Claire Stafford phân vân, chỉ sợ chiếc váy cô chọn không hợp với dịp đặc biệt này. Các nữ tu không dễ hài lòng. Chiếc váy màu xanh lá, gấu viền vải trắng và có đường viền cổ áo hình vỏ sò. Cổ áo không sâu lắm nhưng cổ và xương quai xanh vẫn quá lộ liễu. Claire sẽ không tháo khăn quàng xanh lục quấn hờ quanh cổ và nếu được phép, cô sẽ mặc luôn áo khoác. Cô không muốn nhờ Andy nhận xét. Làm hài lòng hắn cũng không dễ. Nói chung chồng cô ít khi để ý cách ăn mặc của vợ nhưng lại hay bất ngờ quay sang nhận xét vu vơ. Hầu hết những lời nhận xét ấy đều rất thô thiển, quá quắt. Có lần Andy bảo cô trông giống gái làm tiền. Cô sẽ hận câu ấy mãi. Hồi đó họ còn sống trong căn nhà rộng rãi trên đường Scranton. Hôm ấy cô mặc quần jean, áo sơmi đỏ có dây thắt ngang eo và đi dép trắng đế mỏng, còn Andy vừa kết thúc chuyến xe đường dài từ Albany về. Trông hắn nóng nảy, mệt mỏi và cáu giận. Lúc đi qua vợ để vào bếp lấy bia trong tủ lạnh, Andy ngoái đầu nói với theo:
- Này, trông em như con điếm đáng mười đôla.
Kiểu dài giọng khi nói từ “con điếm” giống hệt cha cô trước đây. Claire phải cố kìm nước mắt vì nếu thấy cô khóc, chồng cô còn tức tối hơn. Dù đau lòng, cô vẫn thầm thán phục vẻ đẹp nam tính của Andy. Cô chưa thấy ai đẹp trai hơn thế: Andy đứng dựa vào tủ lạnh, đôi giày cao cổ, quần bảo hộ và chiếc áo lạnh màu trắng không tay đều lấm bẩn. Cánh tay hắn lực lưỡng sáng bóng, tóc đen xõa xuống trông như cánh quạ rũ ngang trán.
Hôm nay Andy mặc quần tây ủi thẳng nếp, gấu quần dài phủ đôi giày cao cổ, áo sơmi trắng có gắn nơ đan bằng len và áo khoác kẻ carô màu đồng kiểu ve áo rộng. Nghe vợ khen mình rất bảnh, Andy chỉ lừ mắt bảo hắn thấy mình không khác thằng hề. Lúc họ vào ngõ dẫn tới nhà thờ St Mary’s, Andy luồn ngón tay vào cổ áo và thở dài luôn miệng. Claire hiểu chồng cô đang hồi hộp. Lúc còn trên xe, hắn không ngót phàn nàn rằng hắn mất một khoản đáng kể vì phải dành thời gian đi với cô thay vì chạy xe kiếm tiền. Nhưng giờ Andy chỉ im lặng, nheo mắt trong nắng thu, ngắm tòa nhà làm cô nhi viện như càng lúc càng to lớn sừng sững khi họ đến gần. Claire cũng sợ nhưng không sợ tòa nhà bởi cô biết cô nhi viện St Mary’s là mái ấm.
Claire không quen người nữ tu trẻ ra mở cửa. Đấy là sơ Anne. Nếu răng không vẩu, chắc chắn sơ Anne rất xinh. Sơ dẫn cặp vợ chồng qua lối vào sảnh rộng, xuống hành lang dẫn tới văn phòng sơ Stephanus. Hỗn hợp mùi quen thuộc của thuốc đánh bóng sàn gỗ, thuốc tẩy, thức ăn thường thấy trong trại trẻ mồ côi và mùi em bé làm thức dậy trong Claire bao cảm xúc trái ngược. Ngày xưa, cô cũng từng hạnh phúc (hoặc bất hạnh) ở đây. Đâu đó có ca đoàn toàn trẻ con hát thánh ca không đều, người lên cao, kẻ xuống thấp.
Sơ Anne đôn hậu hỏi bằng giọng người miền Nam Boston:
- Trước chị cũng làm ở đây phải không? (Sơ bẽn lẽn, tránh nhìn thẳng Andy. Claire đoán chắc tại bởi vẻ ngoài đẹp trai theo kiểu cao bồi viễn Tây của hắn làm sơ ngượng ngập). Giờ nhàn hạ rồi, chị thấy sao?
Claire bật cười:
- Thực lòng tôi rất nhớ hồi còn ở chỗ này.
Thấy họ theo nhau vào phòng, sơ Stephanus ngẩng lên nhìn. Bà ngồi trước tập giấy tờ bày ngay ngắn trên bàn. Claire ngờ rằng bà cố tình tạo dáng nhưng sau đó cô tự xỉ vả mình đã trót có suy nghĩ không đẹp.
- Claire vừa đến đấy à? Cả Andy nữa. Mời hai con vào.
- Con chào Mẹ Bề Trên.
Andy không nói gì, chỉ lầm lì gật đầu. Hắn vờ sưng sỉa để khỏa lấp nỗi bất an. Ngược lại, Claire cố kiềm chế niềm vui vô bờ của người được trở về nhà cũ.
Nghe sơ Stephanus mời ngồi, Andy lấy thêm chiếc ghế thứ hai trong số sáu chiếc quanh bàn lớn.
Sơ Stephanus tựa ngực vào bàn, hai bàn tay chắp lại đặt trên đống giấy tờ. Bà mỉm cười hết nhìn Andy lại quay sang Claire.
- Chắc hai người mừng lắm vì hôm nay là ngày trọng đại. Hai người sắp lên chức bố mẹ rồi.
Claire mỉm cười gật đầu, đôi môi cô mím chặt. Bên cạnh cô, Andy đổi tư thế khiến chiếc ghế kêu cọt kẹt. Cảm giác khó tả dâng lên trong cô khi nghe sơ Stephanus nói thẳng thắn như vậy. Bao năm sống ở cô nhi viện St Mary’s, lúc đầu trong thân phận trẻ mồ côi (vì mẹ mất, cha bỏ đi), sau làm việc trong bếp và sau nữa làm cô bảo mẫu, Claire không bao giờ đoán được sơ Stephanus và những nữ tu khác nghĩ gì về vấn đề nhạy cảm này. Tuy nhiên, họ đối xử với cô rất tốt. Cô biết ơn vì họ lo cho cô chu đáo về mọi mặt. Thứ duy nhất cô tự lo là Andy. Claire đã tự chọn anh chàng mắt đen, tay chân rắn chắc, nói giọng lè nhè và đầy những bất ngờ này làm người trao thân gửi phận. Dù cố kiềm chế cô vẫn mơ màng nhớ lúc Andy soi gương sáng nay, nhớ khoảng lưng rộng, cái bụng thon chắc và làn da nâu vàng như mật ong. Chồng cô đấy!
Mở tập hồ sơ có bìa cứng màu nâu trên bàn, sơ Stephanus đeo cặp kính gọng sắt lên mắt. Lúc bà đưa hai thanh bên của gọng cài vào tai, Claire cảm tưởng bà cầm hai cây kim tiêm cùng lúc chích vào hai bên mặt. Cô thoáng đỏ mặt; sao cô hay có những suy nghĩ quái lạ như thế nhỉ? Người nữ tu lật tập hồ sơ, đọc vài dòng trong đó rồi ngẩng lên nhìn thẳng Andy. Bà nói rành rọt, cân nhắc từng từ như nói với em bé:
- Andy này, chắc anh hiểu tình huống này nhỉ? Anh chị không nhận con nuôi theo kiểu chính thức. Chắc Claire đã nói anh hay rằng St Mary’s có kiểu sắp đặt riêng. Tôi luôn nói rằng Thượng đế chính là người làm luật ở đây.
Bà nhướng mày, nhìn hai người như chờ họ hiểu ý ngầm trong câu vừa rồi. Claire ngoan ngoãn gật đầu. Andy lại đổi thế ngồi và gác chân chữ ngũ. Từ lúc vào phòng, hắn chưa nói câu nào. Bà Stephanus nói tiếp:
- Chắc vợ chồng anh chị cũng hiểu đến thời điểm thích hợp, ông Crawford và người của ông sẽ tìm trường thích hợp cho bé Christine. Tất nhiên, họ cũng tham khảo ý kiến anh chị, nhưng dĩ nhiên, quyền quyết định cuối cùng sẽ thuộc về họ đấy.
Claire khẽ khàng:
- Thưa sơ, chúng con hiểu ạ.
Người nữ tu già vẫn nghiêm trang nói đều đều như tiếng đài radio. Dù quê miền Nam Boston, giọng bà mang âm hưởng của người Anh. Claire luôn cho rằng âm hưởng của phụ nữ Anh thường tao nhã, nhưng khô khan:
- Điều rất quan trọng là anh chị phải hiểu chuyện. Chúng tôi thường gặp các cặp vợ chồng trẻ quên gốc gác của con nuôi và quên luôn ai là người có quyền quyết định việc nuôi dạy đứa bé.
Trong khoảnh khắc trang nghiêm kéo dài, căn phòng im lặng như tờ. Có tiếng hát trẻ thơ từ ngoài vẳng tới: “Trái tim nhân từ của Chúa Giêsu, cội nguồn của tình yêu thương và hạnh phúc”. Tâm trí của Claire dần mê mụ, mọi suy nghĩ tản ra, giống mọi bộ phận của một cỗ máy vỡ vụn dưới một lực ép khủng khiếp. Cô cầu khẩn “Lạy trời, xin đừng đau đầu nữa”. Cô bắt mình phải tập trung hơn. Cô nghe và hiểu hết điều sơ Stephanus vừa nói. Chắc họ muốn nói rõ ngọn ngành để sau này không ai còn bảo chưa nghe giải thích cặn kẽ về mọi điều kiện. Đọc hồ sơ lần nữa, sơ Stephanus lại quay sang Andy.
- Có điều này tôi nhất định phải nói. Đó là công việc của anh, Andy ạ. Hình như anh thường xa nhà rất lâu phải không?
Andy nghi ngại nhìn bà. Hắn dọn giọng:
- Cũng vài ngày thôi. Thường là tới biên giới rồi về. Nếu qua vùng Lakes thì phải mất một tuần hoặc hơn.
Sơ Stephanus giật mình, nói giọng đăm chiêu:
- Xa thế sao?
- Nhưng ngày nào tôi cũng gọi điện về. Anh nói đúng không, em yêu?
Andy quay hẳn mặt về phía Claire và nhìn xoáy cô như thể sợ cô phủ nhận. Tất nhiên cô không phủ nhận dù lời chồng nói không hẳn đúng. Cô thích kiểu nói du dương của Andy, nghe như tiếng gió thổi qua miền bình nguyên phía tây vậy.
Dường như rất ấn tượng bởi giọng nói ngọt ngào của anh chàng đẹp trai, đến lượt sơ Stephanus dọn giọng, chưa quay hẳn sang Claire:
- Cũng không thay đổi gì mấy. Vậy lắm lúc cô cũng vất vả, nhỉ?
- Ô không. Giờ thì hết rồi.
Vừa buột miệng, Claire đã vội cắn môi. Nói thế chẳng hóa ra sống với Andy không thoải mái, hạnh phúc! Mong sau này anh ta không nổi cáu và nhắc lại chuyện cũ. Claire lắp bắp nói tiếp:
- Ý con là có con nhỏ bầu bạn sẽ vui hơn.
- Khi nào chuyển về nhà mới, Claire sẽ có thêm nhiều bạn. - Andy nói.
Anh đã tự tin trở lại và tiếp tục cười điệu, bắt chước một ngôi sao màn bạc nổi tiếng. Claire chua chát nghĩ, suy cho cùng, nữ tu cũng là đàn bà và Andy sẽ làm bất cứ điều gì với người đàn bà anh ta để mắt tới.
Sơ Stephanus trầm ngâm:
- Nhưng tôi vẫn phân vân, chẳng lẽ không còn việc gì khác ư? Cũng là lái xe, nhưng lái xe taxi cũng được vậy?
Nụ cười của Andy tắt ngấm. Hắn ngẩng phắt lên như bị ong đốt:
- Tôi sẽ không nghỉ làm để phục vụ ông Crawford. Hết Claire nghỉ việc giờ có thêm đứa bé... Chúng tôi cần tiền. Ông chủ tôi còn tính tiền làm thêm giờ cộng nhiều khoản thưởng cho chuyến đường trường sang Canada và Lakes.
Sơ Stephanus tựa hẳn lưng vào ghế, chụm mấy đầu ngón tay thành hình tháp chuông và nhìn Andy đăm đăm nhtr thầm đánh giá hắn lo lắng thật sự hay vừa đe dọa bà. Sơ nhún vai, nhìn xuống tập giấy tờ.
- Vâng, để tôi thử nói chuyện với ông Crawford xem sao...
- Thế thì tốt quá!
Andy biết mình vừa quá trớn. Lập tức sơ Stephanus lườm hắn bằng ánh mắt sắc như dao khiến hắn chớp chớp mắt, tựa lưng hẳn vào ghế. Hắn tự nhủ phải bình tĩnh hơn, đoạn cười dễ dãi.
- Tôi muốn nói giá có việc làm gần nhà thì tốt. Vừa tiện chăm sóc vợ, vừa tiện trông nom con cái.
Sơ Stephanus vẫn chăm chú nhìn hắn. Bầu không khí im lặng trong phòng như đặc lại. Giờ Claire mới biết từ đầu buổi đến giờ cô cứ nắm chặt khăn mùi xoa trong tay. Xòe tay, cô thấy nó đã thành cục vải ẩm từ lúc nào. Sơ Stephanus mạnh tay đóng tập hồ sơ và đứng dậy:
- Vậy là xong. Anh chị theo tôi.
Bà nhanh nhẹn dẫn họ ra cửa. Đến cuối hành lang, bà ngoái đầu nói với Andy:
- Anh chưa đến đây bao giờ nhỉ?
Đoạn bà đẩy mạnh cánh cửa vào căn phòng hình ống và thấp, tường sơn trắng toát. Sát hai bờ tường là hai dãy cũi quay đầu vào nhau. Các nữ tu mặc áo choàng trắng vui vẻ bồng hài nhi trên tay bận rộn đi lại. Nụ cười háo hức nở trên môi sơ Stephanus:
- Phòng trẻ là trái tim của cô nhi viện St Mary’s, là niềm vui và niềm tự hào của chúng tôi đấy.
Andy sững sờ, ngây mặt nhìn và phải cố lắm hắn mới ngăn cái huýt gió đầy ngẫu hứng. Thật cứ như phim khoa học viễn tưởng toàn người ngoài hành tinh bé xíu nằm trong kén tằm! Sơ Stephanus quay sang chờ xem hắn định nói gì, đầu sơ hơi ngửa ra sau. Chưa hết sững sờ, Andy chỉ nói lí nhí:
- Nhiều trẻ con quá!
Người nữ tu già cười thành tiếng định tỏ ý buồn rầu nhưng thay vào đó, tiếng cười nghe như điên dại:
- Đây chỉ là một phần nhỏ trong số những đứa trẻ tội nghiệp trên thế gian cần sự chăm sóc và bảo vệ của chúng ta!
Andy gật đầu ngờ vực. Hắn không thích nghĩ đến bọn trẻ sơ sinh bị bỏ rơi, không nơi nương tựa luôn mồm gào khóc đòi được chăm sóc, đồng thời liên tục huơ nắm đấm và đá chân vung vít lên trời. Bà Stephanus dẫn hai vợ chồng vào phòng. Andy rất ghét lúc vợ rụt rè như thỏ đế nhưng mắt cứ hau háu nhìn lũ trẻ như lúc này. Không biết hắn có nhầm không nhưng rõ ràng đôi khi Claire quá phấn kích đến độ sống mũi hồng hồng của cô giật nhẹ. Cô bỏ lửng câu hỏi vì không biết nói tiếp thế nào.
- Thế...?
Sơ Stephanus gật đầu:
- Con bé đang đi khám lần cuối trước khi về nhà mới.
Claire ngập ngừng:
- Con muốn hỏi là giả sử mẹ đẻ...
Sơ Stephanus giơ bàn tay dài và trắng nõn lên ngắt lời cô:
- Ta biết cô muốn biết đôi chút về lai lịch đứa bé. Tuy nhiên...
- Không! Con chỉ định hỏi....
Nhưng không gì có thể ngăn được sơ lúc này. Bà nói tiếp, giọng sắc lạnh:
- Tuy nhiên, có một số nguyên tắc ta nhất định phải tuân thủ.
Chiếc khăn tay vo viên trong bàn tay Claire nóng và cứng như quả trứng luộc. Buộc phải phản đối, cô hổn hển:
- Chỉ có điều khi con bé lớn, con không biết phải nói với nó thế nào.
Sơ Stephanus khẽ nhắm mắt, lắc đầu:
- Tất nhiên, sẽ đến lúc cô phải quyết định con bé có nên biết hai người không phải cha mẹ ruột nó hay không. Nhưng nói chung thì (bà mở mắt và không hiểu sao lại quay sang Andy) bé không biết thì hơn... Kìa sơ Anselm đến rồi.
Một nữ tu thấp đậm đi về phía họ. Nửa người bên phải của bà không bình thường. Cứ đi một bước bà lại giật mạnh một lần, cố kéo theo phần cơ thể từ hông trở xuống, trông như bà mẹ lôi xềnh xệch đứa nhỏ cứng đầu. Mặt bà to bè, nét mặt nghiêm khắc nhưng đôn hậu. Trên cổ bà có đeo chiếc ống nghe. Bà bồng đứa bé trên tay, trông nó như ấu trùng cuộn mình trong khăn lông trắng. Thấy bà, Claire nhẹ cả người. Chính bà đã chăm sóc cô từ hồi cô còn bé tí, mới đến cô nhi viện St Mary’s.
Sơ Stephanus cố tươi tỉnh:
- Chờ mãi mới thấy.
Lúc ấy, mọi hoạt động xung quanh như ngừng cả lại. Không hiểu sao Claire cảm tưởng cô đang đứng từ xa quan sát chính mình từ bên này vực thẳm dang tay đón đứa bé ở bờ bên kia. Tuy bế đứa nhỏ rất đằm tay nhưng Claire không thấy nặng theo nghĩa thường. Sơ Stephanus nói điều gì, cô nghe không rõ nữa. Mắt đứa bé có sắc xanh đẹp nhất của mọi màu xanh, giờ như đang rọi vào một thế giới khác. Quay sang chồng, Claire nghẹn ngào không nói lên lời. Cô thấy mình yếu hẳn, giống hệt bà mẹ trẻ vừa qua cơn vượt cạn.
Tiếng sơ Stephanus văng vẳng bên tai:
- Tên cháu là Christine. Con gái bé nhỏ của anh chị đấy.
***
Tiễn vợ chồng Stafford ra cửa chính xong, sơ Stephanus chậm chạp về văn phòng, ngồi ôm mặt sau bàn làm việc. Bà tự cho phép mình sống trong giây phút mềm yếu, thất bại và được nghỉ ngơi. Mỗi khi một đứa bé ra đi, bà lại phải chịu đựng cảm giác trống trải nặng nề. Bà không buồn cũng không luyến tiếc. Trong thâm tâm bà biết mình không có tình cảm sâu sắc với những đứa bé còn ẵm ngửa được bà chăm sóc trong một thời gian quá ngắn. Chỉ có điều bà cần thời gian xua đi cảm giác hoang hoải, trì trệ. Phải, bà thấy mình như kiệt sức.
Sơ Anselm không buồn gõ cửa, tự động vào phòng. Đi cà nhắc đến bên cửa sổ gần sơ Stephanus, bà ngồi trên bậu cửa, rút bao Camels châm một điếu. Bao năm qua rồi nhưng bà chưa bỏ được thói quen xấu. Peggy Farrell tội nghiệp một thời khiến cả phố Sumner phải ghê sợ. Ông Mikey Farrell quê ở hạt Roscommon là cha cô. Ông là phu khuân vác ngoài cảng mắc chứng nghiện rượu và đánh vợ như cơm bữa. Một đêm đông giá rét, ông hất đứa con gái xuống cầu thang khiến nó bị què quặt suốt đời. Sơ Stephanus nhủ thầm: “Nhiều lúc mình còn không nhớ tên của chính mình, nhưng sao những chuyện ấy mình lại nhớ kỹ thế!”. Bà hy vọng Peggy, hay còn gọi là sơ Anselm, không đến thuyết giảng dài dòng. Để chặn trước, bà nói ngay:
- Lại một đứa nữa ra đi!
Sơ Anselm phun mạnh một đám mây khói thuốc lên trần nhà:
- Sắp sửa còn khối đứa cùng quê với nó sẽ đến đây.
Biết ngay mà. Sơ Stephanus chú tâm vào tập giấy tờ trên bàn. Bà ôn tồn:
- Thế cũng tốt quá chứ, nhất là có chúng ta ở đây chăm lo cho chúng.
Nhưng sơ Anselm không dễ dàng bỏ lửng vấn đề bức xúc. Không phải ai khác, chính Peggy Farrell đã vượt lên trên mọi sinh viên khuyết tật để dành bằng y khoa hạng ưu, về làm việc cho bệnh viện đa khoa Massachusetts giữa những đồng nghiệp toàn nam giới trước khi Mẹ Bề Trên lệnh cho bà phải về cô nhi viện St Mary’s. Bà cố tình nhấn mạnh khi nhắc tới chức vụ của sơ Stephanus một cách châm biếm:
- Thưa Mẹ Bề Trên, có điều này không nói không được. Tôi thấy rõ ràng đức hạnh của con gái Ailen ngày nay quá thấp kém. Bằng chứng là có quá nhiều hậu quả tí hon từ lỗi lầm của họ đang theo nhau đến đây.
Sơ Stephanus đã bấm bụng nhủ thầm “im lặng là vàng”, nhưng vô vọng. Từ bé đến lớn, Peggy Farrell luôn biết cách làm bà tức sôi lên. Chuyện ấy xảy ra từ hồi xưa, khi cô con gái Stephanus của một luật sư tầm thường còn hay chơi với con gái người phu khuân vác Mikey Farrell trên con dốc đầu phố Sumner cho đến tận bây giờ. Vừa giả vờ bận tâm với giấy tờ, sơ Stephanus vừa chống chế:
- Chẳng phải đứa nào cũng là ‘“hậu quả tí hon” cả đâu.
- Có chúa chứng giám, với số lượng trẻ mồ côi nhiều đến thế, nếu không phải do đạo đức thấp kém của các cô gái không chồng mà chửa, thì ắt hẳn tỉ lệ tử vong ở các bà mẹ phải cực kỳ cao.
Sơ Stephanus hạ thấp giọng:
- Này, tôi không muốn sơ ăn nói kiểu ấy và tôi cũng không muốn phải kỷ luật ai theo đúng nội quy của cô nhi viện đâu nhé.
Im lặng kéo dài và nặng nề. Lát sau, sơ Anselm nặng nhọc rời cửa sổ, dấn lên dụi điếu thuốc vào gạt tàn bằng thủy tinh có khắc hoa văn trên bàn, đoạn tấp tểnh ra cửa và đi khuất. Sơ Stephanus ngồi bất động nhìn mẩu thuốc tắt vội đang đẩy một sợi khói xanh lơ mỏng như sợi chỉ lên không trung.