Từ chỗ Tôn lang trung trở về, Đường Dịch cả đêm không ngủ.
Nói thì dễ, Đường Dịch cũng chẳng ngốc, muốn thuyết phục vị lão nhân trong lòng chỉ có gia quốc ấy đâu phải chuyện dễ dàng gì.
Bất kể có thuyết phục được Phạm Trọng Yêm hay không, Đường Dịch đều dự định sẽ nấu một bàn thức ăn ngon chiêu đãi lão nhân. Chỉ là, sau khi chuẩn bị nguyên liệu xong xuôi, lại đợi mãi không thấy lão nhân tới. Mãi cho đến tận chiều, mới thấy Phạm công từ ngoài thành trở về, hóa ra lão nhân đi công vụ ra ngoài thành, đến giờ mới về.
Đường Dịch vội vàng nghênh đón lão nhân vào trong.
Phạm Trọng Yêm nhìn xung quanh một lượt, không khỏi nghi hoặc hỏi: "Sao không thấy người đâu?"
Đường Dịch đáp: "Đều đã bị con bảo đi ra ngoài cả rồi, muốn trò chuyện riêng với ngài một chút."
Nói đoạn, y liền xoay người đi vào bếp, chốc lát sau, bên trong liền truyền ra tiếng dầu mỡ xèo xèo, cùng từng đợt mùi thức ăn thơm phức.
Phạm Trọng Yêm không khỏi cười khổ, thầm nghĩ, đúng là kẻ mở tiệm ăn, đến ba lần, lần nào cũng chưa kịp mở lời đã lo chuẩn bị thức ăn trước.
Chẳng bao lâu sau, Đường Dịch đã bày đầy một bàn các loại thức ăn. Ngay cả người không quá coi trọng chuyện ăn uống như Phạm công cũng cảm thấy thèm thuồng, lần này Đường Dịch chuẩn bị đầy đủ, phong phú hơn hai lần trước nhiều.
Đường Dịch rót đầy rượu, gắp thêm thức ăn cho Phạm Trọng Yêm, cung kính hầu hạ bên cạnh.
Thấy Phạm Trọng Yêm ăn uống ngon miệng, Đường Dịch cũng không khỏi vui mừng từ đáy lòng.
"Ngài ăn thấy có vừa miệng không?"
"Ừm, không tệ!" Phạm Trọng Yêm hài lòng gật đầu.
"Không thua kém gì các tửu lâu lớn ở kinh thành."
Đường Dịch cười vui vẻ: "Nếu ngài thích, sau này tiểu tử ngày nào cũng làm cho ngài ăn."
Phạm Trọng Yêm nhìn Đường Dịch đầy ẩn ý, điềm nhiên đặt đũa xuống nói: "Nói đi, trong lòng đang kìm nén chuyện gì?"
Phạm Trọng Yêm vừa vào cửa đã nhìn ra Đường Dịch hôm nay có chút bất thường, vẻ mặt mệt mỏi, rõ ràng là suy nghĩ quá nhiều, lại còn dáng vẻ muốn nói lại thôi. Với nhãn lực lăn lộn chốn quan trường mấy chục năm của ông, làm sao không nhìn ra Đường Dịch có tâm sự?
"Con..."
Đường Dịch ấp a ấp úng trái lại làm Phạm Trọng Yêm hứng thú, "Chẳng phải ngươi rất biết nói, cũng rất dám nói sao? Hôm nay bị làm sao vậy?"
"Tiểu tử muốn thỉnh giáo Phạm công một vài vấn đề..."
Phạm Trọng Yêm xua tay: "Hôm khác hành lễ bái sư xong, muốn hỏi bao nhiêu cũng được."
"Có vài lời, tiểu tử muốn hỏi ngay bây giờ."
"..." Phạm Trọng Yêm nhìn chằm chằm Đường Dịch không nói, đứa trẻ này hôm nay kỳ lạ quá, chẳng nói rõ được chỗ nào không đúng.
"Hỏi đi."
"Phạm công vì sao muốn làm quan?"
Phạm Trọng Yêm hơi ngẩn người, sau đó đáp: "Báo quốc, an dân!"
Báo quốc... an dân... Đường Dịch lẩm bẩm nhỏ. "Quả là một câu báo quốc an dân hay!"
"Vậy Phạm công thấy ngoài việc làm quan ra, báo quốc an dân còn con đường nào khác để đi không?"
Phạm Trọng Yêm nhíu mày: "Xem ra, ngươi vẫn không muốn làm quan."
"Phải." Đường Dịch đáp thật lòng.
"Tại sao?" Phạm Trọng Yêm vẻ mặt rầu rĩ, đối với thái độ của Đường Dịch vô cùng không hài lòng.
"Chẳng lẽ ngươi vẫn không buông bỏ được cái tâm công lợi, chỉ biết nhìn thấy lợi nhuận của thương nhân sao?"
Đường Dịch đứng dậy đối diện với Phạm Trọng Yêm, cúi người hành lễ không đứng dậy. "Tiểu tử tuy là dân thường, nhưng không dám vì thân phận thấp kém mà quên đi đất nước. Tuy là thương nhân, nhưng cũng không dám vì lợi mà quên nghĩa."
"Vậy tại sao ngươi vẫn luôn không chịu làm quan? Là sợ không thi đỗ? Ngươi yên tâm, lão phu đã nói ra lời rồi, dù mười năm sau ngươi không đỗ tiến sĩ, lão phu cũng sẽ bảo đảm cho ngươi được ân manh nhập sĩ."
Đường Dịch thở dài: "Ngài có thể tạm gác chuyện của tiểu tử lại được không, tiểu tử chỉ muốn hỏi ngài một câu, tân chính năm ngoái bị cản trở, nay lão tướng công đã có cách đối phó mới nào chưa?"
Phạm Trọng Yêm sững sờ, nhất thời không nói nên lời.
Vấn đề này ông đương nhiên đã nghĩ tới, hơn nữa trong hơn một năm bị biếm trích khỏi kinh thành, ông hầu như ngày nào cũng nghĩ đến vấn đề này. Nếu không cũng sẽ chẳng vì vài lời của Đường Dịch mà cảm thấy chấn động lớn đến vậy, còn nhất quyết muốn thu Đường Dịch làm đệ tử.
Tân chính không nghi ngờ gì là đúng, nhưng tại sao lại thất bại thảm hại đến vậy? Thậm chí còn chưa tính là bắt đầu, đã bị đánh vào vực sâu.
Vở kịch do Hạ Sắc đạo diễn kia, chỉ cần không phải kẻ ngốc đều nhìn ra là vu hãm. Nhưng, chính là một vở kịch thấp kém đến mức không thể thấp kém hơn đó, lại có thể dễ dàng loại bỏ ông cùng một đám trọng thần cốt cán ra khỏi trung tâm quyền lực.
Phạm Trọng Yêm biết, tân chính đụng chạm đến lợi ích của một số người, nhưng vạn vạn không ngờ tới, phản ứng dữ dội lại lớn đến vậy.
Tại sao?
Cho đến khi gặp Đường Dịch ở tiệm ăn nhỏ không mấy bắt mắt này hôm trước, Phạm Trọng Yêm mới bỗng nhiên được điểm tỉnh. Đúng như Đường Dịch đã nói, dùng thủ đoạn sấm sét muốn phá vỡ bức tường chắn lợi ích này, quả thực là nói mộng giữa ban ngày.
Đó quả thực là một cuộc cải cách định sẵn là thất bại.
Nghĩ thông suốt điểm này, kéo theo đó là một vấn đề khác, hình thái cố hữu của Đại Tống đã định hình, làm sao để phá vỡ cục diện cố định này? Căn bệnh trầm kha của triều đình lại nên chữa trị thế nào?
Đây là điều Phạm Trọng Yêm đến nay vẫn chưa thể giải đáp, càng chưa nói đến cách đối phó gì cả.
"Đại Lang có kế sách đối phó?" Phạm Trọng Yêm nhíu mày nhìn Đường Dịch.
Hỏi ra câu này, chính Phạm Trọng Yêm cũng sững sờ một chút. Vấn đề mà ngay cả những lão già cả đời chìm đắm trong đạo trị thế như họ còn không nghĩ ra đáp án, ông vậy mà lại đi hỏi một đứa trẻ mười bốn tuổi.
Đường Dịch lắc đầu: "Con cũng không biết nên làm thế nào, nhưng con biết, chỉ dựa vào những tranh cãi miệng lưỡi trên triều đình thì tuyệt đối không thể thay đổi được gì."
"Ý gì?"
"Con người đều ích kỷ, muốn họ từ bỏ lợi ích hiện tại, chỉ có thể dùng lợi ích mới để đổi lấy. Còn lấy gì để đổi, lại là một nan đề."
Phạm Trọng Yêm không khỏi lắc đầu, đây dường như là một nút thắt chết. Nếu triều đình trong tay có lá bài tẩy, thì đã chẳng đến mức phải thúc đẩy tân chính như vậy.
Đúng lúc Phạm Trọng Yêm đang cúi đầu suy tư, Đường Dịch đột nhiên hỏi một câu không đầu không đuôi: "Lão tướng công cảm thấy, ngài còn khả năng trở về kinh thành không?"
"..."
Phạm Trọng Yêm càng thêm trầm mặc, hồi lâu sau mới nói: "Rất xa vời, triều đình không chịu nổi chấn động lớn như năm ngoái nữa rồi."
Ông sao lại không nhìn thấu chứ? Dù quan gia có còn ủng hộ tân chính hay không, cũng không dám điều ông trở lại kinh thành.
Đường Dịch lại trầm giọng hỏi: "Vậy ngài thấy, Phú tướng công, Hàn tướng công và những người khác còn khả năng trở về không?"
Phạm trầm ngâm nói: "Họ khác với lão phu, sớm muộn gì cũng sẽ trở lại trung tâm."
"Khi nào ạ?" Đường Dịch đầy ẩn ý hỏi tiếp.
Phạm Trọng Yêm giật mình, toàn thân run lên, trợn tròn mắt nhìn chằm chằm vào Đường Dịch: "Ý gì?!"
Đường Dịch cầm bình rượu rót đầy cho Phạm Trọng Yêm: "Xem ra, lão tướng công cũng đã nghĩ tới."
"Phải vậy!" Phạm Trọng Yêm không động vào bát rượu, thẫn thờ ngồi ườn ra trước bàn, dường như trong nháy mắt đã già đi mấy tuổi.
Thở dài một tiếng: "Chỉ cần lão phu chưa chết, họ rất khó trở về kinh sư."
Đường Dịch có chút xót xa nhìn lão nhân, sự thật chính là như vậy. Theo quỹ đạo lịch sử bình thường, cho đến sau khi Phạm Trọng Yêm qua đời, Phú Bật và những người khác mới lần lượt trở về kinh sư.
Thầm nắm chặt tay, Đường Dịch cuối cùng cũng nói ra những lời mà y đã suy nghĩ suốt một ngày một đêm: "Lão tướng công, từ quan đi!"
---❊ ❖ ❊---
"Từ quan?" Phạm Trọng Yêm không cam lòng trừng mắt nhìn Đường Dịch. Đất nước có hoạn nạn, dân chúng chưa được an định, lại bảo ông từ quan? Ông sao có thể cam tâm?
Đường Dịch đoán được suy nghĩ trong lòng Phạm công, khuyên nhủ: "Đây không phải là trốn tránh, mà là một sự kháng cự khác."
"..."
Đường Dịch tiếp tục: "Thứ nhất, chỉ khi ngài rút lui khỏi vòng xoáy này, những vị lương thần Đại Tống có cùng hoài bão với ngài mới lại được trọng dụng lần nữa, lực lượng cách tân trừ bệnh trong triều đình mới có thể được bảo toàn."
"Thứ hai, vừa nãy tiểu tử cũng đã nói, chỉ dựa vào mấy vị lương thần trên triều đình thì không thể thay đổi được gì, việc ngài đi hay ở, đã không còn ảnh hưởng gì nữa rồi."
"Thứ ba, cũng là điểm quan trọng nhất, ngài thấy, với thân thể của ngài, còn có thể giãy giụa trong vòng xoáy này được mấy năm nữa?"
Phạm Trọng Yêm ngơ ngác nghe hết lời của Đường Dịch. Thẫn thờ nói: "Lão phu làm quan một ngày, dù không thể ở vị trí cao trong triều đình, cũng có thể tạo phúc cho bách tính một phương. Từ quan? Từ quan rồi, lão phu với một kẻ phế nhân thì có gì khác biệt?"
Đường Dịch không đồng tình.
"Chỉ cần ngài còn sống, người đọc sách Đại Tống sẽ có tấm gương. Chỉ cần ngài còn có thể cất tiếng, ở trong triều hay không đều có sức nặng như nhau."
Thấy Phạm công vẫn im lặng, Đường Dịch lại bồi thêm: "Có lẽ từ quan rồi, ngài có thể làm được nhiều việc hơn khi còn tại chức, càng hữu dụng hơn."
"Ý gì?"
"Truyền bá tư tưởng của ngài cho nhiều người hơn, gieo xuống cho Đại Tống những hạt giống lương tâm nhiều hơn!"
