Phản ứng xà phòng hóa chất béo, trong sách giáo khoa trung học thời hậu thế ai cũng từng học qua, không hề khó khăn gì.

Những gì Đường Dịch muốn làm cũng chẳng có gì đặc biệt, chỉ là đòi hỏi sự tinh tế mà thôi.

Hắn trước tiên hòa tan vôi sống vào nước, chế thành vôi tôi, rồi lại đổ bột nở vào trong đó.

Bột nở chính là bột soda, thành phần chủ yếu là natri hiđrocacbonat. Sau khi phản ứng với dung dịch vôi, tức dung dịch canxi hiđroxit, sẽ sinh ra kết tủa canxi cacbonat cùng dung dịch trong suốt ở tầng trên.

Những dung dịch trong suốt này, chính là natri hiđroxit mà Đường Dịch đang cần.

Natri hiđroxit, tục gọi là xút, là một loại nguyên liệu công nghiệp quan trọng, có tính ăn mòn cực mạnh.

Đường Dịch cẩn thận dùng bát sứ hớt lớp dung dịch trong suốt ra, sợ có chút sai sót. Xút một khi tiếp xúc với da, sẽ phân giải chất béo dưới da, sức gây bỏng còn nguy hiểm hơn cả axit sunfuric.

Đổ dung dịch natri hiđroxit đã hớt ra vào nồi dầu nóng rồi khuấy đều, phản ứng xà phòng hóa sẽ diễn ra.

Khuấy đều nồi dầu, việc kế tiếp chỉ là chờ đợi. Đường Dịch cũng chẳng rảnh rỗi, hắn mang cục muối (lỗ khối) mà Mã bá xin được đi nghiền nát, pha nước rồi khuấy đều.

Lỗ khối thực ra chính là những khối cứng được tạo thành khi nước muối cô đặc lại. Bách tính thu thập những lỗ khối này từ ruộng muối, vận chuyển đi khắp nơi, sau khi hòa tan vào nước sẽ trở lại thành nước muối, chính là loại nước muối dùng để "điểm đậu phụ" đấy.

Đường Dịch dùng loại nước muối này, chủ yếu là vì trong đó chứa một thành phần mà ở thời đại này, con người rất khó tự tổng hợp được.

Đó chính là magie clorua.

Magie clorua là một loại muối, dưới tác động của nhiệt độ cao sẽ phân tách ra hiđro clorua, mà hiđro clorua tan trong nước, chính là axit clohiđric mà chúng ta thường gọi.

Trong công nghiệp hóa chất hiện đại, mấy loại nguyên liệu hóa chất quan trọng nhất là "tam axit nhị kiềm". Tam axit chỉ axit sunfuric, axit clohiđric và axit nitric; nhị kiềm chỉ natri hiđroxit và natri cacbonat.

Trong đó, nhị kiềm thì Đường Dịch đều có thể dùng thổ pháp để điều chế. Nhưng ba loại axit mạnh kia lại không dễ điều chế đến thế, phương pháp đơn giản nhất chính là lợi dụng lỗ khối để có được chúng.

Lúc này, mỡ heo trong nồi đã bắt đầu phản ứng, lớp chất xà phòng màu vàng óng ở tầng trên cùng đang dần dần đông kết lại.

Đường Dịch vội vàng hớt phần chất xà phòng tinh khiết nhất, diện tích lớn nhất khi nó còn chưa đông kết hoàn toàn, rồi thêm bột phấn son đã chuẩn bị sẵn vào khuấy đều, để yên đó. Phần này sau khi đông lại chính là xà phòng.

Tuy nhiên, xà phòng mỡ heo chưa qua xử lý sẽ có mùi tanh của dầu mỡ, dù có làm xong thì cũng chẳng ai muốn dùng để rồi vương lại mùi mỡ heo trên người. Thêm phấn son vào để át đi mùi tanh là phương pháp đơn giản nhất. Tất nhiên, sau này Đường Dịch còn có thể chiết xuất tinh dầu từ hoa quả để xà phòng trở nên thơm ngát hơn. Nhưng hiện tại thời gian có hạn, đành phải dùng phấn son mà tạm bợ vậy.

Làm xong xà phòng, trong nồi vẫn còn lại một ít chất xà phòng đục cùng lớp dung dịch kiềm thải bên dưới.

Nếu như viết theo tiểu thuyết, thứ này vô dụng, có thể trực tiếp vứt đi, nhưng Đường Dịch không làm thế.

Hắn hớt lớp chất đục ở tầng giữa ra, cho riêng vào một cái chậu. Thành phần bên trong này chủ yếu là mỡ heo chưa phản ứng hết cùng tạp chất, còn có một lượng nhỏ chất xà phòng. Đường Dịch thêm nước muối đã pha vào, dùng sức khuấy đều và đun nóng.

Chẳng bao lâu sau, mỡ heo trong chậu lại thay đổi, dần dần đông kết lại.

Đường Dịch nhìn khối mỡ heo bóng loáng, không khỏi thầm hài lòng. Kiếp trước tuy chưa từng làm phản ứng xà phòng hóa, nhưng quả nhiên tri thức chính là sức mạnh!

Mỡ heo thêm xút, sau phản ứng sẽ thu được xà phòng; thêm axit clohiđric, sẽ sinh ra một loại vật chất khác.

Sáp, chính là nến mà bách tính dùng để thắp sáng trong nhà.

Bởi vì dung dịch natri hiđroxit thêm vào không được quá liều lượng, nên luôn có một phần chất béo không phản ứng hết. Dùng phần chất béo này tiến hành phản ứng axit để chế tạo nến, không những tránh được lãng phí, mà nến làm ra còn có chất lượng tốt hơn hẳn thạch lạp, trùng lạp trên thị trường hiện nay, chỉ đứng sau loại nến mỡ bò thượng hạng mà thôi.

Cả nhà Mã bá, cùng với Tôn lang trung, nhìn Đường Dịch bận rộn hì hục nửa ngày trời, giờ thấy hắn cuối cùng cũng dừng tay, không khỏi hỏi:

"Đại lang rốt cuộc đang mày mò thứ gì thế?"

Đường Dịch đắc ý chỉ vào một chậu, đáp: "Chậu này gọi là 'xà phòng', dùng để giặt giũ, tắm rửa, có công hiệu làm sạch; chậu kia là nến."

Tôn lang trung không biết xà phòng là vật gì, ngược lại còn ngồi xổm trước chậu nến, hiếu kỳ hỏi: "Nến lại làm ra như vậy sao?"

Đường Dịch bảo Mã thẩm lấy tới một đoạn chỉ bông, dùng bát trà làm khuôn, làm ngay tại chỗ một cây nến rồi châm lửa đốt.

"Xem thử thế nào? Có sáng không?"

Tôn lang trung kinh ngạc nhìn ngọn lửa vàng rực kia: "Không tệ, sáng hơn đèn dầu nhiều."

Mã bá thì dán mắt vào phía trên ngọn lửa, lạ lùng nói: "Dường như khói cũng không nhiều."

Đường Dịch cười ha ha, tất nhiên là không nhiều rồi, tạp chất trong nến dầu ít hơn nhiều, cho nên khói cũng nhỏ hơn nến thường rất nhiều.

"Nến này nếu mang ra ngoài bán, chắc chắn có thể bán được giá tốt."

Mã bá bắt đầu tính toán, lần này dùng gần bốn cân mỡ heo, làm ra được hơn nửa chậu nến, rốt cuộc có lời hay không nhỉ?

Đường Dịch chỉ vào chậu xà phòng kia nói: "So với nến, chậu xà phòng này mới có giá trị cao hơn!"

Mọi người không biết lợi ích của xà phòng, ai nấy đều nửa tin nửa ngờ.

Mã Đại Vĩ chỉ vào nửa nồi dung dịch thải kia hỏi: "Cái này có thể đổ đi được chưa?"

"Không được đổ!" Đường Dịch vội vàng nói: "So với xà phòng và nến, đây mới là báu vật thực sự!"

---❊ ❖ ❊---

Kiếp trước mỗi khi đọc tiểu thuyết thấy người ta vứt bỏ mấy thứ phế liệu xà phòng hóa này, Đường Dịch đều bĩu môi.

Thật đúng là phí của trời! Thứ có giá trị nhất trong phản ứng xà phòng hóa mà họ cứ thế vứt bỏ đi.

Là một người học hóa học, Đường Dịch rõ hơn ai hết, trong đám dung dịch thải này chứa một loại vật chất quý giá gấp trăm, gấp ngàn lần xà phòng và nến — đó chính là Glycerin!

Glycerin là một loại chất lỏng trong suốt, hơi nhớt, không màu, có vị ngọt, là nguyên liệu hóa chất vô cùng quan trọng. Công dụng của nó rộng rãi, hầu như bao phủ hầu hết các lĩnh vực hóa học.

Nó được ứng dụng trong các lĩnh vực chế biến thực phẩm, dược phẩm, sản xuất mỹ phẩm, bôi trơn máy móc công nghiệp, tổng hợp hữu cơ, hóa dẻo... Vào đầu thế kỷ hai mươi, Glycerin còn là nguyên liệu chính để chế tạo thuốc nổ.

Thứ quý giá như vậy, vứt đi chẳng phải quá đáng tiếc sao? Đường Dịch chỉ cần tách được Glycerin ra khỏi dung dịch phế thải xà phòng hóa, chỉ riêng thứ này thôi, việc kiếm tiền xây cho Phạm Trọng Yêm một ngôi thư viện tuyệt đối chẳng phải chuyện khó khăn gì!

Sau khi pha loãng và làm trong đơn giản, Đường Dịch có thể tách được nước ngọt chứa Glycerin từ dung dịch phế thải. Thực tế, ở kiếp trước cho đến tận những năm tám mươi của thế kỷ hai mươi, khi Glycerin nhân tạo ra đời, thì Glycerin trước đó đều được chiết xuất thông qua quá trình xà phòng hóa chất béo động thực vật. Nửa nồi dung dịch thải này ước chừng chứa khoảng mười phần trăm Glycerin nguyên chất.

Nước ngọt chứa Glycerin sau khi đã loại bỏ cặn kiềm có màu vàng nhạt, hơn nữa còn tanh hôi khó ngửi. Tôn lang trung và những người khác thực sự không hiểu, Đường Dịch cần đống nước thối này để làm gì. Chỉ thấy Đường Dịch chậm rãi đổ nước thối vào chiếc vại lọc đã chuẩn bị sẵn từ trước.

Chẳng bao lâu sau....

Từ ống nhỏ dưới đáy vại, dòng nước chậm rãi chảy ra. Điều khiến người ta vô cùng kinh ngạc là thứ chảy ra không phải nước vàng, mà là một loại chất lỏng trong suốt, tinh khiết.

Đường Dịch nhìn dòng nước trong veo đang dần chảy ra, cứ như thể đang thấy từng xâu tiền đồng tuôn trào từ ống nhỏ ấy. Chỉ cần chưng cất đơn giản để tách lấy Glycerin tinh khiết, thì kế hoạch phát tài của hắn coi như đã có hy vọng.

---❊ ❖ ❊---

Glycerin có ứng dụng rất rộng rãi, nhưng phương pháp thực dụng nhất, kiếm tiền nhanh nhất mà Đường Dịch có thể nghĩ tới hiện tại, chính là dùng Glycerin làm phụ gia thực phẩm.

Nói chính xác hơn là phụ gia cho rượu hoa quả.

Đại Tống thực thi chế độ "quyền tửu" (độc quyền rượu), tức là cấm tư nhân nấu rượu, chỉ khi mua được quyền tửu từ quan phủ, hoặc trực tiếp mua men rượu từ quan phương, mới có thể tự mình pha chế.

Thế nhưng, thứ mà quan phương Đại Tống độc quyền lại là việc chế tạo men rượu, chỉ giới hạn trong việc sản xuất và buôn bán men rượu (khúc hối). Đối với loại rượu hoa quả tự lên men không cần men thì không có sự hạn chế về "quyền tửu" này. Điều này vừa hay lại để Đường Dịch có thể lách luật.

Thật ra cũng chẳng cần hạn chế, ở thời đại này, từ "đắng chát" thậm chí đã trở thành từ đồng nghĩa của rượu hoa quả.

Trình độ ủ rượu hoa quả cực kỳ kém. Rượu hoa quả làm ra vừa đục vừa đắng vừa chát. Do không thể loại bỏ tanin, lại còn vẩn đục, nên về cơ bản không có giá trị thương mại. Ngoài những người nghèo khổ không mua nổi rượu ngũ cốc ra, thì loại rượu kém chất lượng này chẳng có mấy người mua.

Người Tống cứ tưởng rằng do hoa quả không thích hợp để nấu rượu, nên chỉ khi hoa quả được mùa bị ế ẩm, họ mới mang ra nấu rượu. Hơn nữa giá bán rượu hoa quả cũng cực kỳ thấp. Họ nào đâu biết rằng, thực ra trong tất cả các loại hoa quả đều chứa một loại chất gọi là tanin.

Tanin là nguồn gốc của tất cả vị đắng và vị chát trong trái cây. Bất kể là loại quả nào, sau khi lên men, tanin đều không thể phân giải mà vẫn lưu lại trong dịch rượu, nên rượu hoa quả nấu ra đương nhiên sẽ có vị đắng và chát, cực kỳ khó uống.

Mà chìa khóa để loại bỏ tanin chính là Glycerin.

Glycerin có thể phân giải tanin trong rượu hoa quả, loại bỏ vị đắng chát trong rượu một cách hiệu quả. Hơn nữa, vì Glycerin có vị ngọt ấm, còn có thể nâng cao chất lượng và hương vị của rượu hoa quả một cách đáng kể, là một loại phụ gia tuyệt vời cho rượu hoa quả.

Người Tống đã quen uống rượu nhạt, chỉ cần loại bỏ vị đắng chát của rượu hoa quả, rồi lọc cho rượu trong vắt, thì loại rượu hoa quả ngọt ngào, trong trẻo kia chắc chắn sẽ trở thành loại rượu được ưa chuộng nhất Đại Tống.

Có thể kiếm đủ tiền xây được một ngôi thư viện hay không, đều trông cậy vào chút Glycerin này cả đấy.