Không biết con mình vẫn còn sống dưới hình dạng một con chim, Priam, cha của Ésaque, than khóc cái chết của nó. Hector và các em trai khác cũng đến dâng lễ vật tưởng niệm người chết trước nấm mộ trống có khắc tên Ésaque. Pâris không có mặt ở buổi cúng tế buồn bã đó. Pâris là người không lâu sau đó đã gây ra một cuộc chiến tranh kéo dài dai dẳng trên đất nước mình vì người vợ mà hắn đã bắt cóc mang về Troie[1]. Cả ngàn con thuyền và toàn thể dân chúng Pégaste[2] hợp nhau lại để truy đuổi hắn, và sự trả thù hẳn đã không bị dời lại nếu như bão tố không làm cho biển động mạnh và đất Boétie không cầm chân ở cảng Aulis của vùng biển nhiều cá cả hạm đội đã sẵn sàng lên đường.
Tại đây, khi làm lễ hiến tế cho Jupiter theo tục lệ của nước mình, và ngay khi các ngọn nến được thắp lên soi sáng cái bàn thờ cổ, những người Hy Lạp thấy một con rắn màu lục đậm đang trườn mình leo lên cây tiêu huyền đứng gần chỗ họ vừa bắt đầu cử hành nghi lễ hiến tế. Trên đầu ngọn cây này có một cái tổ trong đó có tám con chim non, và con chim mẹ cứ bay quanh lũ con của mình, nhưng chúng, tất cả, đều bị con rắn bắt lấy và nuốt trộng vào trong cái bụng háu ăn của nó. Mọi người trố mắt nhìn, ngạc nhiên quá đỗi. Nhưng nhà tiên tri Calchas[3], con trai của Thestor, thấy được rõ ràng ý nghĩa của cái điềm báo đó, và lên tiếng: “Hỡi người Hy Lạp, chúng ta sẽ thắng. Hãy mừng vui đi! Thành Troie sẽ thất thủ, nhưng cuộc chiến gian khổ sẽ kéo dài lâu lắm!”; và ông giải thích rằng chín con chim là chín năm giao tranh. Trong khi đó thì con rắn đang cuộn mình xung quanh các cành xanh của câu tiêu huyền thì bỗng nhiên hóa đá ngay trong cái thế cuộn mình đó, và đá giữ hình dạng rắn đó lâu dài về sau.
❀ ❀ ❀
[1] Ở Thiên 12 này, Ovide lấy cảm hứng từ sử thi Iliade của Homère để kể về cuộc Chiến tranh thành Troie nổi tiếng nhưng ông chỉ chọn ra các tình tiết liên quan đến những sự biến thể theo chủ đề mà ông đang viết thôi. Aulis là một hải cảng ở vùng Béotie, nơi các hạm đội Hy Lạp tập trung trước khi lên đường đi đánh thành Troie.
[2] Pâris, con trai của vua Priam thành Troie, đã bắt cóc Hélène, vợ của Ménélas, mang về nước, vì vậy mà chiến tranh đã xảy ra giữa người Hy Lạp và người Troie. Đây là một huyền thoại cực kỳ nổi tiếng từ xưa đến nay. Ménélas là vua thành Sparte, em trai của Agamemnon, vua thành Mycènes, người thống lĩnh đạo quân Hy Lạp vượt biển tiến đánh thành Troie.
[3] Pélasge: tên một bộ tộc nguyên thủy sống trên đất Hy Lạp, và Ovide dùng từ này để chỉ người Hy Lạp. Tương tự như trước đó Homère dùng các từ Danaen hay Achéen để chỉ người Hy Lạp.
