Gần như suốt chặng bay, Phoebe ngủ vùi. Về phần mình, Quirke quyết định say túy lúy bằng thứ rượu brandy hảo hạng mà cô tiếp viên có cặp mắt tinh nghịch liên tục rót cho ông. Dù quyết định đi máy bay về phương tây để nhanh hơn được năm tiếng đồng hồ, hai cha con vẫn phải xuống sân bay Clipper khi trời tối. Quirke bực bội vì đi đường hết cả một ngày trời, tuy bây giờ thời gian của ông kém vui hơn lúc trước. Họ đón taxi về ga Penn. Hai cha con, mỗi người trông ra một cửa sổ, kẻ say rượu người say xe. Xe lửa họ đi thuộc loại mới, có kiểu dáng đẹp và chạy nhanh, dù bên trong vẫn có mùi giống loại tàu hơi nước cũ. Tài xế của ông Josh đón họ ở ga Boston. Anh này trẻ, người cao ráo trông như trẻ con diện đồng phục lái xe màu xám, quấn xà cạp da và đội mũ lưỡi trai. Người hắn sặc mùi dầu chải tóc và thuốc lá. Khi Quirke hỏi thăm, hắn tự giới thiệu tên mình là Andy.

Mưa lạnh buốt bắt đầu rơi. Lúc xe chạy qua thành phố, Quirke ngó nghiêng những dãy phố thâm nghiêm vừa lên đèn, cố tìm lại những chốn thân thuộc xưa nhưng vô vọng. Lần gần nhất ông rời Boston cách nay hai mươi năm, nhưng với ông nó dài bằng cả thiên niên kỷ. Nhờ ảnh hưởng lớn của ông Joshua Crawford - bạn vong niên của ông Garret, Quirke và Mal, hai bác sĩ mới ra trường được về bệnh viện đa khoa Massachusetts thực tập một năm. Ngày đó, ông Josh và hai cô con gái xinh đẹp đến tuổi cập kê đã thuộc tầng lớp được hưởng đặc quyền của Boston. Phải, mới đó mà tưởng như đã lâu lắm rồi.

Ngồi sát cửa sổ bên kia, Phoebe quay sang trêu chọc:

- Sao dượng? “Trái tim không ngủ yên” chứ gì.

Quirke không biết cô đang nhìn mình. Thấy ông không nói gì, Phoebe sẵng giọng:

- Dượng làm sao thế?

Thấy Quirke mặt ủ mày chau, Phoebe phát bực. Suốt từ đầu chuyến đi đến giờ, ông cứ sưng sỉa, khó chịu thế nào.

Quirke quay ra cửa sổ ngắm thành phố loang loáng ngoài cửa kính:

- Con nói vậy là sao?

- Con nói dượng khác lắm, chẳng cười đùa gì cả. Đáng lẽ con phải ủ ê mới đúng. Hay từ lúc té đập đầu đến giờ, dượng đâm đổi tính?

Im lặng một lát, Quirke ngập ngừng:

- Giá ta và con có thể...

- Gì cơ?

- Ta không biết. Nói chuyện chẳng hạn.

- Ta chẳng đang nói là gì.

- Ừ nhỉ.

Phoebe nhún vai, không thèm nói nữa. Qua gương chiếu hậu, Quirke biết gã tài xế đang theo dõi ông.

***

Rời khu vực Nam Boston, xe họ phóng thẳng ra xa lộ. Dinh thự của ông Josh Crawford thuộc địa phận Scituate, một vùng có hai mươi dặm sát bờ biển. Ngay khi rời Quincy, họ đi trên chuỗi đường hẹp có sương mù lơ lửng trên tán cây, che mờ cửa sổ sáng đèn vàng của dãy nhà biệt lập im lìm trong bóng tối. Dù tuyết rơi ở Boston nhưng ở đây, ngay cả chỗ sát mép nước, trời vẫn quang. Xe họ đi ngang qua một nhà thờ sơn trắng có tháp chuông cô độc vươn cao trông thâm nghiêm và buồn rầu bởi mọi cửa sổ đều đóng im ỉm. Trong xe không ai nói với ai một lời. Riêng Quirke, ngọn lửa đốt bằng rượu brandy giờ cháy âm ỉ, đưa cảm giác rờn rợn đeo bám ông suốt mấy ngày nay trở về. Ông cảm tưởng đang ngồi trong chiếc xe khổng lồ có bộ giảm xóc tuyệt êm nuốt gọn mấy khúc cua trước khi rời con đường bay lơ lửng trên không đưa hành khách đến một nơi bí mật. Ớ đó, họ sẽ bị đưa ra ngoài và hô “biến” để rồi biến mất vĩnh viễn, không để lại dấu tích. Quirke mệt mỏi ấn ngón cái và ngón trỏ lên hai mắt nhắm nghiền. Tối nay đầu óc ông không thể tỉnh táo nổi.

Khi xe trờ tới cổng dinh thự Moss, đàn chó bị nhốt đâu đó trong vườn hú lên từng chặp. Cánh cửa chính to tướng mở sẵn, ngưỡng cửa có người đang chờ đón họ.

Người trong nhà đã được thông báo chính xác giờ họ đến, hoặc có lẽ họ nghe tiếng xe, nhìn thấy đèn pha rẽ từ đường chính vào nhà. Tài xế Andy cho xe cua thành hình bán nguyệt trên nền đất trải sỏi và tắt máy. Quirke thấy người đứng trước cửa là một phụ nữ cao và mảnh mai mặc áo len, quần ống rộng. Lúc Quirke và Phoebe cùng mở cửa xe bước ra, gã tài xế giữ cửa cho cô gái. Khí thải từ chiếc xế hộp vẫn luẩn quẩn trong bầu không khí ẩm và nặng nề. Xa xa vọng tới tiếng còi báo hiệu tàu đi trong sương mù. Lũ chó đã ngừng sủa.

- Chúc mừng hai vị thượng lộ bình an!

Quý bà đứng trước cửa chào họ. Khi hai cha con bước tới, bà hồ hởi nắm cả hai tay Phoebe, nói nhỏ bằng giọng khàn khàn, kéo dài mang âm hưởng của người miền Nam nước Mỹ:

- Nhìn cháu tôi kìa, chững chạc và xinh đẹp như mới từ trong tranh bước ra vậy. Cho người dám mạo muội thế chỗ bà ngoại của cháu một cái hôn đi nào!

Phoebe vui hẳn lên hôn phớt lên má bà. Cô bật cười thú vị:

- Cháu không biết phải xưng hô thế nào cho phải.

- Có gì đâu. Cứ gọi là bà Rose, đơn giản thế thôi.

Bà cố tình chưa quay sang Quirke vội, để ông có thời gian chiêm ngưỡng nét mặt nhìn nghiêng xinh đẹp, mái tóc nâu vàng chải hất gọn gàng, lông mày hoàn hảo, chiếc mũi quý phái và khuôn miệng hơi trễ trong nét cười vương giả. Sau đó bà mới chìa bàn tay mát lạnh, nhỏ nhắn về phía ông. Ông nhận thấy riêng bàn tay không cho người ta ấn tượng về sự trẻ trung như những phần khác thuộc về bà. Chủ nhà nhìn ông từ đầu đến chân:

- Chắc chắn đây là ngài Quirke nổi danh. Tôi nghe nói rất nhiều về anh.

Quirke hơi cúi đầu:

- Hy vọng người ta toàn nói tốt.

Bà cười nghiêm nghị:

- E là không được thế. (Bà bảo Phoebe). Cháu yêu chắc mệt lắm rồi, phải không? Đi đường có vất vả không cháu?

Phoebe nhăn mặt nói đùa:

- Không hề. Cháu có bậc thầy hoạt náo viên Quirke mua vui cơ mà.

Họ vào hành lang rộng, có trần cao và thoáng. Tài xế Andy xách hành lý đi theo. Quirke quan sát dãy đầu mãnh thú treo trên tường, cầu thang bằng gỗ sồi chạm trổ cầu kỳ và trần có rầm nhà bằng gỗ màu sẫm lên nước bóng loáng. Đi trong nhà, người ta có cảm giác dinh dính, như thể vô số lớp vecni phết chồng lên nhau suốt bao năm qua chưa khô hẳn. Hai mươi năm trước, ông ấn tượng mạnh trước một dinh thự Moss xây theo lối kiến trúc Gothic thâm nghiêm. Giờ trong mắt ông, vẻ huy hoàng của nó nhuốm màu xám xịt - nơi này đã hư hại, hoang tàn theo thời gian hay tại bản thân ông đã sang đến bờ bên kia của ảo vọng nên không còn sức cảm thụ vẻ huy hoàng của nó? Không! Sự thật là cũng giống ông chú, căn nhà này đã già nua, cũ kỹ đi nhiều.

Một cô hầu gái mặc đồng phục xanh đen xuất hiện. Cô có mái tóc bồng bềnh và cặp mắt buồn rười rượi đặc trưng của phụ nữ Ailen. Bà Rose Crawford nói với khách:

- Deirdre đây sẽ đưa hai người về phòng. Nghỉ ngơi xong, mời mọi người xuống nhà uống chút gì trước khi ăn tối. (Chạm nhẹ bàn tay vào ống tay áo Quirke, bà trao cho ông nụ cười gần như mỉa mai). Ông cụ Josh mong gặp anh lắm đấy.

Cô hầu gái từ tốn dẫn họ đến cầu thang. Andy đã nhanh nhẹn mang hành lý lên phòng từ trước. Phoebe hỏi thăm:

- Ông ngoại khỏe không ạ?

Bà Rose mỉm cười:

- Ta e ông không thể trụ được bao năm.

***

Mấy tầng trên của ngôi nhà đỡ ngột ngạt và phô trương hơn tầng trệt. Sự chăm chút của bà Rose thể hiện rõ ở nước sơn tường màu hồng sẫm và đồ trang trí nội thất kiểu Mỹ. Sau khi đưa Phoebe về phòng, cô hầu gái dẫn Quirke sang phòng dành riêng cho ông. Quirke đứng sững trước cửa vì nhận ra ngay căn phòng này. Ông lẩm bẩm:

- Lạy Chúa!

Tấm hình Delia Crawford lúc mười bảy tuổi lồng trong khung bạc bày trên mặt tủ bằng gỗ cẩm lai khảm xà cừ đập vào mắt ông. Quirke nhớ tấm hình đó. Chính ông đòi Delia rửa cho ông một tấm giống y như vậy. Bất giác, ông chạm nhẹ mấy vết sẹo trên trán - một thói quen mới hình thành ở ông. Người hầu gái sợ sệt khi thấy ông bàng hoàng, sửng sốt. Ông vội trấn an:

- Xin lỗi. Hồi còn sống, vợ tôi ở phòng này.

Delia chụp hình này trong một buổi dạ vũ: cô đội mũ dạ hội trang trí cầu kỳ và mặc váy dài may tinh xảo có cổ cao. Cô tinh nghịch tạo dáng trước ống kính, một bên lông mày nhướng lên khêu gợi. Ông biết dáng điệu ấy. Suốt những tháng dài đắm đuối trong men tình ở Boston, nó khiến ông khao khát cô đến tột cùng, khiến miệng ông khô khốc và lòng dạ nôn nao. Delia thường cười nhạo người tình khi thấy Quirke ngây ngất, khổ sở vì mình. Khi đó, họ tưởng thời gian của cả vũ trụ thuộc về mình.

Khi người hầu gái khẽ khàng khép cửa đi ra, Quirke mệt mỏi ngồi xuống giường đối diện với chiếc tủ khảm. Hai bàn tay mềm oặt của ông kẹp giữa hai đầu gối. Quanh ông chỉ có căn nhà vắng lặng thế nhưng tai ông vẫn ù đặc sau chuyến bay xuyên Đại Tây Dương. Tiếng động cơ máy bay như vẫn ầm ì bên tai. Ánh mắt điềm tĩnh và nhạo báng của Delia hút hồn ông. Nét mặt cô như muốn hỏi “Thế nào, Quirke? Giờ anh tính sao?”

Ông lục ví lấy tấm hình khác nhỏ hơn hình Delia đã nhàu và quăn mép. Đó là hình Phoebe cũng chụp năm mười bảy tuổi. Quirke nhoài người cài hình ấy vào góc khung bạc rồi ngồi bất động, đăm đăm nhìn ảnh vợ và con gái.

Xuống đến tầng trệt, Quirke lần theo tiếng người nói vẳng ra từ căn phòng rộng mênh mông sàn lát gỗ sồi. Nếu ông nhớ không lầm thì đó là thư viện của ông Josh Crawford. Trong phòng có dãy tủ sách lắp cửa kính cao ngất xếp vô số bộ sách bìa da chưa ai từng đọc lấy một chữ. Giữa phòng kê một chiếc bàn dài, mặt bàn hơi cong xuống ở hai đầu. Chiếc kệ gỗ gần đó có bày một món đồ cổ: một quả địa cầu rất to. Trong lò sưởi cao bằng đầu người, củi đang cháy rừng rực trên lưới sắt bằng kim loại màu đen. Bà Rose và Phoebe ngồi trên ghế sofa bọc da. Đối diện họ, ông Josh Crawford còm cõi trên xe lăn. Ông mặc áo choàng bằng lụa quý, đeo thắt lưng đỏ và đi đôi dép kiểu phương Đông thêu những ngôi sao vàng; quàng quanh vai ông là chiếc khăn len Ba Tư màu xanh dương. Quirke nhìn cái đầu gầy guộc, bóng láng trông giống hạt ngọc trai lộn ngược. Tóc ông Josh chỉ còn vài sợi lơ thơ hai bên thái dương và sau gáy, được cố tình nhuộm thật đen như tóc thanh niên. Quirke quan sát hai mi mắt đỏ tấy, hai bàn tay xương xẩu nổi chằng chịt mạch máu run bần bật trong lòng ông Josh và thầm so sánh với ông Josh của hai mươi năm trước: đường bệ, lợi hại và là khuôn mẫu điển hình của kẻ gian hùng thời hiện đại thiết lập cơ ngơi đồ sộ trên mảnh đất duyên hải nổi tiếng là đất dữ này. Bà Rose Crawford nói quả không sai: chồng bà không còn trụ được bao lâu nữa. Chỉ riêng cặp mắt ông không thay đổi: màu xanh, ác hiểm và dữ tợn như mắt cá mập. Giờ cặp mắt ấy đang nhìn lên Quirke:

- Chà chà, đến đúng lúc quá.

- Con chào bố.

Thấy Quirke mắt tím bầm (do mũi giày của bọn du đãng) tập tễnh đến gần, ông cụ hỏi:

- Con làm sao thế?

Câu nói dối vô nghĩa khiến Quirke ngấy đến tận cổ:

- Con bị té.

Ông lão cười nhăn nhúm:

- Ôi! Đáng lẽ con phải cẩn thận hơn chứ.

- Vâng. Ai cũng bảo con thế.

- Thế sao con không nghe họ?

Bà Rose có vẻ thích thú cuộc đấu khẩu giữa bố vợ và con rể. Bà đã thay váy lụa đỏ chói, đi giày đỏ tiệp màu cao bảy phân. Vừa ngửa cổ phà khói thuốc lên trần nhà, bà vừa giơ cao chiếc ly lắc nhẹ cho nước đá va vào nhau leng keng. Bà đứng lên từ ghế sofa:

- Quirke, ông dùng gì? Whisky nhé? (Bà quay sang Phoebe ngọt ngào). Cháu ta dùng gì? Gin và tonic nhé? Nếu (bà lại nhìn Quirke) được phép.

Phoebe quay sang thè lưỡi trêu Quirke:

- Cần gì phải hỏi dượng chứ?

Cô đã thay chiếc váy dạ hội bằng satanh màu xanh dương. Quirke nói với bà Rose:

- Cảm ơn dì thu xếp phòng Delia cho tôi.

Bà cúi xuống bàn tìm ly và chai rượu, đoạn lẩm bẩm:

- Ôi chết! Là phòng Delia ư?

Bà nhún vai giả vờ hối lỗi, rồi nhíu mày:

- Lại hết nước đá nữa rồi.

Đến bên lò sưởi, bà nhấn chuông trên tường. Quirke lịch sự:

- Không sao! Tôi không uống đá.

Khi trao whisky cho Quirke, bà nhích lại gần ông mỉm cười nói nhỏ chỉ đủ mình ông nghe:

- Trời đất! Người ta bảo anh to cao hộ pháp thật không sai!

Ông cười đáp lại trước khi bà trêu chọc lắc nhẹ phần hông quay ra bàn rót rượu gin cho Phoebe và thêm ly bourbon cho mình. Ông Josh ngồi xe lăn dán mắt vào từng cử chỉ của bà. Khi cô hầu gái đến, bà Rose hống hách lệnh cho cô mang thêm nước đá. Rõ ràng, cô người hầu sợ bà chủ một phép. Khi cô đi rồi, bà Rose bảo ông Crawford:

- Nói thật nhé, mình bắt em nhận nuôi toàn người không biết việc.

Ông Crawford chỉ cười:

- Con gái công giáo tốt nết lắm.

Bất chợt ông nhăn mặt vì cảm thấy khó ở. Ông gắt:

- Lửa trong này nóng quá. Sang nhà kính đi thôi.

Bà Rose mím môi định phản đối nhưng khi bị ông chồng nghiến răng, lạnh lùng lừ mắt dữ tợn, bà đặt ly rượu xuống bàn, cố nói nhỏ và mềm mỏng:

- Mình muốn sao cũng được.

Bốn người họ đi dọc chuỗi hành lang xếp đầy đồ nội thất đắt tiền, xấu xí: ghế bành gỗ sồi, rương hòm có núm đồng, mấy chiếc bàn cổ xù xì trông như có từ thời mới thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Lúc này, Quirke đẩy xe lăn cho cụ Josh đi trước, Phoebe và bà Rose đi sau.

Ông Crawford không buồn ngoái đầu lại:

- Này Quirke, anh đến xem thần chết rước lão già này đi chứ gì?

- Thực ra, con đi cùng Phoebe cho vui.

Crawford gật đầu:

- Anh làm vậy là phải.

Khi đến nhà kính Crystal Gallery, bà Rose nhấn một nút nhỏ: loạt đèn huỳnh quang tít trên mái nhà cao vút lần lượt thắp sáng. Không gian trong này ngột ngạt, nặng nề mang nặng mùi đất và nhựa cây. Quirke lấy làm lạ vì ông không hề nhớ căn phòng lạ lùng này. Tuy nhiên ông nhớ rõ mình đã từng đứng giữa không gian của phòng kính trong lần đầu gặp Delia. Khi đã qua cửa phòng, họ thấy đâu đâu cũng có lá cây loang loáng của các giống cọ và dương xỉ. Vồ số giò phong lan không có hoa treo lơ lửng, bất động trông hơi giống những cái tai hình thù rối rắm canh chừng “khách không mời mà đến”. Bà Rose kéo tay Phoebe đi dạo giữa nhà kính có cây cối sum suê, um tùm. Đẩy xe lăn đến khoảng trống có bài trí ghế băng bằng sắt, Quirke mừng rỡ ngồi nghỉ bởi đầu gối ông bắt đầu nhức nhối. Chiếc ghế sắt hơi ẩm ướt và gần như nóng sực. Quirke vẩn vơ nghĩ, chi phí cho hệ thống sưởi ấm của nhà kính chắc bằng cả năm lương bác sĩ của ông. Cụ Josh Crawford nói thẳng:

- Ta nghe nói anh can thiệp vào việc của bọn ta.

Quirke nhìn ông cụ. Mắt cụ dán chặt vào điểm cuối cùng thấy vợ trước khi bà đưa Phoebe khuất dạng giữa đám cọ um tùm.

- Thưa, đó là việc gì vậy?

Ông Crawford khụt khịt, nghe như tiếng cười nhạt:

- Anh có sợ chết không, Quirke?

Quirke ngẫm nghĩ trước khi trả lời:

- Con không biết. Chắc là có chứ ạ. Chẳng phải ai cũng thế hay sao?

- Ta thì không. Thần chết càng gần, ta càng không sợ. (Ông cụ thở dài. Quirke nghe tiếng lạo xạo trong ngực cụ). Ưu điểm duy nhất của tuổi già là cho con người ta cơ hội sống cân bằng. Ta đang nói đến sự cân bằng giữa cái tốt và cái xấu (ông quay sang nhìn Quirke). Cuối đời ngẫm lại, ta biết mình từng làm nhiều việc thất đức. Nhưng hiển nhiên ta cũng làm nhiều việc thiện. (Ông dừng lời trong giây lát). Quirke này, người ta nói quả không sai: nước Mỹ đúng là Tân thế giới. Thời của châu Âu qua rồi. Thế chiến thứ hai và toàn cảnh lục địa cũ chứng minh điều ấy. (Ông cụ chỉ ngón tay xương xẩu có móng ố vàng xuống nền đất). Đây mới chính là xứ sở của Thượng đế. (Dừng lời, ông Josh gật gật đầu, hai hàm răng nghiến vào nhau như thể ông đang nhai thứ gì vừa mềm vừa không thể nuốt trôi). Hình như ta chưa kể với anh lai lịch ngôi nhà này nhỉ? Vào thập niên bốn mươi của thế kỷ mười chín đầy khó khăn, những người Ailen chạy “giặc” đói đến định cư ở Scituate này. Người Anh, tín đồ đạo Tin Lành và quý tộc Brahmin định cư ở khu North Shore nên người Ailen không muốn đến đó, và thế là đồng bào ta xuống khu nam. Ta luôn hình dung hình ảnh tổ tiên mình (ông chạm nhẹ đầu ngón tay lên trán) như đoàn người man di chỉ còn da bọc xương kéo theo đám phụ nữ tóc đỏ gầy nhắng khiêng ổ rơm bên trong có bầy con qua bao sóng gió thăng trầm vẫn sống trơ trơ. Nhiều người trong số họ thuộc hàng cùng đinh, ở nhà bị đói đến Mỹ cũng chẳng được no. Hồi ấy, vùng này chỉ toàn đá sỏi và ruộng muối. Ta tưởng tượng đồng bào mình phải dùng mười đầu ngón tay bới cát, mò cua bắt sò vì hầu hết dân Ailen đều sợ ra khơi, sợ những nguy hiểm khôn lường trồi lên từ đáy đại dương. Số gia đình ngư dân đếm trên đầu ngón tay định cư ở hai vùng Second và Third Cliffs. Họ gốc người Connemara, bơi giỏi như rái cá, quen kiếm sống nơi vùng nước xoáy dữ dội. Khi thủy triều xuồng, họ thấy “của cải” phơi trên đá. Họ gọi đó là rêu đỏ. Hồi ở quê nhà, họ đã biết thứ ấy có giá trị. Rêu đỏ có hai loại: Chrondus crispus và Gigartina mamillosa. Anh biết tên Latinh của nó chưa, Quirke? Là rêu Carragheen. Ngày ấy, nó quý như vàng vì có nhiều công dụng. Khi nước triều rút, đồng bào ta vớt rêu ấy bằng thuyền đánh cá và cây cào, rồi phơi khô trên bờ cát và chở tới Boston bằng xe ngựa. Trong vòng mười năm, vùng này đã có các triệu phú... phải, triệu phú rêu. Ông William Martin McConnel, một triệu phú rêu được biết đến với các tên gọi khác như ông trùm Billy, ông chủ hạt Mayo... đã xây dinh thự này. Ông trùm rêu đỏ. Chủ nhân của Moss Manor... tưởng tượng nổi không? Sau đó là kỷ nguyên của đường sắt. Năm một ngàn tám trăm bảy mốt, những chuyến tàu đầu tiên chạy qua vùng này. Ở Bắc Scituate, khách sạn mọc lên như nấm, nhà nghỉ dưỡng đắt tiền đua nhau mở cửa ở Egypt Beach, Cedar Point. Các giám đốc sở cứu hỏa, cảnh sát trưởng, doanh nhân ngành đăng ten người Ailen và thương gia đủ loại từ Quincy hay ở tận Worcester đổ xô đến đây. Ngay cả Hồng y giáo chủ Curley cũng có nhà ở... Ta quên mất địa chỉ rồi. Đủ loại người xâu xé vùng này, cắn ngập răng vào miếng bánh ngon của vùng duyên hải giàu tiềm năng. Giờ vẫn còn khu nghỉ dưỡng Irish Riviera đấy: họ xây sân gôn, mở câu lạc bộ giải trí lấy tên là Hiệp hội Giải trí Ven biển Hatherly!

Ông cụ khạc đờm, cái đầu trơ xương lắc lư trên cần cổ gầy nhẳng. Cả ngày, ông cụ đắm mình với lịch sử của tổ tiên kiều dân Ailen nghèo khó, nghiền ngẫm kỳ vọng về sự thành công phi thường của họ. Quirke chơt hiểu đó là nguồn dưỡng chất nuôi ông cụ sống đến bây giờ. Nó như món cháo suông đắng nghét “nấu” bằng ký ức và hình ảnh tưởng tượng, bằng cảm giác khoái trá đầy hằn học và hận thù:

- Đừng mơ trừ tiệt nòi Ailen! Chúng ta giống loài chuột: Xa nhất là hai chục mét đã thấy chuột rồi.

Ông cụ vừa ho rũ rượi vừa đấm ngực thùm thụp. Lát sau, ông cụ lả đi trên ghế nhưng vẫn cố thều thào hỏi Quirke:

- Ta hỏi thật, chuyến này anh đi nhằm mục đích gì? Mà này, chớ có bảo anh đi Mỹ vì Phoebe nữa nhé!

Quirke nhún vai, nhúc nhích chân cho đỡ nhức. Chiếc ghế sắt ông ngồi lạnh dần:

- Con chạy trốn.

- Trốn cái gì?

- Trốn mấy người làm chuyện thất đức. (Quirke nhìn kỹ ông cụ đang tủm tỉm cười ngoảnh mặt đi). Hồi nãy bố nói con can thiệp vào việc của bố. Đó là việc gì thế ạ?

Cụ Crawford ngước lên nhìn chiếc lồng kính khổng lồ chụp xuống họ. Bầu không khí nhân tạo này tạo cảm giác họ đang ở cách mặt biển hàng trăm hải lý hoặc giữa không gian cách mặt đất hàng tỷ kilomet.

- Anh có biết ta làm gì không? Ta chuyên nghề trồng trọt. Trên đời có người trồng lúa, có người trồng cây. Còn ta chỉ chuyên canh linh hồn!

***

Hai người đàn bà dừng bên chậu cây bằng đất nung có bụi hoa hồng thưa lá. Những cành dài nghêu, đầy gai tua tủa khiến Phoebe nhớ móng tay nhọn sắc của mụ phù thủy trong chuyện cổ tích. Bà Rose bảo:

- Cây này giống tên ta. Điên khùng nhất là ông Josh chi cả núi tiền rước thứ cây lạ từ nước Anh và gọi nó là Rose Crawford. Hoa của cây này đỏ chóe và chẳng thơm gì cả. (Bà mỉm cười với cô gái ráng giả vờ quan tâm). Đúng là cháu không thích chuyện cây hoa lá cảnh. Không sao! Nói thật với cháu, ta cũng thế, chẳng qua vì chiều ông Josh nên phải giả bộ thích.

Bà khẽ chạm cánh tay Phoebe ra dấu cho cô quay lại:

- Cháu ở đây chơi ít bữa nhé?

Phoebe ngạc nhiên và hơi cảnh giác:

- Ở lại Boston ư?

- Ừ. Cháu cứ thoải mái ở đây với chúng ta. Ông Josh nghĩ thế sẽ tốt cho cháu.

- Nhưng ở đây, cháu biết làm gì?

- Bất cứ việc gì cháu thích. Chẳng hạn vào đại học. Chúng ta sẽ lo cho cháu vào Harvard hoặc trường Boston. Nếu không muốn làm gì cũng không sao. Cứ việc thưởng ngoạn, thăm thú mọi nơi. Nói chung là sống, vậy thôi. Người bình thường nhất cũng biết sống, nhỉ?

Tuy nhiên, bà Rose ngờ rằng “sống” là một trong những chuyện quan trọng cô gái chưa học đầy đủ để làm cho đúng. Đằng sau lớp phấn son và quần áo thời thượng, bà chỉ thấy một cô bé dễ thương thiếu kinh nghiệm, thiếu kiên định, khao khát trải nghiệm nhưng chưa sẵn sàng đón nhận đồng thời luôn lo sợ hình thức đáng sợ của trải nghiệm. Cô còn nhiều điều phải học và bà Rose rất vui lòng làm người bảo trợ cho cô.

Cúi đầu dưới giàn dây leo bờm xờm trông giống chân của một con nhện khổng lồ, họ đi đến gần chỗ Quirke và ông Josh. Bà Rose dừng bước nói nhỏ:

- Nhìn kìa! Họ đang nói về cháu đấy.

- Thế ư? Sao bà biết?

- Không có gì qua được mắt ta đâu. (Bà lại chạm vào tay Phoebe). Cháu đã nghĩ kỹ chuyện ta vừa bàn chưa? Phải, chuyện ở lại Boston ấy?

Phoebe mỉm cười, mắt sáng ngời. Cô hào hứng khôn tả. Hồi bé, cô chỉ có cảm giác ấy khi chơi xích đu trong vườn. Cô thích được bố đẩy lên cao đến độ gần như cô xoay tròn. Lúc ở điểm cao nhất, mọi thứ như dừng lại, không gian đầy ánh sáng chan hòa trải rộng trong khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt vời. Bây giờ cũng vậy, chỉ khác giây phút hào hứng kéo dài mãi. Phoebe biết đáng lẽ cô không nên đồng ý nhận ly rượu gin từ tay bà Rose (mới mười giờ tối, Phoebe tưởng chừng như đã nửa đêm) nhưng cô mặc kệ. Thật tuyệt vời khi được sống lại cảm giác là cô bé ngoan ngồi trên xích đu được người thân đưa lên cao mãi.

Họ tiến đến chỗ hai người đàn ông. Khuôn mặt còn nhiều chỗ thâm tím của Quirke phị ra vì đi đường mệt nhọc và vì uống rượu nhiều. Chỗ đau dưới mắt trái của ông trắng bợt. Thấy cháu ngoại, ông Josh Crawford cười thật tươi:

- Cháu ngoại yêu quý của ta đây rồi.

Phoebe cười đáp lễ:

- Chắc tại có mình cháu nên ông mới thương, phải không ạ?

Cầm tay Phoebe, ông cụ kéo cô lại gần:

- Nhìn cháu kìa. Thành thiếu nữ rồi đấy!

Nhìn hai ông cháu, Quirke ngạc nhiên suýt phì cười vì thấy Phoebe nhanh chóng quên rằng ông ngoại Josh từng ủng hộ cả nhà cấm cô lấy Conor Carrington!

Đến lượt bà Rose quay sang nhìn vẻ chua cay trong mắt Quirke. Bà nói nhỏ:

- Thời gian quả như tên bay, anh Quirke nhỉ?

Brenda Ruttledge mặc đồng phục y tá, đội mũ nhỏ gọn gàng mang theo lọ thuốc và ly nước xuất hiện. Thấy Quirke, cô hơi chựng lại tỏ vẻ ngạc nhiên. Quên mất rằng cô đến làm ở Moss Manor nên chính Quirke cũng sững sờ khi gặp người cũ.

Rõ ràng, cô gái phải cố gắng giữ cho giọng nói không run rẩy:

- Thưa ông Crawford, đến giờ uống thuốc rồi ạ.

Quirke cười gượng:

- Chào Brenda.

Cô gái không dám nhìn ông:

- Ngài Quirke mới tới.

Cô liếc nhanh Phoebe cười chiếu lệ. Những người khác thấy không cần thiết giới thiệu họ với nhau.

Bà Rose bắt gặp ánh mắt khác lạ của cô y tá khi nhìn Quirke. Ông cụ Crawford cũng không bỏ qua ánh mắt thân mật đổi trao giữa hai người họ. Ông cười phô cả răng hàm:

- Hai người biết nhau hả?

Quirke không nhìn ông:

- Ở Dublin, chúng con làm chung bệnh viện.

Từ “chung” ngân lên từ miệng Quirke khiến người ta phải chú ý. Cầm ly nước và ba viên thuốc từ tay cô y tá, ông Crawford nhăn nhó nuốt. Bà Rose khẽ chắp hai tay nói nhanh:

- Mời anh Quirke và Phoebe qua nhà ăn...

***

Sau bữa tối, Quirke không sao ngủ được. Trong phòng ăn bên ánh nến buồn thảm, cuộc chuyện trò đã không hết ý. Họ dùng thịt thăn bò, khoai tây chiên vàng, nộm bắp cải và cà rốt xắt nhuyễn. Mọi món như đều ám mùi vecni còn ướt sực nức khắp phòng. Hơn một lần, tâm trí Quirke lãng đãng trôi đến một nơi mờ tối, có tiếng người líu ríu, không phải ở đây cũng chẳng phải chỗ nào quen thuộc với ông. Lúc lên cầu thang, thấy ông trượt chân suýt ngã, Phoebe vừa đỡ một tay ông vừa cười bảo rõ ràng ông đang buồn ngủ đến đờ cả người. Vừa vào phòng của Delia ngày trước, ông để nguyên quần áo nằm trên giường. (Quirke chưa dỡ hành lý). Dù đã xoay khung hình Delia vào tường, ông vẫn bất an như thể cô đang ở sát bên ông. Hình ảnh Delia bất mãn và giận dữ đeo lấy ông không rời. Ông nhớ buổi tiệc ông cụ Josh tổ chức để tiễn Mal và ông hai mươi năm về trước. Delia mặc nguyên váy dạ hội, bí mật kéo ông lên đây, đưa ông lên giường mình. Lúc đầu, cô không cho ông ân ái hay làm gì cả, chỉ liên tục đẩy bàn tay háo hức của ông ra xa. Giờ văng vẳng bên tai ông là tiếng cười khiêu khích nho nhỏ và giọng nói khàn khàn của cô gọi ông là chú bò rừng cục mịch. Thế nhưng, khi ông đành chịu thua, cô thành thạo cởi váy thật lẹ làng, (sau này, những lúc trí tuệ tỉnh táo, động tác ấy như lưỡi dao nóng bỏng xoáy sâu vào ý thức ông) và nằm trên giường dang tay đón ông tiến sâu mãi vào cuộc đời cô. Từ đó, ông không còn biết đường ra nữa.

Ông quyết định rời khỏi giường, đứng im giây lát cầu mong cảm giác chóng mặt qua nhanh. Ông đã uống quá nhiều whisky, rượu vang trong bữa tối và hút thuốc như tàu hỏa nhả khói. Bây giờ, lưỡi ông như bọc một lớp thịt khô, nóng và tròn. Mặc áo khoác, ông rời phòng lặng lẽ xuống cầu thang. Toàn bộ căn nhà im lặng như tờ. Song, ông cảm giác mọi người đều thức và tưởng chừng họ đang có mặt xung quanh, mệt mỏi chăm sóc ông. Cặp cây gậy vào nách, ông bước chậm xuống cầu thang bằng gỗ sồi, hai tay ôm chặt bên chân đau còn quấn băng và vụng về nhấc nó xuống từng bậc một. Ông không biết mình đi đâu nữa. Không gian ở đây cho ông cảm giác có người luôn theo dõi ông bằng sự ác cảm, như thể chính ngôi nhà học theo chủ nhân nó luôn cảnh giác, bất mãn trước sự hiện diện của ông. Mỗi khi ông mở cửa, lẫy khóa kêu lên khó chịu. Khi ông đi ra, tiếng gió từ mọi cánh cửa nghe như tiếng thở phào, mừng rỡ vì tống khứ được ông.

Ông tưởng đã đi đúng đường đến nhà kính. Ông mong gặp cây cối tràn sức sống, mong chúng làm bạn với ông giây lát, vỗ về tâm trí cho ông yên tâm trở về giường ngủ thật ngon. Nhưng hóa ra ông đi lạc tới một phần của ngôi nhà bài trí xa hoa, ở giữa là một hồ bơi rộng và nông. Trên đường viền hồ thấp hơn mặt nước một chút, hàng loạt đèn thắp sáng trưng hắt ánh sáng lung linh, mờ ảo lên trần nhà và mặt tường ốp đá hoa cương. Trần nhà này có tấm trần bằng nhựa đúc theo mẫu hoa văn giống mái lều của tù trưởng tộc người da đỏ Bedouin. Phòng này cũng có hệ thống sưởi ấm nhân tạo cho cảm giác thoải mái, êm dịu nhưng không thể sánh với cảm giác ấy khi ở ngoài thiên nhiên. Khi Quirke đến gần mép hồ, mồ hôi đã bắt đầu xuất hiện ở giữa hai bả vai, mi mắt và môi trên. Một lần nữa, ông lại nghe tiếng còi tàu phía xa vọng lại. Với ông, âm thanh ấy sao tuyệt vọng và thê lương quá chừng. Nó chẳng khác tiếng kêu của mãnh thú bị thương hú lên đau đớn giữa biển cả mịt mù sương.

Thốt nhiên, tim Quirke như ngừng đập: có xác người nổi bồng bềnh giữa hồ!

Đó là một cô gái. Mặc đồ bơi màu đen, đội mũ bơi bằng cao su mỏng, thân hình nằm ngửa của cô nổi trên mặt hồ: hai mắt nhắm nghiền, đầu gối thả lỏng và hai cánh tay dang rộng. Đường viền mũ bôi màu đen bó chặt trán và làm biến dạng đôi chút hàng lông mày khiến Quirke nhất thời chưa nhận ra ngay cô là ai. Tim vẫn còn đập thình thịch vì bất chợt thấy có người dưới nước, Quirke đã định lén bỏ đi. Vừa lúc đó, cô gái lật người chậm rãi bơi ếch về mép hồ có ông đang đứng. Thấy có người chống gậy đứng sừng sững trên đầu mình, cô hốt hoảng khua mạnh chân tay khiến nước văng tung tóe. Khi định thần lại, cô ngẩng mặt nhìn ông cười buồn. Đó chính là Brenda Ruttledge. Cô gái níu tay vịn cầu thang bằng kim loại, nhanh nhẹn đu người lên:

- Trời đất! Ông làm em sợ hết hồn.

- Tồi cũng sợ mất mật. Thoáng nhìn, tôi tưởng em là xác chết nổi trên hồ chứ.

Brenda bật cười:

- Em tưởng nghề nghiệp làm ông biết phân biệt hơn người ta chứ.

Khi cô gái lên hẳn trên bờ, khoảng cách giữa họ gần gũi hơn mong đợi. Quirke cảm nhận được hơi lạnh từ da thịt cô và cả sức nóng đằng sau nó. Trên bốn bức tường quanh họ, bóng nước không ngừng nhấp nhô. Kéo chiếc mũ trùm đầu bằng cao su, cô lắc lắc mái tóc, nói nửa đùa nửa thật:

- Ông đừng mách ông bà chủ nhé. Họ không thích người làm dùng hồ bơi.

Muốn lấy khăn tắm, cô gái phải đi qua mặt ông. Quirke ngỡ ngàng vì chưa bao giờ ông thấy cô mặc đồ tắm. Hông Brenda tròn đầy, cặp chân ngắn và rắn chắc. Đúng là thân hình con gái nông thôn điển hình: sinh con mau mắn là mục đích chính. Thốt nhiên, Quirke thấy mình già sọm. Khi ông lần đầu nô giỡn với nàng tiên giáng trần Delia Crawford trong căn nhà này, Brenda chắc còn nằm nôi. Giờ Quirke nhớ lại giữa ông và Brenda chỉ có một nụ hôn vụng trộm ngay trong đêm có tiệc ở bệnh viện, cũng là lúc ông nghe tên Christine Falls lần đầu. Cô gái vừa quay lại chỗ ông, vừa lau nước đọng trên vai. Khuôn mặt phụ nữ không son phấn luôn làm ông xao động. Khi Brenda giơ tay lên, Quirke thấy vết lông ướt mờ mờ ở vùng da dưới cánh tay cô.

- Mặt ông làm sao thế? Vừa gặp lại ông, em đã thấy rồi. Ông còn đi tập tễnh nữa.

- Tôi sẩy chân ngã.

Cô gái trố mắt nhìn ông. Ông biết ngay cô không tin: -Hừm. Nếu quả đúng vậy, em đi đầu xuống đất.

Cô hấm hứ rồi bật cười, vùi mặt vào tấm khăn lông mềm mại. Quirke thầm nghĩ: “Mình đã thấy cảnh này ở đâu rồi thì phải”.

Sát mép hồ có chiếc bàn bằng tre và hai chiếc ghế mây. Brenda mặc áo choàng tắm trước khi họ cùng ngồi ở đó. Chiếc ghế mây kẹt lên từng tràng dưới thân hình đồ sộ của Quirke. Brenda từ chối điếu thuốc từ bàn tay chìa ra của Quirke. Bóng họ trên mặt hồ lặng sóng hơn khi nãy chiếu hắt lên tường cứ dập dờn, lắc lư trông hơi giống tế bào máu dưới ống kính hiển vi. Brenda hỏi:

- Sao giờ này ông còn thức thế?

Quirke nhún vai. Ghế mây lại cọt kẹt phản đối:

- Tôi không ngủ được.

- Hồi mới đến Mỹ, em cũng bị thế. Thật tức điên lên được.

Thấy giọng cô buồn buồn, ông hỏi:

- Lại nhớ nhà phải không?

Cô gái lại lắc đầu:

- Em ngán ở nhà nên mới đi Mỹ. (Cô mông lung nhìn khoảng không trước mặt). Không phải nhớ nhà đâu. Chẳng qua em không quên được cuộc sống ở đây. Ngôi nhà này cũng lạ. Còn nữa, tiếng còi tàu sao nghe thảm quá.

- Thế em đã quen với việc phục vụ ông Josh Crawford chưa?

- Loại người như ông ta, em không ngán.

Brenda ngồi gập chân trên ghế khiến vải áo choàng căng ra, bọc lấy đầu gối tròn trịa. Khi cô quay sang nhìn Quirke, ông chỉ muốn vùi mặt vào lòng cô ngay lúc này.

- Nghe tin ông sắp đến, em ngạc nhiên hết sức.

- Vậy à?

Tiếng nói của họ vang trên mặt nước hồ, dội vào tường nhà. Brenda vẫn không rời mắt khỏi ông:

- Ông thay đổi nhiều quá.

- Thế ư?

- Ông ít nói hơn trước.

Quirke cười như mếu:

- Phoebe bảo tôi không biết nói đùa nữa rồi.

- Cô bé dễ thương nhỉ?

- Ừ.

Họ lại lặng im. Ở góc nào đó rất xa trong nhà có tiếng chuông đồng hồ ngân lên một lần duy nhất sau đó là tiếng vọng kéo dài của nó trước khi sự tĩnh mịch lại bao trùm.

- Em biết gì về hoạt động từ thiện của ông Josh, kể cho tôi nghe đi.

- Ông hỏi trại trẻ mồ côi phải không?

Quirke nhìn cô đăm đăm:

- Trại nào cơ?

- Cô nhi viện St Mary’s nằm ngoài Brookline. Ông chủ đổ tiền vào đấy.

Cơn run rẩy vì lo lắng lan nhanh như thể có mũi kim nhọn chạm vào da thịt Brenda. Mục tiêu Quirke đang theo đuổi là gì? Cô nói lảng:

- Bà Crawford mến ông lắm thì phải.

Quirke nhướng mày:

- Sao em biết?

- Tự nhiên em biết, thế thôi.

Ông gật đầu:

- Trực giác đàn bà phải không?

Giọng nhạo báng lạnh lùng khiến Brenda không muốn nói tiếp. Cô đứng dậy, thắt chặt đai áo khoác thong thả bỏ đi giữa làn ánh sáng mờ ảo. Chiếc nón bơi móc nơi đầu ngón tay. Cô ngoái đầu nói với:

- Cháu ông nói đúng. Ông hết biết đùa rồi.