Cả ngày bôn ba vất vả, cũng chỉ vì cái "lời khoác lác" lúc còn trẻ.
Đường Dịch đừng nói là còn trẻ, ngay cả người trưởng thành cũng chưa tới, vậy mà đã dám "khoác lác" ra ngoài, hơn nữa lời khoác lác này còn không nhỏ chút nào.
Ba năm kiếm đủ tiền xây một tòa thư viện, đừng nói Phạm Trọng Yêm không tin, bất kỳ dân chúng Đại Tống nào cũng sẽ coi y là kẻ điên.
Mở một thư viện cần bao nhiêu tiền? Mở một thư viện miễn phí toàn bộ học phí cần bao nhiêu tiền?
Chúng ta hãy tính thử một bài toán.
Trung diệp Bắc Tống, một hộ gia đình bình dân mỗi tháng chi tiêu không quá hai quan tiền. Tất nhiên, hai quan tiền này chỉ tính chi phí ăn ở đi lại, không tính trong trường hợp nhà có người đang theo đuổi con đường học vấn.
Nếu có người đang đi học, thì khoản chi tiêu phải tính riêng, ít nhất một tháng phải có thu nhập bốn đến năm quan mới chống đỡ nổi.
Đọc sách thời cổ đại quả là một việc vô cùng xa xỉ.
Thời cổ, giấy viết là vật phẩm xa xỉ, giấy dùng để viết chữ lại càng đắt đỏ hơn, mà sách vở còn là vật xa xỉ trong những thứ xa xỉ.
Thời Tống tuy đã phát minh ra hoạt tự in ấn (in chữ rời), nhưng do hạn chế về nguyên liệu, không thể phổ cập rộng rãi, in ấn sách vở vẫn phải dùng phương pháp điêu bản in ấn (in khắc gỗ), làm tăng giá thành của sách lên rất nhiều.
Chưa nói đến những bộ Kinh, Sử, Tử, Tập chính thống, một cuốn "Thi Từ Tạp Ký" không đầy trăm trang, giá bán tại hiệu sách đã là hai quan tiền, tương đương chi tiêu một tháng của một hộ bình dân. Một cuốn "Thời Văn Tuyển Tập" giá bán một quan năm trăm văn, hơn nữa đọc xong lúc này, qua vài ngày là lỗi thời, đến lúc đó lại phải mua cuốn mới.
Ở Đại Tống nuôi một người đọc sách, chưa tính chuyện ăn uống mặc ở, chỉ riêng tiền sách vở giấy mực, một tháng ít nhất cũng mất từ hai đến ba quan. Đường Dịch xúi giục Phạm Trọng Yêm mở một thư viện miễn phí học phí, nghĩa là chi phí ăn học của học sinh đều do thư viện chi trả.
Nuôi một học sinh, một năm chỉ riêng tiền sách vở giấy mực đã mất khoảng 30 quan, nuôi một trăm người là 3000 quan. Đây vẫn chưa xong, nếu Đường Dịch nhất thời nông nổi bao cả chuyện ăn mặc của học sinh, thì đó lại là một khoản chi tiêu không nhỏ.
Mở thư viện thì phải có giảng đường chứ? Mua đất xây nhà đều là tiền cả.
Phải có giáo dụ chứ? Phạm Trọng Yêm muốn mở trường, lại không thể thuê người học vấn bình thường làm giáo dụ, ít nhất cũng phải là cấp bậc đại nho chứ nhỉ? Lương bổng tính thế nào?
Cộng thêm đủ loại chi tiêu lặt vặt trong ngoài, nếu Đường Dịch thực sự muốn giúp Phạm Trọng Yêm duy trì thư viện này, một năm ít nhất phải bỏ ra hai vạn đến ba vạn quan tiền mới miễn cưỡng chống đỡ nổi.
Hai ba vạn quan, nếu chỉ dựa vào tiệm ăn Đường Ký, thì lợi nhuận hai mươi năm mới đủ cho một năm chi tiêu. Huống hồ, Đường Dịch trong lúc kích động đã nói muốn giúp Phạm xây một thư viện lớn nhất thiên hạ.
Hì hì... chỉ vì câu nói này, Đường Dịch có lẽ phải làm thuê cả đời cho Phạm Trọng Yêm rồi.
---❊ ❖ ❊---
Thế nhưng, lời đã nói ra như bát nước đổ đi, trong lòng Đường Dịch vẫn quyết tâm một phen.
"Lão tử không tin, dựa vào kiến thức vượt thời đại một ngàn năm của ta, ở Đại Tống này còn bị tiền làm khó được sao?"
Đúng như những gì y từng nói khi tới nhà họ Trương cầu hôn, buôn bán gì là kiếm lời nhất?
Độc quyền!
Bất kể làm gì, chỉ cần kinh doanh độc quyền, thì đều là lợi nhuận khổng lồ.
Ưu thế lớn nhất của người xuyên không là gì? Chính là tùy tiện lấy ra món đồ gì cũng đều là thứ thời đại này chưa có, đều là độc quyền.
Huống hồ, Đường Dịch còn là dân học hóa học!
---❊ ❖ ❊---
Đường Dịch vì một câu nói mà trên vai gánh cả một thư viện, cho nên y buộc phải lập tức bắt đầu suy tính cách kiếm tiền.
"Đại ca, huynh tới Đông Thị mua mười cân mỡ lợn về đây, rồi tới tiệm son phấn mua vài hộp phấn son, sau đó mua thêm hai trượng vải bông."
"Mua nhiều mỡ lợn làm gì thế?" Mã Đại Vĩ có chút không hiểu ra sao.
"Vả lại, nhà ta có ai dùng đến son phấn đâu?"
"Đến lúc đó huynh sẽ biết." Đường Dịch cũng không giải thích, cất bước rời khỏi Đường Ký.
Khi quay trở về, chỉ thấy Đường Dịch cầm trong tay hai cái vò trống không, điều cực kỳ kỳ quái là đáy hai cái vò này bị đục hai cái lỗ, nối với một ống nhỏ dài chừng nửa thước, đây là thứ Đường Dịch đặt làm riêng tại tiệm rèn nhà họ Hồ ở Tây Thị.
Nói là đặt làm, thực ra làm cũng chẳng khó gì. Chỉ cần khoan lỗ trên đáy vò có sẵn, rồi gắn ống vào là xong, chỉ chốc lát là làm xong.
Ba người nhà họ Mã không khỏi hiếu kỳ, Đại Lang đây là muốn hì hục làm cái gì?
Họ đâu biết rằng, Đường Dịch đã vẽ ra một chiếc bánh khổng lồ cho Phạm Trọng Yêm, nên đành phải nghĩ cách kiếm tiền thôi.
Đường Dịch đặt hai cái vò sang một bên, lấy một chậu than củi từ trong bếp ra. Điều khiến mọi người thấy lạ là Đường Dịch lại đổ nước vào chậu than, rửa ráy như thể đang tắm cho than củi vậy.
Mã bá vẻ mặt nghi hoặc: "Cái này, Đại Lang đang làm gì thế?"
Đường Dịch rửa than đến mức đôi tay đen sì, ngẩng đầu nói: "Một hai câu không nói rõ được, Mã bá người đi tìm chút cát mịn, đá cuội về đây. Sỏi đá tốt nhất là từ to tới nhỏ, mỗi loại một chậu."
Đường Dịch muốn làm một cái bộ lọc đơn giản. Đem đá vụn, cát mịn kích thước khác nhau, cộng thêm than củi xếp theo từng lớp vào trong vò, chất lỏng đổ vào trong vò, rồi chảy ra từ ống nhỏ dưới đáy vò, là có thể đạt được hiệu quả lọc.
Thực ra hiệu quả lọc tốt nhất là than hoạt tính, nhưng hiện tại điều kiện có hạn, Đường Dịch chỉ có thể dùng cách thủ công này thay thế, chờ sau này có cơ hội chế tạo ra lò hoạt hóa chuyên dùng để nung than hoạt tính rồi tính sau.
Còn về việc rửa than, than củi dùng để mồi lửa tạp chất rất nhiều, không phải cứ rửa là hết, rửa nước cũng chỉ có thể tẩy sạch bụi bẩn trên bề mặt than củi mà thôi.
Chẳng bao lâu sau, Mã Đại Vĩ xách mười cân mỡ lợn, mấy hộp son phấn và vải bông quay về.
Mỡ lợn là loại dầu ăn chính của Đại Tống, thời này vẫn chưa thịnh hành dùng dầu thực vật, nên trên phố có bán sẵn mỡ lợn đã luyện sẵn.
Mã Đại Vĩ không biết Đường Dịch muốn làm gì, nhưng Đại Lang vốn nhiều ý tưởng, luôn có lý lẽ của mình, đặt đồ đạc xuống liền cùng Đường Dịch rửa than.
Lúc này, Mã bá, Mã thẩm cũng bưng mấy cái chậu nhỏ quay về, trong chậu đựng cát mịn và đá cuội. Đường Dịch qua kiểm tra một lượt, gật đầu hài lòng, lại bảo Mã bá, Mã thẩm đem cát mịn và sỏi đá rửa lại bằng nước sạch vài lần.
Chờ than, cát, sỏi đá đều rửa sạch, Đường Dịch lấy ra một cái vò có ống nhỏ, trải vải bông dưới đáy vò, đặt một lớp than củi cục to, lại trải một lớp vải rồi phủ than củi cục nhỏ, sau đó là cát mịn, đá cuội nhỏ, đá cuội lớn, xếp gọn gàng năm lớp, chiếm hơn phân nửa cái vò, bộ lọc thô sơ này xem như hoàn thành.
Đường Dịch hài lòng cười một tiếng, rời khỏi Đường Ký, quay người bước vào Tôn gia y quán.
"Có vôi sống không?" Đường Dịch vừa vào cửa đã hỏi thẳng.
"Vôi?" Tôn lang trung nhíu mày, thời cổ đại, vôi ngoài dùng quét tường trắng, còn có công dụng làm thuốc.
"Cần vôi làm gì?"
"Có ích thì dùng thôi, cho ta chút đi."
Tôn lang trung không biết y định làm gì, nhưng vẫn rút hộp thuốc đựng vôi trong tủ thuốc ra.
Đường Dịch liếc mắt nhìn, bên trong chỉ còn chưa đầy nửa hộp, cùng lắm khoảng nửa cân, dứt khoát cướp luôn cả hộp thuốc.
"Cho ta hết đi." Nói đoạn, ôm hộp thuốc quay người bỏ đi.
Tôn lang trung cuống lên: "Ngươi lấy nhiều vậy làm gì? Ăn vào chết người đấy!"
"Yên tâm đi, ai rảnh rỗi ăn thứ này, ta có việc khác cần dùng." Đường Dịch quăng lại một câu, rồi biến mất ngoài cửa y quán.
Tôn lang trung nhìn dáng vẻ vội vàng hấp tấp của y, vẫn thấy hơi không yên tâm, liền đuổi theo ra ngoài, muốn xem nhóc con này rốt cuộc muốn làm gì.
Đường Dịch quay về Đường Ký, lại lấy bột nở (baking soda) từ trong bếp ra, thứ này dùng để làm bánh, Đường Ký tồn kho khá nhiều.
Các thứ chuẩn bị gần như xong xuôi, Đường Dịch đang định bắt tay vào làm, đột nhiên tâm niệm lóe lên, hỏi Mã bá: "Người có biết chỗ nào có nước muối đắng (nigari) không?"
"Nước muối đắng?" Mã bá ngẩn người, "Đặng Châu ta không sản xuất muối, đâu ra nước muối đắng? Chỉ có muối cục thôi."
Đường Dịch vỗ tay cái bốp: "Muối cục càng tốt! Ở đâu? Tìm chút về đây."
"Tiệm đậu phụ đối diện phố có, ta đi xin một ít." Mã bá nói xong liền đi xin muối cục.
Đường Dịch bảo Mã Đại Vĩ lấy chút mỡ lợn cho vào nồi đun chảy, lại lấy một cái chậu sắt đổ nước vào, rồi đổ hết vôi sống vào.
---❊ ❖ ❊---
Hiện tại có lẽ nhiều người đã đoán ra, Đường Dịch đây là muốn làm xà phòng. Mười cuốn tiểu thuyết xuyên không đời sau, một nửa đều làm cái nghề này, chẳng có gì lạ cả.
Không sai, thứ Đường Dịch muốn làm thực sự là một phản ứng xà phòng hóa cực kỳ đơn giản.
Thế nhưng xà phòng, lại không phải mục đích chính của y.
Là một thạc sĩ hóa học cao phân tử, chỉ vì một phản ứng xà phòng hóa chất béo mà thu được vài bánh xà phòng thôi sao? Như vậy thì quá "bèo" rồi nhỉ?
Còn có một loại vật chất quý giá hơn, giá trị cao hơn xà phòng, và hữu dụng hơn nhiều.
---❊ ❖ ❊---
