Tuy nhiên các số mệnh không cho phép những hy vọng của Troie chết theo những bức tường thành của nó. Người con trai anh dũng của Cythérée[1] ra đi mang theo trên vai những biểu tượng linh thiêng của mẹ mình, và mang theo cả người cha của mình, một gánh nặng linh thiêng và đáng tôn kính khác. Trong tất cả những của cải lớn của mình, đó là cái phần duy nhất mà Énée chọn, cùng với đứa con trai Ascagne, mang đi bằng đường biển trên đoàn thuyền chở đầy người tị nạn từ Troie; chàng rời cảng Antandros, bỏ lại đằng sau những ngôi nhà tội lỗi ở Thrace và vùng đất thấm máu của Polydore, rồi nhờ gió thổi thuận chiều và thủy triều đưa đẩy, chàng và các bằng hữu đến được Délos, thành phố của Apollon.

Nơi đây, chàng được nhà vua có tên là Anius[2], và cũng là thầy tế phục vụ thần Phébus[3], tiếp đón tại điện thờ cũng như ở dinh thự. Ông ta đưa chàng đi xem thành phố của mình, các đền thờ mới xây lên và hai cây cổ thụ linh thiêng, dưới bóng chúng bà Latone trước đây đã đẻ ra Apollon và Diane. Ở đó họ thắp hương, đốt đèn, rưới rượu nho lên các cây hương; và tuân theo nghi lễ quen thuộc, họ giết một con bò và đốt ruột gan nó với lửa trên bàn thờ; rồi họ quay về dinh thự, nằm tựa người trên các giường cao, chia sẻ với nhau những món quà của Cérès[4] và rượu nho của Bacchus. Rồi ông Anchise sùng đạo lên tiếng: “Này người thầy tế được Phébus chọn, không biết tôi có sai không, tôi nhớ khi tôi đến thành phố này lần đầu tiên thì có phải ông có một cậu con trai và bốn cô con gái?”Những cô con gái của Anius Nghe xong, Anius lắc đầu, hai bên thái dương được quấn quanh bằng một dải vải trắng như tuyết, và nói, giọng buồn bã: “Không đâu, người anh hùng lừng lẫy của tôi ơi, bạn không sai; bạn quả thật đã có thấy tôi là cha của năm đứa con, nhưng bây giờ - ôi, những nỗi thăng trầm làm rối loạn số phận con người - bạn thấy tôi gần như không có đứa nào. Có giúp gì được tôi không, cái đứa con trai sống rất xa đây, nó thay mặt tôi làm vua ở cái đảo mang tên nó, Andros? Thần Apollon ban cho nó cái quyền năng thấy trước tương lai; nhưng thần Bacchus tặng cho các con gái tôi các món quà khác, có giá trị hơn những thứ chúng hy vọng hay cầu nguyện để có. Bởi vì tất cả những gì chúng chạm đến đều biến thành ngô hay rượu nho hay dầu ăn từ trái ô-liu có màu xanh xám của nữ thần Minerve, và đối với tôi, đó là một nguồn lợi nhuận lớn.

Khi Agamemnon, kẻ hủy diệt thành Troie, biết được chuyện này - bạn có thể tin là chúng tôi cũng cảm thấy phần nào những hậu quả của cơn biến loạn tàn phá quê hương bạn - hắn bèn dùng sức mạnh của vũ khí kéo giật các đứa con gái ra khỏi vòng tay của tôi, bất chấp sự chống cự của chúng, và ra lệnh cho chúng phải nuôi ăn đạo quân Hy Lạp bằng những món quà trời cho đó. Chúng bỏ trốn, mỗi đứa tùy theo sức mình. Hai đứa chạy đến được Eubée, hai đứa đặt chân lên Andros, đảo của anh trai chúng. Các đám lính đuổi theo, lớn tiếng hăm dọa sẽ gây ra chiến tranh nếu Andros không giao trả hai đứa đó cho họ. Và sự sợ hãi đã thắng tình anh em, hắn đã nộp hai cô em cùng máu mủ cho họ trừng phạt. Bạn có thể tha thứ cho đứa anh trai hèn hạ này. Vì Énée không có mặt ở đây để tiếp cứu Andros mà Hector cũng không, tôi biết là nhờ Hector mà các bạn đã cầm cự được mười năm. Và lúc này họ đang sửa soạn gông cùm để câu thúc các cánh tay của những người bị bắt; trong khi đó, dang hai tay còn tự do lên phía trời cao, các đứa con gái kêu lớn: ‘Hỡi trưởng thượng Bacchus, hãy cứu chúng con!’ Và Bacchus, vị thần đã tặng quà cho chúng trước đây, đã ra tay giúp đỡ chúng - nếu bạn cho đó là giúp đỡ khi người ta mất đi bằng cách thức lạ lùng nào đó hình dạng con người - bởi vì tôi không bao giờ biết mà cũng không diễn tả được, bây giờ, bằng cách nào chúng đã mất hình hài con người! Nhưng kết quả của cái vận rủi buồn thảm này thì tôi biết rõ: cả thân hình được bao bọc bằng lông vũ, chúng bị biến thành những con bồ câu trắng như tuyết, loài chim mà vị nữ thần vợ của bạn[5] yêu thích”.

❀ ❀ ❀

[1] Énée: con trai của nữ thần Vénus; cha là Anchise, một người Troie.

[2] Cythérée: tức Vénus; sở dĩ Vénus còn được gọi thế vì khi sinh ra nàng được các ngọn gió Tây (Zéphir hay Zephyrus, the West Wind) mang tới đảo Cythère.

[3] Anius: con trai củaApollon, và là vua đảo Délos vào thời kỳ Chiến tranh thành Troie.

[4] Phébus: tức Apollon.

[5] Tức bánh mì. Cérès là nữ thần của Mùa gặt hái, Lương thực…