Nếu như trước kia, Doãn Xu chỉ coi Đường Dịch là một nhân tài có tư tưởng, có hiểu biết và đáng bồi dưỡng, thì giờ phút này, ông lại thành tâm thỉnh giáo, không ngại hạ mình hỏi han.
Bởi vì cuối cùng ông cũng nhận ra, hiểu biết của thiếu niên này về kế sách quốc gia và đời sống nhân dân, còn ở trên mình.
---❊ ❖ ❊---
Đến nước này, Đường Dịch có chút ngượng ngùng gãi đầu.
"Không dám giấu tiên sinh, từ giây phút khuyên thầy từ quan về dạy học, học trò đã luôn suy nghĩ về vấn đề này. Học trò biết, nếu không tìm cho Đại Tống một lối thoát, thầy sẽ không an tâm từ quan đâu."
"Ồ?" Doãn Xu cười đầy ẩn ý, có lẽ Đường đại lang vẫn chưa biết, Phạm Hy Văn đã bị cậu thuyết phục, tấu bản từ quan cũng đã đệ lên rồi.
"Vậy ngươi đã nghĩ ra chưa?"
Đường Dịch lắc đầu, "Học trò hiện tại chỉ có một khái niệm mơ hồ, nhưng cụ thể thế nào thì với năng lực hiện tại của học trò vẫn chưa nói rõ được. E là phải mười năm, hai mươi năm sau mới hình thành được một phương pháp khả thi."
Doãn Xu sáng mắt lên, "Vậy thì nói những gì ngươi đang nghĩ ra nghe xem nào."
Không thể không kinh ngạc, mệnh đề thiên niên kỷ này, không biết bao nhiêu hiền thần trị thế đã khổ công tìm kiếm cả đời mà vẫn không tìm ra lối thoát, vậy mà Đường Dịch lại nói mình đã có ý tưởng đại khái, bảo ông làm sao mà không phấn khích cho được?
Hơn nữa, không hiểu sao, Đường Dịch nói vậy mà Doãn Xu lại tin, hoàn toàn không coi cậu là một đứa trẻ mười bốn tuổi.
Sự thật là...
Đường Dịch biết cái gì chứ! Cậu chỉ là đang đứng trên vai người khổng lồ để khoác lác mà thôi.
---❊ ❖ ❊---
"Thay đổi kết cấu giai cấp của Đại Tống từ căn bản."
Đường Dịch nói ra một đáp án đủ để khiến đầu mình lìa khỏi cổ.
"Cái gì?!" Phạm Thuần Nhân sợ đến run cầm cập, ngay cả Doãn Xu cũng khựng lại.
"Tiên sinh và nhị ca hiểu lầm rồi." Đường Dịch nhìn một cái liền thấy hai người này đang nghĩ gì, vội vàng giải thích, "Ta không phải muốn tạo phản. Ta nói là, thay đổi kết cấu giai cấp tài phú của Đại Tống."
Doãn Xu thở phào một hơi, vừa rồi ông cũng tưởng thằng nhóc này muốn đổi trắng thay đen chứ.
"Học trò cho rằng, các triều đại lịch sử đều không thể thoát ra khỏi vòng lặp của kinh tế tự nhiên nguyên thủy, nguyên nhân căn bản nhất chính là mục tiêu tối thượng của tài phú quá thấp kém."
"Mục tiêu tối thượng của tài phú? Ý là sao?"
"Ý là, dù là người nghèo hay người giàu, hay là thượng lưu xã hội, tiên sinh từng nghĩ qua chưa, sau khi mọi người có tiền, đều sẽ làm hai việc giống nhau?"
"Hai việc giống nhau?" Doãn Xu trầm ngâm.
Phạm Thuần Nhân lần này lại trở nên thông minh, bỗng chốc kêu lên: "Mua đất! Tích trữ tiền!!"
"Đúng! Mua đất, tích trữ tiền." Đường Dịch tán thưởng nhìn Phạm Thuần Nhân một cái.
"Dù là thương nhân phú hộ, hay sĩ tộc đại gia, sau khi mọi người có tiền đều phải bán sống bán chết mua đất, rồi tích trữ số tiền kiếm được, đó chính là mục tiêu tối thượng của tài phú."
Doãn Xu như được Đường Dịch mở ra một cánh cửa, trước mắt bỗng chốc sáng tỏ.
"Cho nên các triều đại lịch sử đều không tránh khỏi ác vận của việc thôn tính đất đai. Hơn nữa, tiền hoảng của Đại Tống hiện nay, phần lớn cũng là do phú hộ tích trữ đồng, đồng tiền không lưu thông mà thành."
"Chính xác! Do sản xuất của kinh tế tự nhiên nguyên thủy thấp kém, tính lưu thông kém, người ta sau khi có tiền, việc có thể làm quá ít, mua đất và tích trữ tiền liền trở thành thủ đoạn bảo toàn giá trị nhất."
"Người giàu mua đất khiến đất đai để người nghèo dựa vào sinh tồn ngày càng ít, chênh lệch giàu nghèo ngày càng lớn. Còn tích trữ tiền thì khiến tài phú do bách tính tạo ra ứ đọng không chuyển động, một bộ phận nhỏ ngày càng giàu, quốc gia lại ngày càng nghèo, cứ tiếp tục như vậy, ngày mất nước không còn xa!"
"Đáng tiếc đây là một cái nút thắt chết!" Doãn Xu cau mày nói: "Dù là cổ nhân hay người nay, đều đã nghĩ đủ mọi cách ngăn cản tài phú chảy về phía số ít người giàu, nhưng vẫn vô ích."
"Điều học trò đang nghĩ lúc này, không phải là ngăn chặn tài phú tích tụ như các bậc tiên hiền, mà là làm sao để giải phóng đất đai và tiền bạc khỏi tay phú hộ."
"Ồ?"
"Cái này giống như trị thủy, chặn không bằng khơi thông. Người xưa chỉ một mực vây chặn, mà học trò nghĩ lại là, khiến đất đai không còn là mục tiêu tối thượng của tài phú, khiến việc tích trữ tiền trở nên không còn lợi nhuận."
Doãn Xu toàn thân chấn động, nếu thật sự làm được đến bước mà Đường đại lang nói, thì vấn đề thôn tính đất đai và tiền hoảng cũng sẽ được giải quyết dễ dàng.
"Đại lang cho rằng nên làm thế nào?"
Đường Dịch cười khổ, "Cái này học trò vẫn chưa nghĩ ra. Tuy nhiên, tửu phường coi như là một thí nghiệm để học trò tìm kiếm lối thoát mới, hy vọng có thể thu được một vài kinh nghiệm hữu ích từ đó."
Đường Dịch không phải khiêm tốn, cũng không phải chưa nghĩ ra, mà là không dám nói bừa.
Thật ra, điều cậu thực sự muốn biểu đạt là, chuyển đổi kinh tế tự nhiên nguyên thủy thành kinh tế thị trường, dùng thủ đoạn tài chính để cân bằng mâu thuẫn tài phú.
Đáng tiếc cậu không phải học kinh tế, nếu không, bây giờ đã có thể đưa cho Doãn Xu một phương án kinh tế khả thi.
Sự hạn chế lớn nhất của kinh tế nguyên thủy là năng lực sản xuất thấp kém, nhưng điểm này ở triều Tống không phải là vấn đề. Trình độ sản xuất của triều Tống đã tương đối cao, thủ công nghiệp rất phát triển, ở phương Nam thậm chí đã có manh nha của việc vận hành tư bản.
Nhưng vì Đường Dịch không phải chuyên gia kinh tế, nên cậu cũng không dám nói bậy. Với sự hiểu biết nửa vời về chế độ kinh tế của cậu, vạn nhất làm sai ở chỗ nào đó, thì thật là di họa ngàn năm.
Cậu buộc phải mò mẫm từ thực tiễn, sau đó kết hợp với tình hình thực tế của Đại Tống, để tìm ra con đường cứu Tống.
Có thể nói, Đường Dịch ôm tâm thế đến để tận hưởng cuộc sống, sau khi gặp Phạm Trọng Yêm đã chọn một con đường khó đi nhất, cậu muốn giúp vị lão nhân kia trở thành....
Người dẫn đường cho Đại Tống!
---❊ ❖ ❊---
"Không dám giấu tiên sinh, học trò dự định dùng hai đến ba năm, xây dựng Nghiêm Hà Tửu Phường thành một công xưởng lớn sản lượng hàng triệu cân mỗi năm. Đến lúc đó, riêng một đất Đặng Châu thôi, sẽ có không dưới vạn người vây quanh tửu phường mà sinh tồn. Như vậy sẽ hình thành quy mô sản nghiệp, năng lực chống chọi với thiên tai sẽ rất mạnh, đây cũng là gián tiếp tranh giành lao động với giai cấp địa chủ. Đối với bách tính mà nói, chỉ có lợi, không có hại."
"Tiên sinh có thể tưởng tượng xem, một khi mô hình Nghiêm Hà Tửu Phường thành công, rồi lấy đó làm bản mẫu để đẩy mạnh ra toàn Đại Tống, đến lúc đó sẽ là cảnh tượng thế nào?"
"Hay!" Doãn Xu kích động vỗ mạnh bàn, khăn da hươu đắp trên tay đều bay xuống đất.
"Đại lang cứ mạnh dạn mà làm, ta cùng Hy Văn huynh nhất định sẽ hộ tống cho ngươi. Lão phu muốn xem thử, ngươi, cái đồ yêu nghiệt này, có thể trở thành một vị thuốc hay cho Đại Tống đang bệnh tật hay không."
"....."
"......"
Doãn Xu kích động trần thuật, nói xong mới phát hiện, Đường Dịch, Phạm Thuần Nhân, Phạm Thuần Lễ đều nhìn ông với vẻ mặt như gặp quỷ.
"Doãn tiên sinh, người có đau không?"
Vừa rồi, cái cú vỗ của Doãn Xu, đặt trên người kẻ khác có lẽ không sao, nhưng Doãn Xu thì không được. Đừng quên ông mắc chứng bệnh Phong Tí (viêm khớp), khớp tay đã biến dạng sưng đỏ, đừng nói là vỗ bàn, cho dù là động một chút, chạm một chút đều đau thấu tâm can.
Ự... Doãn Xu ngẩn ra, lúc này mới nhớ ra mình phản ứng hơi thái quá, thế nhưng.....
Thế nhưng tại sao.... lại không đau nữa?
"Tuy có chút tê mỏi, nhưng không đau đớn lắm."
Doãn Xu nhìn lòng bàn tay, không biết là ảo giác hay sao, cảm thấy hình như sưng cũng không còn nghiêm trọng như vậy nữa.
Phạm Thuần Nhân trợn mắt nhìn Doãn Xu cử động vài cái khớp, không dám tin nói: "Chẳng lẽ loại rượu thuốc này thực sự có tác dụng?"
"Đâu chỉ là có tác dụng đơn giản, quả thực là thần dược!" Phạm Thuần Lễ kích động kêu lên, "Tiên sinh thực sự không đau nữa?"
"Hình như... không đau nữa."
Nghe Doãn Xu một lần nữa tự mình xác nhận, Đường Dịch cười đầy an ủi. Không khỏi thở phào một hơi, xem ra, loại rượu thuốc vỏ cây liễu này vẫn có hiệu quả trị liệu rất lớn đối với Doãn tiên sinh.
"Xem ra, rượu thuốc này thực sự là một vị thuốc hay, lần này lão phu phải cảm ơn Đại lang nhiều lắm."
Doãn Xu vô cùng vui mừng, chứng Phong Tí hai năm nay dày vò ông gần như sống không bằng chết, dù loại thuốc này không thể chữa khỏi bệnh của ông, chỉ cần giảm bớt đau đớn, đối với ông mà nói cũng đã là vạn hạnh.
Phạm Thuần Nhân dù có hiềm khích với Đường Dịch thế nào, cũng không khỏi tán thán từ đáy lòng, chỉ chườm nóng chốc lát mà có thể khiến chứng đau dừng ngay, "Quả thực là lương dược!"
---❊ ❖ ❊---
"Rượu ngon!" Tôn lão đầu nằm bò trên bàn, vung tay áo rộng, mơ mơ màng màng thốt ra một câu.
Đường Dịch cười lớn, "Chỉ cần có ích cho bệnh của tiên sinh, thì học trò coi như không uổng công bận rộn. Lát nữa, để thị nữ chườm nóng theo cách này vào khắp các chỗ đau trên người tiên sinh. Nhất định sẽ khiến tiên sinh ngủ một giấc ngon lành."
Doãn Xu còn muốn trò chuyện với Đường Dịch một lát nữa, nhưng Đường Dịch thúc giục lão nhân nhanh chóng để thị nữ trị bệnh cho mình, liền cùng Phạm Thuần Lễ dìu Tôn lang trung tạm thời cáo từ.
Tốn hết sức chín trâu hai hổ mới đưa được Tôn lang trung về. Lão già này càng say mãi đến sáng hôm sau mới tỉnh, còn không ngừng trách móc Đường Dịch sao không cản mình một chút, đến giờ đầu vẫn đau như búa bổ. Rượu nồng thế này, sau này phải uống cẩn thận mới được.
Đường Dịch thầm nghĩ, ngài già rồi mà cứ như chưa từng uống rượu bao giờ, tôi cản được sao?
Lại qua một ngày, Phạm Thuần Lễ qua truyền tin, Phạm Trọng Yêm đã về thành, bảo cậu đến trạch đệ tiếp tục trò chuyện.
Đường Dịch thấp thỏm đi theo hắn đến Phạm trạch, đừng quên, ở Nghiêm Hà Tửu Phường cậu còn giấu ba tên cường đạo đấy.
Phạm Trọng Yêm gọi cậu qua, đương nhiên không phải vì chuyện này. Ông nào biết Đường Dịch to gan lớn mật, dám giấu cường đạo trong nhà, hơn nữa còn kéo theo người con trai không bớt lo của mình.
Ông gọi Đường Dịch qua là để nói với cậu, tấu bản từ quan đã ở trên đường đi Khai Phong rồi, cuối tháng chắc là sẽ bày lên án bàn của Quan gia, và nhét cho Đường Dịch một cuốn "Vận Lược".
Với tư cách là thầy của Đường Dịch, dù sao cũng phải truyền thụ học nghiệp chứ? Cho dù Đường Dịch không học Nho, ít nhất cũng phải nhận biết hết chữ.
Chữ của Đường Dịch ông đã từng thấy, đối với Phạm Trọng Yêm không biết chữ giản thể và chữ số Ả Rập mà nói, quả thực là thảm không nỡ nhìn. Một phần ba là sai, một phần ba thì dứt khoát chỉ dùng ký hiệu thay thế, còn một phần ba có thể xem, nhưng cũng xấu xí vô cùng!
"Vận Lược" hơi giống từ điển đời sau, chính là chuyên dạy người ta nhận mặt chữ. Đối với điều này, Đường Dịch cũng không có dị nghị gì, chỉ cần không bắt cậu làm học giả "chi hồ giả dã", thì biết chữ vẫn rất cần thiết.
Thế nhưng, đối với việc Phạm Trọng Yêm từ quan, trong lòng Đường Dịch vừa vui mừng, cũng vừa thấp thỏm.
Vui mừng là, Phạm Trọng Yêm cuối cùng đã buông bỏ gia quốc thiên hạ, cũng sẽ không đi vào con đường cũ đó của lịch sử nữa.
Thấp thỏm, cũng đồng thời là vì lão nhân sẽ không còn chết bệnh trên con đường nhậm chức, lịch sử cuối cùng đã bị cậu thay đổi. Nhưng liệu có vì vậy mà thay đổi diện mạo hoàn toàn chăng? Đường Dịch không biết. Liệu có đi theo một quỹ đạo khác biệt hay không, Đường Dịch không thể phán đoán.
Cánh bướm nhỏ bé là cậu, cuối cùng đã bắt đầu cuốn lên những con sóng dữ cuồng phong của Đại Tống.
---❊ ❖ ❊---
Trở về sau, Đường Dịch một mình ra khỏi thành, thẳng hướng Nghiêm Hà Tửu Phường.
Vì không hiểu rõ về Quân Hân Trác và những người kia, dựa trên tâm thái "phòng người không thể không có", Mã Đại Vĩ nói gì cũng không để Đường Dịch ở lại tửu phường nữa. Hai ngày nay, đều là Mã Đại Vĩ ở tửu phường trông nom.
Ước chừng ba người kia cũng hồi phục kha khá rồi, Đường Dịch cảm thấy, vẫn là nên tự mình đi một chuyến, có một số việc, còn phải nói rõ với Quân Hân Trác.
Cứu người cứu đến cùng, tiễn Phật tiễn đến tây thiên thôi!