Hai vợ chồng này đã trải qua hơn chục ngày sống bình yên. Cả hai đều đi làm đúng giờ, về nhà đúng giờ. Người vợ cũng không còn nhắc đến chuyện rời đi nữa, thậm chí chiếc rương kia cũng đã được lấy về từ nhà người bạn. Đúng vào tối lấy chiếc rương về, người chồng đã cùng vợ đi xem một bộ phim tại Rạp Quốc Thái; sau đó họ lại đi xem một lần nữa, nhưng lần này vừa xem được hai phần ba thì bộ phim đã phải ngừng chiếu vì trên đài quan sát cất lên một quả cầu đỏ.

Người mẹ thường hay trốn trong căn phòng nhỏ của bà. Bà dường như cố ý tránh mặt con dâu, nhưng nếu hai người chạm mặt nhau, bà cũng không hề sầm mặt hay nói lời châm chọc với Thụ Sinh, bà chỉ ít nói đi mà thôi.

Sáng Chủ nhật Tiểu Tuyên về nhà, buổi chiều đón chuyến xe cuối cùng trở lại trường học. Nhìn thấy cháu trai, người bà vô cùng vui mừng. Bà tự tay đem chiếc áo đại y đã vá kỹ cho Tiểu Tuyên mặc thử. Vì chiếc áo đại y này, người con dâu cũng đã mỉm cười nói vài lời cảm ơn với bà.

Bầu trời lúc nào cũng âm u, lúc thì mưa phùn, lúc thì tạnh. Nhưng mặt đường thì chưa bao giờ khô ráo hẳn. Có lúc trên đường đầy bùn lầy, vô cùng trơn trượt, người đi ở trên rất khó đứng vững. Trên vỉa hè cũng lầy lội bùn đất. Nửa tháng trôi qua rất nhanh, một buổi sáng nọ Vương Văn Tuyên đến công ty làm việc, vừa đi đến ngã tư thì ngã một cú, làm rách một mảng da đầu gối bên trái, anh cắn răng chịu đựng, khập khiễng đi đến cửa công ty. Vẫn chưa đến giờ làm việc. Chung lão ngồi trước bàn làm việc, hai mắt nhìn người qua kẻ lại trên đường, trông thấy anh bước vào liền hỏi: "Cậu bị sao thế, ngã à?"

Anh gật đầu, không đáp, sau khi điểm danh xong thì đi về phía cửa cầu thang.

"Cậu xin nghỉ một ngày đi, đừng để cơ thể kiệt sức đấy!" Chung lão ân cần nói.

Anh khựng lại ở cửa cầu thang, ngoảnh đầu cười một nụ cười bất đắc dĩ, nhẹ nhàng đáp: "Anh biết đấy, tôi còn bao nhiêu tiền lương để mà trừ chứ!"

"Thời buổi này rồi mà cậu còn sợ bị trừ lương! Cậu còn muốn liều mạng vì công ty! Cậu biết chúng ta còn có thể ăn cơm ở công ty được mấy ngày nữa không!" Chung lão có chút kích động oán trách.

"Biết làm sao được! Chúng ta đã ăn cơm của công ty," anh mệt mỏi đáp. Anh muốn cười, nhưng lại không cười nổi.

"Ăn cơm của công ty? Chỗ chúng ta đây không phải là bát cơm sắt đâu," Chung lão cười nhạt.

Anh giật mình, vội vàng bước đến gần bàn làm việc của Chung lão, nhỏ giọng hỏi: "Anh nghe được tin gì à?"

"Người Nhật đã đánh chiếm Quế Lâm, Liễu Châu, thế lực rất hung hãn đấy. Nghe nói tổng giám đốc đã có biểu thị, nếu kẻ địch tiến vào Quý Châu, sẽ dời công ty đến Lan Châu, ông ấy đã đánh điện thoại về Lan Châu để tìm nhà rồi. Nếu thật sự chuyển đến Lan Châu, thì coi như tiêu đời hết. Bọn mình chẳng phải chỉ đành cuốn gói cút xéo thôi sao!" Chung lão lại phàn nàn nói.

Sẽ có chuyện thế này ư! Anh ngẩn người ra. Trước mắt anh tối sầm lại. Anh mệt mỏi lắc đầu nói: "Không đâu, không đâu."

"Cũng khó nói lắm. Nhưng loại người như bọn họ thì chuyện gì mà chẳng làm được. Cứ lấy công ty ra mà xem: có kẻ chẳng làm việc gì cả, lĩnh lương cao; như cậu ngày đêm liều mạng tốn sức, thế mà chỉ lĩnh được chút ít tiền ấy, đúng là ít đến thảm hại!" Chung lão còn chưa nói dứt lời, nhìn thấy chủ nhiệm Chu sải bước đi vào, liền ngậm miệng lại, thấp giọng nói với anh: "Hôm nay sao hắn ta đến sớm thế!... Cậu lên lầu làm việc đi."

Anh chán nản bước lên lầu. Anh đi qua bàn làm việc của Trưởng phòng Ngô, Trưởng phòng Ngô bỗng ngẩng đầu lên đánh giá anh một lượt, nhìn đến mức anh sởn cả tóc gáy. Anh nơm nớp lo sợ đi đến chỗ ngồi của mình rồi ngồi xuống, trải tập bản thảo dịch dài kỳ không bao giờ sửa xong kia ra, muốn nhồi nhét bộ não của mình vào giữa đống chữ đen ấy. "Đúng là vô dụng, chúng nó đến bài văn còn dịch không trôi chảy, vậy mà mình còn phải sợ chúng!" Anh thầm mắng bản thân. Thế nhưng anh vẫn cẩn thận từng li từng tí làm công việc của mình.

Cơn đau ở chân không dứt, tư duy của anh không thể tập trung lại được, anh không biết một buổi sáng qua mình đã làm những gì. Anh nghĩ đến nhà, nghĩ đến tình hình công việc ở đây, nghĩ đến lời nói lúc nãy của Chung lão. Đã mấy ngày nay anh không xem báo rồi. Nỗi đau khổ của cá nhân đã chiếm lấy toàn bộ con người anh, những chuyện bên ngoài khác không cách nào thu hút được sự chú ý của anh nữa. Trước kia, chiến sự Tương Bắc bùng nổ, Trường Sa thất thủ, trận chiến khổ chiến ở Hành Dương, Toàn Châu thất thủ, đều không hề thêm chút phiền muộn nào cho anh. Gánh nặng cuộc sống đè nặng lên người anh, mấy năm nay anh chưa từng được thở phào một cách sảng khoái. Mọi thứ xung quanh thì có liên quan gì đến anh chứ? Ai ai cũng đang nói với anh rằng đại cục thế giới ngày một tốt lên, thế nhưng những ngày tháng của anh lại ngày một khó khăn hơn.

Tiếng chuông báo giờ ăn cơm đã đánh thức anh, kéo anh ra khỏi sự vướng bận của những suy nghĩ đó. Anh ngẩng đầu thở ra một hơi. Một đồng nghiệp lập tức bước đến trước mặt anh, nói một câu: "Cậu ký tên vào đi," rồi trải một tờ giấy viết thư lên bàn anh. Anh giật mình nhìn lại, hóa ra là bản kiến nghị do các đồng nghiệp phát động để mừng thọ chủ nhiệm Chu, mỗi người quyên góp một nghìn tệ. Một nghìn tệ, đây không phải là một số tiền nhỏ, anh do dự một lát, nhưng người đồng nghiệp kia ở bên cạnh hắng giọng một cách đầy khinh miệt. Anh hoảng hốt vội cầm bút ký tên mình lên. Người đồng nghiệp cười cười rồi bước đi. Anh đứng dậy, cảm thấy không chỉ đầu gối trái còn đang đau, mà đến cả xương cốt toàn thân cũng ê ẩm đau nhức. Anh gắng gượng chống đỡ đi xuống lầu ăn cơm trưa.

Trên bàn ăn, các đồng nghiệp kích động bàn tán về việc Quế Lâm, Liễu Châu thất thủ và động tĩnh của kẻ địch. Anh cúi đầu ăn cơm, không tham gia thảo luận, cũng không lắng nghe họ bàn tán. Anh cảm thấy toàn thân lạnh ngắt, nghi ngờ là cơn "sốt rét" lại tái phát. Anh đặt bát xuống rời khỏi bàn ăn, Chung lão trông thấy liền bước qua nói: "Cậu không khỏe à? Sắc mặt cậu khó coi lắm, buổi chiều đừng làm việc nữa. Về nhà ngủ một giấc trưa thì hơn."

Anh cảm kích gật đầu một cái, đáp rằng: "Vậy thì phiền anh xin giúp tôi nghỉ nửa ngày nhé; chính tôi cũng cảm thấy tinh thần không được tốt lắm." Anh bước ra cửa. Một chiếc xe kéo vừa dừng lại trước cửa, phu xe vô tình liếc nhìn anh. Chung lão ở trong cửa khuyên nhủ: "Cậu ngồi xe về đi."

"Không sao đâu, đường rất gần, tôi có thể đi chậm chậm," anh ngoảnh đầu đáp, rồi xốc lại tinh thần bước xuống mặt đường, đi lên vỉa hè đối diện.

Anh đi rất chậm. Thân hình lảo đảo; đầu trở nên nặng trĩu, chốc chốc lại muốn rụt vào cổ. Lúc đi đường chỗ vết thương ở đầu gối trái vẫn cứ đau, anh đành cắn chặt răng, cứ ba bước lại dừng, cúi gằm mặt đi, cuối cùng cũng đi được một đoạn đường lớn. Phía trước chính là cửa hàng Quốc Tế. Anh chợt nghe thấy tiếng của một người phụ nữ. Rõ ràng là vợ anh đang nói chuyện. Anh giật mình ngẩng đầu lên. Quả nhiên là cô ấy, cô ấy đang đứng cùng người đàn ông trẻ tuổi mặc chiếc đại y đẹp đẽ trước tủ kính bày hàng, ngắm nhìn những món đồ được trưng bày bên trong. Nhưng cô ấy lập tức đi theo người đàn ông đó vào bên trong. Cô ấy không nhìn thấy anh, cũng không thể ngờ rằng anh cách cô ấy chỉ tầm ba bốn bước chân.

Anh nhìn thấy bóng lưng của cô ấy, hôm nay dáng người cô dường như quyến rũ hơn bất cứ lúc nào, cô đầy đặn và trông trẻ trung tràn đầy sức sống. Mặc dù cô bằng tuổi anh, thế nhưng anh nhìn lại dáng người gầy gò ốm yếu của mình, cùng với dáng đi khập khiễng, lại thêm tinh thần mệt mỏi của anh, anh cảm thấy cô và anh cách biệt quá lớn, họ trông không giống người của cùng một thời đại.

Nghĩ như thế, anh cảm thấy một nỗi đau đớn sắc bén. Người đàn ông trẻ tuổi có vóc dáng cao lớn vạm vỡ ấy khiến anh phiền muộn. Cô và người đàn ông đó ngược lại có vẻ gần gũi hơn, khoảng cách ngắn hơn. Cô đứng cạnh người đàn ông đó, ngược lại khiến người ta nhìn vào có cảm giác hài hòa. Lòng anh không yên ổn nữa. Vốn dĩ anh đã đi qua quán cà phê đó rồi, bây giờ lại quay ngược lại, cũng đứng trước tủ kính, ngắm xem bên trong bày bán những thứ gì. Bánh kem lớn, cà phê Mỹ, kẹo cao su, sô-cô-la, quả thực là rực rỡ muôn màu. Bọn họ đang xem cái gì vậy? —— anh nghĩ. "Happy Birthday", trên lớp kem bánh ngọt giữa những bông hoa đỏ lá xanh xuất hiện bốn chữ tiếng Anh màu đỏ này. Anh chợt nhớ ra còn hơn nửa tháng nữa là sinh nhật cô ấy. Thứ mà họ vừa nãy đang xem, chẳng lẽ là chiếc bánh sinh nhật này sao? Người đàn ông trẻ tuổi kia đang chuẩn bị món quà sinh nhật tặng cô ấy ư? Thế còn bản thân anh thì sao? Anh lại có món quà gì tặng cô ấy? Anh vô thức thò tay vào túi áo. Anh móc ra một nắm tiền giấy. Anh cúi đầu đếm thử, một nghìn một trăm mấy mươi tệ! Đây là toàn bộ tài sản của anh. Tối mai anh còn phải lấy ra một nghìn tệ tiền hùn vốn để tiệc đãi chủ nhiệm Chu. Anh lại nhìn chiếc bánh kem, anh nhìn thấy một dải giấy trắng ở bên cạnh, trên đó viết: "Bánh kem bơ bốn cân giá một nghìn sáu trăm tệ tiền pháp tệ". Anh thở dài một hơi. Anh đến một cân cũng mua không nổi, thật là nhục nhã làm sao! Anh như né tránh mà quay đi chỗ khác. Anh vừa quay người đi, chợt nghĩ: "Hắn ta nhất định mua nổi." Chữ "hắn" này chỉ người thanh niên ở bên trong. Suy nghĩ này làm tổn thương anh. Anh đã đi qua quán cà phê rồi, lại quay ngược lại, bước vào cửa lớn, đứng trước quầy hàng bằng kính, giả vờ như đang ngắm nhìn kẹo bánh được trưng bày bên trong, nhưng lại lén lút nghiêng đầu nhìn về phía quán cà phê. Thụ Sinh đang cầm cốc đưa lên môi nhấp từng ngụm nhỏ, trên khuôn mặt cô mang theo nụ cười. Sự ghen tị khiến trong lòng anh đau đớn. Anh lại sợ cô sẽ nhìn thấy mình. Anh không dám nán lại nữa, vội vàng bước ra khỏi cửa lớn.

Suốt dọc đường anh chỉ cảm thấy lồng ngực cuồn cuộn, đầu óc nóng bừng, anh lo lắng bản thân sẽ ngã gục trên con đường lầy lội gập ghềnh này. Cuối cùng anh cũng gượng trụ được để về đến nhà.

Người mẹ thắt tạp dề, đứng trước chiếc bàn vuông xắn tay áo giặt quần áo, ngẩng đầu kinh ngạc hỏi anh một câu: "Con ăn cơm chưa?"

"Ăn rồi ạ," anh mệt mỏi đáp. Anh miễn cưỡng đứng bên cạnh mẹ một lát.

"Sao hôm nay con về sớm thế? Sắc mặt lại khó coi như vậy! Con không khỏe à?" Người mẹ giật mình nói, bà rút hai tay khỏi chậu nước, lau khô trên tạp dề. "Mau đi nằm xuống đi, mau đi nằm xuống đi!" Bà vừa đỡ vừa đẩy anh đến cạnh giường.

"Con không bệnh," anh vẫn đang giải thích, nhưng đến bên giường thì anh không thể chống cự nổi nữa, đến giày cũng không cởi, liền ngã sụp xuống.

"Con cởi giày ra cho thoải mái một chút," người mẹ đứng bên giường nói.

Anh giãy giụa vừa định ngồi dậy, lập tức lại ngã xuống, đồng thời phát ra một tiếng rên rỉ đau đớn.

"Con cứ ngủ cho ngon đi, mẹ cởi cho," người mẹ nói, quả thực cúi người xuống cởi dây giày cho anh. Anh nhắm nghi mắt nằm trên giường. Người mẹ đã cởi cả hai chiếc giày da của anh ra. Bà đứng thẳng người dậy với vẻ quan tâm đau đớn nhìn khuôn mặt anh. "Mẹ đắp cho con chiếc chăn nhé," bà lại nói, rồi trải tấm chăn lông đã gấp gọn để ở cuối giường ra, đắp lên người anh.

Anh mở mắt nhìn bà, thều thào nói một câu: "Con e là bị sốt rét rồi." Sắc mặt anh trắng bệch như tờ giấy, đến môi cũng tái nhợt.

"Con ngủ đi, cứ mặc sức mà ngủ đi, lát nữa mẹ cho con uống quinin," người mẹ an ủi anh. Những nếp nhăn trên mặt bà càng hiện rõ hơn, tóc tai cũng hình như chẳng còn sợi nào đen cả. Lúc mới trở về Tứ Xuyên hoàn toàn không phải bộ dạng thế này. Bây giờ bà tự nấu cơm, tự giặt quần áo, mấy năm nay bà cũng chịu đủ khổ cực rồi. Hoàn toàn là do anh khiến bà phải chịu khổ. Thế nhưng bà vẫn luôn quan tâm đến anh, không rời bỏ anh. "Mẹ quả là người mẹ tốt," anh thầm ca ngợi.

Lát sau người mẹ mang lại ba viên thuốc quinin cho anh nuốt xuống. Bà đặt nửa cốc nước đun sôi để nguội còn lại lên chiếc bàn vuông.

"Mẹ," anh cảm kích gọi một tiếng, nước mắt trào ra từ khóe mắt, anh nhìn mẹ mình, hồi lâu không nói nên lời.

"Gì thế con?" Người mẹ lại bước đến bên giường cúi đầu ân cần hỏi.

"Mẹ thật tốt... Mẹ đối với con tốt quá..." Anh đứt quãng nói.

"Con ngủ đi, mấy lời này để lúc con khỏe lại rồi hẵng nói," người mẹ dịu dàng an ủi anh.

"Con không sao đâu," anh lắc đầu yếu ớt nói. Anh thấy mẹ không chú ý nghe lời mình, lại giải thích: "Con chỉ xin nghỉ nửa ngày thôi. Ngày mai bọn họ tiệc đãi chủ nhiệm Chu, mừng thọ cho ông ta, con còn phải đi tham dự."

"Con chỉ xin nghỉ nửa ngày thôi ư?" Người mẹ không đồng tình nói. "Thật ra con có thể nghỉ ngơi thêm một ngày, không cần phải lo lắng chuyện có bị trừ lương hay không."

"Ngày mai con nhất định phải đi, nếu không bọn họ sẽ coi thường con, nói con quá 'chó má', muốn quỵt tiền hùn vốn," anh dùng sức nói, mặt đều cãi đến đỏ lựng lên.

"'Chó má' hay không là chuyện của con, có liên quan gì đến bọn họ? Chủ nhiệm Chu cũng chẳng phải nhân vật lớn lao gì!" Người mẹ tức giận nói. Bà bỗng lại hỏi một câu: "Con có nhìn thấy Thụ Sinh không?"

"Vừa nãy con còn nhìn thấy cô ấy," anh đáp mà không cần suy nghĩ.

"Thế sao cô ta không ở lại chăm sóc con về nhà? Cô ta hoàn toàn có thể xin nghỉ về chăm sóc con, bọn họ làm 'bình hoa' ấy, có sợ bị trừ lương đâu." Sự ghen tuông và căm hận của bà lại bị câu nói ấy của anh khơi dậy, bà chỉ mải trút cơn giận dữ của mình, mà không nghĩ tới lời nói của bà đã làm tổn thương trái tim anh thế nào.

Anh ngẩn ngơ nhìn mẹ, qua một lúc lâu mới nở nụ cười (nụ cười đau đớn làm sao!), lẩm bẩm như tự nói với chính mình:

"Cô ấy, cô ấy là thiên thần đấy. Con không xứng với cô ấy!"

Người mẹ chỉ nghe rõ câu nói sau của anh, liền tức tối tiếp lời nói:

"Con không xứng với cô ấy? Rõ ràng là cô ta không xứng với con chứ! Nói là làm việc ở ngân hàng, thế mà suốt ngày ăn mặc yêu ma quỷ quái, lại chẳng phải đi làm tiếp viên nhà hàng, ai mà biết được cô ta suốt ngày bận rộn cái gì!"

Anh không đáp lời, chỉ đau đớn thở dài một tiếng.