Sau chuyện xảy ra, Quirke thầm ghép mọi thứ với nhau giống người chơi trò xếp hình, tuy nhiên bức tranh không bao giờ hoàn chỉnh. Nhúm chi tiết ông nhớ rõ nhất lại ít quan trọng nhất, chẳng hạn mùi cây nguyệt quế ướt sũng sau hàng rào ngoài quảng trường, cái bóng của đèn đường soi trong vũng nước lấm tấm mưa, cảm giác lạnh lẽo, nhớt nhát của bậc thềm dưới mười ngón tay tuyệt vọng quơ quào của ông. Tất nhiên, phải kể đến cảm giác tủi nhục như sợi chỉ đỏ xuyên suốt thời gian ấy. Chắc chắn điều khiến ông không thét gào gọi người giúp chính do sự tủi nhục pha lẫn ngờ vực, không tin những gì xảy đến với mình là thực. Người như ông sao gặp chuyện như thế được chứ! Tiếc thay, đó là sự thật: mình mẩy đầy thương tật là bằng chứng rõ ràng. Khi lăn xuống bậc cuối cùng ướt nước bẩn loang loáng lẫn trong màn tối, Quirke tưởng mình chết chắc. Ông thoáng nghĩ đến cảnh xác chết nhợt nhạt của chính mình nằm ngửa trên bàn mổ dưới ánh đèn chói gắt. Phụ tá Sinclair mặc tạp dề xanh lục đứng lù lù ngay cạnh xỏ tay vào găng trông như nhạc sĩ đại tài sắp ngồi trước cây đàn dương cầm. Toàn thân ông, chỗ đau nhói, chỗ ê ẩm, chỗ tê cứng... làm ông nhớ đến loài quạ chờ trời tối bay lượn lờ trên ngọn cây trơ trụi vươn thẳng lên bầu trời mùa đông. Phải, khi tất cả kết thúc,... Quirke chỉ nghĩ được có thế. Đó cũng là lúc ông gom mọi chi tiết về sự việc khủng khiếp ấy. Còn giữa lúc lâm nguy, ông tưởng não mình ngừng hoạt động, chỉ để vài thông tin vớ vẩn lọt vào, chẳng hạn mùi lá cây nguyệt quế, bóng phản chiếu của đèn đường và bậc thềm nhơ nhớp.
Lúc đầu, sự kiện diễn ra giống trò ngớ ngẩn lặp đi lặp lại hoài không chán. Ở những giây đầu tiên, Quirke tưởng ai đó bỡn cợt mình. Khi ấy, trời sắp tối hẳn, ông đang đi ngang qua quảng trường để về nhà. Lúc chiều, ông có uống vài ly trong tiệc mừng Giáng sinh do bệnh viện tổ chức. Với ông, đó là buổi họp mặt nhạt nhẽo, buồn chán do Malachy chủ trì nhằm tạo nên tình cảm thân thiện và đầm ấm, nhưng khổ nỗi ông thấy khó lòng chấp nhận. Dù mới uống vài ly, ông đã ngà ngà say, tứ chi nặng như chì. Trong cơn mưa lác đác và gió chỉ thổi yếu ớt, khói bếp từ dãy ống khói bay lả lướt, đôi khi lạc ra tận quảng trường. Cũng như lần trước ở đúng chỗ này, hai tên lặng lẽ từ góc tối đi ra, mỗi đứa nhanh chóng áp sát một bên người Quirke và dễ dàng theo kịp bước ông. Chúng để đầu trần, chỉ khoác áo mưa mỏng trong suốt loại rẻ tiền. Tên gầy lặng lẽ nhìn ông cười trách móc:
- Đại úy thích mùa đông quá nhỉ? Lại mò ra ngoài trời tối hứng mưa phùn rét mướt đấy hử? Tụi này đã nhắc chớ làm thế ông không nhớ hả?
Tên béo gật mạnh cái đầu to tướng khiến những hạt nước li ti trên tóc hắn rung động:
- Phải, đừng trách tụi này không báo trước.
Chúng bắt đầu ép sát người Quirke, vai chúng ép chặt vai ông, nén người ông ở giữa. Tuy cả hai đều thấp hơn và chắc chắn không khỏe bằng ông, nhưng trong thế gọng kìm, Quirke tuyệt vọng, hệt như đứa trẻ yếu ớt, không biết bấu víu vào đâu. Tên gầy càu nhàu:
- Ông là chúa hay tò mò. Sao cứ gí mũi vào chuyện người khác thế.
Ông tự lệnh cho mình không lên tiếng, như thể cách ấy sẽ khiến chúng có lợi thế hơn. Không hiểu sao, ông tin chắc thế. Họ đã đến góc quảng trường. Vài chiếc xe hơi chạy ngang qua, bánh xe lăn trên mặt đường đẫm nước tạo nên âm thanh giống mỡ sôi trong chảo. Một chiếc thậm chí chạy chậm lại trước khi rẽ, đèn xi nhan màu cam chớp nháy liên tục. Sao ông không kêu tướng lên, vẫy tay rối rít, chạy sát đến cửa xe xin đi nhờ về chốn an toàn? Tuy nhiên, thực tế ông chẳng làm gì và chiếc xe chạy xa dần, để lại phía sau một làn khói xám.
Ba người họ qua đường, tới một góc tối khác. Tự nhiên Quirke thấy khôi hài khi nghĩ về bộ ba cọc cạch này: hai tên mặc áo mưa xám nhạt, còn ông cao lớn trong áo bành tô bằng vải tuýt lỗi mốt, đầu đội mũ đen.
Bên kia đường có hai sinh viên đi bộ ngược chiều. Sau này, giả sử phải làm nhân chứng, liệu họ có nhìn rõ và nhớ kỹ, sau đó miêu tả “theo cách nhận biết của mình”, đúng với yêu cầu của tòa chăng? Dù tối đông giá lạnh, mồ hôi Quirke vẫn chảy ướt da đầu. Ông sợ hãi nhưng vội thoát ra khỏi suy nghĩ ấy, như thể nỗi sợ dựng lên một phiên bản khác của ông, trong đó phiên bản chính có trách nhiệm chăm sóc nó như anh em sinh đôi vậy. Thật lạ lùng làm sao khi ông nghĩ mình đã chết vì sợ ở góc đường trước đó, còn thể xác cồng kềnh nặng nề đi giữa hai tên bắt cóc kia chỉ là tàn dư của chính ông đứng từ xa, vừa thương thân vừa tủi nhục, chứng kiến những giây phút đau buồn cuối cùng của cuộc đời. Nghề nghiệp đòi hỏi ông tiếp xúc với chết chóc hàng ngày nhưng liệu ông đã hiểu kỹ về nó chưa? Có lẽ chính lúc này ông sẽ được học bài vỡ lòng về sự tối tăm, hắc ám của cái chết.
Không có chút ánh sáng nào ở cuối những bậc thang đẫm mùi cỏ và mùi vôi vữa ẩm ướt từ những công trình xung quanh. Quirke thấy phía trước có cửa sổ lắp chấn song sắt của một căn phòng dưới tầng hầm, và sau lưng là cánh cửa hẹp mà ông biết quanh năm suốt tháng hiếm khi mở. Dù đôi chân đang bước líu ríu, ông vẫn dành một khoảnh khắc thanh thản nhìn lên hàng rào sắt. Cọc rào giống hệt nhau, đều có ánh sáng từ đèn đường chiếu xuống trông như được phủ chất lỏng phát sáng. Phía trên chúng là bầu trời vẩn đục, mờ sáng nhờ ánh đèn phố thị hắt lên. Bóng hai kẻ tấn công ông trông thật hài hước: cả hai đều chen lấn, người co lại, đầu gối và khuỷu tay chúng giống mấy thanh pitton chạy đều đều, áo mưa kêu loạt soạt. Bắt đầu màn đấm đá, chúng im lặng và tập trung tuy không được thoải mái lắm vì ông ngã trúng vào không gian hẹp. Ông cố xoay trở người liên tục nhằm bảo vệ các cơ quan nội tạng như gan, thận và bộ hạ vì không muốn Sinclair phải nhăn mặt khi mổ xác ông. Hai tên du đãng ra đòn rất thành thạo và chuyên nghiệp. Tên gầy thượng cẳng chân hạ cẳng tay mà giống múa ba lê, còn tên béo nặng nề hơn chút đỉnh. Tuy nhiên, ông biết chúng đang phải khổ sở kiềm chế; chúng chỉ đánh vào chân và nửa người phía trên, hết sức tránh phần đầu của nạn nhân. Ông chợt hiểu người ra lệnh cho chúng không muốn ông chết. Ông thờ ơ, có phần thất vọng khi hiểu ra điều đó. Giờ ông thà chết còn hơn phải chịu đau ghê gớm thế này. Làm sao ông chịu nổi chứ? Vào giây phút tỉnh táo cuối cùng, ông tìm được giải pháp: mặc kệ nó. Trước khi bất tỉnh, hình như ông thấy một khuôn mặt tròn vạnh và sắt đá như mặt trăng treo lơ lửng trên hàng rào sắt. Khuôn mặt vô cảm ấy trông rất quen nhưng không thể nhớ ra. Ai thế nhỉ? Cũng như những gì ông chưa biết, nó làm ông trăn trở không yên và quyết tâm tìm cho ra mới thôi.
***
Ngay lần đầu khi ông tỉnh lại, khuôn mặt kia vẫn ở đó. Bóng tối giờ khác trước: ôn hòa hơn, dịu nhẹ hơn và không còn mưa nữa. Thực tế, mọi thứ đều đổi khác. Ông không biết mình đang ở đâu, chỉ biết Mal đang cúi xuống cau mày nhìn ông chăm chú. Nhưng sao anh ta biết ông ở đâu mà đến tìm? Hình như có người nắm tay ông nhưng khi ông quay sang nhìn xem ai, lập tức cơn buồn nôn trào tới. Ông bèn nhắm chặt mắt. Theo cách tính của ông thì một tích tắc sau khi mở mắt, Mal đã bỏ đi. Bóng tối lại thay đổi, nói đúng hơn trời không còn tối nữa. Không gian là màn sương xám, ở giữa có thứ gì to tướng phập phồng: đó chính là ông chìm trong cơn đau vô biên, nhức nhối, nặng nề... Thật khó tin trên đời có kiểu đau nào khủng khiếp hơn thế. Lần này cẩn thận hơn, ông liếc mắt sang bên và thấy người nắm tay ông là Phoebe. Vậy mà trong một thoáng ở trạng thái nửa tỉnh nửa mê, đầu óc ngầy ngật, ông tưởng Delia, người vợ quá cố của ông, đội mồ sống dậy. Có phải Phoebe ngồi cạnh ông ngay trên bậc ximăng ở quảng trường? Thứ xen giữa họ giống màn sương, hoặc đụn mây, nhưng đủ cứng để bàn tay cô nắm bàn tay ông kê lên đó. Trong một thoáng yếu long, ông chỉ sợ mình khóc òa. Thực ra đó không phải sương mà là tấm drap trải giường trắng phủ trên tấm chăn.
Ngủ, phải ngủ ngay!
Lần kế tiếp ông tỉnh giấc đã là ban ngày. Mal lại đến, còn Sarah ngồi cạnh giường nơi Phoebe đã ngồi trước đó. Sau lưng bà có vài người qua lại, nói năng và có người còn bật cười nữa. Trên trần nhà là những dây treo nhiều hình cắt từ giấy màu.
- Quirke! Anh tỉnh rồi!
Sarah cố gượng cười bằng nỗ lực lớn, như thể chính bà cũng đang bị đau.
Mal đứng cạnh giường thở phào:
- Cậu đang ở khoa sản.
Quirke vừa trở mình, đầu gối trái của ông đã náo động như có tổ ong bên trong. Ông hỏi và ngạc nhiên thấy mình còn nói được:
- Tôi bị nặng không?
Mal nhún vai:
- Cậu sẽ sống lâu.
- Tôi hỏi cái chân kia kìa. Chỗ đầu gối ấy.
- Không nặng lắm. Họ đặt con vít vào xương rồi.
- Ai làm thế?
Mal nhìn lảng đi, miệng lẩm bẩm:
- Cảnh sát không biết. Họ cho đó là vụ trấn lột.
Khung xương sườn đau nhói khiến ông muốn cười cũng không được:
- Tôi hỏi con vít kìa. Ai đặt vít thế?
Mal ngượng chín:
- À, Billy Clinch.
- Gã Billy đồ tể ư?
Thái độ lạnh băng lập tức thế chỗ cho vẻ ngượng ngùng:
- Người ta nghỉ phép, đang đi trượt tuyết. Bệnh viện phải triệu về vì lý do đặc biệt đấy.
- Thế cơ ư? Cảm ơn!
Cô y tá có mái tóc đỏ bồng bềnh bước tới, nói với Quirke bằng giọng nằng nặng. Cô ta tên gì nhỉ: Cork hay Kerry?
- Ông đây rồi. Chúng tôi chỉ lo ông không bao giờ tỉnh nữa.
Bắt mạch cho ông xong, cô gái bỏ đi khiến ba người họ không biết nói gì thêm. Mal mím môi, đút tay vào túi áo cài nút cẩn thận, riêng hai ngón cái thò ra ngoài, mắt nhìn cắm xuống đất. Từ đầu đến giờ, ông không nhìn vợ lần nào. Sarah cũng thế. Hôm nay Mal mặc vest màu xanh da trời và đeo nơ màu hoàng yến. Quirke thầm nghĩ sao anh ta mặc trang phục lễ hội thế nhỉ? Thật chẳng hợp người hợp cảnh chút nào. Sarah hỏi:
- Khi ra viện, nhất định anh phải ở nhà chúng em ít bữa cho khỏe hẳn nhé?
Tuy nhiên, cả Quirke và bà đều biết chuyện đó không thể xảy ra.
***
Chiều hôm sau, ông Garret vào thăm. Quirke đã chuyển từ phòng hậu phẫu sang phòng dành riêng cho ông. Cô y tá phấn khởi và cảm kích dẫn đường cho vị khách tài danh lỗi lạc. Đỡ áo khoác và mũ cho ông Garret, cô mời ông dùng trà nhưng ông từ chối. Cô bèn nói thêm rằng cô sẽ lui để họ tự nhiên nhưng nếu người bệnh có biểu hiện gì, chỉ cần Ngài Thẩm Phán gọi lớn, cô sẽ có mặt ngay.
Ông Garret cười nhăn nheo:
- Cảm ơn cô.
Cô gái cười tươi với cả hai rồi đi ra. Ông Garret nhìn Quirke, nhướng một bên lông mày:
- Người xưa nói không sai, dao sắc không gọt được chuôi. Khi ốm đau, bác sĩ cũng phải nhờ người khác chữa bệnh, nhỉ?
Ông Garret ngồi xuống ghế bành kê cạnh giường. Ngoài cửa sổ cao phía sau ông chỉ thấy mái nhà lô xô cùng ống khói liêu xiêu giữa nền trời đầy mây và tuyết.
- Lạy Chúa lòng lành, chuyện gì xảy đến với con thế, Quirke?
Nửa nằm nửa ngồi, dựa lưng trên đống gối, Quirke nhăn mặt buồn bã, giống trẻ con mắc lỗi:
- Con bị ngã xuống dốc có bậc ximăng.
Dưới tấm chăn, chân trái bó bột của ông to như súc gỗ.
- Chắc bậc phải dốc lắm nhỉ?
Quirke nhìn qua vai ông cụ ra cửa sổ và thấy một đàn chim lông đen nối nhau bay ra từ dãy mái nhà, chao liệng trên nền trời đầy mây sau đó từng con hoặc từng cặp lại trở về chỗ cũ. Ông Garret ngượng ngùng đổi thế ngồi, xoa hai bàn tay đầy vết đồi mồi:
- Con thấy trong người thế nào? Hiện tại con có cần gì không?
Quirke nói không cần gì và cảm ơn ông Garret đã đến thăm. Mắt mũi ông lại cay xè như muốn khóc. Suy cho cùng, vì cơ thể đang hỗn loạn, cố trở về trạng thái cũ nên giả ông có chảy nước mắt cũng là chuyện thường tình. Thế nhưng, sao ông không muốn khóc cho vơi cảm giác nặng nề? Ông bảo:
- Mal và Sarah vừa ở đây. Cả Phoebe cũng đến, nhưng lúc đó con chưa tỉnh hẳn.
Ông Garret gật gù:
- Phoebe ngoan lắm.
Giọng ông cụ cứng rắn như thể muốn chặn trước mọi lời phản đối. Ông cụ lại xoa hai tay, động tác giống người rửa tay dưới vòi nước:
- Con bé sắp sang Mỹ. Nó có nói với con chưa?
Quirke như nghẹt thở, tim như thắt lại. Thấy Quirke làm thinh, ông Garret nói tiếp:
- À, nó đến Boston thăm ông ngoại Crawford. (Ông cụ ngó nghiêng mọi thứ trong phòng nhưng không nhìn Quirke). Chỉ đi nghỉ lễ thôi mà.
Lục túi áo tìm tẩu và gói thuốc lá sợi, ông cụ vờ bận rộn nhét nhét thuốc sợi màu nâu sẫm vào miệng tẩu rồi lấy ngón tay cái ám khói thuốc lá ấn chặt xuống. Nằm trên giường, Quirke không rời mắt khỏi ông cụ. Trong phòng, ánh sáng lúc chiều muộn nhanh chóng yếu dần. Ông cụ quẹt diêm, đặt lên miệng tẩu; khói và tia lửa nhỏ lật tức bay lên. Quirke hỏi:
- Vậy người yêu Phoebe đã nhận lệnh “giải tán” rồi phải không?
Ông Garret nhìn quanh tìm gạt tàn để vứt que diêm giờ không còn hữu ích với ông nữa. Quirke không định giúp, chỉ nằm nhìn ông cụ không chớp. Ông cụ cố bình thản:
- Hôn nhân không môn đăng hậu đối sẽ không ra gì. (Ông cúi xuống cẩn thận đặt que diêm lên góc tủ gỗ nhỏ cạnh giường). Hơn nữa, con bé... năm nay mấy tuổi rồi?
- Tết này là tròn hai mươi.
Lúc này, ông Garret mới nhìn thẳng Quirke. Ánh sáng mờ mờ từ cửa sổ khiến mắt ông nhạt màu hơn bình thường. Ông bảo:
- Trẻ người non dạ thế dễ tự hủy hoại mình lắm.
Không nâng đầu dậy, Quirke quờ tay sang cạnh giường, dò dẫm định mở tủ nhưng không được. Cuối cùng, ông Garret phải mở giúp, lấy thuốc lá hộ và đánh diêm luôn. Quirke nhấn chuông gọi y tá. Thấy cô vào, ông nhờ cô tìm gạt tàn mang vào phòng. Cô bảo không nên hút thuốc nhưng ông mặc kệ. Cô tỏ vẻ chán nản, quay sang ông Garret bảo Quirke đúng là “bệnh nhân trái tính”, nhưng sau khi ra ngoài một lát cô cũng mang vào một chiếc đĩa thiếc nhỏ và nói mong hai người dùng tạm vì cô không tìm được thứ gì khác. Cô gái đi rồi, hai người chỉ im lặng hút thuốc. Tẩu thuốc của ông cụ xả khói độc khắp phòng, còn thuốc của Quirke có vị khét như đốt giấy. Ánh sáng cuối cùng của ngày tắt lịm, biến vào mọi xó tối trong phòng. Tuy nhiên, cả hai người đều không buồn bật cây đèn chụp đặt cạnh giường. Cuối cùng, Quirke đề nghị:
- Bố cho biết về Hội Các hiệp sĩ của nhà thờ Thánh Patrick và việc Mal tham gia ở đó đi. (Ông Garret nhíu mày không hiểu nhưng Quirke biết ông giả vờ). Công việc ở Mỹ, giúp các gia đình công giáo, do bố vợ con tài trợ ấy?
Ông lão lục túi lấy con dao nhíp, loại người hút tẩu hay dùng và gõ nhẹ sống dao vào miệng tẩu trong lúc vẫn không ngừng rít mạnh, đoạn thở khói mù mịt. Mãi sau, ông mới nhấn mạnh:
- Malachy là người tốt. (Ông nhìn thẳng vào mắt Quirke). Con phải hiểu nó hơn ai hết chứ!
Đáp lại, Quirke cũng nhìn ông không chóp. Ông nhớ Sarah cũng từng nói câu đó. Người tốt ư?
- Bố ơi, chẳng lẽ con phải nhắc lại rằng một cô gái đã thiệt mạng, một phụ nữ khác bị sát hại dã man hay sao?
Ông Garret gật đầu, giả vờ thờ ơ trước những gì vừa được nghe:
- Ý con là Mal nhúng tay vào những chuyện tày trời đó à?
- Đúng vậy mà! Lúc trước con đã nói rất rõ. Anh ấy dàn xếp để Christine Falls đến ở với...
- Rồi, rồi. Con nói gì ta vẫn nhớ mà.
Ông cụ phẩy tay tỏ ý không muốn nghe. Trong căn phòng tối đen với cửa sổ sáng mờ sau lưng ông cụ, Quirke không nhìn rõ mặt bố nuôi. Ông chỉ thấy xái thuốc lá liên tục cháy lên rồi lại tàn theo nhịp điệu chậm chạp nhưng cuồng nhiệt.
- Mal là con đẻ của ta. Nếu có chuyện cần nói với ta, nó sẽ nói vào thời điểm nó cho là thích hợp.
Quirke thận trọng vươn tay dụi đầu mẩu thuốc lá vào chiếc đĩa trên mặt tủ. Từ mẩu thuốc, làn khói cuối cùng đắng nghét bay lên. Chất nicotine kết hợp với thuốc giảm đau trong cơ thể Quirke khiến mọi đầu dây thần kinh của ông náo động. Ông Garret nói tiếp:
- Hồi còn bé đi học, ta hay khoác giày lên cổ, đi chân đất vì sợ giày da chóng mòn. Ngày nay người ta cười vỡ bụng khi nghe những chuyện như thế và bảo người thuộc thế hệ của ta hay cường điệu. Nhưng thật ra, chúng ta không cường điệu chút nào. Ngoài chuyện giày, khẩu phần ăn trong ngày của ta là bịch khoai tây chiên và chai sữa có nút bằng giấy vo viên đậy lại. Josh Crawford và ta là đồng hương, cùng lớn lên trong nghèo khó. Gần một nửa thời thơ ấu, hai chúng ta chỉ có quần thủng đít để mặc.
- Giờ khác lắm rồi ạ. Bố là Chánh án Tòa án Tối cao, còn ông nhạc của con thành triệu phú Hoa Kỳ.
- Do may mắn thôi. Người ta cứ hay nuối tiếc dĩ vãng tươi đẹp chứ thực ra hồi đó đâu có mấy lúc được vui vẻ đâu con. Sự thật buồn thế đấy.
Ông cụ ngùng lời. Chỉ lát nữa thôi, căn phòng sẽ tối như bưng lấy mắt. Ngoài cửa sổ lấp lánh đèn đường phía xa.
- Con ạ, mỗi người chúng ta đều có trách nhiệm làm cuộc đời này tốt đẹp hơn.
- Vậy bố vợ con và những người như ông đang làm điều đó.
Ông Garret tặc lưỡi:
- Mỗi khi nghĩ đến thế giới trần tục, ta không khỏi chạnh lòng. (Một lần nữa, ông ngừng lời như cân nhắc những gì sắp nói). Con không còn mấy đức tin, phải không? Chắc con cũng biết ta thất vọng vô cùng khi con bỏ đạo.
Tác dụng của điếu thuốc duy nhất nhạt dần. Quirke lại dần chìm trong cơn mệt mỏi rã rời. Ông thều thào:
- Hình như con chưa bao giờ tin thì phải.
- Này, đừng quên rằng chẳng chóng thì chầy con cũng sẽ quay về với Chúa. Người đã đóng con dấu riêng lên mọi linh hồn (ông vừa cười vừa ho lụ khụ), ngay cả linh hồn tối tăm như của con vậy.
- Cả đời con mổ xác chết nhưng có thấy chỗ dành cho linh hồn bao giờ đâu.
Bị cãi lời, ông Garret im lặng bực bội. Quirke mặc kệ, ông chỉ muốn được yên thân, đánh một giấc. Cơn đau giống kim tự tháp, nặng nề dưới đáy và nhọn sắc trên đỉnh. Đỉnh điểm chính là xương bánh chè bị vỡ. Lật úp miệng tẩu lên đĩa sắt, ông Garret lắc đầu:
- Ta cứ ngỡ con và Mal coi nhau như anh em ruột.
Cảm giác trống trải, tăm tối từ từ lan khắp cơ thể, Quirke lẩm bẩm:
- Con hay ganh ghét. Mal cũng chẳng hơn gì. Con yêu Sarah nhưng lại lấy Delia.
- Ta biết con tiếc hoài chuyện ấy.
Ông đứng lên, nhấn chuông trên đầu giường bệnh gọi y tá. Trong bóng tối, ông cụ cúi xuống Quirke đắp chăn trắng toát nằm ngay đơ trên giường hẹp:
- Ta biết cuộc đời không như con mong muốn. Con chưa có đủ những thứ đáng lẽ thuộc về con. Con sai lầm rất nhiều... nhưng ta hiểu câu “nhân vô thập toàn” hơn ai hết. Tuy nhiên, ta chỉ muốn con đừng quá khắc nghiệt với Mal.
Cúi sát xuống người bệnh, ông Garret mới hay Quirke đã ngủ tự lúc nào.
