Mãi đầu giờ chiều, Quirke mới tập trung sức lực lết đến văn phòng. Vừa thấy ông bước vào khoa nghiên cứu bệnh học, hai trợ lý của ông là Wilkins và Sinclair thầm đưa mắt cho nhau. Ông lên tiếng:

- Chào hai cậu.

Khi ông quay lưng mải treo áo mưa, Sinclair cười cười nhìn Wilkins, làm động tác như đang đưa ly lên và ngửa cồ uống cạn. Anh chàng tinh nghịch Sinclair có cái mũi khoằm, mái tóc đen lượn sóng xõa ngang trán là “cây” trào lộng của khoa này. Mang chiếc cốc vại ra dãy bồn bằng thép đứng xếp hàng dọc bức tường sau bàn mổ hứng đầy nước, ông thận trọng mang nó vào văn phòng bằng bàn tay chưa thể gọi là vững vàng. Đúng lúc lục tìm lọ aspirin trong ngăn kéo bừa bộn, bực mình vì không hiểu đồ lặt vặt ở đâu cứ dồn cả về đó, ông chợt nhận ra cây viết máy của Mal lăn lóc bên bàn thấm mực. Lại một dấu hiệu khác thường nữa của Mal: ông ta không bao giờ quên cây bút quý, nhất là khi thân bút một nơi, nắp một nẻo thế này. Quirke nhíu mày đứng bật dậy, tâm trí cố vượt qua bức màn hư ảo của hơi men để quay về khoảnh khắc sự xuất hiện của ông trong phòng này khiến Mal phải giật mình. Cây bút nằm đó chứng tỏ ông không nằm mơ, nhưng giờ nhớ lại, ông cảm nhận một sự bất ổn lớn lao, không chỉ đơn thuần là sự thật giữa đêm hôm khuya khoắt, Mal tìm đến ngồi ở chỗ đáng lẽ ông ta không có quyền ngồi.

Quirke quay lại, bước vào phòng lạnh chứa tử thi, đến thẳng giường của Christine Falls và lật tấm nhựa trắng phủ mặt xác chết. Mong sao hai viên trợ lý không thấy ông giật nảy mình vì trước mặt ông là xác một bà già rụng gần hết tóc, ria mép rậm rì như đàn ông, mắt khép hờ, miệng mở hé để lộ hàm răng trắng và đều tăm tắp như răng giả.

Trở lại văn phòng, Quirke lấy hồ sơ của Christine Falls trong tủ mang ra bàn. Cơn đau đầu lên đến đỉnh điểm, ông nghe có tiếng búa nện phía sau xương sọ. Ông giở tập hồ sơ ra xem. Chữ viết tay trong đó rất lạ: chắc chắn không phải chữ của ông nhưng cũng không phải chữ của Sinclair hay Wilkins. Nhìn chữ ký phía dưới, không ai có thể đoán được tên của ai, đặc biệt nó nguệch ngoạc như chữ trẻ con. Cô gái này người tỉnh xa, vì chữ viết xấu quá nên ông không thể nhìn ra đó là tỉnh Wexford hay Waterford. Nguyên nhân tử vong là tắc mạch phổi. Dù chưa tỉnh hẳn rượu nhưng Quirke vẫn lờ mờ nhận ra rằng người trẻ như vậy hiếm khi mắc chứng nghẽn mạch. Wilkins đã vào căn phòng phía sau ông, gót giày cao su của anh ta nghiến ken két trên nền nhà. Wilkins theo đạo Tin Lành, có cặp tai to và cái đầu dài, khoảng ba mươi tuổi nhưng hay rụt rè như thiếu niên mới lớn. Anh ta luôn lịch sự quá mức đến độ khiến người ta phát cáu.

Đặt hộp thuốc lá của Quirke lên bàn, anh ta ho khẽ:

- Người ta trả lại ông cái này. Một cô y tá nhặt được đấy ạ.

- À phải.

Cả hai cùng lén nhìn chiếc hộp bằng bạc mỏng dẹt như thể chờ nó mọc chân tự bỏ chạy. Quirke đằng hắng:

- Cô ta tên gì nhỉ?

- Ruttledge ạ.

- Tôi biết rồi.

Bầu không khí im lặng như đòi một lời giải thích. Ông mở hộp thuốc, rút một điếu và châm lửa:

- Tối qua có tiệc trên lầu. Chắc tôi quên ở đó (chìa tập hồ sơ ra, Quirke nói nhanh). Xác người này, cô Christine Falls, đâu rồi?

- Tên gì cơ, thưa ông?

- Tên Christine, họ là Falls. Tối qua cô ta vừa ở đây, giờ không thấy nữa. Họ mang xác cô ấy đi đâu?

- Thưa sếp, tôi không biết.

Quirke thở dài, nhìn tập hồ sơ trước mặt. Ông ước gì mỗi khi được hỏi tới, Wilkins đừng có thưa gửi quá lễ phép như vậy.

- Thế còn phiếu chuyển đâu?

Wilkins trở vào phòng lạnh. Quirke lục ngăn kéo bàn lần nữa và thấy lọ aspirin. Bên trong chỉ còn đúng một viên.

- Thưa đây ạ.

Wilkins đặt tờ giấy mỏng màu hồng lên bàn. Vẫn chữ ký loằng ngoằng, gần giống trong tập hồ sơ. Thốt nhiên ông nhớ dáng ngồi viết ngượng nghịu của Mal hồi đêm: dù thuận tay phải, nhưng hôm qua, ông ta viết tay trái.

***

Ngài Malachy Griffin đi thăm bệnh lượt đầu giờ chiều quanh khu nhà dành cho khoa sản. Trong bộ vest sọc nhuyễn chỉnh tề kèm theo nơ cổ màu đỏ, ông di chuyển từ phòng bệnh này đến phòng bệnh khác với dáng người thẳng đơ, cái đầu nhỏ ngẩng cao. Một nhóm học trò ngoan ngoãn cố theo sát bước thầy. Hễ đến ngưỡng cửa mỗi phòng, ông lại dừng chân một thoáng để lôi kéo sự chú ý của mọi người, đồng thời lớn tiếng hỏi thăm:

- Chào các chị. Hôm nay các chị khỏe không?

Sau đó, ông nhìn bao quát phòng và ngoác miệng nở nụ cười có đôi phần buồn nản. Các bà các cô bụng chửa vượt mặt mệt mỏi trên giường bệnh sẽ nhấp nhổm chờ đợi, chỉnh lại cổ áo, vuốt thẳng tóc tai, hoặc dúi xuống dưới gối hộp phấn nén hay gương nhỏ cầm tay lấy ra từ trước để sửa sang vì biết giờ này thể nào ông cũng tới. Mal là bác sĩ sản khoa đắt giá nhất ở thành phố này. Dù tiếng tăm nổi như cồn nhưng ông ta vẫn có đôi chút thiếu quả quyết. Điều đó cực kỳ hấp dẫn đám phụ nữ sắp sửa làm mẹ Vào giờ thăm bệnh, nhiều đức lang quân thở dài sườn sượt khi phải nghe vợ mình khen ngài Griffin không tiếc lời. Còn nữa, nhiều bé trai chào đời ở bệnh viện Holy Family này bị buộc phải khó nhọc gánh lấy cái tên Malachy vì bố mẹ chúng muốn tỏ lòng tôn kính ngài Griffin.

- Tôi phải công nhận các chị thật đáng nể!

Quanh quẩn cuối hành lang, Quirke quan sát Mal oai vệ đi quanh lãnh địa của mình mà bấm bụng thầm cười cay đắng. Ông hít hà cái mùi lạ lẫm ở đây: mùi của người sống, của hài nhi. Vừa từ phòng bệnh cuối cùng đi ra, Mal cau mày khi thấy ông.

- Nói chuyện chút được không?

- Cậu cũng thấy rồi đấy, tôi đang đi thăm bệnh nhân mà.

- Chỉ vài câu thôi mà.

Mal thở dài, vẫy tay ra hiệu học trò giải tán. Thọc tay túi áo, cả hai đi thêm mấy bước rồi dừng lại. Tình huống lúc này thật đúng với câu “bằng mặt nhưng không bằng lòng”. Hầu như ai cũng biết Quirke và Mal không ưa gì nhau.

Ông trả Mal cây viết máy.

- Anh để quên cái này.

Mal tỉnh bơ:

- Ô, tôi sơ suất vậy sao? Cảm ơn cậu nhé.

Ông ta cẩn thận cất bút vào túi ngực nằm ở mặt trong của áo khoác. Quirke thầm thán phục cách Mal cẩn trọng với từng động tác nhỏ. Dù chỉ làm những việc vặt vãnh, ông ta cũng trịnh trọng ghê gớm. Quirke mào đầu:

- Tôi định nói về Christine Falls.

Mal chớp mắt, liếc nhanh nhóm sinh viên đang chờ ông. Trước khi quay lại với Quirke, ông ta đẩy nhanh gọng kính lên trên sống mũi:

- Ừ, thì sao?

- Tôi có đọc tập hồ sơ anh lấy ra xem tối qua. Có gì không ổn à?

Mal bấu nhẹ môi dưới. Từ bé, ông ta đã hay làm thế, và còn nhiều động tác buồn cười khác như dùng một đầu ngón tay đẩy kính lên sống mũi, bẻ khớp tay khùng khục và giật nhẹ hai cánh mũi. Quirke buồn cười vì Mal đang bóp méo hình ảnh của chính mình.

Ông ta cố làm mặt tỉnh rụi.

- Tôi chỉ xem lại vài chi tiết của ca điều trị đó.

Quirke nhướng một bên lông mày:

- Ca điều trị ư?

Mal sốt ruột nhún vai.

- Chứ cậu muốn gì?

- Thứ nhất là cô ta đã chết. Xác cô ấy...

- Chuyện ấy thì tôi mù tịt. Này Quirke, chiều nay tôi bận lắm. Cậu cảm phiền vậy nhé?

Vừa định đi, Mal đã bị Quirke nắm cánh tay.

- Khoa bệnh học thuộc trách nhiệm quản lý của tôi. Anh không có phận sự ở đó thì đừng vào.

Quirke buông tay. Mal không nói không rằng, lạnh lùng quay lưng bỏ đi. Quirke nhìn theo ông ta bước nhanh thoăn thoắt, vẫy tay ra hiệu đám học trò bám theo sau như đàn ngỗng con theo mẹ đi tìm mồi. Quirke cũng xoay gót xuống cầu thang rộng dẫn tới tầng hầm và vào văn phòng. Ông biết ánh mắt dò xét của Sinclair đang bám nhằng nhằng sau gáy. Vừa ngồi vào bàn, mở hồ sơ của Christine Falls ra xem lại, Quirke đã nghe điện thoại reo. Chiếc điện thoại ấy “ngồi” chồm hổm trên bàn hệt như con cóc và cất tiếng kêu chói tai. Mười lần như một, tiếng kêu của nó làm ông giật bắn mình. Ông lắng nghe người đầu dây bên kia một lát rồi hỏi:

- Năm rưỡi à?

Và cúp máy.

***

Tối nay khí trời ấm áp dễ chịu. Quirke đứng trên vỉa hè rộng, dưới tán cây, vừa hút điếu thuốc cuối cùng vừa nhìn bên kia đường. Có cô gái vừa bước lên bậc tam cấp của khách sạn Shelbourne. Cô gái trẻ mặc váy trắng chấm bi màu đỏ, đội nón nhỏ màu trắng ngộ nghĩnh có gắn lông chim. Mặt hơi xoay sang phải vì cô mải quan sát góc đường Kildare. Một cơn gió nhẹ làm tà váy lay động. Ông thích dáng đứng vừa thận trọng, vừa tự chủ của cô với đầu và vai hơi ngả ra sau, hai bàn chân xỏ trong đôi giày nhỏ nhắn chụm lại, hai bàn tay cầm găng và túi xách nhỏ giơ cao ngang tầm eo lưng. Cô gái khiến ông nhớ Delia quay quắt. Trên đường, một con ngựa nâu sẫm kéo cỗ xe sơn màu xanh ôliu phóng vọt qua. Quirke ngẩng đầu hít thật sâu mùi hương của một tối hè muộn: một hỗn hợp của mùi bụi, ngựa, hoa lá, khói xăng, và thêm một chút mùi thơm của nước hoa từ chỗ cô gái thoảng đến.

Ông sang đường, vượt qua đầu chiếc xe buýt hai tầng sơn màu xanh lá mạ. Lập tức, xe cất tiếng còi toe toe phản đối. Cô gái nọ ngoái đầu bình thản nhìn ông giẫm lên mảng nắng chen lẫn mảng bóng cây in trên đường. Áo gió khoác trên một cánh tay, tay kia ông đút túi quần, chiếc nón nỉ trên đầu lật ra sau, chỉ chực rơi xuống đất. Vừa đi, ông vừa nhíu mày cố tập trung. Đôi chân bé tí so với thân người đồ sộ của Quirke phải cố lắm mới đưa ông tiến lên trước. Thấy vậy, cô gái bước xuống đến bên ông.

- Dượng hay rình mò gái trẻ thế ư?

Đến trước mặt cô, Quirke dừng lại, đặt một chân lên rìa vỉa hè:

- Như thế nào?

- Như kẻ cướp rình trước cửa ngân hàng ấy.

- Cũng còn tùy cô gái. Cháu có gì đáng để ta cướp không?

- Cũng còn tùy dượng coi cái gì là đáng cướp.

Họ im lặng nhìn nhau giây lát, đoạn cô gái mỉm cười:

- Dượng sao giống thầy tu quá.

- Thầy tu thì có gì không ổn hả Phoebe?

Cô gái nhăn mặt nhún vai.

- Trên đời có gì ổn đâu.

***

Họ ngồi trên chiếc ghế khảm nhỏ xíu trong sảnh khách sạn, dùng trà với bánh kẹp và bánh ngọt, thứ gì cũng bé tí tẹo. Căn phòng rộng có trần cao và trang hoàng đẹp đẽ này khá đông. Mọi chiều thứ sáu như hôm nay, khách từ nông thôn lên rất đông. Trong trang phục như dân nài ngựa: quần áo bằng vải tuýt và giày dép thô kệch, họ cười nói ông ổng, gọi nhau í ới. Họ làm Quirke khó chịu. Mỗi khi ông tức tối đổi thế ngồi, chỗ để tay ở hai bên ghế bành nhỏ lại bó chặt lấy hông. Rõ ràng Phoebe thích đến đây. Cô gái hài lòng vì có cơ hội được ra dáng cô nương quý phái, đáng mặt con gái của bác sĩ Griffin danh tiếng. Ngắm Phoebe qua miệng ly trà vừa nâng lên môi, Quirke vui vì đã làm đẹp lòng cô. Cởi mũ, cô đặt nó cạnh đĩa bánh. Trông nó như một vật trang trí tao nhã cho mặt bàn. Chiếc lông chim mềm oặt gục xuống. Tóc cô đen tuyền, lọn tóc bóng mượt, óng ả. Cô gái thừa hưởng cặp mắt tinh anh của mẹ. Dù thấy cô tốn quá nhiều phấn son cho việc trang điểm (nhất là cặp môi tô son đỏ chót, không hợp với tuổi chút nào), ông vẫn không chê trách. Ở góc phòng đối diện có một ông già mặc đồ sĩ quan đầu hói bóng và đeo kính một mắt hay nhìn về phía này khiến Quirke lầm tưởng ông lão trợn mắt giễu cợt mình. Phoebe đưa trọn cái bánh ngọt nhỏ xíu vào miệng nhai nhóp nhép. Cô trợn mắt, cười tự giễu.

Quirke hỏi thăm:

- Người yêu cháu hồi này thế nào?

Phoebe nhún vai, nuốt ực miếng bánh.

- Bình thường ạ.

- Vẫn học luật ư?

- Sang năm anh ấy ra nghề rồi.

- Sớm thế sao? Nghề thầy cãi cũng có giá lắm đấy.

Phoebe ném vụn bánh về phía ông. Lập tức, Quirke cảm giác có tia nhìn giận dữ lóe lên sau tròng kính một mắt phóng thẳng về phía mình.

- Đừng ăn nói cay độc nữa. Dượng là chúa hay châm biếm. (Mặt cô tối sầm, mắt nhìn xuống tách trà). Họ bắt cháu bỏ anh ấy. Chính vì thế cháu mới gọi điện cho dượng.

Quirke gật đầu, cố giữ cái nhìn bình thản.

- Họ là những ai?

Phoebe hất đầu, mấy lọn tóc nhảy nhót trên vai:

- Thì cả nhà đó. Tất nhiên là có bố cháu. Ông nội cũng hùa theo.

- Thế còn mẹ cháu?

Phoebe cười khẩy, đoạn chúm môi, bắt chước giọng mắng mỏ:

- Mẹ cháu ấy à? “Này Phoebe, con phải nghĩ đến danh gia vọng tộc nhà ta, nghĩ đến tiếng tăm của bố con nữa chứ.” Toàn đạo đức giả!

Liếc nhanh Quirke, cô gái phá lên cười và đưa tay che miệng.

- Dượng không muốn nghe ai nói xấu mẹ, đúng không?

Quirke không trả lời, chỉ hỏi lại:

- Vậy cháu muốn ta làm gì?

Phoebe tì ngực lên hai cánh tay khoanh trên bàn:

- Dượng phân tích phải trái cho họ nghe. Thuyết phục bố... hoặc ông nội cũng được. Ông nội vốn quý dượng nhất nhà. Sau đó, ông nói gì, bố cũng nghe mà.

Quirke rút hộp thuốc và bật lửa. Phoebe chăm chú nhìn ông gõ gõ đầu điếu thuốc vào móng tay cái. Ông biết Phoebe đang suy tính xem có nên xin ông một điếu chăng. Phà khói lên trần nhà, Quirke nhặt sợi thuốc lá dính trên môi dưới.

- Hy vọng cháu không thực lòng muốn lấy Berti Wooster làm chồng.

- Conor Carrington chứ ạ! Anh ấy chưa cầu hôn đấy thôi.

- Năm nay cháu mấy tuổi rồi?

- Hai mươi.

- Làm gì tới.

- Cũng sắp rồi ạ.

Dựa hẳn lung vào lưng ghế, ông chăm chú nhìn Phoebe:

- Cháu không định bỏ nhà đi như lần trước đấy chứ?

- Không, nhưng cháu đang tính ra ở riêng. Cháu đâu còn trẻ gì cho cam. Giờ là năm 1959 rồi, đâu phải thời trung cổ nữa. Vả lại, nếu không lấy được anh Carrington, cháu sẽ trốn bố mẹ sang ở với dượng.

Quirke bật cười, kêu lên phản đối:

- Cảm ơn, nhưng không được đâu.

- Đó đâu phải tội loạn luân. Tại dượng cưới dì Delia nên mới thành người nhà.

Nét mặt Phoebe chợt khang khác. Cô cắn môi, mắt nhìn xuống và quay sang lục túi xách. Quirke hốt hoảng vì thấy một giọt nước mắt rơi xuống tay con gái. Liếc nhanh tới cuối phòng đối diện, ông thấy vị quân nhân đeo kính một mắt vừa đứng lên, trịnh trọng đi giữa dãy bàn. Đã tìm thấy khăn tay, Phoebe xì mũi ồn ã. Giờ thì người lính già đang nhìn thẳng vào họ. Quirke định thần, cố nghĩ cách chống chế nếu phải đối mặt với ông ta. Con bé khóc đâu phải lỗi của ông? Tuy nhiên, ông nọ đi ngang qua bàn hai người, cười thật tươi và chìa tay cho ai đó phía sau lưng Quirke.

- Trevor đấy à? Tôi tưởng anh...

Phấn son trên mặt Phoebe dính lem nhem cả. Mascara đen hòa với nước mắt đọng thành giọt ngay dưới mi trông như diễn viên kịch câm.

- Dượng ơi! Cháu khổ quá.

Quirke dúi mẩu thuốc vào gạt tàn trên bàn. Cơn đau đầu từ sáng vẫn đeo theo, hành hạ ông:

- Cháu làm gì thế? Bình tâm đi nào.

Phoebe phụng phịu nhìn ông qua hàng nước mắt.

- Đừng có bắt cháu bình tâm. Ai thấy cháu cũng bảo “phải bình tĩnh”. Cháu chán lắm rồi!

Cô đóng mạnh nắp túi xách, đứng bật dậy nhìn quanh như thể không nhớ mình đang ở đâu. Vẫn ngồi trên ghế, Quirke ngước lên bảo “Vì lòng kính yêu Đấng Tối Cao”; ông mong Phoebe ngồi xuống nhưng cũng như nước đổ lá khoai vì cô không nghe. Thực khách ở những bàn quanh đó dồn mắt về phía họ.

- Cháu đi đây.

Nói xong, cô bươn bả bỏ đi.

Gọi tính tiền xong, Quirke vội chạy theo và bắt kịp Phoebe ngoài cửa khách sạn. Phoebe đưa khăn tay lên chấm mắt.

- Trông cháu ghê chưa kìa. Vào trong “sửa soạn” lại đi.

Cô gái nổi cơn lôi đình khi nãy giờ ngoan ngoãn như cừu non. Phoebe nghe lời, trở vào trong khách sạn. Quirke đứng sát cửa kính hút thuốc, chờ Phoebe chỉnh trang. Trời tối muộn. Hàng cây bên đường Green đổ bóng đen thẫm xuống mặt đường. Chẳng bao lâu nữa, mùa thu sẽ tìm về. Quirke đang say sưa ngắm dãy nhà mặt tiền đường Hume có đèn sáng trưng thì Phoebe ra đến nơi. Cô khoác tay ông.

- Mình tìm chỗ khác đi. Đưa cháu vào quán rượu chui hạ đẳng nào đó uống một chầu nhé! (Phoebe siết chặt tay ông, cười khản đặc) Cháu đang muốn “quậy” tưng bừng đây!

Tản bộ dọc đường Green, họ hướng về đường Grafton. Người ta xuống đường đi bộ hóng mát khá đông để tận hưởng những giờ khắc cuối cùng của một ngày đẹp trời có khởi đầu có thể nói là tồi tệ. Phoebe nép sát vào ông, cánh tay cô vẫn khoác chặt tay ông. Quirke thấy hơi ấm từ người cô lan tỏa và chuyển động nhịp nhàng, uyển chuyển ở phần hông rắn chắc. Ông chạnh nhớ Christine Falls cứng đơ, nhợt nhạt trong quan tài.

- Hồi này cháu học hành thế nào?

Phoebe nhún vai:

- Cháu định học ngành khác. Học sử ngán quá trời.

- Vậy sao? Thế cháu định học gì?

- Chắc học y thôi. Theo truyền thống gia đình cũng tốt (Quirke không bình luận gì thêm. Phoebe lại siết chặt cánh tay ông). Cháu muốn dọn ra ở riêng thật mà. Nếu mọi người không để cháu tự do, cháu sẽ đi cho xem.

Quirke nhìn cô bật cười.

- Làm sao cháu sống một mình được? Dượng không tin bố cháu sẽ “cung phụng cho cuộc sống phóng túng” của cháu đâu.

- Cháu tìm việc làm chứ ạ. Người Mỹ toàn thế. Cháu có người quen nhờ mục “Tìm bạn” trên báo. Cô ấy vừa tốt nghiệp đại học mà không cần nhờ vả ai hết. Cô ấy viết thư cho cháu, bảo rằng “Vừa sống tự lập, tớ vừa hoàn tất chương trình đại học”. Hay chưa?

Vừa rẽ vào đường Grafton, họ gặp ngay quán rượu McGonagle’s. Quirke kéo mạnh cánh cửa lớn lắp kính màu đỏ và xanh lục. Lập tức mùi bia, khói thuốc lá và tiếng nói cười ồn ào ùa ra chào đón họ. Dù chưa phải giờ cao điểm của các hộp đêm và quán bar, nơi này đã đông nghịt.

Phoebe thất vọng, nói:

- Thế này là “hạ đẳng” ư?

Đi sau Quirke, cô đẩy ông tới thẳng quầy bar. Họ tìm được hai ghế trống cao chênh vênh cạnh cột nhà bằng gỗ vuông vức có gắn mảnh gương hẹp. Phoebe kéo váy ngồi lên ghế và mỉm cười với ông. Phải công nhận cô cười rất giống Delia ngày đó. Vừa ấm chỗ, Quirke nhận ra ông đang ngồi đối diện tấm gương sau vai Phoebe nên đòi đổi chỗ vì ông không thích soi gương.

Ngoắc tay kêu phục vụ quầy đến gần, Quirke hỏi Phoebe:

- Cháu uống gì?

- Thế dượng định cho cháu uống gì?

- Nước sâm thổ phục linh.

- Không, cháu uống rượu mạnh cơ.

Quirke nhướng lông mày:

- Thật không đấy?

Người phục vụ quầy đã luống tuổi, lưng còng và khuôn mặt nghiêm trang như tu sĩ.

- Davy này, tôi vẫn như mọi khi. Còn quý cô đây dùng rượu gin và tonic.

Ngày xưa, hồi Quirke nghiện rượu nặng, McGonagle’s từng là “quán ruột” của ông. Ông Davy gật đầu, khịt mũi rồi bỏ đi. Phoebe nhìn quanh căn phòng chìm trong khói thuốc. Một bà béo trang điểm lòe loẹt, mặc váy tím, tay run rẩy cầm vại bia đen loại nặng, nháy mắt cười với cô, phô ra hàm răng ám khói thuốc đen xì. Người đàn ông đứng cùng bà ta gầy nhẳng, có mái tóc trắng và cứng xẹp sát da đầu. Phoebe hỏi nhỏ:

- Hai người kia có phải nghệ sĩ kiệt xuất không?

Ai cũng biết McGonagle’s là nơi hội tụ của những người tự xưng là thi sĩ và nhân tình của họ.

- Ở đây ai chả kiệt xuất. Hay ít nhất họ cũng nghĩ mình giỏi giang.

Ông Davy mang đồ uống tới. Có điều rất lạ là Quirke chưa bao giờ thích vị của whisky hay bất kỳ loại đồ uống có cồn nào khác. Ngay cả những lúc thiếu tỉnh táo nhất, đặc biệt là sau cái chết của Delia, vị chua và nóng của nó làm ông muốn nôn mửa. Thế nhưng ông vẫn nhắm mắt nhắm mũi nuốt cả bình đầy. Thực tình ông không thích uống rượu chút nào. Lúc đầu, ông tưởng thói nghiện ngập có sẵn trong máu mình, nhưng thực ra không phải. Có lẽ chính vì thế ông không thành kẻ nát rượu hết thuốc chữa, ngay cả trong thời kỳ buồn bã khóc thương người vợ quá cố.

Ông khẽ nghiêng ly về phía Phoebe.

- Uống mừng tự do!

Cô gái nhìn chăm chăm ly rượu trước mặt, ngắm mấy cục nước đá nổi lềnh bềnh giữa đám bọt trắng.

- Dượng phải lòng mẹ cháu, đúng không?

Quirke sững sờ. Một ông cao lớn, trán cao và bóng nhẫy đi ngang qua họ rồi len lỏi trong đám đông. Quirke nhận ra người này cũng từ khách sạn ban nãy đến đây. Ông ta tên Trevor, người quen của ông già đeo kính một mắt. Người ta nói “trái đất tròn” quả không sai! Phoebe vẫn không chịu chuyển đề tài:

- Hồi xưa, dượng đã yêu mẹ cháu. Bây giờ vẫn yêu. Cháu biết hết rồi.

- Dượng yêu em bà ấy. Dượng lấy dì của cháu cơ mà.

- Không! Dượng làm thế để trả đũa. Bố cháu lấy người yêu của dượng. Chính vì thế dượng mới lấy dì Delia.

- Cẩn thận, người chết “có tai” đấy.

- Cháu biết. Cứ cho là cháu chẳng ra gì. Nhưng sự thật đúng là như thế. Vậy dượng còn thương nhớ người xưa không?

- Ai cơ?

Phoebe bực mình cong khớp tay cốc mạnh vào xương cổ tay ông. Lông chim trên mũ cô chạm vào trán Quirke:

- Trời, hai mươi năm rồi còn hỏi. - Ông im bặt một lát rồi bảo. - Có! Dượng có nhớ dì.

***

Sarah ngồi trên ghế nệm dày nhưng không có lưng dựa ngay trước bàn trang điểm, tự ngắm bóng mình trong gương. Đã choàng lên người chiếc váy lụa màu đỏ thắm, bà vẫn phân vân tự hỏi mặc thế có thích hợp chăng. Thực khách sẽ săm soi bà từ đầu đến chân dù họ luôn vờ làm như không để ý. Họ cố tìm một điểm không vừa mắt, một dấu hiệu khác lạ cho thấy bà không thuộc tầng lớp của họ. Dù bà gia nhập giới thượng lưu đã mười lăm năm nhưng họ không bao giờ chấp nhận, đặc biệt là đám đàn bà con gái. Họ cười nói, tâng bốc, rỉ tai bà vài câu chuyện làm quà, như thể bà là loài vật lạ mới được vườn thú đem trưng bày. Họ quan tâm thái quá đến những gì bà nói, gật đầu mỉm cười khích lệ bà như thể đang lắng nghe ý kiến của trẻ con hoặc của người thiểu năng trí tuệ. Lát nữa, giọng nói của bà sẽ run rẩy do quá căng thẳng vì phải cố bình thản. Câu chữ sẽ líu ríu theo nhau tuôn ra để rồi chẳng thể lọt vào tai ai. Rồi họ sẽ nhíu mày, giả vờ không hiểu một cách lịch sự mỗi khi bà lỡ lời sử dụng đặc ngữ Mỹ. Họ sẽ bảo; “Thú vị thật! Chị vẫn giữ gìn bản sắc qua giọng nói. Bao nhiêu năm rồi nhỉ?”, như thể bà giống một món hàng, chẳng hạn thuốc lá hoặc gà tây, do đám cướp biển kiêm lái buôn xuyên Đại Tây Dương mang đến đây. Sarah thở dài. Nếu chẳng may xiêm áo này không hợp nhãn đám người nọ, bà cũng chẳng còn hơi sức để thay bộ khác.

Mal vừa từ phòng tắm đi ra. Dù chưa thắt cà vạt, ông đã mặc áo sơmi dài tay và đeo dây quần chỉnh tề. Chìa cặp khuy măng sét ra, ông khó chịu than vãn:

- Rắc rối quá! Mình cài hộ tôi với.

Sarah đứng lên cầm hai chiếc nút cầu kỳ, lạnh ngắt và cài vào cổ tay áo cho chồng. Họ tránh nhìn vào mắt nhau. Mal mím môi, ngoảnh mặt lơ đãng nhìn góc trần nhà. Làn da phía trong cổ tay ông trắng mịn. Hai mươi năm trước, lần đầu tiên bà có ấn tượng mạnh về ông cũng chính bởi mảng da đó. Ngày ấy, anh chàng Mal dáng cao gầy vẻ thư sinh, luôn dịu dàng, hòa nhã, ôn tồn và có phần mềm yếu.

Mal hỏi vợ:

- Phoebe có nhà không?

- Con bé không về muộn đâu, anh đừng lo.

- Ngày thường thì không nói, nhưng tối nay nó về trễ là không được đâu đấy.

- Sao anh nghiêm khắc với con quá thế?

Mal mím môi chặt hơn:

- Còn em nữa! Sao vẫn chưa ra xem ông nội đến chưa. Ông cụ khó tính, khó chiều thế nào, chắc em biết rõ hơn tôi.

Sarah tự hỏi từ khi nào họ nói chuyện với nhau nhấm nhẳng, lạnh lùng như hai người lạ chẳng may phải đi chung thang máy!

Sau mỗi bước chân đi xuống cầu thang, Sarah lại nghe tiếng sột soạt của chiếc váy lụa cọ vào đầu gối. Phải, đáng lẽ bà nên mặc trang phục khác nền nã hơn. Chiếc váy này quá “nổi”.

Trong phòng ăn, bà giúp việc Maggie đang bày muỗng nĩa ra bàn.

- Bà Maggie này, mọi thứ xong cả chưa?

Người hầu gái già nhíu mày, quay nhanh sang nhìn như thể chưa nhận ra bà chủ ngay. Mãi sau bà mới gật đầu. Gấu váy phía sau của bộ trang phục người làm dính bẩn. Sarah cầu trời đó chỉ là vết nước xốt thịt. Trước kia nhà có hai người giúp việc, giờ chỉ còn một. Tuy bà Maggie đã quá tuổi lao động từ lâu nhưng Sarah không nỡ bắt bà thôi việc. Với cô hầu gái trẻ người non dạ, Sarah cực chẳng đã mới phải nhìn cô ta rời nhà này cách nay chưa lâu. Nghe tiếng gõ cửa, Sarah nói ngay:

- Để tôi ra.

Bà giúp việc không buồn nhìn lên, chỉ gật đầu nheo mắt nhìn đống muỗng nĩa.

Sarah vừa mở rộng cánh cửa, ông cụ Garret Griffin đã dúi bó hoa vào tay con dâu. Sarah hồ hởi:

- Con chào bố.

Ông cụ đã vào sảnh rồi, Sarah vẫn phân vân không biết phải đón tiếp cụ thế nào vì người nhà Griffin, dù xuề xòa như ông Garret, cũng không dễ dàng để người khác hôn theo nghi lễ xã giao. Chỉ bó hoa cực kỳ xấu xí trong tay Sarah, ông cụ bảo:

- Hy vọng hoa cũng tàm tạm. Bố không rành mấy thứ này lắm.

- Đẹp lắm ạ.

Vừa nói, Sarah vừa thận trọng đưa bó hoa nở hết cỡ lên mũi. Mấy bông cúc giống Michaelmas này có mùi vớ bẩn, nhưng không sao. Được gặp ông cụ là bà mừng rồi. Bà lại khen:

- Hoa đẹp quá.

Ông Garret cởi áo khoác treo lên móc sau cánh cửa. Xoay lưng về phía con dâu, ông xoa tay, nói:

- Hình như bố đến sớm nhất thì phải.

- Bất cứ ai đến sau đều trễ giờ đấy ạ.

Ông rên rỉ:

- Trời đất! Sao bố toàn đến sớm thế nhỉ.

- Thế con mới được nói chuyện với bố, kẻo lát nữa ai cũng muốn nói chuyện mãi với bố thôi.

Ông mỉm cười nhìn xuống, đúng dáng vẻ ngại ngần quen thuộc. Sarah hơi bất ngờ trước tình cảm quý mến bà dành cho bố chồng. Đúng lúc đó, Mal xuất hiện trên đầu cầu thang, trang trọng và oai vệ trong bộ vest sẫm màu cùng cà vạt trang nhã. Ông Garret nhìn lên, lạnh nhạt hỏi chiếu lệ:

- Con đấy à?

Hai cha con im lặng đứng nhìn nhau. Sarah buộc phải bước lên đứng giữa hai người, phá tan bầu không khí lạnh lùng và dò xét. Bà giơ cao bó hoa xấu xí.

- Anh xem bố mang gì đến này. Hoa đẹp ghê chưa?

***

Quirke ngồi trước ly thứ ba. Tựa sườn vào quầy bar, ông chống khuỷu tay lên mặt quầy, một mắt nheo lại vì khói từ điếu thuốc gắn trên miệng, lơ đãng lắng nghe Phoebe kể về dự định tương lai. Sau khi được ông cho phép uống ly thứ hai, mắt Phoebe sáng long lanh, hai má đỏ ửng như quả bồ quân. Trong lúc cô thao thao bất tuyệt, chiếc lông chim trên mũ rung mạnh, nhất là lúc cô cực kỳ phấn kích. Gã đàn ông tóc rễ tre ngồi cạnh họ liên tục nhìn trộm cô gái, khiến bà bạn to béo của gã khó chịu dù Phoebe không hề biết ánh mắt láo liên của gã liên tục hướng về phía mình. Quirke cười, thầm tự trách mình ngớ ngẩn vì sung sướng được ở bên cô cháu gái sáng láng, trẻ trung trong chiếc váy mỏng nhẹ. Đến giờ này, quán ồn ào không thể tả. Dù cố lắng tai, ông cũng chỉ nghe tiếng được tiếng mất. Bất chợt có tiếng người nói lớn ngay sau lưng ông:

- Nếu không phải thần Chết thì gã này đúng là Chúa Giêsu đi giày cao cổ!

Đó chính là Barney Boyle sống sượng, say xỉn ngất ngư và đang vui sướng điên cuồng. Quirke ngoái đầu cười ngượng. Gặp Barney ở đây thì nguy to. Ngày trước, Quirke và ông ta từng là bạn nhậu có nhau trên “từng cây số”. Ông uể oải chào:

- Barney đấy à? Đến bao giờ thế?

Nhìn trang phục của Barney cũng biết ông ta là dân nhậu “xịn”: bộ vest nhăn nhúm, vấy bẩn, nút thắt cà vạt kéo xuống tận bụng, áo sơmi cháo lòng không cài nút cổ như thể chú nhân của nó vừa mở phanh trong một cuộc hỗn chiến. Phoebe mừng rơn vì được giáp mặt Barney Boyle danh tiếng nổi như cồn. Cô suýt bật cười vì ông này đúng là phiên bản nhếch nhác của Quirke. Dù thấp hơn dượng cô một cái đầu, nhưng Barney cũng có bụng bia to bự, chiếc mũi gãy và đôi bàn chân bé tí. Chộp lấy tay cô gái, Barney “dán” vào đó một nụ hôn ướt át. Cô gái để ý thấy hai bàn tay ông ta nhỏ, mềm oặt và mũm mĩm như tay em bé.

Barney quay sang hỏi Quirke:

- Cháu gái ông đấy à? Thượng đế ơi, đúng là “hậu sinh khả úy”. Con gái bây giờ cứ gọi là đẹp như tiên sa. (Ông ta nhăn nhở cười với Phoebe). Mà này, người uống bia uống rượu vào rồi chỉ biết nói toàn sự thật, không hề thêm bớt đâu nhé.

Ông ta gọi thêm đồ uống, mặc Quirke nhất mực can ngăn, bảo Phoebe không uống thêm được. Thấy cô gái trẻ háo hức nhìn mình, Barney tranh thủ khoe mẽ. Một tay kẹp điếu thuốc mềm nhũn, tay kia nâng vại bia đen, ông ta cứ nhấp nhổm như đứng trên tổ kiến lửa. Nghe Phoebe hỏi thăm vở kịch ông đang sáng tác, Barney xua tay gầm lên:

- Tôi “rửa tay gác kiếm” rồi, không có kịch cọt gì hết nữa.

Tạo dáng hiên ngang, ông ta cao giọng như đang diễn thuyết trước hàng ngàn khán giả:

- Từ nay trở đi, tài năng của tôi sẽ không thành trái ngọt cho đời. Nhà hát Abbey sẽ phải tự xoay xỏa lấy.

Đoạn ông ta ngửa cổ, há miệng lớn và dốc tuột ly bia vào họng. Cục yết hầu trên cần cổ “vất vả” chạy lên chạy xuống. Đưa mu bàn tay lên quệt ngang đôi môi đỏ mọng, Barney ba hoa:

- Tôi sẽ lại sáng tác thơ, bằng tiếng Ailen hẳn hoi nhé. Đó là thứ ngôn ngữ tuyệt hay tôi học được trong tù, hay còn gọi là trường đại học của giới cần lao.

Quirke chậm rãi mỉm cười lạnh lùng. Ngày xưa, có nhiều đêm ông và Barney từng đứng trong quán này, cùng cười nói huyên thuyên đến tận giờ đóng cửa. Hết cụng đầu lại cụng ly, họ tâng bốc nhau lên tận mây xanh. Giờ tất cả đã thành dĩ vãng. Lúc Barney định gọi thêm, Quirke cương quyết giơ tay xin kiếu, bảo đã đến giờ đưa cháu gái về.

Làm như không thấy ánh mắt bực bội của Phoebe, Quirke leo xuống ghế:

- Xin lỗi anh Barney. Đành hẹn anh lần khác vậy.

Barney nhếch môi, nhìn ông khinh khỉnh. Từ chiều đến giờ, Quirke đã hai lần chuẩn bị tinh thần đối đầu. Lúc này, ông cũng đang nghĩ cách tránh đòn sao cho khéo. Dù vóc người thấp tịt, Barney đánh đấm không tồi chút nào. May thay, ánh nhìn của ông ta chuyển sang Phoebe. Ông nheo mắt hỏi:

- Cô có phải cháu ông Garret Griffin, thẩm phán hàng đầu của Tối cao Pháp viện, xuất thân dòng dõi công hầu khanh tướng?

Vừa cố nài Phoebe xuống ghế bằng cách giật nhẹ khuỷu tay cô, Quirke vừa nhanh nhẹn vơ nón và áo mưa. Ông đỡ lời:

- Chỉ trùng tên thôi, không có liên quan gì đâu.

Barney không thèm nghe, tiếp tục phân trần với Phoebe:

- Bởi vì chính ông ta và bè lũ đã bỏ tù tôi vì tội chiến đấu bảo vệ quê cha đất tổ! Năm 1939, ở Coventry, nhóm tôi đã ném pháo vào địch. Cô Griffin làm sao biết chuyện ấy! Nói thật với cô, mấy quả bom tự chế ấy chỉ nhỉnh hơn cây bút máy (trán Barney bóng nhẫy mồ hôi, con ngươi thụt sâu hơn vào hai hố mắt trũng sâu). Vậy mà về đến nhà, thay vì được khen thưởng xứng với công trạng, tôi phải ngồi nhà đá. Quan tòa Griffin đã làm cả phòng xử án cười ồ lên khi bảo sẽ cho chúng tôi bóc lịch mỏi tay. Hồi đó tôi mới mười sáu tuổi đầu. Xin hỏi chính kiến của cô Griffin về chuyện ấy?

Đến đây, Quirke cương quyết bỏ đi, lôi theo Phoebe miễn cưỡng vì chưa muốn về. Chăm chú nghe chuyện nãy giờ, gã đàn ông tóc rễ tre giơ một ngón tay lên, nói:

- Theo tôi...

Không thèm nhìn gã, Barney lẩm bẩm:

- Thôi ông biến đi.

Mụ béo mặc váy tím đập lại:

- Mày biến đi thì có. Mày, bạn mày và con ranh kia đều chẳng ra gì.

Chuếnh choáng say, Phoebe cười ngớ ngẩn. Quirke kéo mạnh tay cháu gái lần cuối. Nếu không có cánh tay vững vàng của ông kịp thời đỡ lấy, Phoebe đã ngã nhào xuống ghế. Barney nói oang oang cho cả quán cùng nghe:

- Tôi nghe nói ông ta đang cố làm sao để được giáo hoàng phong làm bá tước. Theo tôi, ông ta nên đếm tội sớm đi mới phải.