Xét từ góc độ lịch sử, Tống Nhân Tông Triệu Trinh không phải là một bậc hùng chủ, nhiều nhất cũng chỉ có thể coi là một vị vua giữ thành.
Thế nhưng, những bậc thánh quân từng khai cương khoách thổ, uy chấn thiên hạ kia, có một điểm không tài nào so bì được với ông, đó chính là chữ "Nhân".
Một người làm người tốt nhất thời thì không khó, nhưng làm người tốt cả đời lại chẳng dễ dàng gì.
Là một hoàng đế nắm giữ thiên hạ, muốn làm người tốt cả đời gần như là việc không thể, thế mà Triệu Trinh lại dùng cả đời mình để diễn giải thế nào là một người tốt!
Nhân Tông tại vị bốn mươi hai năm, hàng chục lần giảm miễn thuế má các nơi, gặp thiên tai nhân họa ắt cấp ngân khố cứu tế dân bị nạn, lại hạ chiếu trách mình, bãi bỏ yến tiệc ca vũ, tự mình tế lễ thiên địa, cầu nguyện cho chúng sinh. Cao quý là quân vương nhưng chưa bao giờ làm khó kẻ dưới, để tránh lãng phí trong cung, thà chịu khổ phần mình chứ không hề chi tiêu hoang phí. Đối với cung nhân nội thị, ông lại càng không bao giờ khắt khe.
Ông trân quý sinh mạng của mỗi người bình thường, cho nên quyết án cực kỳ nghiêm cẩn, hồ sơ tử hình trên cả nước đều phải trải qua sự xét duyệt cuối cùng và ngự phê của ông mới được thi hành. Nhân Tông đối với người có thể khoan hồng thì tuyệt không xử nặng, cho nên hàng năm, số tử tù được ông đặt bút tha mạng không dưới ngàn người.
Ông từng nói với đại thần: "Các khanh đều biết rõ, trẫm khi giận quá chửi người, cũng tuyệt không nói lời khắc nghiệt như 'ngươi đi chết đi', huống chi là dám lạm dụng tử hình trong việc quyết án."
Một vị hoàng đế đứng trên vạn người, là quân vương có thể quyết định sinh tử người khác trong một cái nhấp môi, vậy mà lại có thể trân trọng sinh mạng của từng bách tính. Có lẽ ngoại trừ Triệu Trinh, không còn tìm ra người thứ hai.
Ngay cả triều Mông Nguyên vốn đã xuyên tạc bộ Tống sử đến mức lộn xộn, cũng phải đánh giá Triệu Trinh trong bộ "Tống sử" do họ biên soạn rằng:
"Tại vị làm quân, chỉ dừng ở chữ Nhân!"
Có thể thấy, danh tiếng Nhân Đế ngàn thu quả không phải hư danh!
---❊ ❖ ❊---
Thế nhưng, lão hảo nhân Triệu Trinh, trong bối cảnh nội ưu ngoại hoạn, vẫn có thể tu sửa con thuyền Bắc Tống rách nát để không bị lật, thậm chí đẩy nó tới đỉnh cao của văn minh Hoa Hạ, chính là bởi ông có một bản lĩnh tốt khác – hòa bùn loãng!
Là một hoàng đế, dù là người tốt đến đâu, nhân ái đến mấy, cũng khó tránh khỏi việc gặp phải chuyện tiến thoái lưỡng nan.
Ví như Phạm Trọng Yêm, Triệu Trinh biết rõ tân chính của Phạm là liều thuốc hay cho quốc gia, nhưng lại buộc phải thỏa hiệp với phe thủ cựu. Hơn nữa, vì để cân bằng triều cục, ông cũng đành phải biếm trích Phạm, Phú cùng những người khác rời khỏi kinh thành.
Thế nhưng, Phạm Trọng Yêm muốn từ quan, Triệu Trinh đương nhiên không thể chuẩn tấu, cách duy nhất là phải đưa Phạm Trọng Yêm tới kinh thành để khuyên can trực tiếp. Thế nhưng, tiếng phản đối của các đại thần trong triều cực lớn, thì phải giải quyết thế nào?
Làm sao đây?
Mặc kệ nó thôi!!
Vốn tinh thông đạo "hòa bùn loãng", Triệu Trinh đành phải đánh thái cực quyền trong chuyện này, một mặt an phủ triều thần, một mặt lại hạ chiếu lệnh cho Phạm Trọng Yêm về kinh. Thế nhưng, thánh chỉ cho Phạm Trọng Yêm thì đã ban xuống, mà điều lệnh thiên nhậm Ngụy Giới lại cứ mãi không tới được Bà Dương.
Trong thánh chỉ gửi cho Phạm Trọng Yêm, rõ ràng có mệnh lệnh rằng ông phải bàn giao xong xuôi với Ngụy Giới mới được tiến kinh. Giờ đây, Ngụy Giới không nhận được chỉ dụ, ở Bà Dương không thể nhúc nhích, thì Phạm Trọng Yêm biết bàn giao với ai?
Một chữ "Trì hoãn" đã được Triệu Trinh vận dụng điêu luyện. Chỉ cần Phạm Trọng Yêm không tiến kinh, sự phản đối của triều thần cũng chỉ là võ mồm, chẳng thể tạo nên con sóng lớn nào.
Điều này đã tranh thủ được thời gian cho Triệu Trinh cân bằng ý kiến các bên.
---❊ ❖ ❊---
Phạm Trọng Yêm ở Đặng Châu, chỉ thiếu nước đóng gói hành lý, vậy mà đợi trái đợi phải, tốn mất gần hai tháng cũng không thấy Ngụy Giới tới nhận việc. Phạm đại thần cuối cùng cũng nhận ra mùi vị, quan gia lại bắt đầu "hòa bùn" rồi.
Thực sự hết cách, Phạm Trọng Yêm đành phải dâng lên một bản tấu chương nữa. Nói rằng, Doãn Xu bệnh nặng, mùa thu rét mướt sắp tới, xin được đưa Doãn Xu cùng người nhà ta đi trước về quê nhà Tô Châu nghỉ dưỡng. Lập tức khởi hành!
Việc này cũng chẳng khác nào nói thẳng với Triệu Trinh và các quan trong triều rằng: Quan gia, ngài cũng đừng trì hoãn nữa, thần đã đưa cả gia quyến về quê nhà rồi, đã quyết tâm không chơi với các người nữa...
Triệu Trinh vừa xem tấu báo, lập tức hiểu rằng chuyện này không thể trì hoãn thêm được nữa, vội vàng hạ chỉ, lệnh cho Ngụy Giới ngày đêm không nghỉ tới Đặng Châu nhận nhiệm sở, gia quyến Phạm Trọng Yêm không được về quê, phải cùng Phạm tiến kinh.
Lần này cũng chẳng cần đợi Ngụy Giới nữa, ngươi cứ trực tiếp tới đi!
Theo lẽ thường, thánh chỉ này vừa ban xuống, triều thần phe thủ cựu chẳng lẽ không phản đối sao?
Nếu cứ kết thúc như vậy, thì Triệu Trinh đâu còn là cao thủ hòa bùn nữa. Cùng với đạo thánh chỉ này, còn có hai đạo chỉ dụ khác được ban hành.
"Chuyển Hạ Tủng từ Khu mật làm Phó sứ, Tống Tường nhập chức Tam ty nắm giữ tài quyền."
Triệu Trinh đã làm đủ bộ tịch, trong lòng thầm nghĩ: Ngươi xem này, hiện giờ Đông Tây hai phủ, chính phó tể chấp, bao gồm cả nội tướng, tài tướng (chú thích), đều là những đại thần thủ cựu không cùng phe với Phạm Hy Văn, ngay cả Đài Gián cũng nằm trong tay các người, lần này chắc yên tâm rồi chứ?
---❊ ❖ ❊---
Những ý kiến trái chiều trong triều dưới một đòn thái cực đẩy tay của Triệu Trinh, cuối cùng cũng tạm lắng xuống. Giả tướng công cuối cùng cũng thở phào nhẹ nhõm, thầm nghĩ: Quan gia còn biết điều, hiện giờ quyền bính trong triều đã vững vàng, tính toán ra thì Phạm Hy Văn dù có hồi triều cũng chẳng thể làm nên sóng gió gì.
Chỉ là...
Đám triều thần đang trong trạng thái "thấy cỏ cây cũng tưởng quân thù", còn chưa kịp thở dốc, đã lại bị dọa cho hồn xiêu phách lạc...
Giữa tháng chín, Phạm Trọng Yêm nhận lời mời của Đằng Tông Lượng, viết bài "Nhạc Dương Lâu Ký" nhân dịp trùng tu lầu Nhạc Dương. Bài văn này vừa ra đời, thiên hạ chấn động, chưa đầy nửa tháng đã truyền tới kinh thành.
Giả Xương Triều cầm bản sao bài "Nhạc Dương Lâu Ký", càng đọc sắc mặt càng kỳ lạ, càng đọc càng giận. Cuối cùng, thế mà xé nát bản sao văn chương.
"Bất dĩ vật hỷ, bất dĩ kỷ bi?"
---❊ ❖ ❊---
"Cư miếu đường chi cao, tắc ưu kỳ dân; xử giang hồ chi viễn, tắc ưu kỳ quân. Thị tiến diệc ưu, thoái diệc ưu?"
---❊ ❖ ❊---
"Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc?"
Giả Xương Triều giận đến run người: "Đây đâu phải là thứ mà kẻ chán chường quan lộ muốn từ quan có thể viết ra được?"
"Trong văn chữ nào cũng như ngọc, câu nào cũng tỏ chí, Phạm Hy Văn thề sống không quên chí hướng, đây là muốn trở về khuấy đảo triều đình!"
Thế nhưng nói gì cũng đã muộn, lúc này thánh chỉ cũng đã sắp tới Đặng Châu rồi.
---❊ ❖ ❊---
Quan gia cuối cùng cũng hạ quyết tâm.
Giả Tử Minh giận đến méo cả mũi.
Trần Chấp Trung càng lo rầu đến mức nhổ trụi cả nắm râu.
Mà Ngô Dục thì tâm thần bất định, liên tiếp hai đêm không ngủ được...
---❊ ❖ ❊---
Thế nhưng ở Đặng Châu, ngoại trừ mỡ lợn ngày càng đắt đỏ, Túy Tiên Nhưỡng ngày càng được người người săn đón ra, mọi thứ vẫn bình lặng như thế.
Giữa tháng tám, Mã Đại Vĩ thành thân cùng Trương tứ nương, cuối cùng đã thành đôi lứa xứng đôi.
Sau đó, hai vợ chồng nhỏ chuyển tới sống ở phường Nghiêm Hà. Đường Dịch vốn muốn mua cho đại ca một cái sân viện để làm nơi tân hôn, nhưng Mã bá sống chết không đồng ý.
Cũng không phải không có chỗ ở, cần gì phải tốn nhiều tiền? Hơn nữa, ở quán rượu cũng tiện bề chăm sóc.
Đường Dịch vẫn ở lại trong Đường Ký, còn vợ chồng Mã lão tam vẫn như cũ, ngày ngày dậy sớm về muộn, lo liệu việc kinh doanh quán ăn. Về chuyện này, Đường Dịch cũng chẳng còn cách nào.
Hiện giờ Mã Đại Vĩ đã thành thân, Mã lão tam đã hạ quyết tâm sẽ cùng Đường Dịch tới Tô Châu. Có thuê người làm, cũng phải đợi sau khi ông đi mới tính.
Chỉ là, bọn họ vẫn chưa biết, Tô Châu là đi không nổi nữa rồi...
---❊ ❖ ❊---
Sáng sớm, Mã lão tam mở cửa đón khách, dưới lầu người nói cười ồn ào, Đường Dịch muốn ngủ nướng thêm chút cũng không được, đành phải bò dậy, rửa mặt chải chuốt rồi xuống lầu. Vừa xuống tới nơi, liền nghe thấy tiếng cãi vã bên ngoài cửa tiệm...
Thì ra là món bánh áp chảo do Mã lão tam phụ trách đã ra lò, vì có người không giữ quy củ chen hàng, đám người trong xóm đang cãi vã nhau.
"Cái gã quân hán nhà ngươi sao không biết chuyện thế! Không thấy mọi người đang xếp hàng à?" Lục thẩm với chất giọng the thé đặc trưng bật hết công suất, chống nạnh lý luận với một gã đàn ông bên cạnh.
Lục thẩm giờ có thể coi là đắc ý vô cùng, vì cả Đặng Châu đều biết, chính bà là người làm mai cho Mã Đại Vĩ và Trương tứ nương. Những hàng xóm không hiểu rõ đầu đuôi câu chuyện còn tưởng rằng mối nhân duyên này thành công đều là nhờ cái miệng khéo léo của Lục thẩm.
Theo lẽ thường, Lục thẩm giờ có quan hệ mật thiết với Đường Ký, đâu cần phải xếp hàng làm gì? Đừng nói là xếp hàng, đến ăn là được, tiền cũng chẳng cần trả.
Vốn dĩ là vậy, chỉ là hôm nay Lục thẩm tới sớm, bánh áp chảo chưa ra lò, nên đứng đầu hàng tán gẫu vài câu với Mã lão tam. Không ngờ lại có một gã quân hán xông tới, chẳng những chen hàng mà còn đâm sầm khiến Lục thẩm lảo đảo.
Người khác sợ mấy kẻ mãng phu ăn lương quân đội này, Lục thẩm thì mặc kệ, chỉ thẳng vào mũi gã quân hán đó mà chửi mắng.
Gã quân hán kia mặc quân phục lấm lem bùn đất, quần quân đội cũng ướt đẫm nửa ống, chắc là vừa lội sương sớm từ ngoài thành tới.
Gã quân hán liếc Lục thẩm một cái, coi như không có ai, ậm ừ nói: "Chen thì chen rồi, cũng chẳng thiếu của ta một người! Ta đói sắp chết rồi, nhường ta mua trước thì đã sao?!"
Gã quân hán này giọng điệu cứng nhắc, lời lẽ khó nghe, Lục thẩm càng thêm tức giận. Chỉ vào gã quân hán mắng: "Ngươi đói thì ai không chờ ăn cơm? Quan phủ nuôi đám nhàn rỗi các ngươi, không phải để bắt nạt bách tính chúng ta!"
Trong hàng ngũ phía sau cũng có người phụ họa: "Đừng cần biết ngươi là ai, dù là Tri Châu đại nhân tới, cũng phải xếp hàng!"
"Đúng!! Xếp hàng xếp hàng, nhà ta cũng đợi nửa ngày rồi!"
"Nhanh lên, xếp hàng phía sau."
"Xếp hàng........"
Gã quân hán này có thể nói là đã phạm vào cơn giận của đám đông!
Có Lục thẩm dẫn đầu, gã quân hán trong nháy mắt đã bị nhấn chìm trong biển người mênh mông!
Gã quân hán mặt đỏ gay, dường như bị đám đông nói cho cuống lên, đột nhiên vung ngang thanh đại đao bên hông, giận dữ hét lên:
"Ta nói mua trước!!"
"Chính là muốn mua trước!"
"Nếu không phục, thì hỏi thanh đại đao bên hông ta đây!"
---❊ ❖ ❊---
(Chú thích: Hệ thống quan lại triều Tống vô cùng phức tạp, có lẽ một bộ phận khách quan am hiểu Tống sử còn rành rẽ hơn cả ta, nhưng một bộ phận độc giả không quá hiểu rõ triều Tống đọc sẽ rất vất vả, tại đây xin giải thích một chút.)
Đông Tây hai phủ, lần lượt là Đông phủ chủ chính vụ: Chính Sự Đường, hạ hạt Trung Thư, Môn Hạ, Thượng Thư tam tỉnh. Và Tây phủ chủ quản quân vụ: Khu Mật Viện.
Quan chủ quản thực tế của Chính Sự Đường là: Đồng Trung Thư Môn Hạ Bình Chương Sự. Cũng chính là chức vụ mà Trần Chấp Trung đảm nhiệm. Thông thường gọi tắt là Tướng; Phó Tướng là Tham Tri Chính Sự.
Chiêu Văn Quán Đại Học Sĩ, không tham chính vụ, chủ yếu là nghiên cứu quốc chính, hiến kế cho hoàng đế, gọi là Nội Tướng.
Tam Ty Sứ, chủ quản tài chính, tương đương với Bộ Tài chính hiện nay, gọi là Tài Tướng.
