh cũng quên được à?
- Đời nào! Anh đâu có quên.
- Nếu vậy thì tại sao?
Ông biết ăn nói làm sao đây? Sau tấm mạng, Sarah mím môi cay đắng. Bà xăm xăm bước thật nhanh, mặc ông chống gậy vất vả theo cho kịp.
***
Trong nhà, cả gia đình đứng sát gần nhau, nấn ná ngoài sảnh chờ đợi những người đến dự tang lễ còn ở lại. Khuôn mặt Phoebe ửng đỏ vì khóc. Sarah và Mal đứng tách xa nhau. Sarah cởi nón, đứng vân vê chiếc khăn che mạng; bà không nhìn Quirke.
Rose Crawford nắm lấy cánh tay Quirke, kéo ông sang một bên thì thầm: “Hôm nay dường như anh không phải thành viên được quan tâm nhất trong gia đình”. Những chiếc xe hơi đang vào đến. Bà thở dài: “Anh đi cùng tôi chứ, Quirke? Hôm nay sẽ là một ngày dài đây”.
Nhưng bà lập tức rời Quirke vì đầu tiên là vị giám mục đã trịnh trọng bước vào, và bà tiến đến đón ông. Rồi những người khác cùng vào theo sau ông: các giáo sĩ, các chính trị gia và các doanh nhân cùng vợ, mặt tái xám, môi xanh tái, thì thầm với nhau về cái rét và nhìn quanh, giấu vẻ phấn khích, mong đến rượu, thức ăn và hơi ấm của lò sưởi. Vị linh mục tóc đỏ ở cô nhi viện St Mary’s cũng ở đó, có cả Costigan trong bộ vest bóng mượt, cặp kính gọng sừng, và cả những người khác mà Quirke nhận ra từ bữa tiệc chúc mừng ngài thẩm phán tối hôm ấy ở nhà của Mal và Sarah. Ông quan sát họ túm tụm lại với nhau, rồi theo họ vào phòng khách, nơi thức ăn đã được bày ra, và khi đang lắng nghe tiếng ồn ào huyên náo của những giọng nói trộn lẫn, va vào nhau loảng xoảng, một cảm giác gần như khiếp sợ bao trùm lấy ông. Ngoài kia đang nhởn nhơ những kẻ hại chết mẹ con Christine Falls, sai người tra tấn Dolly Moran, điều khiển bọn du côn hất ông xuống bậc ximăng nhầy nhụa và đánh ông gần chết. Tất nhiên chúng ở lẫn với người vô tội, hay chí ít những người không biết gì về những tội ác ấy. Vậy ông biết được bao nhiêu phần? Người không có gan nói thật với con gái mình là bố nó như ông làm gì có quyền đứng trên cao khinh bỉ nhìn xuống thiên hạ?
Quirke đến bên Mal đang đứng cạnh cửa sổ rộng. Hai tay ông ta đút túi quần của bộ vest chỉn chu ngắm khu vườn và tấm màn tuyết phủ ngày càng dày thêm.
- Mal này, anh nên uống chút gì cho ấm người đi.
Mal quay đầu “tặng” Quirke cái nhìn lãnh đạm quen thuộc bằng cặp mắt ếch rồi trầm ngâm quay ra vườn:
- Theo tôi nhớ, rượu không giúp cậu được bao lâu.
Gió thổi tuyết ẩm tạt vào cửa sổ. Quirke tuyên bố:
- Tôi biết chuyện đứa bé rồi.
Mal khẽ nhíu mày nhưng không quay lại. Đút tay sâu hơn nữa vào túi quần, ông ta lắc thứ gì đó kêu keng keng trong túi: có thể là chìa khóa, xu đồng hoặc bảng tên của con chó cưng đã chết.
- Thế ư? Đứa bé nào vậy?
- Con gái Christine Falls. Không có chuyện thai chết lưu. Con bé cũng mang tên Christine.
Mal thở hắt ra. Im lặng một lúc rất lâu, ông ta thủng thẳng:
- Lạ thật. Sao mỗi lần nhớ hồi ta ở đây, tôi quên chuyện Boston có tuyết nhỉ? (Mal quay lại nhìn kỹ mặt Quirke dò hỏi). Còn cậu thì sao? Có nhớ vụ tuyết rơi này không?
- Có chứ. Cả mùa đông, tuyết rơi trắng xóa còn gì.
- Phải, cậu nói đúng. (Mal lại quay ra cửa, chậm rãi gật đầu. Ông ta đưa ngón tay lên đẩy kính). Tôi quên mất.
Ánh sáng ngoài vườn hắt vào khiến mặt Mal trắng nhợt như da người chết. Ông ta bẻ khớp ngón tay ra chiều suy nghĩ.
- Có đúng nó là con anh không?
Mal cụp mắt xuống cười tủm tỉm:
- Đúng như tôi nói lúc trước, cậu chẳng biết gì cả.
- Tôi biết chuyện đứa bé bị chết.
Im lặng khó chịu. Mal lại nhíu mày, ánh mắt láo liên hết nhìn khu vườn lại đảo sang tấm rèm cửa xếp nếp như thể đang tìm món đồ cá nhân bị rơi mất. Lát sau, ông ngây mặt nói lí nhí:
- Tôi rất tiếc.
Bất thần Mal quay phắt lại, đặt tay lên vai Quirke. Ông lạ lẫm nhìn bàn tay ấy, lâu lắm rồi giữa họ không có cử chỉ thân mật như thế.
- Sao cậu không bỏ qua tất cả chuyện này?
- Tôi muốn nhưng không được. Nó cứ đeo đẳng tôi đấy chứ.
Mal mím môi ra chiều suy nghĩ. Bàn tay vừa trên vai Quirke buông thõng:
- Lạ thật. Trước nay, cậu có khăng khăng tìm tòi sự thật như bây giờ đâu.
- Anh nói đúng. Lúc trước tôi khác.
Đúng khoảnh khắc ấy, Quirke vỡ lẽ từ đầu đến giờ ông đi sai hướng. Kết quả là ông hiểu sai về Mal và có trời mới biết ông còn nhận định sai về những chuyện gì nữa.
Mal quay lại nhìn Quirke. Đọc ánh mắt Quirke, biết điều Quirke vừa thấu hiểu, Mal chỉ khẽ gật đầu.
***
Ông đi vẩn vơ trong dinh thự rộng lớn. Như mọi ngày, cũi gỗ thông cháy bập bùng trong lò sưởi ở thư viện của ông Josh Crawford. Ánh sáng từ cửa sổ làm nửa trên của quả địa cầu rực rỡ, nổi bật hơn. Đến bên bàn bày đồ uống, Quirke tự rót một ly lớn đầy rượu whisky. Tiếng bà Rose Crawford vang lên sau lưng ông:
- Lạ quá. Sao trông ông khắc khổ vậy?
Bà Rose đang ngả người trên ghế bành kê dưới tán cọ cao lớn trồng trong chậu. Phần hông của chiếc váy đen bó sát nhăn nhúm và bà vừa tháo giày một bên chân. Một tay kẹp điếu thuốc, tay kia bà Rose cầm ly martini cạn tới đáy. Thoáng nhìn, Quirke biết bà đã say. Bà Rose chìa ly:
- Ông lấy giùm tôi thêm "liều thuốc giảm đau" nhé?
Quirke đến bên cầm ly mang ra bàn:
- Bà khỏe không ạ?
Bà Rose nghiêng đầu suy nghĩ:
- Tôi ư? Buồn lắm. Ông ấy vừa “đi”, tôi đã thấy nhớ rồi.
Quirke mang ly rượu đầy đến cho bà. Bà Rose vớt quả ôliu trong ly, tư lự nhấm nháp.
- Dù tính cách đáng sợ nhưng ông Josh khá vui tính. Nghĩa là chồng tôi cũng có khiếu hài hước như ai. Nhiều lúc ông ấy làm tôi bật cười. (Bà kín đáo nhả hột ôliu ra lòng bàn tay). Mấy ngày cuối, dù ông ấy rất ốm yếu, chúng tôi vẫn cười vui. Phụ nữ thi thoảng được cười một chút sẽ thấy đời tươi đẹp hơn. (Bà liếc xéo Quirke). Chắc anh không thích chuyện đùa của ông nhà tôi đâu nhỉ? (Bà chìa nắm tay. Quirke xòe tay hứng hạt ôliu từ tay bà). Cảm ơn. (Bà nhíu mày). Anh không định ngồi à? Tôi không thích có người cứ đứng lù lù trước mặt!
Quirke ra ghế sofa kê ngay trước lò sưởi. Bên ngoài tuyết rơi thật nhanh khiến ông tưởng tượng vô vàn bông tuyết tạo âm thanh vun vút lúc lao xuống tấm chăn trắng khổng lồ che kín bãi cỏ, thềm nhà, bậc tam cấp bằng đá và lối đi trải sỏi. Chắc đại dương tím ngắt phía ngoài mảnh vườn kia đang nuốt vô vàn bông tuyết mong manh. Bà Rose cũng ngắm tấm màn tuyết trắng xiên xiên ngoài cửa sổ.
- Thật ngẫu nhiên. Giờ tôi mới nhớ nhà tôi mất đúng ngày kỷ niệm lễ cưới. (Bà bật cười). Chắc ông ấy cố tình làm thế. Ông Josh nhiều tài lắm. Tôi nói điều này chắc anh không tin: ông Josh đọc được suy nghĩ của tôi! Chắc giờ hồn ông ấy cũng vậy, (bà nhìn Quirke cười nửa miệng), dù tôi hy vọng không có chuyện đó. (Bà run rẩy thở dài vì mệt mỏi và nuối tiếc). Ông Josh là con chùn ó già bần tiện, nhưng tôi yêu ông ấy. (Điếu thuốc trong tay bà tắt ngấm. Quirke mang bật lửa đến, tì người trên cây gậy chống và đưa nó cho bà). Nhìn anh kìa. Anh bị hành hung, phải không?
- Vâng, đúng vậy.
Trở về sofa, Quirke mới thấy ly mình đã cạn.
- Nhưng giờ chắc anh vui vì Sarah mới tới? (Nhắc đến tên Sarah, bà đùa nên giả giọng thì thào, run rẩy rồi cười). Anh kể tôi nghe chuyện Sarah, Mal và Delia đi.
Quirke khoát tay khó chịu:
- Nhắc làm gì chuyện xưa như trái đất ấy.
- Chuyện cũ bao giờ chẳng hay nhất. Thuở sinh thời, ông Josh hay bảo có điểm tương đồng giữa bí mật và rượu vang: mỗi năm trôi qua mùi càng thơm, vị càng nồng hơn. Tôi cố hình dung nhóm bốn người hồi còn ở đây. (Bà ngoáy tròn đế ly thủy tinh để minh họa cho từ “ở đây”). Chắc hạnh phúc và vui vẻ lắm nhỉ? Tiệc tùng, chơi quần vợt ngoài bãi cỏ... Hai chị em xinh đẹp như tranh sánh vai hai bác sĩ trẻ đẹp trai, phong độ. Tôi còn hình dung ông Josh căm ghét anh thậm tệ.
Quirke chăm chú hỏi:
- Thật sao? Ông nhạc bảo ghét tôi ư?
- Tiếc là tôi không nhớ có khi nào chúng tôi bàn về anh kỹ như thế.
Bà Rose lại trêu ông. Vừa nhấp môi, bà vừa thích thú quan sát ông.
- Bà có tiếp tục công việc tiếp nhận trẻ mồ côi do bố vợ tôi khởi xướng?
Bà Rose nhướng mày, mở to mắt:
- Trẻ con ư? À phải, ông Josh bắt tôi hứa tiếp tục việc ấy. Ông bảo đó là tấm vé giúp ông thoát khỏi nơi luyện ngục. Hóa ra chồng tôi thực lòng tin có thiên đàng, địa ngục, sự ăn năn và cả thiên thần múa trên đầu kim... Lúc ấy tôi mà cười ông ấy sẽ uất ức ghê gớm. Nhưng ai nhịn cười nổi chứ? Tội nghiệp ông Josh. (Bà cúi đầu, nước mắt ứa ra. Vừa lặng lẽ khóc, bà vừa quệt một giọt vào đầu ngón tay chìa cho Quirke xem). Nhìn này, nước pha với rượu mạnh đây. (Bà hất đầu xòe tay vuốt ngang mặt và giận dữ vẩy mạnh bàn tay). Toàn những trò quái dị. Tôi chỉ muốn lôi từng đứa về đây thiêu chết cho đáng tội. (Bà sụt sịt nói dỗi). Những lúc thế này, đàn ông ga lăng phải cho mượn khăn tay chứ!
Quirke lại nặng nề đứng dậy đến bên đưa cho bà khăn tay bằng vải lanh gấp cẩn thận. Bà Rose xì mũi ồn ã. Thốt nhiên Quirke muốn chạm tay, vuốt tóc và mơn man đôi má người ngồi đó. Ông hỏi:
- Vậy bà sẽ làm gì?
Vo khăn tay thành một nắm, bà nhăn mặt trả lại ông như muốn xin lỗi:
- Chắc tôi sẽ bán thứ của nợ này rồi chuyển đến châu Âu già cỗi. Không biết tôi mặc áo lông thú, ẵm chó cảnh, làm bà quả phụ được cả Monte Carlo chiều đón trông sẽ thế nào nhỉ? Anh viết cho tôi một kịch bản tương lai nhé? Chẳng hạn anh đưa tôi đến sòng bài, cùng tôi cưỡi du thuyền đến quần đảo ngoài khơi Hy Lạp? (Bà cười khẽ). Đời nào. Anh sẽ không làm thế đâu. Anh thích ngồi ngắm mưa ở Dublin, ôm ấp mối tình đơn phương với (bà lại vờ run rẩy) Sarah hơn!
Súc gỗ cháy rụi, kêu tanh tách và sụp xuống trong lò sưởi khiến tia lửa bắn lên tung tóe.
- Theo tôi, bà không nên tài trợ cho hoạt động có liên quan đến bọn trẻ. Hãy bỏ quỹ ấy đi.
Bà ngửa đầu nhìn ông cười nhếch môi, đoạn nói nhỏ:
- Nhưng anh phải tử tế với tôi cơ. Này anh chàng to cao, rót cho tôi ly nữa đi chứ.
***
Lát sau, tuyết ngừng rơi. Ông mặt trời cố xuyên ánh sáng qua màn không khí ẩm. Quirke đứng giữa nhà kính Crytal Gallery. Ông không biết mình đến đó bằng cách nào. Ôm đầy một bụng rượu scotch, Quirke thấy choáng váng, đi không vững. Chân ông như sưng to hơn, nặng hơn lúc trước. Trong lớp băng trắng, đầu gối ngứa ngáy làm ông khổ sở. Ngồi trên ghế băng bằng sắt, ông nhớ cuộc đàm đạo với ông Josh Crawford ngay hôm đầu ông và Phoebe đến Boston. Mới đó mà như lâu lắm rồi. Tuyết bao trùm căn nhà làm bầu không khí thêm vắng lặng. Tai ông ù đặc vì chất cồn hoành hành trong máu. Vừa nhắm mắt, cơn buồn nôn lập tức kéo đến buộc ông phải mở mắt ngay. Thình lình ông thấy Sarah đứng ngay trước mặt như thể sự tĩnh mịch và ánh sáng từ tuyết nhờ phép màu đưa bà đến. Đứng cách ông một quãng, bà vừa mông lung ngó ra khoảng xa tối như biển đen vô bờ, vừa xoắn vặn thứ gì đó trong tay. Chật vật đứng lên, ông gây tiếng động khiến bà giật mình như thể bà không thấy hoặc quên có ông ở đó.
- Anh làm sao thế?
Quirke phẩy tay:
- Không sao. Anh chỉ mệt. Chân lại đau nữa.
Bà không nghe, chỉ quay lại nhìn đăm đăm vào khoảng không:
- Lâu quá rồi. Em quên cảnh ở đây đẹp thật. Giá chúng em ở lại Mỹ thì hay biết mấy.
Quirke cố nhìn xem trong tay bà có gì.
- Chúng em là ai cơ?
- Mal và em. Biết đâu, mọi chuyện sẽ khác. (Thấy Quirke ngó nghiêng tay mình, bà chìa cho ông xem). Khăn quàng của Phoebe. Nghe nói con bé định đi dạo với ông nội. Sao bà Rose không sai người dọn tuyết trên lối đi nhỉ?
Cơn say khiến Quirke vã mồ hôi lạnh. Lết về ghế băng, ông ngồi phịch xuống. Cây gậy chống lộc cộc va vào thành ghế.
- Em thấy anh và Mal nói chuyện với nhau. Anh ấy không giấu em chuyện gì. Nhiều chuyện anh ấy cứ tưởng giấu được em.
Bà bước lên, khoảng cách giữa hai người càng xa. Cọ cảnh và dương xỉ già mọc cao vút như bức tường lá sum suê chắn trước mặt bà. Bà ngoái đầu:
- Ngày xưa, chúng mình vui biết bao. Mal, anh và em...
Quirke ôm chặt đầu gối quấn băng buốt thon thót, phần vì đau phần vì hả hê bởi ông sắp chọc giận bà:
- Ừ. Sau đó nhóm có thêm Delia.
Tay ấn chặt hơn, Quirke nhăn nhó. Sarah quay lại nhìn:
- Anh làm gì vậy?
Quirke hổn hển, dựa hẳn lưng vào ghế. Nhiều lúc ông thấy rõ sự hiện diện của cây vít trong đầu gối. Nó như mẩu thép nóng xuyên thẳng vào xương cốt ông. Bất chợt giọng Sarah đanh lại. Tiếng nói của bà sắc nhọn hệt mẩu sắt hiện nằm trong chân ông:
- Hồi đó, Delia lôi anh lên giường, đúng không? Anh trả lời đi. Con bé sẵn sàng làm “chuyện ấy”, còn em thì không. Đơn giản chỉ có thế. Sau đó, Mal đón nhận cơ hội và có em.
Bà bật cười lạnh lùng. Không nhìn ông, bà cố dõi tìm thứ gì tận chân trời, hoặc xa hơn nữa.
- Anh có thấy không gian ngược với thời gian không? Trong không gian, mọi thứ đều mờ ảo, khó nắm bắt. Ngược lại, thời gian làm mọi thứ trở nên rõ ràng. (Bà thoáng im lặng). Anh nói gì với Mal thế?
Bà chịu thua, thôi không mỏi mắt kiếm tìm như lúc nãy mà quay sang ông. Vẻ cứng cỏi hiện trên nét mặt khiến bà vừa đẹp hơn nhưng cũng vừa bối rối hơn:
- Nói em nghe đi. Hai anh nói chuyện gì?
Quirke lắc đầu:
- Em hỏi Mal ấy.
- Anh ấy chẳng nói đâu.
- Nếu thế, anh cũng không kể.
Vỗ vỗ mặt ghế ngay cạnh mình, ông mời bà ngồi. Sau giây lát ngần ngừ, bà vừa đi đến vừa chăm chú dưới đất.
- Anh muốn Phoebe theo anh về Ailen. Em nói đỡ hộ anh mấy câu nhé?
Nhìn mông lung phía trước, Sarah hơi gò lưng, cúi đầu như thể bị đau trong người:
- Đồng ý. Với một điều kiện.
Dù biết nhưng ông vẫn hỏi:
- Điều kiện gì?
- Anh phải nói với con.
Màn sương trôi dọc đường chân trời. Tiếng còi tàu lại hụ lên từng chặp. Quirke nhăn nhó:
- Rồi, rồi. Anh đi nói ngay đây.
***
Quirke thấy Phoebe ngoài sảnh rộng, có trần cao. Cô ngồi xỏ ủng cao su trên ghế bành, bên cạnh là cây dù hình con voi. Cô đã mặc sẵn áo khoác có mũ trùm rộng thùng thình. Cô bảo đang cố rủ ông nội đi cùng. Nếu muốn, Quirke đi cùng cho vui. Quirke biết ông sẽ không bao giờ quên hình ảnh con gái ngồi vụng về giơ một chân lên định xỏ giày, mặt ngước lên nhìn ông cười rạng rỡ. Không rào trước đón sau, Quirke vào thẳng vấn đề. Nụ cười của Phoebe biến mất, ánh mắt tối sầm, mặt tái nhợt. Cô bảo cô không hiểu ông nói gì. Ông nhắc lại từng từ. Nói xong, ông chỉ bảo:
- Cha xin lỗi.
Từ từ đặt ủng và bàn chân đi vớ xuống đất, từng cử động của Phoebe đều thận trọng như thể không gian quanh cô khô giòn, chỉ cựa mạnh cũng khiến nó vỡ tan. Rồi cô lắc đầu bật cười cay đắng. Quirke mong con gái đứng lên cho ông khoác tay hoặc nắm tay thôi cũng được, nhưng ông biết chuyện đó khó lòng xảy ra. Nếu Phoebe có đứng, chưa chắc ông đã dám. Hai tay buông thõng bên thành ghế, Phoebe nhíu mày bàng hoàng nhìn một thế giới mới lạ lẫm mà trong đó thốt nhiên cô trở thành người lạ lạc lõng và cô đơn.
