Lá thư của Thụ Sinh tựa như ném một hòn đá vào cuộc sống của anh, khuấy lên từng đợt sóng nước, làm xáo trộn cả mặt hồ, rồi lại bình yên trở lại. Thế nhưng hòn đá lại chìm xuống đáy nước, mãi mãi nằm ở đó, không tài nào lấy ra được. Sau đó cô ấy vẫn gửi thư tới, một tháng ít nhất phải có ba bức thư. Trong thư không có nhiều lời, không nhắc đến tình hình cuộc sống của bản thân, chỉ thăm hỏi sức khỏe và tình hình gần đây của anh cùng Tiểu Tuyên. Cô ấy vẫn gửi tiền đều đặn hằng tháng. Mẹ anh muốn anh đem khoản tiền đó trả lại, anh không làm theo. Anh nhận tiền, không dùng cũng không trả lại, anh lĩnh toàn bộ số tiền gửi đến cất vào ngân hàng, hơn nữa theo ý của cô ấy, gửi loại "kì hạn". Lúc viết thư trả lời, anh cũng từng nhắc đến việc bảo cô ấy đừng gửi tiền nữa. Thế nhưng cô ấy giống như không nhìn thấy bức thư của anh, lần sau vẫn cứ gửi như thường lệ. Anh muốn cô ấy kể lại tình hình gần đây của mình, cô ấy lại không nhắc đến một chữ, thỉnh thoảng có nhắc tới, cũng chỉ có hai chữ "bận" và "tốt". Anh chỉ đành âm thầm nhẫn nhịn mọi chuyện, anh không nỡ viết một chữ hay làm một việc gì làm tổn thương đến trái tim cô ấy.
Anh đã có công việc và thu nhập. Cách một ngày sau khi nhận được bức thư dài của cô ấy, anh liền đến công ty đi làm. Phương chủ nhiệm mới đến là một người trung niên không quá nghiêm khắc, rất khách sáo với anh, thậm chí còn nói với anh mấy lời an ủi. Các đồng nghiệp (ngoại trừ Chung lão) tuy không có biểu hiện hoan nghênh nào, nhưng đều gật đầu chào hỏi anh. Trong lòng anh vui mừng, cho nên đối với những bản dịch kỳ quái hoặc những bài văn theo lề thói quan liêu kia cũng không còn cảm thấy chán ghét bao nhiêu nữa.
Trong nhà vẫn ít tiếng người. Ngoại trừ thứ Bảy hoặc Chủ Nhật (thường là hai tuần một lần) Tiểu Tuyên về ngồi một lát, ăn một hai bữa cơm hoặc ở lại một đêm ra, thì chỉ còn lại anh và mẹ hai người, có lúc thậm chí chỉ có một người trong số họ ở nhà.
Ngày tháng vẫn tẻ nhạt trôi qua từng ngày, không gọi là nhanh, cũng chẳng gọi là chậm. Anh chỉ có một cảm giác tương tự như "gắng gượng" và "kéo dài". Anh không có giải trí, cũng không có tiêu khiển, anh đến niềm vui viết thư và trò chuyện cũng không có được. Mùa xuân vốn dĩ không mang lại cho anh niềm vui sướng. Thế nhưng mùa xuân cuối cùng cũng gắng gượng qua đi.
Trong mùa hè, anh càng tiều tụy hơn. Sức khỏe của anh chưa từng tốt bao giờ, căn bệnh của anh vẫn luôn nặng thêm. Bản thân anh cũng không biết là một loại sức mạnh nào đang chống đỡ khiến anh không gục ngã. Mỗi buổi chiều anh đều sốt, ban đêm đổ mồ hôi trộm, đi nhiều một chút liền thở dốc, lại liên tục ho khan, thỉnh thoảng ho ra một ngụm đờm lẫn máu. Ngực trái có lúc đau đến mức khá dữ dội, thậm chí kéo theo cả ngực trái cũng đau lên. Ban đầu anh cắn răng giãy giụa, về sau cũng dần dần quen rồi. Kéo dài ngày tháng đối với anh mà nói tuyệt đối không phải là một việc khó khăn gì. Dù sao cuộc sống của anh cũng chỉ là một mảnh xám tối. Anh đã tuyệt vọng với tất cả mọi thứ. Anh không dám có thêm vọng tưởng nào nữa. Thậm chí việc Đức đầu hàng cũng không mang lại cho anh niềm vui và sự an ủi. Anh nghe thấy người ta nói Nhật Bản trong vòng một năm nữa sẽ sụp đổ, anh cũng không cười nổi một tiếng. Những hy vọng tươi sáng, tốt đẹp đó dường như đều cắt đứt quan hệ với anh. Anh cảm giác bản thân giống như một phu xe già cả, chật vật đẩy một chiếc xe chở nặng, từng bước từng bước đi về phía trước, anh sớm đã không còn nghĩ đến chuyện khi nào mới có thể đến được đích, dỡ bỏ gánh nặng này xuống, anh cũng không còn tính toán đã đi được bao nhiêu quãng đường, anh chỉ là từng bước từng bước đi chậm chạp, đẩy, cho đến khi cạn kiệt sức lực.
Một ngày sau bữa tối, bỗng nhiên mẹ nhìn anh nói: "Tuyên, hai ngày nay con không có chỗ nào không thoải mái chứ? Sao sắc mặt con lại khó coi thế này?"
"Con vẫn ổn, không có chỗ nào không thoải mái cả," anh làm bộ ra vẻ vui mừng nói. Thế nhưng cổ họng của anh không chịu giúp anh che đậy, anh liên tiếp ho khan mấy tiếng. Anh vội vàng dùng tay che miệng. Anh lại sợ giống như ban ngày, ho ra đờm dính máu. Ban ngày trong giờ làm việc, anh đã ho một ngụm đờm máu lên trên bản in thử, mặc dù anh đã cẩn thận lau sạch vết máu, nhưng những chấm đỏ trên giấy vẫn lờ mờ nhìn thấy được.
"Nhưng con phải cẩn thận đấy, con lại đang ho rồi. Mẹ thấy chứng ho của con từ trước đến nay vẫn chưa khỏi hẳn," mẹ cau mày nói.
"Không, cũng có lúc đỡ, nhưng chung quy vẫn không dứt gốc được. Con người hễ mệt là lại phát tác," anh giải thích nói. Bản thân anh cũng biết đây không phải là lời thật lòng, nhưng anh muốn nói như vậy, anh không chỉ muốn lừa gạt mẹ, đồng thời cũng muốn lừa gạt chính mình.
Mẹ trầm mặc nửa ngày, mới thở dài một tiếng nói: "Thực ra con không nên đi làm, nhưng chúng ta cũng không có cách nào khác."
Trong lòng anh rất khó chịu, không đáp lại được lời nào. Anh càng muốn không ho, lại càng ho dữ dội hơn, hễ ho là không thể kìm chế được, khuôn mặt nghẹn đến đỏ bừng, nước mắt cũng ho ra luôn. Khiến mẹ anh hoảng hốt chạy loạn trong phòng, vừa lấy nước sôi, vừa đấm lưng thay cho anh. Cuối cùng anh cũng thỏai mái lại được một chút. Anh nhận lấy khăn mặt từ trong tay mẹ để lau mặt.
"Không sao nữa rồi," anh chật vật nói, dùng ánh mắt biết ơn nhìn mẹ.
"Con nằm nghỉ một lát đi," mẹ xót xa nói.
"Không sao, để con ngồi thêm một lát nữa," anh đáp bằng giọng khàn khàn.
"Tuyên, ngày mai mẹ liền đi công ty xin nghỉ cho con một hai tháng. Con nên nghỉ ngơi. Con đừng lo lắng chuyện sinh kế. Thật sự không có cách nào, mẹ ra ngoài làm người giúp việc," mẹ như đã hạ quyết tâm nói.
Anh lắc đầu, ủ rũ không còn chút sức lực nào nói: "Mẹ, mẹ là người lớn tuổi rồi, sao có thể chịu đựng được! Cách làm này có ích gì chứ? Người chịu khổ đâu chỉ có một hai chúng ta, chúng ta không lết thì cũng đành phải lết..."
"Như thế này thà mẹ không sống nữa," mẹ phẫn nộ nói.
"Thời buổi này muốn chết cũng không chết được đâu," anh nói một câu, lại cảm nhận được cơn đau âm ỉ ở vùng ngực. Vi khuẩn đang ăn mòn phổi của anh. Anh không có một chút sức lực chống cự nào. Anh sẽ chết, mặc cho anh có muốn hay không, anh rất nhanh sẽ chết đi.
Mẹ ngẩn ngơ nhìn anh, anh dường như không chú ý tới. Anh nghĩ đến những lời bàn tán nhàn rỗi của các đồng nghiệp về bệnh lao phổi nghe được ở công ty ngày hôm nay. Đó là lúc đang ăn cơm, Tiểu Phan ra vẻ khoe khoang kể lại tình cảnh một người họ hàng mắc bệnh lao phổi qua đời. "Chỉ có người mắc bệnh lao phổi lúc chết là thảm nhất, đau đớn nhất. Nếu tôi mà mắc bệnh đó đến giai đoạn thứ hai, tôi nhất định sẽ tự sát," Tiểu Phan nói, ánh mắt phóng về phía khuôn mặt anh, lời nói chắc chắn là cố tình nói cho anh nghe.
"Nghe nói có một loại thuốc đặc hiệu, là hàng nhập khẩu, đắt đến dọa người," Chung lão tiếp lời nói.
"Nhưng lại không linh nghiệm lắm, hơn nữa loại bệnh này chỉ dựa vào việc uống thuốc thôi thì không được đâu," Tiểu Phan đắc ý nói.
"Thảm nhất, đau đớn nhất," anh nghĩ ngợi, liền không thể nào xua đuổi cái ý nghĩ đó đi được nữa. Sự tuyệt vọng và sợ hãi từ đằng xa ép lại gần. Anh vô thức rùng mình một cái (mặc dù đã là mùa hè, anh vẫn cảm thấy lạnh. Anh quả thật có cảm giác toàn bộ cơ thể rơi vào trong hầm băng).
"Tại sao lại không có một loại thuốc đặc hiệu thực sự linh nghiệm mà ai cũng mua nổi? Chẳng lẽ em cứ phải chết một cách thảm thiết, đau đớn như thế sao?"
Anh tuyệt vọng thầm hỏi chính mình.
"Tuyên, con đi ngủ sớm một chút đi, đừng nghĩ ng chuyện gì nữa, chuyện xin nghỉ phép để sáng mai hãy nói," mẹ nhìn thấy tinh thần anh không tốt, sắc mặt vàng vọt đáng sợ, ánh mắt đờ đẫn mang theo sự sợ hãi, trong lòng bà âm thầm tràn ngập sự lo lắng, không dám nói chuyện với anh nữa, liền ôn tồn khuyên nhủ anh.
Anh giật mình thon thót. Anh giống như vừa tỉnh dậy từ một cơn ác mộng đáng sợ. Thế nhưng anh nhìn xung quanh, ánh sáng ban ngày trong phòng mới bắt đầu tan đi, tiếng người dưới lầu náo nhiệt, đánh chiêng gõ trống hát tuồng, chửi bới cãi lộn, đủ thứ âm thanh kỳ lạ hòa quyện vào một chỗ. Anh cảm thấy khô cổ, liền đi lấy ấm trà, rót một cốc nước trắng ấm áp để uống. "Được, con đi ngủ đây," anh mang theo nụ cười gượng gạo nói: "Mẹ, mẹ cũng ngủ đi. Con thấy mẹ cũng rất cô độc."
Mẹ khẽ thở dài nói: "Mẹ ngược lại cũng đã quen rồi. Mẹ dẫu sao cũng là người sắp bước vào nấm mồ, mẹ không sợ cô độc."
Mẹ bước vào căn phòng nhỏ, đóng cửa lại. Anh lên giường, ngực trái lại đang đau, không chỉ ngực trái, dường như toàn thân đều đau. Đại não của anh vô cùng tỉnh táo. Anh ngủ không được. Tiếng chiêng trống và tiếng hát tuồng ở giữa đường phố vẫn chưa dừng lại. Không biết là nhà nào mời thầy cúng làm pháp sự, cái người đóng vai đào kép kia đang hát rất sung sức. Anh không muốn nghe những lời tuồng đó, thế nhưng chúng lại không khách khí xông vào tai anh, làm xáo trộn tư duy của anh. Anh trằn trọc trở mình trên chiếc giường, càng ngủ càng không tài nào ngủ được, càng sốt ruột, sốt ruột đến mức toát đầm đìa mồ hôi. Anh lại không dám vén chiếc chăn mỏng đó lên. Anh sợ bị cảm lạnh, cũng không muốn tùy tiện tổn hại đến sức khỏe của bản thân, mặc dù lúc trước anh còn đang nghĩ nội tạng của mình sắp bị vi khuẩn ăn sạch, anh đã đến gần cái chết.
Trong phòng của mẹ vẫn còn ánh đèn, bà chưa đi ngủ, thỉnh thoảng bà lại phát ra một hai tiếng ho. Bà đang làm gì vậy? Tại sao bà lại làm việc không nghỉ ngơi suốt cả năm trời? Bà đổi lại được cái gì? Sự sinh tồn của bà dường như hoàn toàn là vì anh, vì Tiểu Tuyên. Thế nhưng anh lấy gì để báo đáp lại bà đây? Anh vừa nghĩ ngợi, vừa liên tiếp vò mái tóc của mình.
Sau đó lại là Thụ Sinh, khuôn mặt xinh đẹp của cô ấy đang mỉm cười với anh. Cô ấy đang cười nhạo anh, hay là thương hại anh? Hôm kia cô ấy vẫn còn gửi tới một bức thư, dùng giọng điệu quan tâm của bạn cũ hỏi thăm sức khỏe của anh và tình hình sinh kế của một nhà. Cô ấy lại gửi kèm theo phiếu hối đoái tới. Dĩ nhiên anh vẫn cất khoản tiền đó vào ngân hàng. Anh đã viết thư trả lời, thế nhưng rốt cuộc vẫn không nói cho cô ấy biết anh hoàn toàn không dùng đến khoản tiền mà cô ấy gửi tới. Rốt cuộc cô ấy có ý gì đây? Cô ấy đã cắt đứt quan hệ vợ chồng với anh rồi, đây vẫn là làm theo ý của cô ấy. Vậy thì tại sao cô ấy vẫn chưa quên anh? Tại sao còn phải gửi tiền, liên lạc hằng tháng? Anh càng nghĩ càng không hiểu. Thế nhưng một sự khao khát lại bị ý nghĩ này khơi dậy.
Anh một bệnh nhân sắp chết lại có một sự khao khát của một người khỏe mạnh, sự khao khát này hành hạ anh khổ sở vô cùng, bởi vì ngay cả bản thân anh cũng hiểu rõ sự khao khát của mình sẽ không được thỏa mãn, dù chỉ là một chút xíu thỏa mãn cũng không có được. Thế nhưng anh lại không thể kìm nén nó, dập tắt nó. Anh đang giãy giụa, chiếc áo đẫm mồ hôi lạnh lẽo dán chặt vào tấm lưng đang phát sốt của anh.
"Tôi muốn sống, tôi muốn sống," anh không kìm được bản thân mà kêu lên, âm thanh không lớn, cổ họng anh bắt đầu khàn đi.
Không có ai nghe thấy tiếng kêu của anh, càng không có ai để ý đến anh. Ở ngoài cửa sổ vang lên đủ mọi loại âm thanh, có từng ấy con người đi đi lại lại. Ở đầu ngõ cái quán mì mới mở gần đây đang là lúc làm ăn hưng thịnh, Tiểu sư phụ lớn tiếng hô hoán, các vị khách cao đàm khoát luận. Anh cũng nghe thấy tiếng rao "nước đường bỏng gạo". Thế nhưng đó là một âm thanh trẻ tuổi, hơn nữa có mấy tiếng thét chói tai lảnh lót của phụ nữ đang gọi "mua nước sôi!" hoặc "nước đường bỏng gạo, ở đây!". Bây giờ ngay cả người bán "nước đường bỏng gạo" cũng đã đổi người, hơn nữa cũng đang bận rộn. Chỉ có một mình anh lặng lẽ nằm trên giường. Cho dù anh đã đến gần cái chết, cũng không có ai đến chăm sóc anh.
"Tôi muốn sống," anh vẫn đang kêu, âm thanh chỉ có bản thân nghe thấy. Rốt cuộc anh đang kêu cứu với ai chứ? Anh không nói nên lời.