Quirke thích nhất quán McGonagle’s vắng tanh lúc nửa đêm về sáng. Vài khách quen còn ngồi lỳ, người chúi mặt vào trang báo thể thao, người lơ đãng gãi đũng quần. Trong góc quán có thi sĩ mới nổi đeo xà cạp, đi giày đinh ngây người ngắm ánh sáng màu vàng nâu dưới đáy ly whisky sóng sánh. Quirke sẽ lật trang cáo phó trên tờ Evening Mail, đọc vài câu vè đại loại như: “Ôi mẹ yêu con nhớ mẹ mông mênh, Những ngày cuối con không ngờ mẹ bệnh...” và nghe giọng chua như dấm của ông Davy kể chuyện tiếu lâm. Ngồi gà gật trên ghế dài bọc nhung đỏ đầy vết bẩn, Quirke thả hồn lâng lâng trong men rượu và khói thuốc, tận hưởng viễn cảnh được nhàn tản thêm vài tiếng đồng hồ trước khi quán đóng cửa. Ngay lúc đó, Quirke nghe tiếng chân bước đến gần và dừng ngay ở bàn của ông. Ngước nhìn lên thấy Mal đúng đó, Quirke không hiểu trong hai cảm giác: ngạc nhiên và khó chịu, thứ nào mạnh hơn:

- Lạy Chúa! Mal, anh đến đây làm gì?

Không đợi mời, Mal ngồi lên ghế đẩu thấp, chỉ cái ly trước mặt Quirke hỏi:

- Gì thế?

- Thiên hạ gọi là whisky. Chưng cất từ ngũ cốc. Uống vào sẽ bị chóng mặt.

Mal ngoắt tay gọi ông Davy. Ông già ủ ê đến bên, sịt mũi thật mạnh khiến một giọt nhỏ màu bạc chạy ngược vào trong mũi. Mal chỉ ly của Quirke:

- Cho tôi một ly giống vậy. Whisky gì gì đó.

Nghe như ông ta vừa gọi một bát máu của người bị đem hiến tế vậy.

- Thưa ông chủ, có ngay đây ạ.

Nói xong, ông Davy nhẹ nhàng lui ra.

Quirke quan sát Mal giả vờ thích thú, nhìn bao quát quán rượu. Ông ta đang bồn chồn. Đúng là chưa bao giờ Mal thực sự thoải mái, nhưng hồi này ông ta thường căng thẳng, bất an. Khi ông Davy mang rượu tới, Mal lục túi tìm ví nhưng khi nhìn lên, Quirke đã nhanh tay thanh toán trước. Mal rón rén nhấp môi, cố không nhăn mặt. Ánh mắt bâng quơ của ông ta bắt gặp tờ nhật trình Mail trên bàn.

- Báo có gì hay không?

Quirke bật cười:

- Anh muốn gì, sao không nói thẳng ra đi?

Hai bàn tay úp trên đầu gối, Mal trề môi dưới trông như cậu học trò bị móm vừa nghe cô giáo gọi lên trả bài. Đây không phải lần đầu Quirke tự hỏi: Mal trở thành bác sĩ sản khoa hàng đầu của xứ sở này bằng cách nào. Phải chăng tất cả đều nhờ “ô dù” vững chãi trong tay bố ông ta.

Mal vào đề đột ngột:

- Tôi hy vọng cậu chưa nói với ai về Christine Falls.

Quirke không ngạc nhiên.

- Sao lại thế?

Mal nắn vải quần phủ trên đầu gối. Ông ta nhìn đăm đăm tờ báo trên bàn. Mặt trời lúc chiều muộn tìm được kẽ nứt phía trên cánh cửa sổ ở mặt trước quán rượu và tạo một mảng sáng hình thoi run rẩy trên mặt thảm trải sàn ngay cạnh chân họ.

Mal đưa ngón tay đẩy gọng kính lên cao và nói nhỏ xíu:

- Cô ấy giúp việc trong nhà.

- Cái gì... nhà anh ư?

- Chỉ một thời gian ngắn thôi. Đơn giản là dọn dẹp, phụ giúp bà Maggie.

Rụt rè nhấp thêm ngụm rượu, Mal chăm chú nhìn bàn tay của chính mình trả ly ngay ngắn lên đế lót bằng cói.

- Tôi không muốn người ngoài đàm tiếu chuyện đó...

- Chuyện đó là chuyện gì?

- Cái chết của cô ấy và mọi chi tiết liên quan. Tôi không muốn người ta xầm xì, nhất là ở bệnh viện. Chắc cậu cũng biết đám y tá chúa hay ngồi lê đôi mách.

Quirke ngả người, dựa hẳn vào lưng ghế dài săm soi nhìn ông anh cột chèo lênh khênh trên ghế đẩu, trong lòng ngổn ngang bao mối lo âu. Cổ Mal vươn ra trước, cục yết hầu động đậy liên hồi. Quirke mềm mỏng:

- Thật lạ đời! Lạ nhất là anh vào quán rượu, gọi whisky và nhắc tôi chớ nói ai hay chuyện một cô gái lạ nào đó bị chết... Chắc anh không mưu tính chuyện ngớ ngẩn gì đấy chứ?

Mal lừ mắt nhưng dịu xuống ngay.

- “Chuyện ngớ ngẩn” nào?

- Làm sao tôi biết được. Tôi đang mong anh chỉ giáo đây. Có phải cô ta là bệnh nhân của anh không?

Mal chậm chạp nhún vai, tỏ vẻ chán nản và khó chịu.

- Phải mà không phải. Gia đình cô ấy từ dưới quê gọi điện xin gặp tôi. Họ là nông dân nghèo, chất phác. Tôi liền cho xe cứu thương đến ngay. Tuy nhiên cô ấy chết trên đường đến bệnh viện.

- Nguyên nhân tử vong là tắc nghẽn mạch phổi. Tôi có đọc bệnh án.

Mal ngẩng phắt, trợn mắt nhìn. Ông thở phào, gõ nhịp mấy đầu ngón tay lên bàn, mắt lại lơ đãng nhìn quanh:

- À, ra thế. Cậu không hiểu được đâu. Vì đối tượng nghề nghiệp của cậu không phải người sống. Khi bệnh nhân được giao cho mình thiệt mạng, nhất là bệnh nhân trẻ, mình thấy... đôi khi mình thấy như mất người thân vậy... Tôi không biết cảm giác ấy do đâu mà có... (Mal buồn bã nhìn Quirke, nhưng vẫn không giấu được vẻ khó chịu: Phải, ngài Malachy Griffin không thích bị người khác chất vấn). Tôi chỉ xin cậu chớ nói đến chuyện đó, nhất là ở bệnh viện.

Quirke đáp trả tia nhìn của Mal soi vào mắt mình. Họ cứ ngồi nhìn nhau như thế thật lâu cho đến khi Mal phải cụp mắt xuống trước. Quirke không tin lời Mal nói về nguyên nhân cái chết của Christine Falls. Ông tự hỏi tại sao mình không ngạc nhiên trước sự thiếu tin tưởng ấy. Tuy nhiên, nếu tối nay Mal không đến nói chuyện, ông đã nhanh chóng quên Christine Falls rồi. Suy cho cùng, cô ta chỉ là một thành viên của thế giới người chết đông vô số kể.

- Anh uống thêm nhé?

Mal từ chòi, nói rằng ông phải đi, rằng Sarah đang đợi ông ở nhà bởi họ sắp đi dự tiệc tối, rằng ông còn phải thay đồ cho kịp... Nói tiếng nhỏ dần, Mal nhìn Quirke tuyệt vọng, đau khổ và nhẫn nhịn đến độ Quirke chỉ muốn vỗ vai ông anh rể, đỡ anh đứng lên cho vững. Như đoán được ý nghĩ của Quirke, Mal đứng phắt dậy, vội vã bỏ đi.

Còn lại một mình, Quirke ngẫm nghĩ rất lung. Quả thực nếu Mal không lo cuống lên về vụ Christine Falls, ông cũng chẳng quan tâm đến cô ta làm gì. Rời quán khi mới ngà ngà say lúc tối khuya hôm đó, Quirke không về nhà mà đến bệnh viện. Ông mở cửa văn phòng, lục tủ hồ sơ định lấy bệnh án của Christine Falls ra xem lại. Lạ thay, tập bệnh án đã không cánh mà bay.

***

Mulligan, nhân viên phụ trách việc đăng ký nhập viện ung dung ngồi nghỉ. Ngửa đầu trên lưng ghế tựa, gác cả hai chân lên bàn làm việc, anh ta vừa hút thuốc, vừa đọc báo. Cạnh chân ghế có ly trà nóng nằm trong tầm với của anh. Mulligan khoái bài viết trên báo People số Chủ Nhật tuần trước kể về một cô gái gọi và lão già bao cô ta đi lừa một lão già khác, đem tiền về cho bồ nhí. Báo còn đăng ảnh của cô nọ: một cô gái tóc vàng mặc váy ngắn cũn cỡn. Người trong ảnh hơi giống cô y tá trên lầu đã lên đường đi Tân Thế Giới ngày hôm kia. Hình như cô ta phải lòng sếp nên bị thuyên chuyển... Vừa nghĩ đến đấy, ông sếp nọ đã xuất hiện trong trang phục hôi hám như mọi khi. Mulligan vội bỏ hai chân xuống, dúi mẩu thuốc vào gạt tàn, nhét báo vào ngăn kéo trong lúc Quirke vẫn chưa buông núm cửa lạnh lùng đứng nhìn. Ông nói nhanh:

- Tìm cho tôi hồ sơ về ca cấp cứu bệnh nhân họ Falls, tên Christine. Tối hôm kia, xe cứu thương xuống Wicklow hay Wexford gì đó chở cô ta lên đây.

Mulligan đã nghiêm túc trở lại, lục tủ hồ sơ lấy cuốn sổ cái ghi từ đầu tháng dò từng trang.

- Falls ư? Có phải F-A-L-L-S không ạ?

Quirke gật đầu nhưng không vào và vẫn nhìn anh ta bằng cặp mắt lạnh lùng, vô cảm:

- Tên là Christine. Chết trên đường đến bệnh viện.

- Rất tiếc, thưa ông. Không có ai họ Falls, cũng không có bệnh nhân nào dưới tỉnh cả (Quirke ngẫm nghĩ giây lát rồi gật đầu dợm bước đi). Khoan đã. (Nhân viên trực chỉ vào giữa trang sổ). Đây có cô Christine Falls, trùng tên. Tuy nhiên không phải ở tỉnh lỵ. Bệnh nhân ở thành phố. Xe đón cô ta lúc năm giờ bảy phút sáng, tại đường Crimes, khu Stoney Batter. Số nhà mười bảy. Chủ hộ là (anh ta cúi sát trang giấy) Dolores Moran.

Có phần đắc thắng, anh ta ngẩng lên nhìn, kỳ vọng sẽ được khen vì đã không bỏ sót thông tin nào. Nhưng tất nhiên làm gì có chuyện khen tặng. Quirke chỉ nhặt mảnh giấy và cây viết chì trên bàn, bắt anh ta đọc lại địa chỉ rồi quay lưng định đi. Chợt ông dừng lại, nhìn ly trà dưới chân ghế, ôn tồn hỏi:

- Cậu cũng bận rộn nhỉ?

Mulligan bẽn lẽn nhún vai.

- Buổi sáng vào giờ này hơi ít việc ạ.

Khi Quirke khuất dạng, anh ta chỉ dám sập nhẹ cánh cửa và lẩm bẩm:

- Đáng ghét.

Mulligan tự hỏi Christine Falls là ai mà sếp quan tâm đến vậy. Tuy nhiên, anh ta tặc lưỡi: Chắc ông ta lại quá chén nên nhìn gà hóa cuốc thôi. Anh ta vừa ngồi vào bàn, định lấy báo ra đọc tiếp thì cửa lại bật mở. Quirke trở lại đứng choán gần hết khung cửa hẹp.

- Này cậu, người ta đưa xác Christine Falls đi đâu nhỉ?

Quên biến mình đang nói chuyện với ai, Mulligan buột miệng gắt:

- Hỏi gì?

Thấy Quirke nghiêm mặt, anh vội lúng túng đứng lên:

- Xin thứ lỗi! Sếp vừa hỏi gì ạ?

- Tôi hỏi cái xác. Nó đâu rồi?

- Chắc là ở nhà xác của thành phố thôi ạ (Anh lật cuốn sổ cái vẫn còn trên bàn). Đúng vậy, ở nhà xác của thành phố.

- Cậu kiểm tra xem nó còn ở đó không nhé. Nếu gia đình chưa đến nhận, hãy mang nó về đây.

Mulligan hốt hoảng nói:

- Nếu thế, tôi sẽ phải làm thủ tục và ký nhiều giấy tờ nhiêu khê lắm ạ.

Miệng nói vậy nhưng anh không hề biết thủ tục ra sao. Từ trước đến nay, chưa ai bảo anh đến nhà xác đòi lại tử thi bao giờ.

Quirke không thèm quan tâm.

- Thì cứ làm đi. Còn giấy tờ, cậu cứ mang về đây, tôi ký (Vừa bước một chân ra ngoài, ông đã rụt lại, ngoái đầu vào bảo). Việc nhiều lên rồi đấy nhỉ?

***

Sau đó, Quirke lưỡng lự không biết chọn ai trong số hai phụ tá ở lại giúp mình một tay. Cuối cùng, Quirke kết luận dù Sinclair gốc gác Do Thái và giỏi nghề hơn nhưng Wilkins đáng tin cậy hơn. Anh ta đồng ý ngay, không hỏi han gì và chỉ rụt rè vừa nhìn móng tay vừa xin nghỉ thêm một ngày vào cuối tuần để về quê thăm mẹ. Bố anh mất đã lâu, giờ chỉ còn mình bà mẹ. Đó chẳng phải yêu cầu gì quá đáng mặc dù lịch làm việc của khoa đã dày kín. Tất nhiên, Quirke nhượng bộ nhưng kiểu trao đổi thẳng thừng ấy khiến sự quý mến mà ông dành cho Wilkins giảm xuống một bậc. Giờ ông lấy làm tiếc vì không chọn Sinclair. Quan sát Sinclair với kiểu cười mỉa mai và sở thích châm biếm chua cay, Quirke biết cậu ta, tuy không dám ra mặt nhưng đúng là có coi thường ông. Tuy nhiên, Sinclair quá kiêu hãnh đến độ sẽ không lên tiếng xin nghỉ bù vì giúp Quirke một việc mà anh gọi là “một ý thích ngẫu hứng”, giống như bao lần “ngẫu hứng” khác của Quirke.

Ông nhanh chóng biết bí mật của Christine Falls. Thi thể cô theo xe từ nhà xác về bệnh viện lúc sáu giờ chiều. Chưa đến bảy giờ, Wilkins đã xong việc và nhón chân ra về. Không hiểu sao, Quirke vẫn nghĩ kiểu ý tứ như thế là lén lút. Vẫn mặc nguyên áo choàng và tạp dề cao su, Quirke ngồi trên chiếc ghế đẩu cao đặt cạnh bồn rửa bằng thép loại lớn, hút thuốc và suy nghĩ mông lung. Ông biết ngoài kia trời vẫn sáng. Nhưng căn phòng không có cửa sổ và kín mít như bể chứa nước khổng lồ này luôn tối như đêm ba mươi. Trong số bồn rửa có một vòi nước lạnh nhểu nước tí tách, dù sửa cách nào cũng không hết. Còn nữa, cụm đèn neon ngay phía trên bàn mổ có một bóng kêu o o và chớp tắt hoài. Dưới ánh sáng chói gắt, tử thi từng là cô Christine Falls tràn căng sức sống giờ nằm ngửa trên bàn, ngực và bụng mổ phanh như người ta mở túi du lịch, để lộ toàn bộ lục phủ ngũ tạng ướt át bên trong.

Thi thoảng Quirke thấy thích xác chết hơn người sống. Phải, ông thầm thán phục tử thi, thích những cỗ máy sinh học mềm mại có lớp da như làm bằng sáp mới bất ngờ ngưng hoạt động. Dù có thối rữa hay hư hại cách nào, mỗi xác người đều hoàn hảo theo cách riêng của nó. Chúng vô tình như đá cẩm thạch. Quirke ngại rằng càng ngày ông càng thích chúng. Thậm chí, xét theo một khía cạnh nào đó, cơ thể ông cũng giống xác chết. Nhiều khi ngồi nhìn hai bàn tay đăm đăm, Quirke thấy da thịt ở tay mình cũng mềm nhũn, lờ đờ và đầy lỗ chân lông, hệt như tay những xác chết ông từng mổ xẻ. Hình như một loại chất nào đó từ chúng thấm từ từ, đều đặn vào cơ thể ông mỗi ngày. Phải, ông bị sự bí ẩn thầm lặng của xác người hấp dẫn. Mỗi tử thi đều có một bí ẩn độc đáo: nguyên nhân tử vong đích thực. Nhiệm vụ của ông là phải tìm cho ra bí ẩn đó. Với ông, người chết cũng hấp dẫn chẳng khác gì người sống.

Gõ điếu thuốc vào thành bồn, ông thấy một đoạn tro tàn rơi xuống miệng ống thoát nước tạo nên tiếng xèo xèo nhỏ xíu. Kết quả xét nghiệm tử thi đã khẳng định điều ông nghi ngờ. Nhưng ông sẽ làm gì với thông tin đó và quan trọng hơn, tại sao ông cho rằng sắp tới ông sẽ dùng đến bí mật vừa được khám phá?