Có say chết hay không thì chưa bàn tới, nhưng việc Tôn lão đầu nốc cạn một bát rượu thuốc, suýt nữa bị sặc chết thì quả thật là có.

Chỉ cảm thấy một luồng lưu hỏa xuyên qua cổ họng, thẳng xuống dạ dày ruột non, ngũ tạng lục phủ như bị lửa đốt. Tôn lang trung bị luồng nhiệt lưu này xông lên, trong nháy mắt khí huyết dồn lên, nửa chữ cũng không thốt ra được, khuôn mặt già nua đỏ bừng, cũng không biết là do nhịn thở, hay là do hơi rượu đốt.

Đường Dịch vội vàng tiến lên đỡ lấy lão già: "Ngài không sao chứ? Rượu này không phải uống như vậy đâu."

Đừng nói là người lần đầu nếm thử rượu mạnh, ngay cả người đời sau đã quen uống bạch tửu, cũng chẳng dám nốc kiểu đó!

Một tay đẩy Đường Dịch ra, Tôn lão đầu cứng đờ người, thẳng tắp ngồi xuống ghế đá, trợn tròn mắt, cứng miệng nói:

"Lão phu không s...sao!!... Để ta t...từ từ..."

Đường Dịch thầm buồn cười, thế này mà gọi là không sao? Lưỡi đã cứng đơ rồi.

Bịch!

Chưa đợi Đường Dịch kịp hành động thêm, đã thấy Tôn lang trung đầu chúi xuống, trực tiếp nằm úp lên bàn đá. Ngất rồi!

---❊ ❖ ❊---

"Lợi hại đến thế sao?" Doãn Xu giật mình, còn chưa từng thấy ai say nhanh như vậy, không khỏi sinh lòng hiếu kỳ, cũng muốn thử một chút.

Đường Dịch vội vàng ngăn lại: "Đã có người gục rồi, ngài đừng thêm loạn nữa."

Liền đó đổ một chút rượu thuốc vào bát, lại dùng tay nhúng vào xoa nóng, bôi lên chỗ đau ở khớp tay của Doãn Xu.

Tay Đường Dịch vừa chạm vào khớp xương của Doãn Xu, Doãn Xu liền đau đến rùng mình một cái.

Chứng phong thấp đau nhức đã tới chỗ sâu, các khớp xương của Doãn Xu đều đã sưng tấy biến dạng, làm sao chịu nổi kiểu xoa bóp này của Đường Dịch. Loại cảm giác đau đớn như mài xương nghiền gân đó, đổi lại là ai cũng không chịu nổi.

Đường Dịch vội vàng rụt tay lại, bứt rứt nói: "Tiểu tử không biết nặng nhẹ, làm ngài đau rồi."

Doãn Xu bình tĩnh cười: "Ngươi cứ tiếp tục đi, chút định lực này lão phu vẫn có."

Mặc kệ rượu thuốc này của Đường Dịch có công hiệu hay không, đó đều là tấm lòng của một hậu bối. Doãn Xu là bậc quân tử khiêm cung, nhẫn nhịn cơn đau dữ dội cũng không muốn phụ đi hảo ý của Đường Dịch.

Không còn cách nào, Đường Dịch đành phải ra tay lần nữa, lần này càng cẩn thận hơn.

Nhưng không ngờ, Tôn lang trung đang say khướt nằm trên bàn lẩm bẩm một câu: "Đồ... ngốc! Tìm... miếng da hươu, lấy vải cách nhiệt đắp lên..." Vừa nói, còn vừa chép chép miệng, giống như đang dư vị bát rượu thuốc lớn đó.

Mọi người không khỏi dở khóc dở cười, xem ra, Tôn lang trung này vẫn chưa say hoàn toàn, trong lòng vẫn còn một tia thanh tỉnh.

Tuy nhiên, chuyên nghiệp vẫn là chuyên nghiệp, Đường Dịch vội gọi Phạm Thuần Lễ mang tới một miếng khăn da hươu, đặt lên trên khớp xương. Lại lấy khăn vải nhúng nước nóng vắt khô, đặt lên trên miếng da, dùng nhiệt lực của khăn nóng để giúp rượu thuốc nhanh chóng tác động vào nơi bị bệnh. Như vậy không cần dùng ngoại lực xoa bóp, tự nhiên cũng không còn đau đớn như trước nữa.

Rượu thuốc còn cần một lát mới biết có công hiệu hay không, Doãn Xu cũng nhân lúc này, trò chuyện phiếm với Đường Dịch.

"Tửu phường của ngươi chuẩn bị thế nào rồi?"

"Để ngài bận tâm rồi, tửu phường mọi thứ đã chuẩn bị thỏa đáng, chỉ đợi thuê đủ công nhân là có thể ra rượu."

Doãn Xu gật đầu: "Nghe Thuần Lễ nói, rượu mới ngươi ủ cần lượng lớn mỡ lợn?"

"Đâu chỉ là lượng lớn, mỡ lợn trong ba tháng tới của mấy nhà đồ tể trong thành, đều đã bị chúng ta đặt hết rồi."

Chỉ riêng việc tiêu thụ hơn bốn vạn cân rượu tồn kho hiện có của tửu phường, đã cần hơn năm ngàn cân mỡ lợn.

Trương Toàn Phúc hai ngày nay chạy khắp các nhà đồ tể trong thành, ngay cả mấy huyện gần Đặng Châu cũng cầm văn thư khế ước tìm tới nơi, từng nhà ký kết khế ước, thu mua mỡ lợn ồ ạt.

Doãn Xu gật đầu, trên mặt không khỏi lộ ra vẻ ngưng trọng: "Đại Lang, có từng nghĩ tới, các ngươi thu mua mỡ lợn với lượng lớn như vậy, sẽ khiến giá dầu tăng vọt, bách tính bị liên lụy?"

Tình huống Đường Đại Lang nói tới, cũng là điều hắn lo lắng nhất. Mỡ lợn khan hiếm tất sẽ tăng giá, rượu mới của Đường Dịch lợi nhuận cao, đương nhiên không để ý, nhưng người chịu khổ cuối cùng lại là bách tính. Đây cũng là lý do các triều đại không thích thương nhân, thương nhân trọng lợi mà hại dân.

"Đã nghĩ tới." Đường Dịch thành thật đáp: "Nhưng đây không phải chuyện xấu."

"Không phải chuyện xấu?" Doãn Xu nhíu mày.

"Đối với ngươi thì đương nhiên không phải chuyện xấu!" Phạm Thuần Nhân hừ lạnh một tiếng. "Người hưởng lợi là ngươi, mà người phải trả thêm bạc, gánh vác cho giá dầu cao lại là bách tính."

Đường Dịch bất lực lắc đầu, thầm nghĩ, Phạm Thuần Nhân này có thù với ta sao? Sao hở chút là bày bộ mặt lạnh lùng.

"Ngài biết đấy, tửu phường tiêu hao lượng lớn mỡ lợn, đương nhiên sẽ làm giá dầu tăng cao, nhưng so với chỗ tốt, thì chút tệ hại này gần như có thể bỏ qua không tính."

"Ồ?" Doãn Xu khẽ nghi ngờ: "Ngươi nói thử xem, có chỗ tốt gì?"

"Xin hỏi tiên sinh, nếu theo quy mô tửu phường hiện tại, sản lượng mỗi năm khoảng năm vạn cân rượu mới, có bán hết được không?"

Doãn Xu không cần nghĩ ngợi: "Riêng Đặng Châu một nơi đã có thể tiêu thụ, dựa vào phẩm chất rượu mới, năm vạn cân quá dễ dàng, mười vạn cân cũng bán hết sạch!"

Đường Dịch gật đầu: "Vậy nếu sản lượng tăng thêm mười lần, mỗi năm sản xuất năm mươi vạn, liệu còn bán hết được không?"

"Năm mươi vạn cân?"

"Dọc theo tuyến Hán Thủy, tới nửa vùng Trường Giang là có thể bán." Doãn Xu trầm ngâm một hồi mới đưa ra câu trả lời này.

"Nếu là mỗi năm sản xuất một triệu cân thì sao?"

Doãn Xu kinh ngạc: "Mỗi năm một triệu cân?"

"Toàn cõi Đại Tống đều có thể bán!" Hắn không hiểu nổi, nếu thực sự như Đường Dịch nói, mỗi năm một triệu cân, lượng mỡ lợn cần thiết lên tới mười hai vạn cân, chỉ khiến giá dầu càng cao, chỗ tốt ở đâu ra?

"Tốt!" Đường Dịch kêu lên: "Hiện nay tửu phường mỗi năm sản xuất năm vạn cân, nhìn không ra điều gì cả. Vậy chúng ta cứ mở rộng quy mô gấp hai mươi lần, giả sử mỗi năm sản xuất một triệu cân."

"Hừ!" Phạm Thuần Nhân khinh bỉ nói: "Theo lời ngươi, thì giá dầu toàn Đại Tống đều phải tăng gấp mấy lần! Hơn nữa, ngươi lấy đâu ra nhiều mỡ lợn như vậy?"

Đường Dịch cười lạnh một tiếng: "Hiện tại giá mỡ heo là 50 tiền, riêng Đặng Châu một nơi, dù bách tính không dùng mỡ heo, cũng quyết không đủ cho sự tiêu hao của năng lực sản xuất một triệu cân của tửu phường. Nhưng, nếu giá mỡ heo tăng lên 500 tiền thì sao?"

---❊ ❖ ❊---

Khi đó chỉ riêng một hạng mục mỡ heo thôi, đã có thể thu thêm hơn một quan tiền. Lợi nhuận lớn như vậy, tất sẽ thúc đẩy người nuôi gia súc nuôi nhiều hơn bán nhiều hơn.

Đường Dịch lười đấu khẩu với hắn, nhìn Doãn Xu nói: "Tiên sinh tính xem, tửu phường mỗi năm sản xuất một triệu cân, dùng bao nhiêu công nhân?"

Doãn Xu ngẩn ra, thăm dò hỏi: "Năm trăm người?"

"Ít rồi! Chỉ riêng thợ nấu rượu đã cần ít nhất ngàn người, cộng thêm phân chia đóng gói, chọn trái cây v.v... tạp dịch, ước chừng cần hai ngàn người."

"Hai ngàn người?"

Doãn Xu mặt đầy vẻ không thể tin nổi. Cho dù là công phường quan doanh của triều đình, cũng chỉ có quy mô vài trăm người. Thời đại này, còn chưa từng xuất hiện công phường lớn tới hàng ngàn người.

Đường Dịch khẳng định nói: "Xin hỏi tiên sinh, tửu phường triệu cân cần bao nhiêu nông dân trồng cây ăn quả cung cấp quả tươi?"

Doãn Xu ngơ ngác, hắn không trả lời được.

"Vạn mẫu vườn quả?"

"Tửu phường triệu cân dùng bao nhiêu hộ nông dân nuôi lợn luyện dầu?"

"Tửu phường triệu cân muốn phát hàng đi toàn Đại Tống, lại cần bao nhiêu nhân lực vận chuyển?"

"Bao nhiêu tửu điếm tiêu thụ?"

"Lại có thể dẫn dụ bao nhiêu khách thương khắp nơi tới Đặng Châu?"

Tiếng Đường Dịch như chuông lớn, chấn động khiến Doãn Xu, Phạm Thuần Nhân không nói được câu nào.

"......"

Phạm Thuần Nhân cũng thu lại vẻ không ưa, trầm tư suy nghĩ: "Ý của ngươi là..."

"Ý của ta là, mọi người chỉ nhìn thấy trước mắt, mà không chú ý tới lợi ích tiềm tàng mà nó mang lại phía sau." Đường Dịch nghiêm trọng nói.

"Đây là một chuỗi sản nghiệp, dựa vào phẩm chất rượu mới, làm đạt tới mức sản xuất một triệu cân mỗi năm không khó. Lợi ích to lớn sẽ thu hút một bộ phận người hướng về nó, từ đó dựa vào nó mà sinh tồn. Vận hành thỏa đáng, thì có thể khiến một vò rượu quả nhìn có vẻ bình thường, nuôi sống một lượng lớn bách tính từ nông dân trồng quả, thợ nấu rượu, vận tải, tiêu thụ, v.v... Con số này lớn tới mức khó mà tính toán."

"Hơn nữa, tiên sinh có thể tính thêm lần nữa..." Đường Dịch cười đầy thâm ý.

"Những người này lại có thể nuôi sống bao nhiêu người nhà?"

Đây là một con số thiên văn, đâu chỉ là hàng vạn!

"Nhưng mà, giá dầu tăng cao, số lượng bách tính bị tổn hại, nhiều hơn rất nhiều so với bách tính được hưởng lợi." Phạm Thuần Nhân vẫn kiên trì ý kiến của mình.

Mà Doãn Xu lại đã thông suốt chỗ mấu chốt: "Nếu lão phu đoán không sai, giá dầu tăng vọt chỉ là tạm thời."

"Tiên sinh cao kiến!" Đường Dịch vui vẻ cười nói. Thầm nghĩ, Phạm Nhị trình độ này so với Doãn Xu vẫn còn kém chút ý vị.

"Mặc kệ là thương hộ, hay là bách tính, đều sống nhờ đuổi theo lợi nhuận. Khi giá dầu cao tới mức nhất định, nuôi lợn có thể thu được lợi nhuận lớn hơn, người nuôi lợn tự nhiên sẽ nhiều hơn, lợn nhiều thì giá dầu cũng sẽ giảm xuống."

Sợ Phạm Thuần Nhân nghe không hiểu, Đường Dịch lại giải thích: "Từ Tam Hoàng trị thế, tới Tần thống nhất lục quốc, lại tới Hán Đường tộc ta quét sạch bát hoang lục hợp, nhìn thì văn hóa Hán vẫn luôn không ngừng lớn mạnh, không ngừng phát triển, nhưng, thực ra thay đổi từ căn bản lại không lớn."

"Ồ?"

"Chúng ta vẫn luôn chưa thoát ra khỏi nền kinh tế tự nhiên nguyên thủy của xã hội nông nghiệp."

"Kinh tế tự nhiên nguyên thủy là gì?" Doãn Xu đối với từ mới đời sau thỉnh thoảng lại nhảy ra của Đường Dịch này, vẫn còn hiểu một nửa biết một nửa.

"Ách..." Cái này hình như thật sự hơi khó giải thích.

Nghĩ nửa ngày, Đường Dịch mới nói: "Chính là dựa vào trời mà ăn. Mức sống, giá cả hàng hóa của bách tính, sự mạnh yếu của quốc gia, đều do mùa màng quyết định. Mùa màng tốt, thì vật rẻ, dân an, quốc có dư thừa trong kho; mùa màng không tốt, thì giá cả tăng vọt, dân đói nước nghèo."

Doãn Xu gật đầu, Đường Dịch nói không sai, các triều đại đều dựa vào chút đồ đạc trên ruộng đồng của nông dân mà sống, năm được mùa thì thịnh, năm mất mùa thì nghèo.

"Môi trường kinh tế như vậy, tài phú lấy từ nông nghiệp, mà sự tốt xấu của việc nông, lại lấy từ trời, gần như không thể khống chế. Đen đủi một chút, hai năm đại tai, liền có thể móc rỗng một quốc gia; liên tiếp mấy năm, là có thể vong quốc."

---❊ ❖ ❊---

Đường Dịch nói không hề sai, Doãn Xu với tư cách là người làm quan ở trung khu nhiều năm, đương nhiên hiểu đạo lý này. Chỉ có điều, đây là một mệnh đề ngàn năm, người nước ta vẫn luôn tìm phương thuốc, nhưng vẫn luôn không thể giải đáp.

"Vậy Đại Lang cho rằng, cục này... giải thế nào?" Doãn Xu nhìn chăm chú Đường Dịch.

Ngữ khí sử dụng, lại là ý muốn thỉnh giáo, cầu học.